Zbiornik Nakło-Chechło - Historia wersji

Praktykant: Anulowanie wersji 10336 autora Praktykant (dyskusja)

2022-02-23T07:29:25Z

Anulowanie wersji 10336 autora Praktykant (dyskusja)

← poprzednia wersja		Wersja z 09:29, 23 lut 2022
Linia 5:		Linia 5:
	::::::::::::::::::::::::: ENCYKLOPEDIA WOJEWÓDZTWA ŚLĄSKIEGO		::::::::::::::::::::::::: ENCYKLOPEDIA WOJEWÓDZTWA ŚLĄSKIEGO
	:::::::::::::::::::::::::[[ENCYKLOPEDIA WOJEWÓDZTWA ŚLĄSKIEGO Tom 8 (2021)\|TOM: 8 (2021)]]		:::::::::::::::::::::::::[[ENCYKLOPEDIA WOJEWÓDZTWA ŚLĄSKIEGO Tom 8 (2021)\|TOM: 8 (2021)]]
	[[Plik:~~Rys~~. 1 ~~Paprocany~~.jpg\|500px\|thumb\|right\|Rys. 1. Lokalizacja zbiornika ~~Paprocany~~: 1 – zbiorniki wodne, 2 – cieki powierzchniowe, 3 – ważniejsze drogi, 4 – koleje, 5 – granice jednostek administracyjnych.]]		[[Plik:Chechło rys.1.jpg\|500px\|thumb\|right\|Rys. 1. Lokalizacja zbiornika Chechło-Nakło: 1 – zbiorniki wodne, 2 – cieki powierzchniowe, 3 – ważniejsze drogi, 4 – koleje, 5 – granice jednostek administracyjnych, 5 – śluzy.]]

	Zbiornik Nakło-Chechło znajduje się w środkowej części [[Województwo śląskie}województwa śląskiego]] (rys. 1, fot. 1-6). Zaliczany jest do sztucznych jezior, których misy powstały po powierzchniowej eksploatacji surowców mineralnych (piasków czwartorzędowych). Jezioro zostało oficjalnie udostępnione do użytkowania 27 czerwca 1970 r.<ref>https://samorzad.gov.pl/web/gmina-swierklaniec/zalew-naklo-chechlo</ref> Przeprowadzenie rekultywacji wyrobiska w kierunku wodnym okazało się najbardziej optymalnym rozwiązaniem z uwagi na pojawienie się w dnie niecki wypływu wód podziemnych<ref>A. Domurad, M. Kostecki, E. Kowalski, J. Kozłowski: Zakwaszenie wody zbiornika Nakło-Chechło (gmina Świerklaniec) – próba wyjaśnienia przyczyn, w: „Archiwum Ochrony Środowiska” 1999, vol. 25, nr 4, s. 65-80. </ref>. Zbiornik zlokalizowany jest na terenie zlewni [[Brynica\|Brynicy]], która jest prawobrzeżnym dopływem [[Czarna Przemsza\|Czarnej Przemszy]]<ref>[http://ibrbs.pl/mediawiki/index.php/Zlewnia_Przemszy M. Rzętała: Zlewnia Przemszy, w: Encyklopedia Województwa Śląskiego, t. 3 (2016).]</ref>.		Zbiornik Nakło-Chechło znajduje się w środkowej części [[Województwo śląskie}województwa śląskiego]] (rys. 1, fot. 1-6). Zaliczany jest do sztucznych jezior, których misy powstały po powierzchniowej eksploatacji surowców mineralnych (piasków czwartorzędowych). Jezioro zostało oficjalnie udostępnione do użytkowania 27 czerwca 1970 r.<ref>https://samorzad.gov.pl/web/gmina-swierklaniec/zalew-naklo-chechlo</ref> Przeprowadzenie rekultywacji wyrobiska w kierunku wodnym okazało się najbardziej optymalnym rozwiązaniem z uwagi na pojawienie się w dnie niecki wypływu wód podziemnych<ref>A. Domurad, M. Kostecki, E. Kowalski, J. Kozłowski: Zakwaszenie wody zbiornika Nakło-Chechło (gmina Świerklaniec) – próba wyjaśnienia przyczyn, w: „Archiwum Ochrony Środowiska” 1999, vol. 25, nr 4, s. 65-80. </ref>. Zbiornik zlokalizowany jest na terenie zlewni [[Brynica\|Brynicy]], która jest prawobrzeżnym dopływem [[Czarna Przemsza\|Czarnej Przemszy]]<ref>[http://ibrbs.pl/mediawiki/index.php/Zlewnia_Przemszy M. Rzętała: Zlewnia Przemszy, w: Encyklopedia Województwa Śląskiego, t. 3 (2016).]</ref>.

Praktykant o 07:28, 23 lut 2022

2022-02-23T07:28:46Z

← poprzednia wersja		Wersja z 09:28, 23 lut 2022
Linia 5:		Linia 5:
	::::::::::::::::::::::::: ENCYKLOPEDIA WOJEWÓDZTWA ŚLĄSKIEGO		::::::::::::::::::::::::: ENCYKLOPEDIA WOJEWÓDZTWA ŚLĄSKIEGO
	:::::::::::::::::::::::::[[ENCYKLOPEDIA WOJEWÓDZTWA ŚLĄSKIEGO Tom 8 (2021)\|TOM: 8 (2021)]]		:::::::::::::::::::::::::[[ENCYKLOPEDIA WOJEWÓDZTWA ŚLĄSKIEGO Tom 8 (2021)\|TOM: 8 (2021)]]
	[[Plik:~~Chechło rys~~.1.jpg\|500px\|thumb\|right\|Rys. 1. Lokalizacja zbiornika ~~Chechło-Nakło~~: 1 – zbiorniki wodne, 2 – cieki powierzchniowe, 3 – ważniejsze drogi, 4 – koleje, 5 – granice jednostek administracyjnych~~, 5 – śluzy~~.]]		[[Plik:Rys. 1 Paprocany.jpg\|500px\|thumb\|right\|Rys. 1. Lokalizacja zbiornika Paprocany: 1 – zbiorniki wodne, 2 – cieki powierzchniowe, 3 – ważniejsze drogi, 4 – koleje, 5 – granice jednostek administracyjnych.]]

	Zbiornik Nakło-Chechło znajduje się w środkowej części [[Województwo śląskie}województwa śląskiego]] (rys. 1, fot. 1-6). Zaliczany jest do sztucznych jezior, których misy powstały po powierzchniowej eksploatacji surowców mineralnych (piasków czwartorzędowych). Jezioro zostało oficjalnie udostępnione do użytkowania 27 czerwca 1970 r.<ref>https://samorzad.gov.pl/web/gmina-swierklaniec/zalew-naklo-chechlo</ref> Przeprowadzenie rekultywacji wyrobiska w kierunku wodnym okazało się najbardziej optymalnym rozwiązaniem z uwagi na pojawienie się w dnie niecki wypływu wód podziemnych<ref>A. Domurad, M. Kostecki, E. Kowalski, J. Kozłowski: Zakwaszenie wody zbiornika Nakło-Chechło (gmina Świerklaniec) – próba wyjaśnienia przyczyn, w: „Archiwum Ochrony Środowiska” 1999, vol. 25, nr 4, s. 65-80. </ref>. Zbiornik zlokalizowany jest na terenie zlewni [[Brynica\|Brynicy]], która jest prawobrzeżnym dopływem [[Czarna Przemsza\|Czarnej Przemszy]]<ref>[http://ibrbs.pl/mediawiki/index.php/Zlewnia_Przemszy M. Rzętała: Zlewnia Przemszy, w: Encyklopedia Województwa Śląskiego, t. 3 (2016).]</ref>.		Zbiornik Nakło-Chechło znajduje się w środkowej części [[Województwo śląskie}województwa śląskiego]] (rys. 1, fot. 1-6). Zaliczany jest do sztucznych jezior, których misy powstały po powierzchniowej eksploatacji surowców mineralnych (piasków czwartorzędowych). Jezioro zostało oficjalnie udostępnione do użytkowania 27 czerwca 1970 r.<ref>https://samorzad.gov.pl/web/gmina-swierklaniec/zalew-naklo-chechlo</ref> Przeprowadzenie rekultywacji wyrobiska w kierunku wodnym okazało się najbardziej optymalnym rozwiązaniem z uwagi na pojawienie się w dnie niecki wypływu wód podziemnych<ref>A. Domurad, M. Kostecki, E. Kowalski, J. Kozłowski: Zakwaszenie wody zbiornika Nakło-Chechło (gmina Świerklaniec) – próba wyjaśnienia przyczyn, w: „Archiwum Ochrony Środowiska” 1999, vol. 25, nr 4, s. 65-80. </ref>. Zbiornik zlokalizowany jest na terenie zlewni [[Brynica\|Brynicy]], która jest prawobrzeżnym dopływem [[Czarna Przemsza\|Czarnej Przemszy]]<ref>[http://ibrbs.pl/mediawiki/index.php/Zlewnia_Przemszy M. Rzętała: Zlewnia Przemszy, w: Encyklopedia Województwa Śląskiego, t. 3 (2016).]</ref>.

Praktykant o 12:07, 11 lut 2022

2022-02-11T12:07:22Z

← poprzednia wersja		Wersja z 14:07, 11 lut 2022
Linia 2:		Linia 2:
	[[Kategoria:Indeks haseł – alfabetyczny]]		[[Kategoria:Indeks haseł – alfabetyczny]]
	[[Kategoria:Tom 8 (2021)]]		[[Kategoria:Tom 8 (2021)]]
	Autorzy: [[Dr Robert Machowski]], [[Prof UŚ dr hab. Mariusz Rzętała]], [[Dr Maksymilian Solarski]]		Autorzy: [[Dr Robert Machowski]], [[Prof. dr hab. Mariusz Rzętała]], [[Dr Maksymilian Solarski]]
	::::::::::::::::::::::::: ENCYKLOPEDIA WOJEWÓDZTWA ŚLĄSKIEGO		::::::::::::::::::::::::: ENCYKLOPEDIA WOJEWÓDZTWA ŚLĄSKIEGO
	:::::::::::::::::::::::::[[ENCYKLOPEDIA WOJEWÓDZTWA ŚLĄSKIEGO Tom 8 (2021)\|TOM: 8 (2021)]]		:::::::::::::::::::::::::[[ENCYKLOPEDIA WOJEWÓDZTWA ŚLĄSKIEGO Tom 8 (2021)\|TOM: 8 (2021)]]

Praktykant o 10:15, 10 lut 2022

2022-02-10T10:15:53Z

← poprzednia wersja		Wersja z 12:15, 10 lut 2022
Linia 5:		Linia 5:
	::::::::::::::::::::::::: ENCYKLOPEDIA WOJEWÓDZTWA ŚLĄSKIEGO		::::::::::::::::::::::::: ENCYKLOPEDIA WOJEWÓDZTWA ŚLĄSKIEGO
	:::::::::::::::::::::::::[[ENCYKLOPEDIA WOJEWÓDZTWA ŚLĄSKIEGO Tom 8 (2021)\|TOM: 8 (2021)]]		:::::::::::::::::::::::::[[ENCYKLOPEDIA WOJEWÓDZTWA ŚLĄSKIEGO Tom 8 (2021)\|TOM: 8 (2021)]]
			[[Plik:Chechło rys.1.jpg\|500px\|thumb\|right\|Rys. 1. Lokalizacja zbiornika Chechło-Nakło: 1 – zbiorniki wodne, 2 – cieki powierzchniowe, 3 – ważniejsze drogi, 4 – koleje, 5 – granice jednostek administracyjnych, 5 – śluzy.]]

	Zbiornik Nakło-Chechło znajduje się w środkowej części [[Województwo śląskie}województwa śląskiego]] (rys. 1, fot. 1-6). Zaliczany jest do sztucznych jezior, których misy powstały po powierzchniowej eksploatacji surowców mineralnych (piasków czwartorzędowych). Jezioro zostało oficjalnie udostępnione do użytkowania 27 czerwca 1970 r.<ref>https://samorzad.gov.pl/web/gmina-swierklaniec/zalew-naklo-chechlo</ref> Przeprowadzenie rekultywacji wyrobiska w kierunku wodnym okazało się najbardziej optymalnym rozwiązaniem z uwagi na pojawienie się w dnie niecki wypływu wód podziemnych<ref>A. Domurad, M. Kostecki, E. Kowalski, J. Kozłowski: Zakwaszenie wody zbiornika Nakło-Chechło (gmina Świerklaniec) – próba wyjaśnienia przyczyn, w: „Archiwum Ochrony Środowiska” 1999, vol. 25, nr 4, s. 65-80. </ref>. Zbiornik zlokalizowany jest na terenie zlewni [[Brynica\|Brynicy]], która jest prawobrzeżnym dopływem [[Czarna Przemsza\|Czarnej Przemszy]]<ref>[http://ibrbs.pl/mediawiki/index.php/Zlewnia_Przemszy M. Rzętała: Zlewnia Przemszy, w: Encyklopedia Województwa Śląskiego, t. 3 (2016).]</ref>.		Zbiornik Nakło-Chechło znajduje się w środkowej części [[Województwo śląskie}województwa śląskiego]] (rys. 1, fot. 1-6). Zaliczany jest do sztucznych jezior, których misy powstały po powierzchniowej eksploatacji surowców mineralnych (piasków czwartorzędowych). Jezioro zostało oficjalnie udostępnione do użytkowania 27 czerwca 1970 r.<ref>https://samorzad.gov.pl/web/gmina-swierklaniec/zalew-naklo-chechlo</ref> Przeprowadzenie rekultywacji wyrobiska w kierunku wodnym okazało się najbardziej optymalnym rozwiązaniem z uwagi na pojawienie się w dnie niecki wypływu wód podziemnych<ref>A. Domurad, M. Kostecki, E. Kowalski, J. Kozłowski: Zakwaszenie wody zbiornika Nakło-Chechło (gmina Świerklaniec) – próba wyjaśnienia przyczyn, w: „Archiwum Ochrony Środowiska” 1999, vol. 25, nr 4, s. 65-80. </ref>. Zbiornik zlokalizowany jest na terenie zlewni [[Brynica\|Brynicy]], która jest prawobrzeżnym dopływem [[Czarna Przemsza\|Czarnej Przemszy]]<ref>[http://ibrbs.pl/mediawiki/index.php/Zlewnia_Przemszy M. Rzętała: Zlewnia Przemszy, w: Encyklopedia Województwa Śląskiego, t. 3 (2016).]</ref>.
Linia 14:		Linia 15:

	==Geneza, morfometria i zabudowa hydrotechniczna==		==Geneza, morfometria i zabudowa hydrotechniczna==
			[[Plik:Fot. 1. Zachodnia część zbiornika Nakło-Chechło (fot. M. Rzętała).JPG\|400px\|thumb\|right\|Fot. 1. Zachodnia część zbiornika Nakło-Chechło (fot. M. Rzętała).]]

	Po zlodowaceniach, które pojawiały się w okresie plejstocenu, pozostały na tych terenach miąższe pokrywy osadów w postaci piasków i żwirów wodnolodowcowych. Tego typu złoża naturalnych surowców mineralnych były przedmiotem intensywnej i powszechnej eksploatacji na terenie województwa śląskiego. Piaski czwartorzędowe były pozyskiwane w sposób odkrywkowy na potrzeby wgłębnego górnictwa węgla kamiennego, który również był i nadal jest eksploatowany na obszarze województwa. Piaski wykorzystywano w celach podsadzkowych we wspomnianych kopalniach węgla kamiennego. Wypełniano nim puste przestrzenie powstałe po wybranym złożu w celu ograniczenia negatywnych skutków naruszenia górotworu, które powszechnie ujawniały się w postaci osiadania i zapadania gruntu. Bardzo duże zapotrzebowanie na piaski podsadzkowe charakteryzowało drugą połowę XX w. kiedy to górnictwo węgla kamiennego osiągnęło maksymalne wydobycie<ref>M. Tkocz: Zmiany w funkcjonowaniu górnictwa węgla kamiennego w Polsce po roku 1989, w: „Acta Geographica Silesiana” 2007, nr 2, s. 51-58.</ref>. Dlatego też z tych powodów w latach 60. XX w. rozpoczęto pozyskiwanie na tym terenie piasków podsadzkowych. Eksploatacja złoża prowadzona była przez kilka lat do 1968 r. Po zakończeniu działalności wydobywczej konieczne było przeprowadzenie prac rekultywacyjnych powstałej odkrywki. Już na tym etapie podjęto decyzję o utworzeniu sztucznego jeziora. Taki kierunek rekultywacji okazał się najbardziej optymalnym rozwiązaniem z uwagi na obecność wypływu wód podziemnych w dnie zagłębienia. Aby można było bezpiecznie korzystać ze zbiornika odpowiednio ukształtowano misę jeziora. Na jego obrzeżach posiano łubin, który po zaoraniu miał stanowić użyźnienie jałowych piasków. Następnie na tak przygotowanym podłożu wysiano trawy, które miały choć w pewnym stopniu utrwalić luźne podłoże. Kolejnym krokiem było zaprzestanie odwadniania niecki za pomocą pomp. W tym czasie zbiornik zaczął się samoczynnie i systematycznie napełniać spływającymi wodami podziemnymi i powierzchniowymi pochodzącymi z opadów atmosferycznych. Na ostatnim etapie prac została wykonana infrastruktura drogowa w postaci ul. Rekreacyjnej, która otacza jezioro od południa, wschodu i północy. Oficjalne otwarcie i oddanie do powszechnego użytkowania jeziora nastąpiło 27 czerwca 1970 roku<ref>https://samorzad.gov.pl/web/gmina-swierklaniec/zalew-naklo-chechlo </ref>.		Po zlodowaceniach, które pojawiały się w okresie plejstocenu, pozostały na tych terenach miąższe pokrywy osadów w postaci piasków i żwirów wodnolodowcowych. Tego typu złoża naturalnych surowców mineralnych były przedmiotem intensywnej i powszechnej eksploatacji na terenie województwa śląskiego. Piaski czwartorzędowe były pozyskiwane w sposób odkrywkowy na potrzeby wgłębnego górnictwa węgla kamiennego, który również był i nadal jest eksploatowany na obszarze województwa. Piaski wykorzystywano w celach podsadzkowych we wspomnianych kopalniach węgla kamiennego. Wypełniano nim puste przestrzenie powstałe po wybranym złożu w celu ograniczenia negatywnych skutków naruszenia górotworu, które powszechnie ujawniały się w postaci osiadania i zapadania gruntu. Bardzo duże zapotrzebowanie na piaski podsadzkowe charakteryzowało drugą połowę XX w. kiedy to górnictwo węgla kamiennego osiągnęło maksymalne wydobycie<ref>M. Tkocz: Zmiany w funkcjonowaniu górnictwa węgla kamiennego w Polsce po roku 1989, w: „Acta Geographica Silesiana” 2007, nr 2, s. 51-58.</ref>. Dlatego też z tych powodów w latach 60. XX w. rozpoczęto pozyskiwanie na tym terenie piasków podsadzkowych. Eksploatacja złoża prowadzona była przez kilka lat do 1968 r. Po zakończeniu działalności wydobywczej konieczne było przeprowadzenie prac rekultywacyjnych powstałej odkrywki. Już na tym etapie podjęto decyzję o utworzeniu sztucznego jeziora. Taki kierunek rekultywacji okazał się najbardziej optymalnym rozwiązaniem z uwagi na obecność wypływu wód podziemnych w dnie zagłębienia. Aby można było bezpiecznie korzystać ze zbiornika odpowiednio ukształtowano misę jeziora. Na jego obrzeżach posiano łubin, który po zaoraniu miał stanowić użyźnienie jałowych piasków. Następnie na tak przygotowanym podłożu wysiano trawy, które miały choć w pewnym stopniu utrwalić luźne podłoże. Kolejnym krokiem było zaprzestanie odwadniania niecki za pomocą pomp. W tym czasie zbiornik zaczął się samoczynnie i systematycznie napełniać spływającymi wodami podziemnymi i powierzchniowymi pochodzącymi z opadów atmosferycznych. Na ostatnim etapie prac została wykonana infrastruktura drogowa w postaci ul. Rekreacyjnej, która otacza jezioro od południa, wschodu i północy. Oficjalne otwarcie i oddanie do powszechnego użytkowania jeziora nastąpiło 27 czerwca 1970 roku<ref>https://samorzad.gov.pl/web/gmina-swierklaniec/zalew-naklo-chechlo </ref>.

	Zbiornik Nakło-Chechło, którego powierzchnia powszechnie w literaturze określana jest na około 90 ha zaliczany jest do jednych z większych poeksploatacyjnych jezior w [[Górny Śląsk\|regionie górnośląskim]]<ref>M. Rzętała: Funkcjonowanie zbiorników wodnych oraz przebieg procesów limnicznych w warunkach zróżnicowanej antropopresji na przykładzie regionu górnośląskiego, Katowice 2008, s. 171.</ref>. Ostatnie szczegółowe badania przeprowadzone w tym zakresie wykazały, że powierzchnia jeziora w 2009 r. wynosiła 83,54 ha (tab. 1). Wyznaczone zostały także pozostałe parametry, które dotyczą wskaźników opisujących powierzchnię zbiornika i ukształtowanie jego dna. Długość linii brzegowej osiąga 5,87 km, co daje jej rozwinięcie równe 1,81. Długość jeziora wynosi 2,1 km, szerokość maksymalna 0,8 km. Oś zbiornika ma generalnie przebieg o orientacji NW-SE<ref>A. Pradela, B. Pielorz, M. Solarski: Charakterystyka morfometryczna zbiornika Nakło-Chechło, w: „Kształtowanie środowiska geograficznego i ochrona przyrody na obszarach uprzemysłowionych i zurbanizowanych” 2012, nr 44, s. 64-70.</ref>. Misa zbiornika ma charakterystyczny kształt, który jak w przypadku innych tego typu jezior, nawiązuje do ukształtowania powierzchni dawnych pól eksploatacji piasku<ref>M. A. Rzętała: Wybrane przemiany geomorfologiczne mis zbiorników wodnych i ocena zanieczyszczeń osadów zbiornikowych w warunkach zróżnicowanej antropopresji (na przykładzie regionu górnośląsko-zagłębiowskiego), Katowice 2014, s. 147.</ref>. Zachodnia, bardziej otwarta część zbiornika jest nieco płytsza. W tym sektorze głębokość nie przekracza 4,5 m, a strefę brzegową cechują niewielkie spadki dna do 15°. We wschodniej, bardziej zwartej i wydłużonej części jeziora pojawiają się nieco większe głębokości. W najbardziej na wschód wysuniętym sektorze jeziora występuje maksymalna głębokość 5,5 m. Jednocześnie jest to strefa, gdzie możliwy jest odpływ wód z Nakła-Chechła do Potoku spod Chechła. Najprawdopodobniej w miejscu tym funkcjonowały zainstalowane pompy odwadniające wyrobisko w czasie eksploatacji złoża. Niewielka szerokość tej części zbiornika oraz obecność znacznych głębokości przekłada się na większe spadki dna, które w strefie brzegowej wynoszą nawet 35°. Objętość zretencjonowanych wód określona została w ilości 2,1 mln m<sup>3</sup>. Wyznaczony wskaźnik głębokościowy wynoszący 0,45 świadczy o tym, że misa zbiornika ma kształt wypukły<ref>A. Pradela, B. Pielorz, M. Solarski: Charakterystyka morfometryczna zbiornika Nakło-Chechło, w: „Kształtowanie środowiska geograficznego i ochrona przyrody na obszarach uprzemysłowionych i zurbanizowanych” 2012, nr 44, s. 64-70.</ref>. Cechą wyróżniająco jezioro jest obecność wyspy, która znajduje się w jego wschodniej części. Sama wyspa ma kształt zbliżony do wydłużonej kropli i nawiązuje do głównej osi jeziora.		Zbiornik Nakło-Chechło, którego powierzchnia powszechnie w literaturze określana jest na około 90 ha zaliczany jest do jednych z większych poeksploatacyjnych jezior w [[Górny Śląsk\|regionie górnośląskim]]<ref>M. Rzętała: Funkcjonowanie zbiorników wodnych oraz przebieg procesów limnicznych w warunkach zróżnicowanej antropopresji na przykładzie regionu górnośląskiego, Katowice 2008, s. 171.</ref>. Ostatnie szczegółowe badania przeprowadzone w tym zakresie wykazały, że powierzchnia jeziora w 2009 r. wynosiła 83,54 ha (tab. 1). Wyznaczone zostały także pozostałe parametry, które dotyczą wskaźników opisujących powierzchnię zbiornika i ukształtowanie jego dna. Długość linii brzegowej osiąga 5,87 km, co daje jej rozwinięcie równe 1,81. Długość jeziora wynosi 2,1 km, szerokość maksymalna 0,8 km. Oś zbiornika ma generalnie przebieg o orientacji NW-SE<ref>A. Pradela, B. Pielorz, M. Solarski: Charakterystyka morfometryczna zbiornika Nakło-Chechło, w: „Kształtowanie środowiska geograficznego i ochrona przyrody na obszarach uprzemysłowionych i zurbanizowanych” 2012, nr 44, s. 64-70.</ref>. Misa zbiornika ma charakterystyczny kształt, który jak w przypadku innych tego typu jezior, nawiązuje do ukształtowania powierzchni dawnych pól eksploatacji piasku<ref>M. A. Rzętała: Wybrane przemiany geomorfologiczne mis zbiorników wodnych i ocena zanieczyszczeń osadów zbiornikowych w warunkach zróżnicowanej antropopresji (na przykładzie regionu górnośląsko-zagłębiowskiego), Katowice 2014, s. 147.</ref>. Zachodnia, bardziej otwarta część zbiornika jest nieco płytsza. W tym sektorze głębokość nie przekracza 4,5 m, a strefę brzegową cechują niewielkie spadki dna do 15°. We wschodniej, bardziej zwartej i wydłużonej części jeziora pojawiają się nieco większe głębokości. W najbardziej na wschód wysuniętym sektorze jeziora występuje maksymalna głębokość 5,5 m. Jednocześnie jest to strefa, gdzie możliwy jest odpływ wód z Nakła-Chechła do Potoku spod Chechła. Najprawdopodobniej w miejscu tym funkcjonowały zainstalowane pompy odwadniające wyrobisko w czasie eksploatacji złoża. Niewielka szerokość tej części zbiornika oraz obecność znacznych głębokości przekłada się na większe spadki dna, które w strefie brzegowej wynoszą nawet 35°. Objętość zretencjonowanych wód określona została w ilości 2,1 mln m<sup>3</sup>. Wyznaczony wskaźnik głębokościowy wynoszący 0,45 świadczy o tym, że misa zbiornika ma kształt wypukły<ref>A. Pradela, B. Pielorz, M. Solarski: Charakterystyka morfometryczna zbiornika Nakło-Chechło, w: „Kształtowanie środowiska geograficznego i ochrona przyrody na obszarach uprzemysłowionych i zurbanizowanych” 2012, nr 44, s. 64-70.</ref>. Cechą wyróżniająco jezioro jest obecność wyspy, która znajduje się w jego wschodniej części. Sama wyspa ma kształt zbliżony do wydłużonej kropli i nawiązuje do głównej osi jeziora.
			[[Plik:Fot. 2. Zbiornik Chechło-Nakło – widok z południowego brzegu w kierunku północnym (fot. M. Rzętała).JPG\|400px\|thumb\|right\|Fot. 2. Zbiornik Chechło-Nakło – widok z południowego brzegu w kierunku północnym (fot. M. Rzętała).]]

	{\| class="wikitable"		{\| class="wikitable"
Linia 59:		Linia 62:

	==Cechy wód jeziornych==		==Cechy wód jeziornych==
			[[Plik:Fot. 3. Wschodnia część zbiornika Chechło-Nakło (fot. M. Rzętała).JPG\|400px\|thumb\|right\|Fot. 3. Wschodnia część zbiornika Chechło-Nakło (fot. M. Rzętała).]]

	===Wahania stanów wody i retencja jeziorna===		===Wahania stanów wody i retencja jeziorna===
Linia 65:		Linia 69:

	W ostatnich kilkunastu latach stwierdzono zanik dopływu i odpływu z misy zbiornika, co niewątpliwie związane jest z wyraźnym obniżeniem pierwszego poziomu wód gruntowych na tych terenach. Brak przepływowości zbiornika w istotny sposób wpływa na stabilizację poziomu wody w jeziorze, z tendencją do powolnego obniżania notowanych stanów. W ciągu roku obserwuje się jedynie sezonowe wahania stanów wody, które wynikają z naturalnej cyrkulacji wód w zlewni.		W ostatnich kilkunastu latach stwierdzono zanik dopływu i odpływu z misy zbiornika, co niewątpliwie związane jest z wyraźnym obniżeniem pierwszego poziomu wód gruntowych na tych terenach. Brak przepływowości zbiornika w istotny sposób wpływa na stabilizację poziomu wody w jeziorze, z tendencją do powolnego obniżania notowanych stanów. W ciągu roku obserwuje się jedynie sezonowe wahania stanów wody, które wynikają z naturalnej cyrkulacji wód w zlewni.


	===Warunki termiczno-tlenowe===		===Warunki termiczno-tlenowe===
Linia 78:		Linia 81:

	===Właściwości fizyko-chemiczne wody===		===Właściwości fizyko-chemiczne wody===
			[[Plik:Fot. 4. Zbiornik Nakło-Chechło - widok w kierunku wschodnim (fot. M. Solarski).JPG\|400px\|thumb\|right\|Fot. 4. Zbiornik Nakło-Chechło – widok w kierunku wschodnim (fot. M. Solarski).]]

	Cechy fizyko-chemiczne wód powierzchniowych są bardzo zmienne w czasie i zależą od szeregu czynników przyrodniczych i antropogenicznych. W największym stopniu decydują o tym: cechy budowy geologicznej zlewni, wielkość i rozkład opadów, ukształtowanie i pokrycie terenu, zagospodarowanie zlewni (zróżnicowana intensywność antropopresji)<ref> J. Dojlido, W. Dożańska, W. Hermanowicz, B. Koziorowski, J. Zerbe: Fizyczno-chemiczne badanie wody i ścieków, Warszawa 1999, s. 558.</ref>.		Cechy fizyko-chemiczne wód powierzchniowych są bardzo zmienne w czasie i zależą od szeregu czynników przyrodniczych i antropogenicznych. W największym stopniu decydują o tym: cechy budowy geologicznej zlewni, wielkość i rozkład opadów, ukształtowanie i pokrycie terenu, zagospodarowanie zlewni (zróżnicowana intensywność antropopresji)<ref> J. Dojlido, W. Dożańska, W. Hermanowicz, B. Koziorowski, J. Zerbe: Fizyczno-chemiczne badanie wody i ścieków, Warszawa 1999, s. 558.</ref>.
Linia 214:		Linia 218:

	==Procesy brzegowe i osady denne==		==Procesy brzegowe i osady denne==
			[[Plik:Fot. 5. Zbiornik Nakło-Chechło - widok ogólny (fot. M. Solarski).jpg\|400px\|thumb\|right\|Fot. 5. Zbiornik Nakło-Chechło – widok ogólny (fot. M. Solarski).]]

	Procesy brzegowe w zbiornikach położonych na terenie województwa śląskiego są najczęściej efektem oddziaływania mechanicznego, chemicznego i biologicznego wód limnicznych na wybrzeże. Przebieg, zasięg i intensywność tych procesów zależą najczęściej od: litologii, ukształtowania i ekspozycji brzegu oraz wybrzeża, głębokości i wielkości zbiornika, falowania, roślinności, zjawisk lodowych, zasilania powierzchniowego<ref>M. A. Rzętała: Wybrane przemiany geomorfologiczne mis zbiorników wodnych i ocena zanieczyszczeń osadów zbiornikowych w warunkach zróżnicowanej antropopresji (na przykładzie regionu górnośląsko-zagłębiowskiego), Katowice 2014, s. 174.</ref>. Skutkiem procesów brzegowych są zmiany wszystkich elementów krajobrazu wybrzeży, lecz najbardziej widoczne przemiany następują w geomorfologii brzegu pozostającego w zasięgu oddziaływania falowania i strefie objętej wahaniami stanów wody. Przemiany geomorfologiczne są dokumentowane przez formy abrazyjne: klify czynne, klify martwe, zerwy darniowe, progi terasowe, przemieszczenia egzaracyjne, a także formy akumulacyjne – kosy, mierzeje, cyple, wały brzegowe.		Procesy brzegowe w zbiornikach położonych na terenie województwa śląskiego są najczęściej efektem oddziaływania mechanicznego, chemicznego i biologicznego wód limnicznych na wybrzeże. Przebieg, zasięg i intensywność tych procesów zależą najczęściej od: litologii, ukształtowania i ekspozycji brzegu oraz wybrzeża, głębokości i wielkości zbiornika, falowania, roślinności, zjawisk lodowych, zasilania powierzchniowego<ref>M. A. Rzętała: Wybrane przemiany geomorfologiczne mis zbiorników wodnych i ocena zanieczyszczeń osadów zbiornikowych w warunkach zróżnicowanej antropopresji (na przykładzie regionu górnośląsko-zagłębiowskiego), Katowice 2014, s. 174.</ref>. Skutkiem procesów brzegowych są zmiany wszystkich elementów krajobrazu wybrzeży, lecz najbardziej widoczne przemiany następują w geomorfologii brzegu pozostającego w zasięgu oddziaływania falowania i strefie objętej wahaniami stanów wody. Przemiany geomorfologiczne są dokumentowane przez formy abrazyjne: klify czynne, klify martwe, zerwy darniowe, progi terasowe, przemieszczenia egzaracyjne, a także formy akumulacyjne – kosy, mierzeje, cyple, wały brzegowe.
Linia 226:		Linia 231:

	==Znaczenie zbiornika==		==Znaczenie zbiornika==
			[[Plik:Fot. 6. Zbiornik Nakło-Chechło (fot. M. Solarski).JPG\|400px\|thumb\|right\|Fot. 6. Zbiornik Nakło-Chechło (fot. M. Solarski).]]

	Większość zbiorników wodnych, które tworzone są przez człowieka już na etapie projektowym ma ściśle określone funkcje gospodarcze i społeczne. Utworzenie sztucznego jeziora wpływa również na środowisko przyrodnicze. Zbiornik Nakło-Chechło powstał w wyniku rekultywacji w kierunku wodnym dawnego wyrobiska piasków podsadzkowych, dlatego też funkcje, które miał pełnić zostały przypisane już w trakcie jego budowy. Zdecydowano, że nowy zbiornik będzie doskonałym miejscem wypoczynku i rekreacji. Od samego początku stał się popularnym miejscem uprawiania szeregu sportów związanych z wodą, zwłaszcza przez mieszkańców pobliskich dużych miejscowości takich jak: [[Tarnowskie Góry]], Miasteczko Śląskie, [[Piekary Śląskie]], [[Siemianowice Śląskie]], [[Bytom]], [[Radzionków]], [[Ruda Śląska]], [[Zabrze]], a z uwagi na dobre skomunikowanie nawet [[Gliwice]]. Przez wiele lat do 31 marca 2015 r. zbiornik zarządzany był przez samorządowy zakład budżetowy – Gminny Ośrodek Rekreacji w Świerklańcu. Jednak ze względu na trudności finansowe został zlikwidowany. Od tego czasu utrzymaniem jeziora zajmują się Zakład Wodociągów i Kanalizacji w Świerklańcu oraz gmina Świerklaniec<ref>https://samorzad.gov.pl/web/gmina-swierklaniec/zalew-naklo-chechlo</ref>.		Większość zbiorników wodnych, które tworzone są przez człowieka już na etapie projektowym ma ściśle określone funkcje gospodarcze i społeczne. Utworzenie sztucznego jeziora wpływa również na środowisko przyrodnicze. Zbiornik Nakło-Chechło powstał w wyniku rekultywacji w kierunku wodnym dawnego wyrobiska piasków podsadzkowych, dlatego też funkcje, które miał pełnić zostały przypisane już w trakcie jego budowy. Zdecydowano, że nowy zbiornik będzie doskonałym miejscem wypoczynku i rekreacji. Od samego początku stał się popularnym miejscem uprawiania szeregu sportów związanych z wodą, zwłaszcza przez mieszkańców pobliskich dużych miejscowości takich jak: [[Tarnowskie Góry]], Miasteczko Śląskie, [[Piekary Śląskie]], [[Siemianowice Śląskie]], [[Bytom]], [[Radzionków]], [[Ruda Śląska]], [[Zabrze]], a z uwagi na dobre skomunikowanie nawet [[Gliwice]]. Przez wiele lat do 31 marca 2015 r. zbiornik zarządzany był przez samorządowy zakład budżetowy – Gminny Ośrodek Rekreacji w Świerklańcu. Jednak ze względu na trudności finansowe został zlikwidowany. Od tego czasu utrzymaniem jeziora zajmują się Zakład Wodociągów i Kanalizacji w Świerklańcu oraz gmina Świerklaniec<ref>https://samorzad.gov.pl/web/gmina-swierklaniec/zalew-naklo-chechlo</ref>.

Praktykant: /* Źródła on-line */

2022-02-10T10:02:15Z

Źródła on-line

← poprzednia wersja		Wersja z 12:02, 10 lut 2022
Linia 256:		Linia 256:

	==Źródła on-line==		==Źródła on-line==
	[https://samorzad.gov.pl/web/gmina-swierklaniec/zalew-naklo-chechlo]		[https://samorzad.gov.pl/web/gmina-swierklaniec/zalew-naklo-chechlo https://samorzad.gov.pl/web/gmina-swierklaniec/zalew-naklo-chechlo]

	[http://ibrbs.pl/mediawiki/index.php/Zlewnia_Przemszy M. Rzętała: Zlewnia Przemszy, w: „Encyklopedia Województwa Śląskiego”, t. 3 (2016).]		[http://ibrbs.pl/mediawiki/index.php/Zlewnia_Przemszy M. Rzętała: Zlewnia Przemszy, w: „Encyklopedia Województwa Śląskiego”, t. 3 (2016).]

Praktykant: /* Właściwości fizyko-chemiczne wody */

2022-02-10T10:01:32Z

Właściwości fizyko-chemiczne wody

← poprzednia wersja		Wersja z 12:01, 10 lut 2022
Linia 102:		Linia 102:
	! [pH]		! [pH]
	! [µS/cm]		! [µS/cm]
	! [mg/dm<sup>3</sup>		! [mg/dm<sup>3</sup>]
	! [%]		! [%]
	! colspan=9\| [mg/dm<sup>3</sup>]		! colspan=9\| [mg/dm<sup>3</sup>]

Praktykant: /* Właściwości fizyko-chemiczne wody */

2022-02-10T10:01:09Z

Właściwości fizyko-chemiczne wody

← poprzednia wersja		Wersja z 12:01, 10 lut 2022
Linia 104:		Linia 104:
	! [mg/dm<sup>3</sup>		! [mg/dm<sup>3</sup>
	! [%]		! [%]
	! colspan=9\| [mg/dm<sup>3</sup>		! colspan=9\| [mg/dm<sup>3</sup>]
	\|-		\|-
	\| 29.04.1995 r.		\| 29.04.1995 r.
Linia 212:		Linia 212:
	\|}		\|}
	<b>Tabela 2. Właściwości fizyko-chemiczne wody zbiornika Nakło-Chechło w latach 19951996</b><ref> Tamże, s. 76.</ref>.		<b>Tabela 2. Właściwości fizyko-chemiczne wody zbiornika Nakło-Chechło w latach 19951996</b><ref> Tamże, s. 76.</ref>.

	==Procesy brzegowe i osady denne==		==Procesy brzegowe i osady denne==

Praktykant: Utworzono nową stronę "Kategoria:Geografia Kategoria:Indeks haseł – alfabetyczny Kategoria:Tom 8 (2021) Autorzy: Dr Robert Machowski, Prof UŚ dr hab. Mariusz Rzętała,..."

2022-02-10T09:58:16Z

Utworzono nową stronę "Kategoria:Geografia Kategoria:Indeks haseł – alfabetyczny Kategoria:Tom 8 (2021) Autorzy: Dr Robert Machowski, Prof UŚ dr hab. Mariusz Rzętała,..."

Podgląd zmian