Zbiornik Międzybrodzki - Historia wersji

Praktykant o 12:07, 11 lut 2022

2022-02-11T12:07:35Z

← poprzednia wersja		Wersja z 14:07, 11 lut 2022
Linia 2:		Linia 2:
	[[Kategoria:Indeks haseł – alfabetyczny]]		[[Kategoria:Indeks haseł – alfabetyczny]]
	[[Kategoria:Tom 8 (2021)]]		[[Kategoria:Tom 8 (2021)]]
	Autorzy: [[Dr Robert Machowski]], [[Prof UŚ dr hab. Mariusz Rzętała]]		Autorzy: [[Dr Robert Machowski]], [[Prof. dr hab. Mariusz Rzętała]]
	::::::::::::::::::::::::: ENCYKLOPEDIA WOJEWÓDZTWA ŚLĄSKIEGO		::::::::::::::::::::::::: ENCYKLOPEDIA WOJEWÓDZTWA ŚLĄSKIEGO
	:::::::::::::::::::::::::[[ENCYKLOPEDIA WOJEWÓDZTWA ŚLĄSKIEGO Tom 8 (2021)\|TOM: 8 (2021)]]		:::::::::::::::::::::::::[[ENCYKLOPEDIA WOJEWÓDZTWA ŚLĄSKIEGO Tom 8 (2021)\|TOM: 8 (2021)]]

Praktykant: /* Znaczenie zbiornika */

2022-02-09T10:02:29Z

Znaczenie zbiornika

← poprzednia wersja		Wersja z 12:02, 9 lut 2022
Linia 83:		Linia 83:

	==Znaczenie zbiornika==		==Znaczenie zbiornika==
			[[Plik:Fot. 6. Opróżniony z wody zbiornik górny elektrowni szczytowo-pompowej na górze Żar (fot. M. Rzętała).JPG\|\|400px\|thumb\|right\|Fot. 6. Opróżniony z wody zbiornik górny elektrowni szczytowo-pompowej na górze Żar (fot. M. Rzętała).]]

	Budowa Zbiornika Międzybrodzkiego była podyktowana przede wszystkim względami ochrony doliny Soły a pośrednio także Wisły przed groźnymi powodziami, które nawiedzały te tereny. Przesłanką do przegrodzenia doliny rzeki w tym miejscu była również możliwość wykorzystania spiętrzonych wód w celach energetycznych. Poprzez utworzenie w późniejszym czasie kaskady zbiorników pierwotne funkcje zbiornika uległy pewnym modyfikacjom, jak również wykorzystanie jego wód nabrało szerszego znaczenia. Aktualnie hydrowęzeł Soły jest zintegrowanym systemem wodnym<ref> Ł. Chudy: Hydrowęzeł beskidzki (Cz. I), w: „Gazeta Obserwatora IMGW” 2005, nr 3, s. 15-20. </ref>.		Budowa Zbiornika Międzybrodzkiego była podyktowana przede wszystkim względami ochrony doliny Soły a pośrednio także Wisły przed groźnymi powodziami, które nawiedzały te tereny. Przesłanką do przegrodzenia doliny rzeki w tym miejscu była również możliwość wykorzystania spiętrzonych wód w celach energetycznych. Poprzez utworzenie w późniejszym czasie kaskady zbiorników pierwotne funkcje zbiornika uległy pewnym modyfikacjom, jak również wykorzystanie jego wód nabrało szerszego znaczenia. Aktualnie hydrowęzeł Soły jest zintegrowanym systemem wodnym<ref> Ł. Chudy: Hydrowęzeł beskidzki (Cz. I), w: „Gazeta Obserwatora IMGW” 2005, nr 3, s. 15-20. </ref>.
Linia 91:		Linia 92:

	Zasoby wodne Soły miały być również wykorzystane do produkcji energii elektrycznej w ramach działań elektrowni wodnej, która miała stanowić nieodłączny element wybudowanej zapory. Jednak wybuch II wojny światowej opóźnił realizację tych planów, których finalizacja została odłożona do 1954 r. W tym roku oddano do użytkowania elektrownię posiadającą łączną moc znamionową 12,6 MW. Elektrownia ma konstrukcję halową, z suwnicą wewnątrz budynku, który opisują wymiary – długość 35,0 m, szerokość w świetle filarów 9,5 m, wysokość 12,0 m. Została ona wyposażona w dwie turbiny Kaplana o mocy 6,1 MW oraz jedną turbinę Francisa o mocy 0,4 MW. Woda z czaszy zbiornika odprowadzana jest do każdej z turbin za pośrednictwem rurociągów o średnicy 3,25 m, przy czym w przypadku turbiny Francisa zastosowano złącze stożkowe z uwagi na jej znacznie mniejsze rozmiary. Maksymalna różnica poziomów między wodą górną i dolną wynosi 22,7 m. Regulacja przepływu wody przez turbiny odbywa się automatycznie lub może być też sterowana ręcznie. Energia wytwarzana przez generatory przesyłana jest trzema liniami do [[Kęty\|Kęt]], gdzie ma połączenie z siecią energetyczną. Część wytworzonej energii przesyłana jest także do elektrowni Tresna i Porąbka-Żar<ref> Tamże.</ref>. To właśnie ta ostatnia wymieniona elektrownia świadczy o kompleksowym wykorzystaniu zretencjonowanych zasobów wodnych w Zbiorniku Międzybrodzkim w aspekcie produkcji energii elektrycznej. W 1971 r. rozpoczęto budowę Elektrowni Szczytowo-Pompowej Porąbka-Żar. Elektrownia została uruchomiona pod koniec 1979 r., po 8 latach prac budowlanych. Jest to pierwsza i jak do tej pory jedyna w Polsce elektrownia podziemną, która została zlokalizowana wewnątrz pobliskiej góry Żar. Komora elektrowni znajduje się na głębokości 178 m poniżej powierzchni terenu. Znajdują się w niej pomieszczenia dla turbozespołów, hali maszyn oraz urządzeń elektrycznych. Obudowa podziemnej komory ma kształt eliptyczny i jest wykonana z żelbetonu<ref> Z. Ptaszyński, E. Świst: 20 lat badań kontrolno-pomiarowych podziemnej komory elektrowni wodnej Porąbka-Żar, w: „Gospodarka Wodna” 2001, nr 2, s. 67-69.</ref>. Wejście do elektrowni znajduje się nad prawym (wschodnim) brzegiem Zbiornika Międzybrodzkiego, około 1,5 km na północ od Międzybrodzia Żywieckiego<ref> A. Jaguś: Gospodarczo-społeczne znaczenie zbiorników zaporowych – studium kaskady Soły, w: „Inżynieria Ekologiczna” 2018, vol. 19, z. 1, s. 25-35.</ref>. Kolejnym elementem elektrowni jest położony na szczycie góry Żar sztuczny zbiornik wodny – tzw. zbiornik górny (fot. 5-7). Czasza zbiornika ma kształt przypominający owal o rozmiarach: długość 650 m i szerokość 250 m i pojemności około 2 mln m<sup>3</sup>. Woda spada dwiema sztolniami upadowymi o długości 872 m na cztery turbozespoły. Różnic wysokości pomiędzy zbiornikiem górnym a turbinami wynosi 440 m<ref> J. Mikołajski, J. Sołtysik: Beskid Mały latem i zimą, Poznań 1994, s. 54.</ref>. Każdy turbozespół posiada przełyk 35 m3/s. Z kolei wydajność w odwracalnej pracy pompowej wynosi 28,8 m<sup>3</sup>/s. Możliwe jest za¬tem pompowanie wody do zbiornika górnego w ilości do 115,2 m<sup>3</sup>/s<ref> S. Bałus, D. Boros-Meinike, W. Drzyżdżyk, K. Fiedler, A. Olszewski, L. Osuch-Chacińska, R. Ryżak, K. Stanach-Bałus: Kaskada rzeki Soły – zbiorniki: Tresna, Porąbka, Czaniec. Monografia, Warszawa 2007, s. 167.</ref>.		Zasoby wodne Soły miały być również wykorzystane do produkcji energii elektrycznej w ramach działań elektrowni wodnej, która miała stanowić nieodłączny element wybudowanej zapory. Jednak wybuch II wojny światowej opóźnił realizację tych planów, których finalizacja została odłożona do 1954 r. W tym roku oddano do użytkowania elektrownię posiadającą łączną moc znamionową 12,6 MW. Elektrownia ma konstrukcję halową, z suwnicą wewnątrz budynku, który opisują wymiary – długość 35,0 m, szerokość w świetle filarów 9,5 m, wysokość 12,0 m. Została ona wyposażona w dwie turbiny Kaplana o mocy 6,1 MW oraz jedną turbinę Francisa o mocy 0,4 MW. Woda z czaszy zbiornika odprowadzana jest do każdej z turbin za pośrednictwem rurociągów o średnicy 3,25 m, przy czym w przypadku turbiny Francisa zastosowano złącze stożkowe z uwagi na jej znacznie mniejsze rozmiary. Maksymalna różnica poziomów między wodą górną i dolną wynosi 22,7 m. Regulacja przepływu wody przez turbiny odbywa się automatycznie lub może być też sterowana ręcznie. Energia wytwarzana przez generatory przesyłana jest trzema liniami do [[Kęty\|Kęt]], gdzie ma połączenie z siecią energetyczną. Część wytworzonej energii przesyłana jest także do elektrowni Tresna i Porąbka-Żar<ref> Tamże.</ref>. To właśnie ta ostatnia wymieniona elektrownia świadczy o kompleksowym wykorzystaniu zretencjonowanych zasobów wodnych w Zbiorniku Międzybrodzkim w aspekcie produkcji energii elektrycznej. W 1971 r. rozpoczęto budowę Elektrowni Szczytowo-Pompowej Porąbka-Żar. Elektrownia została uruchomiona pod koniec 1979 r., po 8 latach prac budowlanych. Jest to pierwsza i jak do tej pory jedyna w Polsce elektrownia podziemną, która została zlokalizowana wewnątrz pobliskiej góry Żar. Komora elektrowni znajduje się na głębokości 178 m poniżej powierzchni terenu. Znajdują się w niej pomieszczenia dla turbozespołów, hali maszyn oraz urządzeń elektrycznych. Obudowa podziemnej komory ma kształt eliptyczny i jest wykonana z żelbetonu<ref> Z. Ptaszyński, E. Świst: 20 lat badań kontrolno-pomiarowych podziemnej komory elektrowni wodnej Porąbka-Żar, w: „Gospodarka Wodna” 2001, nr 2, s. 67-69.</ref>. Wejście do elektrowni znajduje się nad prawym (wschodnim) brzegiem Zbiornika Międzybrodzkiego, około 1,5 km na północ od Międzybrodzia Żywieckiego<ref> A. Jaguś: Gospodarczo-społeczne znaczenie zbiorników zaporowych – studium kaskady Soły, w: „Inżynieria Ekologiczna” 2018, vol. 19, z. 1, s. 25-35.</ref>. Kolejnym elementem elektrowni jest położony na szczycie góry Żar sztuczny zbiornik wodny – tzw. zbiornik górny (fot. 5-7). Czasza zbiornika ma kształt przypominający owal o rozmiarach: długość 650 m i szerokość 250 m i pojemności około 2 mln m<sup>3</sup>. Woda spada dwiema sztolniami upadowymi o długości 872 m na cztery turbozespoły. Różnic wysokości pomiędzy zbiornikiem górnym a turbinami wynosi 440 m<ref> J. Mikołajski, J. Sołtysik: Beskid Mały latem i zimą, Poznań 1994, s. 54.</ref>. Każdy turbozespół posiada przełyk 35 m3/s. Z kolei wydajność w odwracalnej pracy pompowej wynosi 28,8 m<sup>3</sup>/s. Możliwe jest za¬tem pompowanie wody do zbiornika górnego w ilości do 115,2 m<sup>3</sup>/s<ref> S. Bałus, D. Boros-Meinike, W. Drzyżdżyk, K. Fiedler, A. Olszewski, L. Osuch-Chacińska, R. Ryżak, K. Stanach-Bałus: Kaskada rzeki Soły – zbiorniki: Tresna, Porąbka, Czaniec. Monografia, Warszawa 2007, s. 167.</ref>.
			[[Plik:Fot. 7. Fragment tablicy informacyjnej na temat zbiornika górnego elektrowni szczytowo-pomopowej na górze Żar (fot. M. Rzętała).JPG\|\|400px\|thumb\|right\|Fot. 7. Fragment tablicy informacyjnej na temat zbiornika górnego elektrowni szczytowo-pomopowej na górze Żar (fot. M. Rzętała).]]

	Odpowiednia jakość i ilość zasobów wodnych Soły była istotnym czynnikiem, który zdecydował o ich wykorzystaniu w systemie wodnym, który zaspokaja potrzeby wodne [[Górnośląski Okręg Przemysłowy\|Górnośląskiego Okręgu Przemysłowego]]. Jednak wielkość retencji zbiornika Porąbka nie była w stanie zaspokoić rosnących potrzeb<ref> L. Osuch-Chacinska: 20 lat eksploatacji kaskady Soły, w: „Gospodarka Wodna” 1987, nr 8, s. 176-178.</ref>. Dlatego odgrywa on pośrednią rolę w aspekcie zaopatrzenia w wodę. W dolnej części [[Zlewnia Soły\|zlewni Soły]] znajduje się system ujęć wód powierzchniowych mających zaspokoić potrzeby komunalne i przemysłowe odbiorców z centralnej i południowej części województwa śląskiego. Bardzo duże znaczenie w tym względzie odgrywa aktualna sytuacja panująca w obrębie kaskady Soły. Mimo, że Zbiornik Międzybrodzki bezpośrednio nie jest włączony do górnośląskiego systemu wodno-gospodarczego to pośrednio wpływa na jego prawidłowe funkcjonowanie<ref>[http://ibrbs.pl/mediawiki/index.php/Zbiornik_Tresna R. Machowski, M. Rzętała, M.A. Rzęteała: Zbiornik Tresna, w: „Encyklopedia Województwa Śląskiego” 2020, t. 7.]</ref>. Podstawą gospodarki wodnej jest odpowiednie napełnianie zbiorników już od wczesnej wiosny. Od 1 maja do jesieni do dyspozy¬cji powinna pozostawać cała pojemność użytkowa zbiorników kaskady. W tym czasie obserwuje się największe zapotrzebowania na wodę<ref> S. Bałus, D. Boros-Meinike, W. Drzyżdżyk, K. Fiedler, A. Olszewski, L. Osuch-Chacińska, R. Ryżak, K. Stanach-Bałus: Kaskada rzeki Soły – zbiorniki: Tresna, Porąbka, Czaniec. Monografia, Warszawa 2007, s. 167.</ref>.		Odpowiednia jakość i ilość zasobów wodnych Soły była istotnym czynnikiem, który zdecydował o ich wykorzystaniu w systemie wodnym, który zaspokaja potrzeby wodne [[Górnośląski Okręg Przemysłowy\|Górnośląskiego Okręgu Przemysłowego]]. Jednak wielkość retencji zbiornika Porąbka nie była w stanie zaspokoić rosnących potrzeb<ref> L. Osuch-Chacinska: 20 lat eksploatacji kaskady Soły, w: „Gospodarka Wodna” 1987, nr 8, s. 176-178.</ref>. Dlatego odgrywa on pośrednią rolę w aspekcie zaopatrzenia w wodę. W dolnej części [[Zlewnia Soły\|zlewni Soły]] znajduje się system ujęć wód powierzchniowych mających zaspokoić potrzeby komunalne i przemysłowe odbiorców z centralnej i południowej części województwa śląskiego. Bardzo duże znaczenie w tym względzie odgrywa aktualna sytuacja panująca w obrębie kaskady Soły. Mimo, że Zbiornik Międzybrodzki bezpośrednio nie jest włączony do górnośląskiego systemu wodno-gospodarczego to pośrednio wpływa na jego prawidłowe funkcjonowanie<ref>[http://ibrbs.pl/mediawiki/index.php/Zbiornik_Tresna R. Machowski, M. Rzętała, M.A. Rzęteała: Zbiornik Tresna, w: „Encyklopedia Województwa Śląskiego” 2020, t. 7.]</ref>. Podstawą gospodarki wodnej jest odpowiednie napełnianie zbiorników już od wczesnej wiosny. Od 1 maja do jesieni do dyspozy¬cji powinna pozostawać cała pojemność użytkowa zbiorników kaskady. W tym czasie obserwuje się największe zapotrzebowania na wodę<ref> S. Bałus, D. Boros-Meinike, W. Drzyżdżyk, K. Fiedler, A. Olszewski, L. Osuch-Chacińska, R. Ryżak, K. Stanach-Bałus: Kaskada rzeki Soły – zbiorniki: Tresna, Porąbka, Czaniec. Monografia, Warszawa 2007, s. 167.</ref>.

Praktykant: /* Procesy brzegowe i osady denne */

2022-02-09T10:00:24Z

Procesy brzegowe i osady denne

← poprzednia wersja		Wersja z 12:00, 9 lut 2022
Linia 76:		Linia 76:

	==Procesy brzegowe i osady denne==		==Procesy brzegowe i osady denne==
			[[Plik:Fot. 5. Zbiornik górny elektrowni szczytowo-pompowej na górze Żar (fot. M. Rzętała).jpg\|\|400px\|thumb\|right\|Fot. 5. Zbiornik górny elektrowni szczytowo-pompowej na górze Żar (fot. M. Rzętała).]]

	Intensywność oraz przebieg procesów brzegowych w obrębie antropogenicznych zbiorników wodnych zależą od wielu czynników. Do najważniejszych zalicza się: odpowiednią wielkość, głębokość i kształt misy jeziora, intensywność falowania oraz litologię podłoża wraz z najbliższym otoczeniem zbiornika<ref> M.A. Rzętała: Procesy brzegowe i osady denne wybranych zbiorników wodnych w warunkach zróżnicowanej antropopresji (na przykładzie Wyżyny Śląskiej i jej obrzeży), Katowice 2003, s. 147.</ref>. W obrębie Zbiornika Międzybrodzkiego na deformację brzegów w postaci erozji, osuwisk i abrazji wpływa duża dynamika poziomów piętrzenia wody w zbiorniku, falowanie, spływ wód opadowych a także zmienny poziom wód podziemnych w bezpośrednim sąsiedztwie jeziora. Zaraz po pierwszym napełnieniu zbiornika pojawiły się dosyć duże zmiany w strefie brzegowej położonej w sąsiedztwie zapory. Na lewym brzegu, pomiędzy potokami Mała Żarnówka i Wielka Żarnówka doszło do osunięcia się dużej części wysokiego stoku. Po wybudowaniu w tym miejscu drogi skarpy od strony wody na wysokości 0,5 m ponad rzędną maksymalnego poziomu piętrzenia zostały zabezpieczone brukiem kamiennym. Na prawym brzegu zbiornika, na stokach [[Góra Żar\|gór Żar]] uaktywniło się osuwisko, które wciąż odznacza się okresową aktywnością. W czasie funkcjonowania zbiornika brzeg w tym rejonie cofnął się o około 5 m na długości 3 km. Inne przejawy procesów abrazyjnych zazwyczaj ujawniają się na lewym brzegu zbiornika. Są one powodowane przez falowanie wywoływane południowymi wiatrami. Negatywne skutki tych procesów ujawniają się zwłaszcza w rejonie wspomnianych potoków Mała i Wielka Żarnówka. W okresie utrzymywania maksymalnego piętrzenia wody w zbiorniku na skutek rozbryzgu fal i przenoszenia pyłu wodnego pojawia się nawet zawilgocenie pobliskiej drogi a w zimie dochodzi nawet do jej oblodzenia<ref> S. Bałus, D. Boros-Meinike, W. Drzyżdżyk, K. Fiedler, A. Olszewski, L. Osuch-Chacińska, R. Ryżak, K. Stanach-Bałus: Kaskada rzeki Soły – zbiorniki: Tresna, Porąbka, Czaniec. Monografia, Warszawa 2007, s. 167.</ref>.		Intensywność oraz przebieg procesów brzegowych w obrębie antropogenicznych zbiorników wodnych zależą od wielu czynników. Do najważniejszych zalicza się: odpowiednią wielkość, głębokość i kształt misy jeziora, intensywność falowania oraz litologię podłoża wraz z najbliższym otoczeniem zbiornika<ref> M.A. Rzętała: Procesy brzegowe i osady denne wybranych zbiorników wodnych w warunkach zróżnicowanej antropopresji (na przykładzie Wyżyny Śląskiej i jej obrzeży), Katowice 2003, s. 147.</ref>. W obrębie Zbiornika Międzybrodzkiego na deformację brzegów w postaci erozji, osuwisk i abrazji wpływa duża dynamika poziomów piętrzenia wody w zbiorniku, falowanie, spływ wód opadowych a także zmienny poziom wód podziemnych w bezpośrednim sąsiedztwie jeziora. Zaraz po pierwszym napełnieniu zbiornika pojawiły się dosyć duże zmiany w strefie brzegowej położonej w sąsiedztwie zapory. Na lewym brzegu, pomiędzy potokami Mała Żarnówka i Wielka Żarnówka doszło do osunięcia się dużej części wysokiego stoku. Po wybudowaniu w tym miejscu drogi skarpy od strony wody na wysokości 0,5 m ponad rzędną maksymalnego poziomu piętrzenia zostały zabezpieczone brukiem kamiennym. Na prawym brzegu zbiornika, na stokach [[Góra Żar\|gór Żar]] uaktywniło się osuwisko, które wciąż odznacza się okresową aktywnością. W czasie funkcjonowania zbiornika brzeg w tym rejonie cofnął się o około 5 m na długości 3 km. Inne przejawy procesów abrazyjnych zazwyczaj ujawniają się na lewym brzegu zbiornika. Są one powodowane przez falowanie wywoływane południowymi wiatrami. Negatywne skutki tych procesów ujawniają się zwłaszcza w rejonie wspomnianych potoków Mała i Wielka Żarnówka. W okresie utrzymywania maksymalnego piętrzenia wody w zbiorniku na skutek rozbryzgu fal i przenoszenia pyłu wodnego pojawia się nawet zawilgocenie pobliskiej drogi a w zimie dochodzi nawet do jej oblodzenia<ref> S. Bałus, D. Boros-Meinike, W. Drzyżdżyk, K. Fiedler, A. Olszewski, L. Osuch-Chacińska, R. Ryżak, K. Stanach-Bałus: Kaskada rzeki Soły – zbiorniki: Tresna, Porąbka, Czaniec. Monografia, Warszawa 2007, s. 167.</ref>.

Praktykant: /* Właściwości fizyko-chemiczne wody */

2022-02-09T09:58:59Z

Właściwości fizyko-chemiczne wody

← poprzednia wersja		Wersja z 11:58, 9 lut 2022
Linia 67:		Linia 67:

	===Właściwości fizyko-chemiczne wody===		===Właściwości fizyko-chemiczne wody===
			[[Plik:Fot. 4. Północna część zbiornika Porąbka (fot. M. Rzętała).jpg\|\|400px\|thumb\|right\|Fot. 4. Północna część zbiornika Porąbka (fot. M. Rzętała).]]

	Właściwości fizyczne i chemiczne wód, które retencjonowane są w misie zbiornika warunkowane są w głównej mierze jakością wód Soły. Zdecydowanie mniejszą rolę odgrywają pozostałe niewielkie cieki uchodzące do jeziora. Wody limniczne podlegają także przemianom w zakresie cech fizycznych, chemicznych oraz biologicznych wynikających z indywidualnych uwarunkowań swoistych dla Zbiornika Międzybrodzkiego. Jakość wód zbiornika oceniana jest w oparciu o wyniki uzyskane na podstawie badań wody w rejonie zapory w ramach monitoringu diagnostycznego i operacyjnego oraz monitoringu jednolitych części wód powierzchniowych na obszarach zagrożonych zanieczyszczeniem pochodzącym ze źródeł komunalnych, które wykonują pracownicy Wojewódzkiego Inspektoratu Ochrony Środowiska w [[Katowice\|Katowicach]]<ref> http://www.katowice.wios.gov.pl/monitoring/informacje/stan2016/wody_pow/zbiorniki.pdf </ref>. W ramach tych działań uwzględnia się kilkadziesiąt wskaźników podzielonych na kilka grup parametrów tj. elementy biologiczne, stan fizyczny, warunki tlenowe i zanieczyszczenia organiczne, zasolenie, zakwaszenie, substancje biogenne, specyficzne zanieczyszczenia syntetyczne i niesyntetyczne, substancje priorytetowe oraz inne substancje zanieczyszczające. Na podstawie uzyskanych wyników badań w 2016 roku stwierdzono następujące wybrane wartości parametrów jakościowych wody<ref> Tamże.</ref>: chlorofil α – 2,0-9,5 µg/l, temperatura wody – 5,1-23,0°C, przezroczystość – 1,4-3,6 m, tlen rozpuszczony – 8,6-13,7 mg O<sub>2</sub>/l, BZT5 – 1,0-2,7 mg O<sub>2</sub>/l, przewodność w 20°C – 154-187 μS/cm, twardość ogólna – 71,0-83,0 mg CaCO<sub>3</sub>/l, odczyn wody – 7,5-8,2 pH, azot ogólny – 0,79-1,70 mg N/l, fosfor ogólny – 0,03-0,15 mg P/l, bar – 0,028-0,033 mg Ba/l, kadm i jego związki – <0,02-0,03 μg/l, ołów i jego związki – <0,5-0,8 μg/l, rtęć i jej związki – <0,015-0,026 μg/l, nikiel i jego związki – <1,0-1,8 μg/l, benzo(a)piren – <0,00017– 0,00065 μg/l. Wyniki badań zrealizowanych w 2016 roku i ocena stanu jednolitych części wód powierzchniowych Soły powyżej i poniżej zbiornika (podobnie jak w przypadku pozostałych zbiorników kaskady Soły)<ref>[http://ibrbs.pl/mediawiki/index.php/Zlewnia_Soły R. Machowski, M. Rzętała: Zlewnia Soły, w „Encyklopedia Województwa Śląskiego” 2017, t. 4.]</ref>, wskazują na jego zły stan wód – to konsekwencja ocenionego jako poniżej dobrego tzw. stanu chemicznego wód<ref>[http://www.katowice.wios.gov.pl/index.php?tekst=monitoring/informacje/stan2016/i Załącznik elektroniczny do opisowej oceny stanu wód za 2016 rok; Wody powierzchniowe – tabele: Klasyfikacja i ocena stanu 2011-2016]. </ref>.		Właściwości fizyczne i chemiczne wód, które retencjonowane są w misie zbiornika warunkowane są w głównej mierze jakością wód Soły. Zdecydowanie mniejszą rolę odgrywają pozostałe niewielkie cieki uchodzące do jeziora. Wody limniczne podlegają także przemianom w zakresie cech fizycznych, chemicznych oraz biologicznych wynikających z indywidualnych uwarunkowań swoistych dla Zbiornika Międzybrodzkiego. Jakość wód zbiornika oceniana jest w oparciu o wyniki uzyskane na podstawie badań wody w rejonie zapory w ramach monitoringu diagnostycznego i operacyjnego oraz monitoringu jednolitych części wód powierzchniowych na obszarach zagrożonych zanieczyszczeniem pochodzącym ze źródeł komunalnych, które wykonują pracownicy Wojewódzkiego Inspektoratu Ochrony Środowiska w [[Katowice\|Katowicach]]<ref> http://www.katowice.wios.gov.pl/monitoring/informacje/stan2016/wody_pow/zbiorniki.pdf </ref>. W ramach tych działań uwzględnia się kilkadziesiąt wskaźników podzielonych na kilka grup parametrów tj. elementy biologiczne, stan fizyczny, warunki tlenowe i zanieczyszczenia organiczne, zasolenie, zakwaszenie, substancje biogenne, specyficzne zanieczyszczenia syntetyczne i niesyntetyczne, substancje priorytetowe oraz inne substancje zanieczyszczające. Na podstawie uzyskanych wyników badań w 2016 roku stwierdzono następujące wybrane wartości parametrów jakościowych wody<ref> Tamże.</ref>: chlorofil α – 2,0-9,5 µg/l, temperatura wody – 5,1-23,0°C, przezroczystość – 1,4-3,6 m, tlen rozpuszczony – 8,6-13,7 mg O<sub>2</sub>/l, BZT5 – 1,0-2,7 mg O<sub>2</sub>/l, przewodność w 20°C – 154-187 μS/cm, twardość ogólna – 71,0-83,0 mg CaCO<sub>3</sub>/l, odczyn wody – 7,5-8,2 pH, azot ogólny – 0,79-1,70 mg N/l, fosfor ogólny – 0,03-0,15 mg P/l, bar – 0,028-0,033 mg Ba/l, kadm i jego związki – <0,02-0,03 μg/l, ołów i jego związki – <0,5-0,8 μg/l, rtęć i jej związki – <0,015-0,026 μg/l, nikiel i jego związki – <1,0-1,8 μg/l, benzo(a)piren – <0,00017– 0,00065 μg/l. Wyniki badań zrealizowanych w 2016 roku i ocena stanu jednolitych części wód powierzchniowych Soły powyżej i poniżej zbiornika (podobnie jak w przypadku pozostałych zbiorników kaskady Soły)<ref>[http://ibrbs.pl/mediawiki/index.php/Zlewnia_Soły R. Machowski, M. Rzętała: Zlewnia Soły, w „Encyklopedia Województwa Śląskiego” 2017, t. 4.]</ref>, wskazują na jego zły stan wód – to konsekwencja ocenionego jako poniżej dobrego tzw. stanu chemicznego wód<ref>[http://www.katowice.wios.gov.pl/index.php?tekst=monitoring/informacje/stan2016/i Załącznik elektroniczny do opisowej oceny stanu wód za 2016 rok; Wody powierzchniowe – tabele: Klasyfikacja i ocena stanu 2011-2016]. </ref>.
Linia 72:		Linia 73:
	Badania jakości wody w obrębie całego zbiornika począwszy od jego strefy cofkowej, poprzez sektor środkowy po część przyzaporową prowadzone były sporadycznie. Nieco częściej uwzględniano tego typu analizy w szerszym kontekście całej kaskady zbiorników na Sole. W ramach badań najczęściej uwzględniane są podstawowe pomiary odnoszące się do właściwości fizycznych oraz składu chemicznego wody. Badania przeprowadzone na początku lat 90. XX w. wykazały obecność pewnych odrębności parametrów fizycznych i składu chemicznego wody zbiornika wiosną i latem. Dotyczy to zwłaszcza cech fizycznych wody (temperatura, przezroczystość, odczyn), które bezpośrednio wynikają z warunków termicznych charakterystycznych dla poszczególnych pór roku. W przypadku podstawowych parametrów chemicznych różnice te były zdecydowanie mniejsze<ref> M. Czernoch, K. Stachowicz: Charakterystyka ekologiczna zbiorników zaporowych na Sole, Warszawa 1992, s. 73.</ref>.		Badania jakości wody w obrębie całego zbiornika począwszy od jego strefy cofkowej, poprzez sektor środkowy po część przyzaporową prowadzone były sporadycznie. Nieco częściej uwzględniano tego typu analizy w szerszym kontekście całej kaskady zbiorników na Sole. W ramach badań najczęściej uwzględniane są podstawowe pomiary odnoszące się do właściwości fizycznych oraz składu chemicznego wody. Badania przeprowadzone na początku lat 90. XX w. wykazały obecność pewnych odrębności parametrów fizycznych i składu chemicznego wody zbiornika wiosną i latem. Dotyczy to zwłaszcza cech fizycznych wody (temperatura, przezroczystość, odczyn), które bezpośrednio wynikają z warunków termicznych charakterystycznych dla poszczególnych pór roku. W przypadku podstawowych parametrów chemicznych różnice te były zdecydowanie mniejsze<ref> M. Czernoch, K. Stachowicz: Charakterystyka ekologiczna zbiorników zaporowych na Sole, Warszawa 1992, s. 73.</ref>.

	Uwarunkowania charakterystyczne dla Zbiornika Międzybrodzkiego nie sprzyjają obfitemu rozwojowi fitoplanktonu, który utożsamiany jest z powstawaniem tzw. zakwitów wody. Decydujące znaczenie w tym zakresie przypisuje się poborom oraz zrzutom wody na potrzeby elektrowni szczytowo-pompowej oraz częstej wymianie wody w zbiorniku. Przepływowy charakter akwenu sprzyja również wynoszeniu glonów poza zbiornik. W połowie pierwszej dekady XXI w. obecność chlorofilu α w wodach jeziora przekraczała nieznacznie górną wartość graniczną dla mezotrofii. W zbiorniku obficie pojawiały się gatunki typowe dla wód słabo eutroficznych, jak również oligomezotroficznych<ref> E. Jachniak, A. Jaguś: Obniżanie trofii wód w systemach kaskadowych na przykładzie kaskady Soły (południowa Polska), w: „Inżynieria Ekologiczna” 2013, nr 32, s. 65-73.</ref>.		Uwarunkowania charakterystyczne dla Zbiornika Międzybrodzkiego nie sprzyjają obfitemu rozwojowi fitoplanktonu, który utożsamiany jest z powstawaniem tzw. zakwitów wody. Decydujące znaczenie w tym zakresie przypisuje się poborom oraz zrzutom wody na potrzeby elektrowni szczytowo-pompowej oraz częstej wymianie wody w zbiorniku. Przepływowy charakter akwenu sprzyja również wynoszeniu glonów poza zbiornik. W połowie pierwszej dekady XXI w. obecność chlorofilu α w wodach jeziora przekraczała nieznacznie górną wartość graniczną dla mezotrofii. W zbiorniku obficie pojawiały się gatunki typowe dla wód słabo eutroficznych, jak również oligomezotroficznych<ref> E. Jachniak, A. Jaguś: Obniżanie trofii wód w systemach kaskadowych na przykładzie kaskady Soły (południowa Polska), w: „Inżynieria Ekologiczna” 2013, nr 32, s. 65-73.</ref>.

	==Procesy brzegowe i osady denne==		==Procesy brzegowe i osady denne==

Praktykant: /* Wahania stanów wody i retencja jeziorna */

2022-02-09T09:57:30Z

Wahania stanów wody i retencja jeziorna

← poprzednia wersja		Wersja z 11:57, 9 lut 2022
Linia 56:		Linia 56:

	===Wahania stanów wody i retencja jeziorna===		===Wahania stanów wody i retencja jeziorna===
			[[Plik:Fot. 3. Południowa część zbiornika Porąbka (fot. M. Rzętała).jpg\|\|400px\|thumb\|right\|Fot. 3. Południowa część zbiornika Porąbka (fot. M. Rzętała).]]

	Specyficzna rola jaką obecnie odgrywa Zbiornik Międzybrodzki w Zespole Elektrowni Wodnych Porąbka-Żar sprawia, że retencja jeziorna podporządkowana jest w głównej mierze zapewnieniu ciągłości wytwarzania energii elektrycznej w okresach jej największego poboru. Z tych też powodów zakres zmienności poziomów piętrzenia wody w jeziorze odznacza się dosyć duża dobową dynamiką zmian. Odnosi się to zwłaszcza do okresu letnich upałów, kiedy to w dzień pojawiają się duże pobory energii elektrycznej z sieci, które zużywane są do zasilania różnego rodzaju urządzeń wykorzystywanych do klimatyzacji. Strefę wahań stanów wody w zbiorniku określają wyznaczone poziomy piętrzenia. Maksymalny poziom piętrzenia ustalono na rzędnej, która wynosi 321,49 m n.p.m. W takiej sytuacji powierzchnia zalewu osiąga 333 ha, a objętość osiąga 27,19 mln m<sup>3</sup> wody. Rzędna normalnego poziomu piętrzenia wody w zbiorniku kształtuje się na poziomie 320,09 m n.p.m. W tym czasie pojemność zbiornika określana mianem użytkowej zmniejsza się do 19,47 mln m<sup>3</sup>. Minimalny stan wody w zbiorniku osiąga rzędną na poziomie 311,09 m n.p.m. kiedy to tzw. pojemność martwa wynosi 3,14 mln m<sup>3</sup>. Z podanych wartości wynika, że maksymalna amplituda stanów wody w zbiorniku może wynosić 10,4 m<ref> S. Bałus, D. Boros-Meinike, W. Drzyżdżyk, K. Fiedler, A. Olszewski, L. Osuch-Chacińska, R. Ryżak, K. Stanach-Bałus: Kaskada rzeki Soły – zbiorniki: Tresna, Porąbka, Czaniec. Monografia, Warszawa 2007, s. 167.</ref>. Nadrzędna rola w systemie energetycznym nie wyklucza wpływu naturalnych, sezonowych warunków hydrologicznych w kształtowaniu zakresu wahań poziomu wody. W okresie przepływów powodziowych na zbiorniku wprowadzona jest instrukcja gospodarowania wodą opracowana dla tego typu sytuacji. Wieloletnie doświadczenia zdobyte w czasie funkcjonowania zbiornika umożliwiły wprowadzenie kilku aktualizacji w stosowanych procedurach. Tym samym ustalono utrzymywanie stałej rezerwy powodziowej w zbiorniku, która wynosi 4,58 mln m<sup>3</sup>. Istotne znaczenie w aspekcie zmienności stanów wody w jeziorze międzybrodzkim należy również przypisać aktualnej sytuacji, która występuje na położonym powyżej [[Zbiornik Tresna\|zbiornika Tresna]]<ref>[http://ibrbs.pl/mediawiki/index.php/Zbiornik_Tresna R. Machowski, M. Rzętała, M.A. Rzęteała: Zbiornik Tresna, w: „Encyklopedia Województwa Śląskiego” 2020, t. 7.]</ref>. Wysokie stany wody w jeziorze zazwyczaj charakterystyczne są wiosną i na przełomie wiosny i lata, a najniższe pojawiają się w jesieni i wczesną zimą.		Specyficzna rola jaką obecnie odgrywa Zbiornik Międzybrodzki w Zespole Elektrowni Wodnych Porąbka-Żar sprawia, że retencja jeziorna podporządkowana jest w głównej mierze zapewnieniu ciągłości wytwarzania energii elektrycznej w okresach jej największego poboru. Z tych też powodów zakres zmienności poziomów piętrzenia wody w jeziorze odznacza się dosyć duża dobową dynamiką zmian. Odnosi się to zwłaszcza do okresu letnich upałów, kiedy to w dzień pojawiają się duże pobory energii elektrycznej z sieci, które zużywane są do zasilania różnego rodzaju urządzeń wykorzystywanych do klimatyzacji. Strefę wahań stanów wody w zbiorniku określają wyznaczone poziomy piętrzenia. Maksymalny poziom piętrzenia ustalono na rzędnej, która wynosi 321,49 m n.p.m. W takiej sytuacji powierzchnia zalewu osiąga 333 ha, a objętość osiąga 27,19 mln m<sup>3</sup> wody. Rzędna normalnego poziomu piętrzenia wody w zbiorniku kształtuje się na poziomie 320,09 m n.p.m. W tym czasie pojemność zbiornika określana mianem użytkowej zmniejsza się do 19,47 mln m<sup>3</sup>. Minimalny stan wody w zbiorniku osiąga rzędną na poziomie 311,09 m n.p.m. kiedy to tzw. pojemność martwa wynosi 3,14 mln m<sup>3</sup>. Z podanych wartości wynika, że maksymalna amplituda stanów wody w zbiorniku może wynosić 10,4 m<ref> S. Bałus, D. Boros-Meinike, W. Drzyżdżyk, K. Fiedler, A. Olszewski, L. Osuch-Chacińska, R. Ryżak, K. Stanach-Bałus: Kaskada rzeki Soły – zbiorniki: Tresna, Porąbka, Czaniec. Monografia, Warszawa 2007, s. 167.</ref>. Nadrzędna rola w systemie energetycznym nie wyklucza wpływu naturalnych, sezonowych warunków hydrologicznych w kształtowaniu zakresu wahań poziomu wody. W okresie przepływów powodziowych na zbiorniku wprowadzona jest instrukcja gospodarowania wodą opracowana dla tego typu sytuacji. Wieloletnie doświadczenia zdobyte w czasie funkcjonowania zbiornika umożliwiły wprowadzenie kilku aktualizacji w stosowanych procedurach. Tym samym ustalono utrzymywanie stałej rezerwy powodziowej w zbiorniku, która wynosi 4,58 mln m<sup>3</sup>. Istotne znaczenie w aspekcie zmienności stanów wody w jeziorze międzybrodzkim należy również przypisać aktualnej sytuacji, która występuje na położonym powyżej [[Zbiornik Tresna\|zbiornika Tresna]]<ref>[http://ibrbs.pl/mediawiki/index.php/Zbiornik_Tresna R. Machowski, M. Rzętała, M.A. Rzęteała: Zbiornik Tresna, w: „Encyklopedia Województwa Śląskiego” 2020, t. 7.]</ref>. Wysokie stany wody w jeziorze zazwyczaj charakterystyczne są wiosną i na przełomie wiosny i lata, a najniższe pojawiają się w jesieni i wczesną zimą.

	W Zbiorniku Międzybrodzkim wymiana wody średnio odbywa się w ciągu roku około dwudziestu razy<ref> A. Jaguś: Gospodarczo-społeczne znaczenie zbiorników zaporowych – studium kaskady Soły, w: „Inżynieria Ekologiczna” 2018, vol. 19, z. 1, s. 25-35.</ref>. W okresie częściowego, a zwłaszcza całkowitego spuszczenia wody ze zbiornika – sytuacja taka miała miejsce na przełomie 1952/1953 r. oraz w 1978 r. – dochodzi do zwielokrotnienia tempa wymiany wody, która przy całkowitym opróżnieniu misy przyjmuje wartości typowe dla koryta rzecznego<ref> A. Łajczak: Studium nad zamulaniem wybranych zbiorników zaporowych w dorzeczu Wisły, Warszawa 1995, s. 108.</ref>. Takie dane potwierdzają przepływowy (reolimniczny) charakter zbiornika<ref> R. Machowski, M. Rzętała, M. A. Rzętała, B. Wistuba: Zbiornik Żywiecki. Charakterystyka fizycznogeograficzna i znaczenie społeczno-gospodarcze, Sosnowiec 2005, s. 80.</ref>.		W Zbiorniku Międzybrodzkim wymiana wody średnio odbywa się w ciągu roku około dwudziestu razy<ref> A. Jaguś: Gospodarczo-społeczne znaczenie zbiorników zaporowych – studium kaskady Soły, w: „Inżynieria Ekologiczna” 2018, vol. 19, z. 1, s. 25-35.</ref>. W okresie częściowego, a zwłaszcza całkowitego spuszczenia wody ze zbiornika – sytuacja taka miała miejsce na przełomie 1952/1953 r. oraz w 1978 r. – dochodzi do zwielokrotnienia tempa wymiany wody, która przy całkowitym opróżnieniu misy przyjmuje wartości typowe dla koryta rzecznego<ref> A. Łajczak: Studium nad zamulaniem wybranych zbiorników zaporowych w dorzeczu Wisły, Warszawa 1995, s. 108.</ref>. Takie dane potwierdzają przepływowy (reolimniczny) charakter zbiornika<ref> R. Machowski, M. Rzętała, M. A. Rzętała, B. Wistuba: Zbiornik Żywiecki. Charakterystyka fizycznogeograficzna i znaczenie społeczno-gospodarcze, Sosnowiec 2005, s. 80.</ref>.

	===Warunki termiczno-tlenowe===		===Warunki termiczno-tlenowe===

Praktykant o 09:56, 9 lut 2022

2022-02-09T09:56:08Z

← poprzednia wersja		Wersja z 11:56, 9 lut 2022
Linia 20:		Linia 20:

	Zbiornik ma wyraźnie wydłużony kształt o przebiegu zbliżonym do południkowego (fot. 3, fot. 4). Jego długość wynosi 6,5 km, a długość linii brzegowej osiąga 15,2 km (tab. 1). Rozwinięcie linii brzegowej podawana w m/ha osiąga wartość na poziomie 45,65<ref> A. Jaguś: Kaskada Soły jako źródło wody wodociągowej, w: „Acta Geographica Silesiana” 2017, nr 11/3 (27), s. 25-30.</ref>. Rozkład głębokości w Zbiorniku Międzybrodzkim wyraźnie nawiązuje do dawnego ukształtowania dna doliny Soły oraz pośrednio jej dopływów. Wzrost głębokości jeziora następuje od strefy cofkowej do strefy położonej przy samej zaporze oraz od zatok w kierunku osi do¬liny głównej. Maksymalna głębokość jeziora wynosi 19 m, zaś średnio osiąga 8,17 m. Kształt misy zbiornika opisywany jest za pomocą wartości wskaźnika głębokościowego, który w tym przypadku wynosi 0,43. Wartość ta wskazuje, że misa jest wypukła o bardziej paraboloidalnym kształcie<ref>A. Jaguś: Gospodarczo-społeczne znaczenie zbiorników zaporowych – studium kaskady Soły, w: „Inżynieria Ekologiczna” 2018, vol. 19, z. 1, s. 25-35.</ref>.		Zbiornik ma wyraźnie wydłużony kształt o przebiegu zbliżonym do południkowego (fot. 3, fot. 4). Jego długość wynosi 6,5 km, a długość linii brzegowej osiąga 15,2 km (tab. 1). Rozwinięcie linii brzegowej podawana w m/ha osiąga wartość na poziomie 45,65<ref> A. Jaguś: Kaskada Soły jako źródło wody wodociągowej, w: „Acta Geographica Silesiana” 2017, nr 11/3 (27), s. 25-30.</ref>. Rozkład głębokości w Zbiorniku Międzybrodzkim wyraźnie nawiązuje do dawnego ukształtowania dna doliny Soły oraz pośrednio jej dopływów. Wzrost głębokości jeziora następuje od strefy cofkowej do strefy położonej przy samej zaporze oraz od zatok w kierunku osi do¬liny głównej. Maksymalna głębokość jeziora wynosi 19 m, zaś średnio osiąga 8,17 m. Kształt misy zbiornika opisywany jest za pomocą wartości wskaźnika głębokościowego, który w tym przypadku wynosi 0,43. Wartość ta wskazuje, że misa jest wypukła o bardziej paraboloidalnym kształcie<ref>A. Jaguś: Gospodarczo-społeczne znaczenie zbiorników zaporowych – studium kaskady Soły, w: „Inżynieria Ekologiczna” 2018, vol. 19, z. 1, s. 25-35.</ref>.
	[[~~Plik:~~Plik:EWS 2017 - Zlewnia Soły - fot. 3. Zapora zbiornika Porąbka (fot. M. Rzętała).JPG\|\|400px\|thumb\|right\|Fot. 2. Zapora zbiornika Porąbka (fot. M. Rzętała).]]		[[Plik:EWS 2017 - Zlewnia Soły - fot. 3. Zapora zbiornika Porąbka (fot. M. Rzętała).JPG\|\|400px\|thumb\|right\|Fot. 2. Zapora zbiornika Porąbka (fot. M. Rzętała).]]

	{\| class="wikitable"		{\| class="wikitable"

Praktykant: /* Geneza, morfometria i zabudowa hydrotechniczna */

2022-02-09T09:55:46Z

Geneza, morfometria i zabudowa hydrotechniczna

← poprzednia wersja		Wersja z 11:55, 9 lut 2022
Linia 20:		Linia 20:

	Zbiornik ma wyraźnie wydłużony kształt o przebiegu zbliżonym do południkowego (fot. 3, fot. 4). Jego długość wynosi 6,5 km, a długość linii brzegowej osiąga 15,2 km (tab. 1). Rozwinięcie linii brzegowej podawana w m/ha osiąga wartość na poziomie 45,65<ref> A. Jaguś: Kaskada Soły jako źródło wody wodociągowej, w: „Acta Geographica Silesiana” 2017, nr 11/3 (27), s. 25-30.</ref>. Rozkład głębokości w Zbiorniku Międzybrodzkim wyraźnie nawiązuje do dawnego ukształtowania dna doliny Soły oraz pośrednio jej dopływów. Wzrost głębokości jeziora następuje od strefy cofkowej do strefy położonej przy samej zaporze oraz od zatok w kierunku osi do¬liny głównej. Maksymalna głębokość jeziora wynosi 19 m, zaś średnio osiąga 8,17 m. Kształt misy zbiornika opisywany jest za pomocą wartości wskaźnika głębokościowego, który w tym przypadku wynosi 0,43. Wartość ta wskazuje, że misa jest wypukła o bardziej paraboloidalnym kształcie<ref>A. Jaguś: Gospodarczo-społeczne znaczenie zbiorników zaporowych – studium kaskady Soły, w: „Inżynieria Ekologiczna” 2018, vol. 19, z. 1, s. 25-35.</ref>.		Zbiornik ma wyraźnie wydłużony kształt o przebiegu zbliżonym do południkowego (fot. 3, fot. 4). Jego długość wynosi 6,5 km, a długość linii brzegowej osiąga 15,2 km (tab. 1). Rozwinięcie linii brzegowej podawana w m/ha osiąga wartość na poziomie 45,65<ref> A. Jaguś: Kaskada Soły jako źródło wody wodociągowej, w: „Acta Geographica Silesiana” 2017, nr 11/3 (27), s. 25-30.</ref>. Rozkład głębokości w Zbiorniku Międzybrodzkim wyraźnie nawiązuje do dawnego ukształtowania dna doliny Soły oraz pośrednio jej dopływów. Wzrost głębokości jeziora następuje od strefy cofkowej do strefy położonej przy samej zaporze oraz od zatok w kierunku osi do¬liny głównej. Maksymalna głębokość jeziora wynosi 19 m, zaś średnio osiąga 8,17 m. Kształt misy zbiornika opisywany jest za pomocą wartości wskaźnika głębokościowego, który w tym przypadku wynosi 0,43. Wartość ta wskazuje, że misa jest wypukła o bardziej paraboloidalnym kształcie<ref>A. Jaguś: Gospodarczo-społeczne znaczenie zbiorników zaporowych – studium kaskady Soły, w: „Inżynieria Ekologiczna” 2018, vol. 19, z. 1, s. 25-35.</ref>.
			[[Plik:Plik:EWS 2017 - Zlewnia Soły - fot. 3. Zapora zbiornika Porąbka (fot. M. Rzętała).JPG\|\|400px\|thumb\|right\|Fot. 2. Zapora zbiornika Porąbka (fot. M. Rzętała).]]

	{\| class="wikitable"		{\| class="wikitable"

Praktykant: /* Geneza, morfometria i zabudowa hydrotechniczna */

2022-02-09T09:54:01Z

Geneza, morfometria i zabudowa hydrotechniczna

← poprzednia wersja		Wersja z 11:54, 9 lut 2022
Linia 13:		Linia 13:

	==Geneza, morfometria i zabudowa hydrotechniczna==		==Geneza, morfometria i zabudowa hydrotechniczna==
			[[Plik:Fot. 1. Soła powyżej zbiornika Porąbka (fot. M. Rzętała).jpg\|\|400px\|thumb\|right\|Fot. 1. Soła powyżej zbiornika Porąbka (fot. M. Rzętała).]]

	Soła z uwagi na swój górski charakter w przeszłości często powodowała duże szkody powodziowe, które swym zasięgiem obejmowały zamieszkałą dolinę. Z tych też powodów w drugiej połowie XIX w. władze ówczesnej Rosji i Austrii zdecydowały o podjęciu działań zmierzających do przeprowadzenia regulacji Wisły i jej górskich dopływów (zwłaszcza Soły) w granicach byłego Królestwa Polskiego. Jednak pierwsze konkretne działania rozpoczęły się dopiero na początku XX w. po wystąpieniu katastrofalnej lipcowej powodzi w 1903 r., która wyrządziła ogromne straty materialne na tych terenach. W 1906 r. zaprezentowana została pierwsza koncepcja budowy zbiornika w tym miejscu. W kolejnych latach pojawiały się następne zmodyfikowane plany. Dopiero w 1914 r. zdecydowano się na realizację budowy zapory, jednak wybuch I wojny światowej uniemożliwił wdrożenie tych prac. Po zakończeniu działań wojennych i odzyskaniu niepodległości przez Polskę po raz kolejny wrócono do pomysłu budowy zapory w Porąbce. Kolejnych kilkanaście lat trwały prace projektowe. W 1921 r. rozpoczęły się wstępne prace pomocnicze, których efektem było rozpoczęcie właściwych działań budowlanych na prawym przyczółku zapory. Niedostatki w finansowaniu inwestycji powodowały liczne opóźnienia w jej realizacji oraz zmiany techniczne koncepcji konstrukcji samej zapory. Prace budowlane zostały zakończone w grudniu 1936 r. W kolejnych dwóch latach wykonano dodatkowe zamknięcia na przelewach. Pierwsze próbne piętrzenie wody w zbiorniku odbyło się w 1937 r. a jego maksymalne możliwości retencyjne zostały osiągnięte w 1938 r. na początku listopada<ref>S. Bałus, D. Boros-Meinike, W. Drzyżdżyk, K. Fiedler, A. Olszewski, L. Osuch-Chacińska, R. Ryżak, K. Stanach-Bałus: Kaskada rzeki Soły – zbiorniki: Tresna, Porąbka, Czaniec. Monografia, Warszawa 2007, s. 167.</ref>.		Soła z uwagi na swój górski charakter w przeszłości często powodowała duże szkody powodziowe, które swym zasięgiem obejmowały zamieszkałą dolinę. Z tych też powodów w drugiej połowie XIX w. władze ówczesnej Rosji i Austrii zdecydowały o podjęciu działań zmierzających do przeprowadzenia regulacji Wisły i jej górskich dopływów (zwłaszcza Soły) w granicach byłego Królestwa Polskiego. Jednak pierwsze konkretne działania rozpoczęły się dopiero na początku XX w. po wystąpieniu katastrofalnej lipcowej powodzi w 1903 r., która wyrządziła ogromne straty materialne na tych terenach. W 1906 r. zaprezentowana została pierwsza koncepcja budowy zbiornika w tym miejscu. W kolejnych latach pojawiały się następne zmodyfikowane plany. Dopiero w 1914 r. zdecydowano się na realizację budowy zapory, jednak wybuch I wojny światowej uniemożliwił wdrożenie tych prac. Po zakończeniu działań wojennych i odzyskaniu niepodległości przez Polskę po raz kolejny wrócono do pomysłu budowy zapory w Porąbce. Kolejnych kilkanaście lat trwały prace projektowe. W 1921 r. rozpoczęły się wstępne prace pomocnicze, których efektem było rozpoczęcie właściwych działań budowlanych na prawym przyczółku zapory. Niedostatki w finansowaniu inwestycji powodowały liczne opóźnienia w jej realizacji oraz zmiany techniczne koncepcji konstrukcji samej zapory. Prace budowlane zostały zakończone w grudniu 1936 r. W kolejnych dwóch latach wykonano dodatkowe zamknięcia na przelewach. Pierwsze próbne piętrzenie wody w zbiorniku odbyło się w 1937 r. a jego maksymalne możliwości retencyjne zostały osiągnięte w 1938 r. na początku listopada<ref>S. Bałus, D. Boros-Meinike, W. Drzyżdżyk, K. Fiedler, A. Olszewski, L. Osuch-Chacińska, R. Ryżak, K. Stanach-Bałus: Kaskada rzeki Soły – zbiorniki: Tresna, Porąbka, Czaniec. Monografia, Warszawa 2007, s. 167.</ref>.

Praktykant o 09:52, 9 lut 2022

2022-02-09T09:52:52Z

← poprzednia wersja		Wersja z 11:52, 9 lut 2022
Linia 6:		Linia 6:
	:::::::::::::::::::::::::[[ENCYKLOPEDIA WOJEWÓDZTWA ŚLĄSKIEGO Tom 8 (2021)\|TOM: 8 (2021)]]		:::::::::::::::::::::::::[[ENCYKLOPEDIA WOJEWÓDZTWA ŚLĄSKIEGO Tom 8 (2021)\|TOM: 8 (2021)]]

	[[Plik:Rys. 1 Międzybrodzki.jpg\|~~300px~~\|thumb\|right\|Rys. 1. Lokalizacja zbiornika Porąbka na Sole: 1 – zbiorniki wodne, 2 – cieki powierzchniowe, 3 – ważniejsze drogi, 4 – zapory czołowe i boczne, 5 – granice jednostek administracyjnych, 6 – urządzenia zrzutowe, urządzenia upustowe, 7 – hydroelektrownie.]]		[[Plik:Rys. 1 Międzybrodzki.jpg\|400px\|thumb\|right\|Rys. 1. Lokalizacja zbiornika Porąbka na Sole: 1 – zbiorniki wodne, 2 – cieki powierzchniowe, 3 – ważniejsze drogi, 4 – zapory czołowe i boczne, 5 – granice jednostek administracyjnych, 6 – urządzenia zrzutowe, urządzenia upustowe, 7 – hydroelektrownie.]]
	Jezioro Międzybrodzkie (znane także jako zbiornik Porąbka lub Zbiornik Międzybrodzki), zlokalizowane jest w południowej części [[Województwo śląskie\|województwa śląskiego]] (rys. 1). Znajduje się w środkowej części [[Zlewnia Soły\|zlewni Soły]]<ref>[http://ibrbs.pl/mediawiki/index.php/Zlewnia_Soły R. Machowski, M. Rzętała: Zlewnia Soły, w „Encyklopedia Województwa Śląskiego” 2017, t. 4.]</ref> – rzeki która jest prawobrzeżnym dopływem [[Wisła\|Wisły]]<ref>[http://ibrbs.pl/mediawiki/index.php/Dorzecze_Wisły R. Machowski, M. Rzętała: Dorzecze Wisły, w „Encyklopedia Województwa Śląskiego” 2015, t. 2.]</ref>. Zbiornik został oddany do użytkowania w 1937 r. jako pierwszy z trzech wchodzących w skład kaskady tej rzeki. Znajduje się pomiędzy sztucznymi jeziorami [[Tresna]] i [[Czaniec]]<ref> S. Bałus, D. Boros-Meinike, W. Drzyżdżyk, K. Fiedler, A. Olszewski, L. Osuch-Chacińska, R. Ryżak, K. Stanach-Bałus: Kaskada rzeki Soły – zbiorniki: Tresna, Porąbka, Czaniec. Monografia, Warszawa 2007, s. 167.</ref>. [[Soła]], która jest pierwszym, dużym, prawobrzeżnym, górskim dopływem Wisły od dawna stanowiła poważne zagrożenie i wyrządzała duże szkody powodziowe. Pośrednio generowała również tworzenie fal powodziowych na górnej Wiśle. Dlatego już w XIX w. podjęto pierwsze prace zmierzające do regulacji stosunków wodnych na tych terenach, a wielka powódź z 1903 r. przyspieszyła te działania. Soła była jedną z pierwszych rzek w Polsce, na której powstała kaskada zbiorników wodnych<ref> R. Machowski, M. Rzętała, M. A. Rzętała, B. Wistuba: Zbiornik Żywiecki. Charakterystyka fizycznogeograficzna i znaczenie społeczno-gospodarcze, Sosnowiec 2005, s. 80.</ref>.		Jezioro Międzybrodzkie (znane także jako zbiornik Porąbka lub Zbiornik Międzybrodzki), zlokalizowane jest w południowej części [[Województwo śląskie\|województwa śląskiego]] (rys. 1). Znajduje się w środkowej części [[Zlewnia Soły\|zlewni Soły]]<ref>[http://ibrbs.pl/mediawiki/index.php/Zlewnia_Soły R. Machowski, M. Rzętała: Zlewnia Soły, w „Encyklopedia Województwa Śląskiego” 2017, t. 4.]</ref> – rzeki która jest prawobrzeżnym dopływem [[Wisła\|Wisły]]<ref>[http://ibrbs.pl/mediawiki/index.php/Dorzecze_Wisły R. Machowski, M. Rzętała: Dorzecze Wisły, w „Encyklopedia Województwa Śląskiego” 2015, t. 2.]</ref>. Zbiornik został oddany do użytkowania w 1937 r. jako pierwszy z trzech wchodzących w skład kaskady tej rzeki. Znajduje się pomiędzy sztucznymi jeziorami [[Tresna]] i [[Czaniec]]<ref> S. Bałus, D. Boros-Meinike, W. Drzyżdżyk, K. Fiedler, A. Olszewski, L. Osuch-Chacińska, R. Ryżak, K. Stanach-Bałus: Kaskada rzeki Soły – zbiorniki: Tresna, Porąbka, Czaniec. Monografia, Warszawa 2007, s. 167.</ref>. [[Soła]], która jest pierwszym, dużym, prawobrzeżnym, górskim dopływem Wisły od dawna stanowiła poważne zagrożenie i wyrządzała duże szkody powodziowe. Pośrednio generowała również tworzenie fal powodziowych na górnej Wiśle. Dlatego już w XIX w. podjęto pierwsze prace zmierzające do regulacji stosunków wodnych na tych terenach, a wielka powódź z 1903 r. przyspieszyła te działania. Soła była jedną z pierwszych rzek w Polsce, na której powstała kaskada zbiorników wodnych<ref> R. Machowski, M. Rzętała, M. A. Rzętała, B. Wistuba: Zbiornik Żywiecki. Charakterystyka fizycznogeograficzna i znaczenie społeczno-gospodarcze, Sosnowiec 2005, s. 80.</ref>.

Praktykant o 09:52, 9 lut 2022

2022-02-09T09:52:33Z

← poprzednia wersja		Wersja z 11:52, 9 lut 2022
Linia 6:		Linia 6:
	:::::::::::::::::::::::::[[ENCYKLOPEDIA WOJEWÓDZTWA ŚLĄSKIEGO Tom 8 (2021)\|TOM: 8 (2021)]]		:::::::::::::::::::::::::[[ENCYKLOPEDIA WOJEWÓDZTWA ŚLĄSKIEGO Tom 8 (2021)\|TOM: 8 (2021)]]

			[[Plik:Rys. 1 Międzybrodzki.jpg\|300px\|thumb\|right\|Rys. 1. Lokalizacja zbiornika Porąbka na Sole: 1 – zbiorniki wodne, 2 – cieki powierzchniowe, 3 – ważniejsze drogi, 4 – zapory czołowe i boczne, 5 – granice jednostek administracyjnych, 6 – urządzenia zrzutowe, urządzenia upustowe, 7 – hydroelektrownie.]]
	Jezioro Międzybrodzkie (znane także jako zbiornik Porąbka lub Zbiornik Międzybrodzki), zlokalizowane jest w południowej części [[Województwo śląskie\|województwa śląskiego]] (rys. 1). Znajduje się w środkowej części [[Zlewnia Soły\|zlewni Soły]]<ref>[http://ibrbs.pl/mediawiki/index.php/Zlewnia_Soły R. Machowski, M. Rzętała: Zlewnia Soły, w „Encyklopedia Województwa Śląskiego” 2017, t. 4.]</ref> – rzeki która jest prawobrzeżnym dopływem [[Wisła\|Wisły]]<ref>[http://ibrbs.pl/mediawiki/index.php/Dorzecze_Wisły R. Machowski, M. Rzętała: Dorzecze Wisły, w „Encyklopedia Województwa Śląskiego” 2015, t. 2.]</ref>. Zbiornik został oddany do użytkowania w 1937 r. jako pierwszy z trzech wchodzących w skład kaskady tej rzeki. Znajduje się pomiędzy sztucznymi jeziorami [[Tresna]] i [[Czaniec]]<ref> S. Bałus, D. Boros-Meinike, W. Drzyżdżyk, K. Fiedler, A. Olszewski, L. Osuch-Chacińska, R. Ryżak, K. Stanach-Bałus: Kaskada rzeki Soły – zbiorniki: Tresna, Porąbka, Czaniec. Monografia, Warszawa 2007, s. 167.</ref>. [[Soła]], która jest pierwszym, dużym, prawobrzeżnym, górskim dopływem Wisły od dawna stanowiła poważne zagrożenie i wyrządzała duże szkody powodziowe. Pośrednio generowała również tworzenie fal powodziowych na górnej Wiśle. Dlatego już w XIX w. podjęto pierwsze prace zmierzające do regulacji stosunków wodnych na tych terenach, a wielka powódź z 1903 r. przyspieszyła te działania. Soła była jedną z pierwszych rzek w Polsce, na której powstała kaskada zbiorników wodnych<ref> R. Machowski, M. Rzętała, M. A. Rzętała, B. Wistuba: Zbiornik Żywiecki. Charakterystyka fizycznogeograficzna i znaczenie społeczno-gospodarcze, Sosnowiec 2005, s. 80.</ref>.		Jezioro Międzybrodzkie (znane także jako zbiornik Porąbka lub Zbiornik Międzybrodzki), zlokalizowane jest w południowej części [[Województwo śląskie\|województwa śląskiego]] (rys. 1). Znajduje się w środkowej części [[Zlewnia Soły\|zlewni Soły]]<ref>[http://ibrbs.pl/mediawiki/index.php/Zlewnia_Soły R. Machowski, M. Rzętała: Zlewnia Soły, w „Encyklopedia Województwa Śląskiego” 2017, t. 4.]</ref> – rzeki która jest prawobrzeżnym dopływem [[Wisła\|Wisły]]<ref>[http://ibrbs.pl/mediawiki/index.php/Dorzecze_Wisły R. Machowski, M. Rzętała: Dorzecze Wisły, w „Encyklopedia Województwa Śląskiego” 2015, t. 2.]</ref>. Zbiornik został oddany do użytkowania w 1937 r. jako pierwszy z trzech wchodzących w skład kaskady tej rzeki. Znajduje się pomiędzy sztucznymi jeziorami [[Tresna]] i [[Czaniec]]<ref> S. Bałus, D. Boros-Meinike, W. Drzyżdżyk, K. Fiedler, A. Olszewski, L. Osuch-Chacińska, R. Ryżak, K. Stanach-Bałus: Kaskada rzeki Soły – zbiorniki: Tresna, Porąbka, Czaniec. Monografia, Warszawa 2007, s. 167.</ref>. [[Soła]], która jest pierwszym, dużym, prawobrzeżnym, górskim dopływem Wisły od dawna stanowiła poważne zagrożenie i wyrządzała duże szkody powodziowe. Pośrednio generowała również tworzenie fal powodziowych na górnej Wiśle. Dlatego już w XIX w. podjęto pierwsze prace zmierzające do regulacji stosunków wodnych na tych terenach, a wielka powódź z 1903 r. przyspieszyła te działania. Soła była jedną z pierwszych rzek w Polsce, na której powstała kaskada zbiorników wodnych<ref> R. Machowski, M. Rzętała, M. A. Rzętała, B. Wistuba: Zbiornik Żywiecki. Charakterystyka fizycznogeograficzna i znaczenie społeczno-gospodarcze, Sosnowiec 2005, s. 80.</ref>.

← poprzednia wersja		Wersja z 11:52, 9 lut 2022
Linia 6:		Linia 6:
	:::::::::::::::::::::::::[[ENCYKLOPEDIA WOJEWÓDZTWA ŚLĄSKIEGO Tom 8 (2021)\|TOM: 8 (2021)]]		:::::::::::::::::::::::::[[ENCYKLOPEDIA WOJEWÓDZTWA ŚLĄSKIEGO Tom 8 (2021)\|TOM: 8 (2021)]]

	[[Plik:Rys. 1 Międzybrodzki.jpg\|~~300px~~\|thumb\|right\|Rys. 1. Lokalizacja zbiornika Porąbka na Sole: 1 – zbiorniki wodne, 2 – cieki powierzchniowe, 3 – ważniejsze drogi, 4 – zapory czołowe i boczne, 5 – granice jednostek administracyjnych, 6 – urządzenia zrzutowe, urządzenia upustowe, 7 – hydroelektrownie.]]		[[Plik:Rys. 1 Międzybrodzki.jpg\|400px\|thumb\|right\|Rys. 1. Lokalizacja zbiornika Porąbka na Sole: 1 – zbiorniki wodne, 2 – cieki powierzchniowe, 3 – ważniejsze drogi, 4 – zapory czołowe i boczne, 5 – granice jednostek administracyjnych, 6 – urządzenia zrzutowe, urządzenia upustowe, 7 – hydroelektrownie.]]
	Jezioro Międzybrodzkie (znane także jako zbiornik Porąbka lub Zbiornik Międzybrodzki), zlokalizowane jest w południowej części [[Województwo śląskie\|województwa śląskiego]] (rys. 1). Znajduje się w środkowej części [[Zlewnia Soły\|zlewni Soły]]<ref>[http://ibrbs.pl/mediawiki/index.php/Zlewnia_Soły R. Machowski, M. Rzętała: Zlewnia Soły, w „Encyklopedia Województwa Śląskiego” 2017, t. 4.]</ref> – rzeki która jest prawobrzeżnym dopływem [[Wisła\|Wisły]]<ref>[http://ibrbs.pl/mediawiki/index.php/Dorzecze_Wisły R. Machowski, M. Rzętała: Dorzecze Wisły, w „Encyklopedia Województwa Śląskiego” 2015, t. 2.]</ref>. Zbiornik został oddany do użytkowania w 1937 r. jako pierwszy z trzech wchodzących w skład kaskady tej rzeki. Znajduje się pomiędzy sztucznymi jeziorami [[Tresna]] i [[Czaniec]]<ref> S. Bałus, D. Boros-Meinike, W. Drzyżdżyk, K. Fiedler, A. Olszewski, L. Osuch-Chacińska, R. Ryżak, K. Stanach-Bałus: Kaskada rzeki Soły – zbiorniki: Tresna, Porąbka, Czaniec. Monografia, Warszawa 2007, s. 167.</ref>. [[Soła]], która jest pierwszym, dużym, prawobrzeżnym, górskim dopływem Wisły od dawna stanowiła poważne zagrożenie i wyrządzała duże szkody powodziowe. Pośrednio generowała również tworzenie fal powodziowych na górnej Wiśle. Dlatego już w XIX w. podjęto pierwsze prace zmierzające do regulacji stosunków wodnych na tych terenach, a wielka powódź z 1903 r. przyspieszyła te działania. Soła była jedną z pierwszych rzek w Polsce, na której powstała kaskada zbiorników wodnych<ref> R. Machowski, M. Rzętała, M. A. Rzętała, B. Wistuba: Zbiornik Żywiecki. Charakterystyka fizycznogeograficzna i znaczenie społeczno-gospodarcze, Sosnowiec 2005, s. 80.</ref>.		Jezioro Międzybrodzkie (znane także jako zbiornik Porąbka lub Zbiornik Międzybrodzki), zlokalizowane jest w południowej części [[Województwo śląskie\|województwa śląskiego]] (rys. 1). Znajduje się w środkowej części [[Zlewnia Soły\|zlewni Soły]]<ref>[http://ibrbs.pl/mediawiki/index.php/Zlewnia_Soły R. Machowski, M. Rzętała: Zlewnia Soły, w „Encyklopedia Województwa Śląskiego” 2017, t. 4.]</ref> – rzeki która jest prawobrzeżnym dopływem [[Wisła\|Wisły]]<ref>[http://ibrbs.pl/mediawiki/index.php/Dorzecze_Wisły R. Machowski, M. Rzętała: Dorzecze Wisły, w „Encyklopedia Województwa Śląskiego” 2015, t. 2.]</ref>. Zbiornik został oddany do użytkowania w 1937 r. jako pierwszy z trzech wchodzących w skład kaskady tej rzeki. Znajduje się pomiędzy sztucznymi jeziorami [[Tresna]] i [[Czaniec]]<ref> S. Bałus, D. Boros-Meinike, W. Drzyżdżyk, K. Fiedler, A. Olszewski, L. Osuch-Chacińska, R. Ryżak, K. Stanach-Bałus: Kaskada rzeki Soły – zbiorniki: Tresna, Porąbka, Czaniec. Monografia, Warszawa 2007, s. 167.</ref>. [[Soła]], która jest pierwszym, dużym, prawobrzeżnym, górskim dopływem Wisły od dawna stanowiła poważne zagrożenie i wyrządzała duże szkody powodziowe. Pośrednio generowała również tworzenie fal powodziowych na górnej Wiśle. Dlatego już w XIX w. podjęto pierwsze prace zmierzające do regulacji stosunków wodnych na tych terenach, a wielka powódź z 1903 r. przyspieszyła te działania. Soła była jedną z pierwszych rzek w Polsce, na której powstała kaskada zbiorników wodnych<ref> R. Machowski, M. Rzętała, M. A. Rzętała, B. Wistuba: Zbiornik Żywiecki. Charakterystyka fizycznogeograficzna i znaczenie społeczno-gospodarcze, Sosnowiec 2005, s. 80.</ref>.

← poprzednia wersja		Wersja z 11:52, 9 lut 2022
Linia 6:		Linia 6:
	:::::::::::::::::::::::::[[ENCYKLOPEDIA WOJEWÓDZTWA ŚLĄSKIEGO Tom 8 (2021)\|TOM: 8 (2021)]]		:::::::::::::::::::::::::[[ENCYKLOPEDIA WOJEWÓDZTWA ŚLĄSKIEGO Tom 8 (2021)\|TOM: 8 (2021)]]

			[[Plik:Rys. 1 Międzybrodzki.jpg\|300px\|thumb\|right\|Rys. 1. Lokalizacja zbiornika Porąbka na Sole: 1 – zbiorniki wodne, 2 – cieki powierzchniowe, 3 – ważniejsze drogi, 4 – zapory czołowe i boczne, 5 – granice jednostek administracyjnych, 6 – urządzenia zrzutowe, urządzenia upustowe, 7 – hydroelektrownie.]]
	Jezioro Międzybrodzkie (znane także jako zbiornik Porąbka lub Zbiornik Międzybrodzki), zlokalizowane jest w południowej części [[Województwo śląskie\|województwa śląskiego]] (rys. 1). Znajduje się w środkowej części [[Zlewnia Soły\|zlewni Soły]]<ref>[http://ibrbs.pl/mediawiki/index.php/Zlewnia_Soły R. Machowski, M. Rzętała: Zlewnia Soły, w „Encyklopedia Województwa Śląskiego” 2017, t. 4.]</ref> – rzeki która jest prawobrzeżnym dopływem [[Wisła\|Wisły]]<ref>[http://ibrbs.pl/mediawiki/index.php/Dorzecze_Wisły R. Machowski, M. Rzętała: Dorzecze Wisły, w „Encyklopedia Województwa Śląskiego” 2015, t. 2.]</ref>. Zbiornik został oddany do użytkowania w 1937 r. jako pierwszy z trzech wchodzących w skład kaskady tej rzeki. Znajduje się pomiędzy sztucznymi jeziorami [[Tresna]] i [[Czaniec]]<ref> S. Bałus, D. Boros-Meinike, W. Drzyżdżyk, K. Fiedler, A. Olszewski, L. Osuch-Chacińska, R. Ryżak, K. Stanach-Bałus: Kaskada rzeki Soły – zbiorniki: Tresna, Porąbka, Czaniec. Monografia, Warszawa 2007, s. 167.</ref>. [[Soła]], która jest pierwszym, dużym, prawobrzeżnym, górskim dopływem Wisły od dawna stanowiła poważne zagrożenie i wyrządzała duże szkody powodziowe. Pośrednio generowała również tworzenie fal powodziowych na górnej Wiśle. Dlatego już w XIX w. podjęto pierwsze prace zmierzające do regulacji stosunków wodnych na tych terenach, a wielka powódź z 1903 r. przyspieszyła te działania. Soła była jedną z pierwszych rzek w Polsce, na której powstała kaskada zbiorników wodnych<ref> R. Machowski, M. Rzętała, M. A. Rzętała, B. Wistuba: Zbiornik Żywiecki. Charakterystyka fizycznogeograficzna i znaczenie społeczno-gospodarcze, Sosnowiec 2005, s. 80.</ref>.		Jezioro Międzybrodzkie (znane także jako zbiornik Porąbka lub Zbiornik Międzybrodzki), zlokalizowane jest w południowej części [[Województwo śląskie\|województwa śląskiego]] (rys. 1). Znajduje się w środkowej części [[Zlewnia Soły\|zlewni Soły]]<ref>[http://ibrbs.pl/mediawiki/index.php/Zlewnia_Soły R. Machowski, M. Rzętała: Zlewnia Soły, w „Encyklopedia Województwa Śląskiego” 2017, t. 4.]</ref> – rzeki która jest prawobrzeżnym dopływem [[Wisła\|Wisły]]<ref>[http://ibrbs.pl/mediawiki/index.php/Dorzecze_Wisły R. Machowski, M. Rzętała: Dorzecze Wisły, w „Encyklopedia Województwa Śląskiego” 2015, t. 2.]</ref>. Zbiornik został oddany do użytkowania w 1937 r. jako pierwszy z trzech wchodzących w skład kaskady tej rzeki. Znajduje się pomiędzy sztucznymi jeziorami [[Tresna]] i [[Czaniec]]<ref> S. Bałus, D. Boros-Meinike, W. Drzyżdżyk, K. Fiedler, A. Olszewski, L. Osuch-Chacińska, R. Ryżak, K. Stanach-Bałus: Kaskada rzeki Soły – zbiorniki: Tresna, Porąbka, Czaniec. Monografia, Warszawa 2007, s. 167.</ref>. [[Soła]], która jest pierwszym, dużym, prawobrzeżnym, górskim dopływem Wisły od dawna stanowiła poważne zagrożenie i wyrządzała duże szkody powodziowe. Pośrednio generowała również tworzenie fal powodziowych na górnej Wiśle. Dlatego już w XIX w. podjęto pierwsze prace zmierzające do regulacji stosunków wodnych na tych terenach, a wielka powódź z 1903 r. przyspieszyła te działania. Soła była jedną z pierwszych rzek w Polsce, na której powstała kaskada zbiorników wodnych<ref> R. Machowski, M. Rzętała, M. A. Rzętała, B. Wistuba: Zbiornik Żywiecki. Charakterystyka fizycznogeograficzna i znaczenie społeczno-gospodarcze, Sosnowiec 2005, s. 80.</ref>.