Zlewnia Pilicy - Historia wersji

Praktykant o 11:56, 11 lut 2022

2022-02-11T11:56:47Z

← poprzednia wersja		Wersja z 13:56, 11 lut 2022
Linia 2:		Linia 2:
	[[Kategoria:Indeks haseł – alfabetyczny]]		[[Kategoria:Indeks haseł – alfabetyczny]]
	[[Kategoria:Tom 4 (2017)]]		[[Kategoria:Tom 4 (2017)]]
	Autorzy: [[prof UŚ dr hab. Mariusz Rzętała]],[[dr Robert Machowski]]		Autorzy: [[prof. dr hab. Mariusz Rzętała]],[[dr Robert Machowski]]
	::::::::::::::::::::::::: ENCYKLOPEDIA WOJEWÓDZTWA ŚLĄSKIEGO		::::::::::::::::::::::::: ENCYKLOPEDIA WOJEWÓDZTWA ŚLĄSKIEGO
	:::::::::::::::::::::::::[[ENCYKLOPEDIA WOJEWÓDZTWA ŚLĄSKIEGO Tom 4 (2017)\|TOM: 4 (2017)]]		:::::::::::::::::::::::::[[ENCYKLOPEDIA WOJEWÓDZTWA ŚLĄSKIEGO Tom 4 (2017)\|TOM: 4 (2017)]]

Praktykant o 07:46, 9 mar 2018

2018-03-09T07:46:03Z

← poprzednia wersja		Wersja z 09:46, 9 mar 2018
Linia 1:		Linia 1:
	Autorzy: [[Robert Machowski]], [[~~Mariusz Rzętała~~]]		[[Kategoria:Geografia]]
			[[Kategoria:Indeks haseł – alfabetyczny]]
			[[Kategoria:Tom 4 (2017)]]
			Autorzy: [[prof UŚ dr hab. Mariusz Rzętała]],[[dr Robert Machowski]]
			::::::::::::::::::::::::: ENCYKLOPEDIA WOJEWÓDZTWA ŚLĄSKIEGO
			:::::::::::::::::::::::::[[ENCYKLOPEDIA WOJEWÓDZTWA ŚLĄSKIEGO Tom 4 (2017)\|TOM: 4 (2017)]]

	[[Plik:EWS-2017---Zlewnia-Pilicy---rys-miniarura.jpg\|400px\|thumb\|right\|Użytkowanie terenu w zlewni Pilicy:		[[Plik:EWS-2017---Zlewnia-Pilicy---rys-miniarura.jpg\|400px\|thumb\|right\|Użytkowanie terenu w zlewni Pilicy:
	1 – granica zlewni, 2 – granica województwa śląskiego, 3 – cieki, 4 – zbiorniki wodne, 5 – tereny zurbanizowane, 6 – lasy i zadrzewienia, 7 – obszary zagospodarowane rolniczo]]		1 – granica zlewni, 2 – granica województwa śląskiego, 3 – cieki, 4 – zbiorniki wodne, 5 – tereny zurbanizowane, 6 – lasy i zadrzewienia, 7 – obszary zagospodarowane rolniczo]]

Praktykant: /* Układ sieci rzecznej */

2018-02-20T12:10:55Z

Układ sieci rzecznej

← poprzednia wersja		Wersja z 14:10, 20 lut 2018
Linia 22:		Linia 22:

	[[Plik:EWS 2017 - Zlewnia Pilicy - fot. 5.JPG\|\|400px\|thumb\|right\| Młyn w Białej Wielkiej w dolinie Białki Lelowskiej (fot. J.M. Waga.)]]		[[Plik:EWS 2017 - Zlewnia Pilicy - fot. 5.JPG\|\|400px\|thumb\|right\| Młyn w Białej Wielkiej w dolinie Białki Lelowskiej (fot. J.M. Waga.)]]




	Rzeka Pilica na obszarze miejskim Pilicy od źródeł na odcinku około 2 km płynie w kierunku północno-wschodnim. W tej części doliny rzeki utworzono cztery zbiorniki wodne, które bazują na zasobach wodnych Pilicy (fot. 1). Powierzchnia sztucznych jezior jest dosyć zróżnicowana, najmniejszy z nich nieco przekracza 0,5 ha, a największy posiada powierzchnię około 10,5 ha.		Rzeka Pilica na obszarze miejskim Pilicy od źródeł na odcinku około 2 km płynie w kierunku północno-wschodnim. W tej części doliny rzeki utworzono cztery zbiorniki wodne, które bazują na zasobach wodnych Pilicy (fot. 1). Powierzchnia sztucznych jezior jest dosyć zróżnicowana, najmniejszy z nich nieco przekracza 0,5 ha, a największy posiada powierzchnię około 10,5 ha.

Praktykant: /* Wody powierzchniowe */

2018-02-20T09:46:00Z

Wody powierzchniowe

← poprzednia wersja		Wersja z 11:46, 20 lut 2018
Linia 21:		Linia 21:
	[[Plik:EWS 2017 - Zlewnia Pilicy - fot. 4.JPG\|400px\|thumb\|right\|Kanał młyński w Białej Wielkiej w dolinie Białki Lelowskiej (fot. J.M. Waga).]]		[[Plik:EWS 2017 - Zlewnia Pilicy - fot. 4.JPG\|400px\|thumb\|right\|Kanał młyński w Białej Wielkiej w dolinie Białki Lelowskiej (fot. J.M. Waga).]]

	[[Plik:EWS 2017 - Zlewnia Pilicy - fot. 5.JPG\|\|400px\|thumb\|right\|. Młyn w Białej Wielkiej w dolinie Białki Lelowskiej (fot. J.M. Waga.)]]		[[Plik:EWS 2017 - Zlewnia Pilicy - fot. 5.JPG\|\|400px\|thumb\|right\| Młyn w Białej Wielkiej w dolinie Białki Lelowskiej (fot. J.M. Waga.)]]

Praktykant: /* Stany wody i przepływy */

2018-02-20T07:51:59Z

Stany wody i przepływy

← poprzednia wersja		Wersja z 09:51, 20 lut 2018
Linia 38:		Linia 38:
	W zlewni Pilicy na obszarze województwa śląskiego nieco przeważa odpływ półrocza zimowego. W przypadku samej Pilicy na posterunku w Szczekocinach wynosi on 53,4%, a na Żebrówce w Bonowicach 58,4% odpływu rocznego. Średni roczny przepływ Pilicy w Szczekocinach kształtuje się na poziomie blisko 2,5 m3/s. W opisywanej zlewni maksymalne przepływy powodowane są przez zwiększoną dostawę wód roztopowych pochodzącą z topnienia pokrywy śnieżnej i uwidaczniają się w rzekach najczęściej w marcu. W tym czasie osiągają wartość 129% (Pilica) i 130% (Żebrówka) wartości średniego rocznego przepływu. Podwyższone przepływy pojawiają się na Pilicy już w lutym (106%) i utrzymują się do kwietnia (116%). Wyższe przepływy na poziomie 110% wartości średniego rocznego przepływu utrzymują się w kwietniu także na Żebrówce (tab. 1). Nieznaczne, drugorzędne wezbranie można wyodrębnić latem na Pilicy, kiedy to w czerwcu wskaźnik ten wynosi 105% wartości średniego rocznego przepływu. Średni roczny wysoki przepływ Pilicy w Szczekocinach wynosi 11,4 m3/s, co znacząco odbiega od wartości ekstremalnych, które zanotowano 25 sierpnia 1972 r. W tym czasie Pilicą w profilu pomiarowym zlokalizowanym w Szczekocinach płynęło 35,1 m3 w ciągu jednej sekundy. W przypadku Żebrówki wartości te są dużo niższe. Średni roczny wysoki przepływ kształtuje się na poziomie 2,43 m3/s a zanotowane ekstremum miało miejsce 9 marca 1979 r. i wynosiło 5,8 m3/s<ref>D. Absalon, A. T. Jankowski, M. Leśniok , Komentarz do mapy hydrograficznej w skali 1:50 000, Arkusz Szczekociny M-34-52-B, Warszawa 2000.</ref>.		W zlewni Pilicy na obszarze województwa śląskiego nieco przeważa odpływ półrocza zimowego. W przypadku samej Pilicy na posterunku w Szczekocinach wynosi on 53,4%, a na Żebrówce w Bonowicach 58,4% odpływu rocznego. Średni roczny przepływ Pilicy w Szczekocinach kształtuje się na poziomie blisko 2,5 m3/s. W opisywanej zlewni maksymalne przepływy powodowane są przez zwiększoną dostawę wód roztopowych pochodzącą z topnienia pokrywy śnieżnej i uwidaczniają się w rzekach najczęściej w marcu. W tym czasie osiągają wartość 129% (Pilica) i 130% (Żebrówka) wartości średniego rocznego przepływu. Podwyższone przepływy pojawiają się na Pilicy już w lutym (106%) i utrzymują się do kwietnia (116%). Wyższe przepływy na poziomie 110% wartości średniego rocznego przepływu utrzymują się w kwietniu także na Żebrówce (tab. 1). Nieznaczne, drugorzędne wezbranie można wyodrębnić latem na Pilicy, kiedy to w czerwcu wskaźnik ten wynosi 105% wartości średniego rocznego przepływu. Średni roczny wysoki przepływ Pilicy w Szczekocinach wynosi 11,4 m3/s, co znacząco odbiega od wartości ekstremalnych, które zanotowano 25 sierpnia 1972 r. W tym czasie Pilicą w profilu pomiarowym zlokalizowanym w Szczekocinach płynęło 35,1 m3 w ciągu jednej sekundy. W przypadku Żebrówki wartości te są dużo niższe. Średni roczny wysoki przepływ kształtuje się na poziomie 2,43 m3/s a zanotowane ekstremum miało miejsce 9 marca 1979 r. i wynosiło 5,8 m3/s<ref>D. Absalon, A. T. Jankowski, M. Leśniok , Komentarz do mapy hydrograficznej w skali 1:50 000, Arkusz Szczekociny M-34-52-B, Warszawa 2000.</ref>.

	Niższe przepływy utożsamiane ze zjawiskiem niżówki w zlewni Pilicy najczęściej pojawiają się jesienią. Dużo mniejsze ilości wody na poziomie 75-77% wartości średniego rocznego przepływu utrzymują się na Pilicy od września do października (tab. 2). Zmniejszone przepływy na Żebrówce pojawiają się już latem, kiedy to w lipcu wynoszą 55% wartości średniego rocznego przepływu. W przypadku tej rzeki mamy do czynienia z tzw. niżówką letnio-jesienną bowiem obniżone przepływy na poziomie 68% wartości średniego rocznego przepływu występują również we wrześniu i październiku (tab. 1)<ref>Tamże</ref>. Absolutne minima przepływów na Pilicy w Szczekocinach wystąpiły 8 września 1984 r. kiedy to korytem rzeki płynęło 0,49 m3/s, a w przypadku Żebrówki w Bonowicach była to wartość 0,04 m3/s, którą zanotowano 5 sierpnia 1982 r<ref>Tamże</ref>.		Niższe przepływy utożsamiane ze zjawiskiem niżówki w zlewni Pilicy najczęściej pojawiają się jesienią. Dużo mniejsze ilości wody na poziomie 75-77% wartości średniego rocznego przepływu utrzymują się na Pilicy od września do października (tab. 1). Zmniejszone przepływy na Żebrówce pojawiają się już latem, kiedy to w lipcu wynoszą 55% wartości średniego rocznego przepływu. W przypadku tej rzeki mamy do czynienia z tzw. niżówką letnio-jesienną bowiem obniżone przepływy na poziomie 68% wartości średniego rocznego przepływu występują również we wrześniu i październiku (tab. 1)<ref>Tamże</ref>. Absolutne minima przepływów na Pilicy w Szczekocinach wystąpiły 8 września 1984 r. kiedy to korytem rzeki płynęło 0,49 m3/s, a w przypadku Żebrówki w Bonowicach była to wartość 0,04 m3/s, którą zanotowano 5 sierpnia 1982 r<ref>Tamże</ref>.
	[[Plik: Tabela pilica.jpg\| 400px\|thumb\|right\|Tabela 1. Średnie miesięczne współczynniki przepływu oraz współczynnik nieregularności λ.]]		[[Plik: Tabela pilica.jpg\| 400px\|thumb\|right\|Tabela 1. Średnie miesięczne współczynniki przepływu oraz współczynnik nieregularności λ.]]

Praktykant: /* Układ sieci rzecznej */

2018-02-20T07:51:16Z

Układ sieci rzecznej

← poprzednia wersja		Wersja z 09:51, 20 lut 2018
Linia 20:		Linia 20:

	[[Plik:EWS 2017 - Zlewnia Pilicy - fot. 4.JPG\|400px\|thumb\|right\|Kanał młyński w Białej Wielkiej w dolinie Białki Lelowskiej (fot. J.M. Waga).]]		[[Plik:EWS 2017 - Zlewnia Pilicy - fot. 4.JPG\|400px\|thumb\|right\|Kanał młyński w Białej Wielkiej w dolinie Białki Lelowskiej (fot. J.M. Waga).]]

			[[Plik:EWS 2017 - Zlewnia Pilicy - fot. 5.JPG\|\|400px\|thumb\|right\|. Młyn w Białej Wielkiej w dolinie Białki Lelowskiej (fot. J.M. Waga.)]]

Praktykant: /* Układ sieci rzecznej */

2018-02-20T07:49:52Z

Układ sieci rzecznej

← poprzednia wersja		Wersja z 09:49, 20 lut 2018
Linia 18:		Linia 18:

	[[Plik:EWS 2017 - Zlewnia Pilicy - fot. 3.JPG\|400px\|thumb\|right\|Pilica poniżej Szczekocin (fot. J.M. Waga).]]		[[Plik:EWS 2017 - Zlewnia Pilicy - fot. 3.JPG\|400px\|thumb\|right\|Pilica poniżej Szczekocin (fot. J.M. Waga).]]

			[[Plik:EWS 2017 - Zlewnia Pilicy - fot. 4.JPG\|400px\|thumb\|right\|Kanał młyński w Białej Wielkiej w dolinie Białki Lelowskiej (fot. J.M. Waga).]]

Praktykant: /* Układ sieci rzecznej */

2018-02-20T07:47:31Z

Układ sieci rzecznej

← poprzednia wersja		Wersja z 09:47, 20 lut 2018
Linia 16:		Linia 16:

	[[Plik:EWS 2017 - Zlewnia PIlicy - fot. 2.JPG\|400px\|thumb\|right\|Koryto Krztyni poniżej zapory zbiornika wodnego w Siamoszycach (fot. M. Fajer).]]		[[Plik:EWS 2017 - Zlewnia PIlicy - fot. 2.JPG\|400px\|thumb\|right\|Koryto Krztyni poniżej zapory zbiornika wodnego w Siamoszycach (fot. M. Fajer).]]

			[[Plik:EWS 2017 - Zlewnia Pilicy - fot. 3.JPG\|400px\|thumb\|right\|Pilica poniżej Szczekocin (fot. J.M. Waga).]]

Praktykant: /* Układ sieci rzecznej */

2018-02-20T07:45:43Z

Układ sieci rzecznej

← poprzednia wersja		Wersja z 09:45, 20 lut 2018
Linia 14:		Linia 14:
	===Układ sieci rzecznej===		===Układ sieci rzecznej===
	[[Plik:EWS 2017 - Zlewnia Pilicy - fot. 1.JPG\|400px\|thumb\|right\|Zbiornik wodny na górnej Pilicy w Pilicy (fot. M. Fajer).]]		[[Plik:EWS 2017 - Zlewnia Pilicy - fot. 1.JPG\|400px\|thumb\|right\|Zbiornik wodny na górnej Pilicy w Pilicy (fot. M. Fajer).]]

			[[Plik:EWS 2017 - Zlewnia PIlicy - fot. 2.JPG\|400px\|thumb\|right\|Koryto Krztyni poniżej zapory zbiornika wodnego w Siamoszycach (fot. M. Fajer).]]


	Rzeka Pilica na obszarze miejskim Pilicy od źródeł na odcinku około 2 km płynie w kierunku północno-wschodnim. W tej części doliny rzeki utworzono cztery zbiorniki wodne, które bazują na zasobach wodnych Pilicy (fot. 1). Powierzchnia sztucznych jezior jest dosyć zróżnicowana, najmniejszy z nich nieco przekracza 0,5 ha, a największy posiada powierzchnię około 10,5 ha.		Rzeka Pilica na obszarze miejskim Pilicy od źródeł na odcinku około 2 km płynie w kierunku północno-wschodnim. W tej części doliny rzeki utworzono cztery zbiorniki wodne, które bazują na zasobach wodnych Pilicy (fot. 1). Powierzchnia sztucznych jezior jest dosyć zróżnicowana, najmniejszy z nich nieco przekracza 0,5 ha, a największy posiada powierzchnię około 10,5 ha.

Praktykant: /* Układ sieci rzecznej */

2018-02-20T07:44:05Z

Układ sieci rzecznej

← poprzednia wersja		Wersja z 09:44, 20 lut 2018
Linia 13:		Linia 13:

	===Układ sieci rzecznej===		===Układ sieci rzecznej===
			[[Plik:EWS 2017 - Zlewnia Pilicy - fot. 1.JPG\|400px\|thumb\|right\|Zbiornik wodny na górnej Pilicy w Pilicy (fot. M. Fajer).]]
	Rzeka Pilica na obszarze miejskim Pilicy od źródeł na odcinku około 2 km płynie w kierunku północno-wschodnim. W tej części doliny rzeki utworzono cztery zbiorniki wodne, które bazują na zasobach wodnych Pilicy (fot. 1). Powierzchnia sztucznych jezior jest dosyć zróżnicowana, najmniejszy z nich nieco przekracza 0,5 ha, a największy posiada powierzchnię około 10,5 ha.		Rzeka Pilica na obszarze miejskim Pilicy od źródeł na odcinku około 2 km płynie w kierunku północno-wschodnim. W tej części doliny rzeki utworzono cztery zbiorniki wodne, które bazują na zasobach wodnych Pilicy (fot. 1). Powierzchnia sztucznych jezior jest dosyć zróżnicowana, najmniejszy z nich nieco przekracza 0,5 ha, a największy posiada powierzchnię około 10,5 ha.

Linia 19:		Linia 19:

	Pilica płynie szeroką, płaskodenną doliną, która jest podmokła. W celu osuszenia terenu wybudowano sieć rowów melioracyjnych, które mają charakter drenarski odprowadzając płytko zalegające wody podziemne do Pilicy. Z tych też powodów sytuacja hydrologiczna w dolinie Pilicy jest dosyć skomplikowana. Po minięciu Szczekocin rzekę zasila jej największy na terenie województwa śląskiego dopływ – lewobrzeżna Krztynia (fot. 2). Rzeka wypływa ze źródeł położonych na wysokości 337 m n.p.m. położonych w okolicy Kiełkowic. Płynąc na odcinku 24,8 km odwadnia środkową część zlewni Pilicy<ref>Tamże.</ref>. Z kolei jej największym dopływem jest [[Żebrówka]] o długości 22,9 km, która wypływa ze źródeł położonych koło Dzwonowic a zlokalizowanych na wysokości około 365 m n.p.m<ref>Tamże, s. 521.</ref>. Do Krztyni uchodzi w jej dolnym biegu, na zachód od Szczekocin. Ponadto Krztynię zasila w jej środkowym biegu [[Białka]] o długości 9,1 km<ref>Tamże, s. 520.</ref>. Pilica po minięciu Szczekocin zmienia kierunek płynięcia na północno-zachodni (fot. 3), który utrzymuje aż do Koniecpola. Na odcinku tym rzeka płynie płaską doliną silnie meandrując. Zasilana jest wodami kilku dopływów o cechach rowów melioracyjnych oraz nieco większym prawobrzeżnym dopływem – Goleniówką. Po dopłynięciu do miasta Koniecpol kierunek Pilicy zmienia się na północno-wschodni, który utrzymuje do granic województwa śląskiego w okolicy miejscowości Wólka i Silpia Duża<ref>M. Rzętała, R. Machowski, Dorzecze Wisły, w: "Encyklopedia Województwa Śląskiego" 2015, t. 2. http://ibrbs.pl/mediawiki/index.php/Dorzecze_Wis%C5%82y</ref>. Około 5 km przed Koniecpolem oraz na terenie samego miasta koryto Pilicy zostało wyprostowane i uregulowane a rzeka płynie w obwałowaniu. Na terenie Koniecpola do Pilicy uchodzi Białka, w źródłowym odcinku w okolicy Lelowa nosząca nazwę Białki Lelowskiej (fot. 4). Po minięciu Koniecpola Pilica zbiera wody głównie odprowadzane do koryta za pośrednictwem sztucznych rowów, ale także zasilana jest przez lewobrzeżną Kalenicę, Zimną Wodę oraz prawobrzeżną Załężówkę<ref>http://mapy.geoportal.gov.pl/imap/</ref>.		Pilica płynie szeroką, płaskodenną doliną, która jest podmokła. W celu osuszenia terenu wybudowano sieć rowów melioracyjnych, które mają charakter drenarski odprowadzając płytko zalegające wody podziemne do Pilicy. Z tych też powodów sytuacja hydrologiczna w dolinie Pilicy jest dosyć skomplikowana. Po minięciu Szczekocin rzekę zasila jej największy na terenie województwa śląskiego dopływ – lewobrzeżna Krztynia (fot. 2). Rzeka wypływa ze źródeł położonych na wysokości 337 m n.p.m. położonych w okolicy Kiełkowic. Płynąc na odcinku 24,8 km odwadnia środkową część zlewni Pilicy<ref>Tamże.</ref>. Z kolei jej największym dopływem jest [[Żebrówka]] o długości 22,9 km, która wypływa ze źródeł położonych koło Dzwonowic a zlokalizowanych na wysokości około 365 m n.p.m<ref>Tamże, s. 521.</ref>. Do Krztyni uchodzi w jej dolnym biegu, na zachód od Szczekocin. Ponadto Krztynię zasila w jej środkowym biegu [[Białka]] o długości 9,1 km<ref>Tamże, s. 520.</ref>. Pilica po minięciu Szczekocin zmienia kierunek płynięcia na północno-zachodni (fot. 3), który utrzymuje aż do Koniecpola. Na odcinku tym rzeka płynie płaską doliną silnie meandrując. Zasilana jest wodami kilku dopływów o cechach rowów melioracyjnych oraz nieco większym prawobrzeżnym dopływem – Goleniówką. Po dopłynięciu do miasta Koniecpol kierunek Pilicy zmienia się na północno-wschodni, który utrzymuje do granic województwa śląskiego w okolicy miejscowości Wólka i Silpia Duża<ref>M. Rzętała, R. Machowski, Dorzecze Wisły, w: "Encyklopedia Województwa Śląskiego" 2015, t. 2. http://ibrbs.pl/mediawiki/index.php/Dorzecze_Wis%C5%82y</ref>. Około 5 km przed Koniecpolem oraz na terenie samego miasta koryto Pilicy zostało wyprostowane i uregulowane a rzeka płynie w obwałowaniu. Na terenie Koniecpola do Pilicy uchodzi Białka, w źródłowym odcinku w okolicy Lelowa nosząca nazwę Białki Lelowskiej (fot. 4). Po minięciu Koniecpola Pilica zbiera wody głównie odprowadzane do koryta za pośrednictwem sztucznych rowów, ale także zasilana jest przez lewobrzeżną Kalenicę, Zimną Wodę oraz prawobrzeżną Załężówkę<ref>http://mapy.geoportal.gov.pl/imap/</ref>.


	===Stany wody i przepływy===		===Stany wody i przepływy===