Województwo katowickie w Polsce Ludowej - Historia wersji

Praktykant o 08:11, 16 sty 2019

2019-01-16T08:11:47Z

← poprzednia wersja		Wersja z 10:11, 16 sty 2019
Linia 3:		Linia 3:
	[[Kategoria:Indeks haseł – alfabetyczny]]		[[Kategoria:Indeks haseł – alfabetyczny]]
	[[Kategoria:Tom 1 (2014)]]		[[Kategoria:Tom 1 (2014)]]
			(ang. Katowice Voivodeship in Polish People’s Republic,niem. Woiwodschaft Katowice in der Volksrepublik Polen)

	Autor:[[dr Adam Dziuba]]		Autor:[[dr Adam Dziuba]]
	::::::::::::::::::::::::: ENCYKLOPEDIA WOJEWÓDZTWA ŚLĄSKIEGO		::::::::::::::::::::::::: ENCYKLOPEDIA WOJEWÓDZTWA ŚLĄSKIEGO

Garbaczm o 10:53, 18 lip 2016

2016-07-18T10:53:46Z

← poprzednia wersja		Wersja z 12:53, 18 lip 2016
Linia 15:		Linia 15:
	Województwo katowickie, z nową nazwą i zmniejszonym terytorium, powstało 6 lipca 1950 r. na mocy ustawy sejmu zmieniającej częściowo kształt administracyjny państwa. Utworzono wówczas m.in. województwo opolskie, do którego włączono zachodni rejon województwa śląskiego: dziewięć powiatów wraz z trzema miastami wydzielonymi. Do katowickiego włączono część województwa kieleckiego: powiat częstochowski wraz ze stanowiącym powiat miejski miastem Częstochowa<ref> Dziennik Ustaw (dalej: Dz.U.) nr 28 z 1950 r., poz. 255, Ustawa o zmianach podziału administracyjnego państwa. </ref> . Obszarowo duży powiat częstochowski był jednocześnie poważnym ośrodkiem przemysłu hutniczego i metalowego. Związek z województwem katowickim/śląskim okazał się trwały, wyłączając lata 1975-1998.		Województwo katowickie, z nową nazwą i zmniejszonym terytorium, powstało 6 lipca 1950 r. na mocy ustawy sejmu zmieniającej częściowo kształt administracyjny państwa. Utworzono wówczas m.in. województwo opolskie, do którego włączono zachodni rejon województwa śląskiego: dziewięć powiatów wraz z trzema miastami wydzielonymi. Do katowickiego włączono część województwa kieleckiego: powiat częstochowski wraz ze stanowiącym powiat miejski miastem Częstochowa<ref> Dziennik Ustaw (dalej: Dz.U.) nr 28 z 1950 r., poz. 255, Ustawa o zmianach podziału administracyjnego państwa. </ref> . Obszarowo duży powiat częstochowski był jednocześnie poważnym ośrodkiem przemysłu hutniczego i metalowego. Związek z województwem katowickim/śląskim okazał się trwały, wyłączając lata 1975-1998.

	Po reformie w województwie katowickim znalazły się 24 powiaty (wśród nich 11 miejskich): [[Będzin\|będziński miejski]], [[Powiat będziński\|będziński]], [[Bielsko-Biała\|bielski miejski]], [[Powiat bielski\|bielski]], [[Bytom\|bytomski miejski]], [[Powiat bytomski\|bytomski]], [[Chorzów\|chorzowski miejski]], [[Powiat cieszyński\|cieszyński]], [[Częstochowa\|częstochowski miejski]], [[Powiat częstochowski\|częstochowski]], [[Dąbrowa Górnicza\|dąbrowski]], [[Powiat dobrodzieński\|dobrodzieński]], [[Gliwice\|gliwicki miejski]], [[Powiat gliwicki\|gliwicki]], [[Katowice\|katowicki miejski]], [[Powiat katowicki\|katowicki]], [[Powiat lubliniecki\|lubliniecki]], [[Powiat pszczyński\|pszczyński]], [[Powiat rybnicki\|rybnicki]], [[Sosnowiec\|sosnowiecki miejski]], [[Powiat tarnogórski\|tarnogórski]], [[Zabrze\|zabrzański miejski]], [[Zawiercie\|zawierciański miejski]] i [[Powiat zawierciański\|zawierciański]]. W powiatach istniało łącznie 190 gmin<ref> Rocznik statystyczny 1950, s. 14.</ref> .W latach 1950-1975 województwo katowickie graniczyło z województwami: opolskim, łódzkim, [[Województwo kieleckie ~~w latach~~ 1950-1990\|kieleckim]] i [[Województwo krakowskie w Polsce Ludowej\|krakowskim]], a na południu przebiegała granica państwowa z Czechosłowacją. Z obszarem 9 tys. km² (od 1955 r. – 9,4 tys. km²) było jednym najmniejszych terytorialnie województw – mniejsze były tylko województwa miejskie: warszawskie, łódzkie oraz utworzone w 1957 r. województwa miejskie: krakowskie, poznańskie i wrocławskie<ref> Tamże, s. 12; Rocznik statystyczny 1956, Warszawa 1956, s. 42.</ref>.		Po reformie w województwie katowickim znalazły się 24 powiaty (wśród nich 11 miejskich): [[Będzin\|będziński miejski]], [[Powiat będziński\|będziński]], [[Bielsko-Biała\|bielski miejski]], [[Powiat bielski\|bielski]], [[Bytom\|bytomski miejski]], [[Powiat bytomski\|bytomski]], [[Chorzów\|chorzowski miejski]], [[Powiat cieszyński\|cieszyński]], [[Częstochowa\|częstochowski miejski]], [[Powiat częstochowski\|częstochowski]], [[Dąbrowa Górnicza\|dąbrowski]], [[Powiat dobrodzieński\|dobrodzieński]], [[Gliwice\|gliwicki miejski]], [[Powiat gliwicki\|gliwicki]], [[Katowice\|katowicki miejski]], [[Powiat katowicki\|katowicki]], [[Powiat lubliniecki\|lubliniecki]], [[Powiat pszczyński\|pszczyński]], [[Powiat rybnicki\|rybnicki]], [[Sosnowiec\|sosnowiecki miejski]], [[Powiat tarnogórski\|tarnogórski]], [[Zabrze\|zabrzański miejski]], [[Zawiercie\|zawierciański miejski]] i [[Powiat zawierciański\|zawierciański]]. W powiatach istniało łącznie 190 gmin<ref> Rocznik statystyczny 1950, s. 14.</ref> .W latach 1950-1975 województwo katowickie graniczyło z województwami: opolskim, łódzkim, [[Województwo kieleckie 1950-1990\|kieleckim]] i [[Województwo krakowskie w Polsce Ludowej\|krakowskim]], a na południu przebiegała granica państwowa z Czechosłowacją. Z obszarem 9 tys. km² (od 1955 r. – 9,4 tys. km²) było jednym najmniejszych terytorialnie województw – mniejsze były tylko województwa miejskie: warszawskie, łódzkie oraz utworzone w 1957 r. województwa miejskie: krakowskie, poznańskie i wrocławskie<ref> Tamże, s. 12; Rocznik statystyczny 1956, Warszawa 1956, s. 42.</ref>.

	W 1951 r. do województwa katowickiego włączono część powiatu [[Bielsko-Biała\|bialskiego]] z województwa krakowskiego (miasto powiatowe Biała Krakowska i szereg okolicznych gmin). Biała Krakowska została wówczas połączona w jeden organizm miejski z Bielskiem, tworząc miasto Bielsko-Biała. W tym samym roku z powiatu częstochowskiego został wydzielony [[Powiat kłobucki\|powiat kłobucki]]. W 1954 r. podzielono z kolei powiaty rybnicki i pszczyński i utworzono dwa nowe: [[Powiat wodzisławski\|wodzisławski]] (z rybnickiego) i [[Powiat tyski\|tyski]] (z pszczyńskiego). Do rangi powiatów miejskich podniesione zostały wówczas: [[Cieszyn]], [[Czeladź]], [[Mysłowice]], [[Nowy Bytom]], [[Ruda Śląska]], [[Rybnik]], [[Siemianowice Śląskie]], [[Szopienice]] i [[Świętochłowice]]<ref> J. Szaflarski, Środowisko geograficzne w: Katowice. Rozwój województwa w Polsce Ludowej, red. H. Rechowicz, Warszawa 1970, s. 15; Rocznik Statystyczny 1956, s. 42</ref>. W międzyczasie, w 1953 r., zmieniono nazwę województw na stalinogrodzkie (dla upamiętnienia zmarłego w marcu t.r. [[Józef Stalin\|Józefa Stalina]]).		W 1951 r. do województwa katowickiego włączono część powiatu [[Bielsko-Biała\|bialskiego]] z województwa krakowskiego (miasto powiatowe Biała Krakowska i szereg okolicznych gmin). Biała Krakowska została wówczas połączona w jeden organizm miejski z Bielskiem, tworząc miasto Bielsko-Biała. W tym samym roku z powiatu częstochowskiego został wydzielony [[Powiat kłobucki\|powiat kłobucki]]. W 1954 r. podzielono z kolei powiaty rybnicki i pszczyński i utworzono dwa nowe: [[Powiat wodzisławski\|wodzisławski]] (z rybnickiego) i [[Powiat tyski\|tyski]] (z pszczyńskiego). Do rangi powiatów miejskich podniesione zostały wówczas: [[Cieszyn]], [[Czeladź]], [[Mysłowice]], [[Nowy Bytom]], [[Ruda Śląska]], [[Rybnik]], [[Siemianowice Śląskie]], [[Szopienice]] i [[Świętochłowice]]<ref> J. Szaflarski, Środowisko geograficzne w: Katowice. Rozwój województwa w Polsce Ludowej, red. H. Rechowicz, Warszawa 1970, s. 15; Rocznik Statystyczny 1956, s. 42</ref>. W międzyczasie, w 1953 r., zmieniono nazwę województw na stalinogrodzkie (dla upamiętnienia zmarłego w marcu t.r. [[Józef Stalin\|Józefa Stalina]]).

Garbaczm o 10:32, 18 lip 2016

2016-07-18T10:32:46Z

← poprzednia wersja		Wersja z 12:32, 18 lip 2016
Linia 27:		Linia 27:
	Zwieńczeniem kompleksu przemian była ustawa z 28 maja 1975 r. o wprowadzeniu dwustopniowego podziału administracyjnego państwa. Dzieliło się ono odtąd na 49 województw, którym bezpośrednio podlegały gminy miejskie lub wiejskie. Powiaty zostały zlikwidowane<ref> Dz.U. nr 16 z 1975 r. poz. 91, Ustawa o dwustopniowym podziale administracyjnym Państwa oraz o zmianie ustawy o radach narodowych.</ref> .		Zwieńczeniem kompleksu przemian była ustawa z 28 maja 1975 r. o wprowadzeniu dwustopniowego podziału administracyjnego państwa. Dzieliło się ono odtąd na 49 województw, którym bezpośrednio podlegały gminy miejskie lub wiejskie. Powiaty zostały zlikwidowane<ref> Dz.U. nr 16 z 1975 r. poz. 91, Ustawa o dwustopniowym podziale administracyjnym Państwa oraz o zmianie ustawy o radach narodowych.</ref> .

	Z dniem 1 czerwca 1975 r. województwo katowickie otrzymało nowy kształt terytorialny. Z jego północnej części utworzono województwo częstochowskie, na rzecz którego katowickie utraciło dawne powiaty: częstochowski, lubliniecki, myszkowski i kłobucki. Na południu powstało województwo bielskie, w którym znalazły się powiaty miejskie Bielsko-Biała i Cieszyn oraz większość gmin powiatów bielskiego i cieszyńskiego (z miastami [[ustroń\|Ustroniem]] i [[Wisła (miasto)\|Wisłą]]). Do katowickiego włączono natomiast teren [[Powiat Raciborski\|powiatu raciborskiego]] wraz z powiatem miejskim [[Racibórz]] (z województwa opolskiego) oraz powiat miejski [[Jaworzno]] i część powiatów chrzanowskiego, olkuskiego i oświęcimskiego z województwa krakowskiego (z miastami: Chrzanów, Olkusz, Trzebinia-Siersza i Brzeszcze)<ref> Dz.U. nr 17 z 1975 poz. 92, Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 maja 1975 r. w sprawie określenia miast oraz gmin wchodzących w skład województw.</ref> . Racibórz i okoliczne tereny trwale połączyły się z województwem katowickim/śląskim, natomiast z ziem małopolskich po reformie z 1998 r. pozostało w województwie śląskim tylko Jaworzno.		Z dniem 1 czerwca 1975 r. województwo katowickie otrzymało nowy kształt terytorialny. Z jego północnej części utworzono [[Województwo częstochowskie 1975-1998\|województwo częstochowskie]], na rzecz którego katowickie utraciło dawne powiaty: częstochowski, lubliniecki, myszkowski i kłobucki. Na południu powstało województwo bielskie, w którym znalazły się powiaty miejskie Bielsko-Biała i Cieszyn oraz większość gmin powiatów bielskiego i cieszyńskiego (z miastami [[ustroń\|Ustroniem]] i [[Wisła (miasto)\|Wisłą]]). Do katowickiego włączono natomiast teren [[Powiat Raciborski\|powiatu raciborskiego]] wraz z powiatem miejskim [[Racibórz]] (z województwa opolskiego) oraz powiat miejski [[Jaworzno]] i część powiatów chrzanowskiego, olkuskiego i oświęcimskiego z województwa krakowskiego (z miastami: Chrzanów, Olkusz, Trzebinia-Siersza i Brzeszcze)<ref> Dz.U. nr 17 z 1975 poz. 92, Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 maja 1975 r. w sprawie określenia miast oraz gmin wchodzących w skład województw.</ref> . Racibórz i okoliczne tereny trwale połączyły się z województwem katowickim/śląskim, natomiast z ziem małopolskich po reformie z 1998 r. pozostało w województwie śląskim tylko Jaworzno.

	Od 1975 r. województwo katowickie rozciągało się na obszarze 6,65 tys. km² (pod tym względem zaliczało się do średnich). W jego skład weszło 47 miast i 61 gmin. Znalazły się na jego terenie następujące miasta: [[Będzin]], Brzeszcze, Bukowno, [[Bytom]], [[Chorzów]], Chrzanów, [[Czechowice-Dziedzice]], [[Czeladź]], [[Dąbrowa Górnicza]], [[Gliwice]], [[Jaworzno]], [[Jastrzębie-Zdrój]], [[Jeleń]], [[Katowice]], [[Knurów]], [[Kuźnia Raciborska]], [[Leszczyny]], Libiąż, [[Łaziska Górne]], [[Łazy]], [[Mikołów]], [[Mysłowice]], [[Ogrodzieniec]], Olkusz, [[Orzesze]], [[Piekary Śląskie]], [[Pszczyna]], [[Pyskowice]], [[Racibórz]], [[Ruda Śląska]], [[Rybnik]], [[Siemianowice Śląskie]], [[Siewierz]], [[Sławków]],[[ Sosnowiec]], [[Świętochłowice]], Tarnowskie Góry, [[Toszek]], Trzebinia-Siersza, [[Tychy]], [[Wodzisław Śląski]], [[Wojkowice]], Wolbrom, [[Zabrze]], [[Zawiercie]], [[Ząbkowice Będzińskie\|Ząbkowice]] i [[Żory]]. Część gmin obejmowała obszary wiejskie obok miast i nosiła te same co one nazwy<ref> Dz.U. nr 17 z 1975 poz. 92, Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 maja 1975 r. w sprawie określenia miast oraz gmin wchodzących w skład województw; Rocznik statystyczny 1976, red. E. Krzeczkowska, L. Gradowski, A. Junak i in., Warszawa 1976, s. L; 31-32.</ref> .		Od 1975 r. województwo katowickie rozciągało się na obszarze 6,65 tys. km² (pod tym względem zaliczało się do średnich). W jego skład weszło 47 miast i 61 gmin. Znalazły się na jego terenie następujące miasta: [[Będzin]], Brzeszcze, Bukowno, [[Bytom]], [[Chorzów]], Chrzanów, [[Czechowice-Dziedzice]], [[Czeladź]], [[Dąbrowa Górnicza]], [[Gliwice]], [[Jaworzno]], [[Jastrzębie-Zdrój]], [[Jeleń]], [[Katowice]], [[Knurów]], [[Kuźnia Raciborska]], [[Leszczyny]], Libiąż, [[Łaziska Górne]], [[Łazy]], [[Mikołów]], [[Mysłowice]], [[Ogrodzieniec]], Olkusz, [[Orzesze]], [[Piekary Śląskie]], [[Pszczyna]], [[Pyskowice]], [[Racibórz]], [[Ruda Śląska]], [[Rybnik]], [[Siemianowice Śląskie]], [[Siewierz]], [[Sławków]],[[ Sosnowiec]], [[Świętochłowice]], Tarnowskie Góry, [[Toszek]], Trzebinia-Siersza, [[Tychy]], [[Wodzisław Śląski]], [[Wojkowice]], Wolbrom, [[Zabrze]], [[Zawiercie]], [[Ząbkowice Będzińskie\|Ząbkowice]] i [[Żory]]. Część gmin obejmowała obszary wiejskie obok miast i nosiła te same co one nazwy<ref> Dz.U. nr 17 z 1975 poz. 92, Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 maja 1975 r. w sprawie określenia miast oraz gmin wchodzących w skład województw; Rocznik statystyczny 1976, red. E. Krzeczkowska, L. Gradowski, A. Junak i in., Warszawa 1976, s. L; 31-32.</ref> .

Garbaczm o 13:59, 9 mar 2016

2016-03-09T13:59:21Z

← poprzednia wersja		Wersja z 15:59, 9 mar 2016
Linia 37:		Linia 37:
	W 1990 r. w województwie katowickim znajdowały się łącznie 93 jednostki stopnia podstawowego, w tym 45 miast i 48 gmin oraz 15 miast i gmin posiadających wspólne władze<ref> Rocznik statystyczny województwa katowickiego 1991, red. E. Czerski, D. Kurek, K. Czop i in., Katowice 1991, s. 182.</ref> .		W 1990 r. w województwie katowickim znajdowały się łącznie 93 jednostki stopnia podstawowego, w tym 45 miast i 48 gmin oraz 15 miast i gmin posiadających wspólne władze<ref> Rocznik statystyczny województwa katowickiego 1991, red. E. Czerski, D. Kurek, K. Czop i in., Katowice 1991, s. 182.</ref> .

	Sztucznie wytyczone kształty miast i gmin nie przetrwały długo po upadku systemu komunistycznego w Polsce. Dążąc do zmniejszenia liczby jednostek administracyjnych często scalano obce sobie miejscowości, o odmiennych nierzadko tradycjach kulturowych i historycznych. W warunkach permanentnego kryzysu gospodarczego nie doszło też do zniwelowania różnic rozwojowych między centrami miast i obszarami peryferyjnymi. Po wyborach samorządowych z maja 1990 r., wygranych wszędzie przez ugrupowania wywodzące się z dawnej opozycji, na sile przybrały ruchy odśrodkowe, co zakończyło się wielką falą przywracania samodzielności przymusem wcielonych do większych organizmów miejscowościom. W postaci urzędów rejonowych odtworzono zaczątki powiatów. Z dniem 1 stycznia 1999 r. województwo katowickie zostało zlikwidowane w ramach ogólnej reformy administracyjnej, stając się rdzeniem nowo utworzonego [[Województwo śląskie ~~(III RP)~~\|województwa śląskiego]]<ref> Dz.U. nr 96 z 1998 r., poz. 603, Ustawa z dnia 24 lipca 1998 r. o wprowadzeniu zasadniczego trójstopniowego podziału terytorialnego państwa. </ref> .		Sztucznie wytyczone kształty miast i gmin nie przetrwały długo po upadku systemu komunistycznego w Polsce. Dążąc do zmniejszenia liczby jednostek administracyjnych często scalano obce sobie miejscowości, o odmiennych nierzadko tradycjach kulturowych i historycznych. W warunkach permanentnego kryzysu gospodarczego nie doszło też do zniwelowania różnic rozwojowych między centrami miast i obszarami peryferyjnymi. Po wyborach samorządowych z maja 1990 r., wygranych wszędzie przez ugrupowania wywodzące się z dawnej opozycji, na sile przybrały ruchy odśrodkowe, co zakończyło się wielką falą przywracania samodzielności przymusem wcielonych do większych organizmów miejscowościom. W postaci urzędów rejonowych odtworzono zaczątki powiatów. Z dniem 1 stycznia 1999 r. województwo katowickie zostało zlikwidowane w ramach ogólnej reformy administracyjnej, stając się rdzeniem nowo utworzonego [[Województwo śląskie\|województwa śląskiego]]<ref> Dz.U. nr 96 z 1998 r., poz. 603, Ustawa z dnia 24 lipca 1998 r. o wprowadzeniu zasadniczego trójstopniowego podziału terytorialnego państwa. </ref> .

	==Ludność województwa katowickiego==		==Ludność województwa katowickiego==

Garbaczm o 12:14, 9 mar 2016

2016-03-09T12:14:41Z

← poprzednia wersja		Wersja z 14:14, 9 mar 2016
Linia 1:		Linia 1:
	[[Kategoria:Historia]]		[[Kategoria:Historia]]
	[[Kategoria:Geografia]]		[[Kategoria:Geografia]]
			[[Kategoria:Indeks haseł – alfabetyczny]]
			[[Kategoria:Tom 1 (2014)]]
	Autor:[[dr Adam Dziuba]]		Autor:[[dr Adam Dziuba]]
	::::::::::::::::::::::::: ENCYKLOPEDIA WOJEWÓDZTWA ŚLĄSKIEGO		::::::::::::::::::::::::: ENCYKLOPEDIA WOJEWÓDZTWA ŚLĄSKIEGO

Garbaczm o 11:12, 22 cze 2015

2015-06-22T11:12:46Z

← poprzednia wersja		Wersja z 13:12, 22 cze 2015
Linia 25:		Linia 25:
	Zwieńczeniem kompleksu przemian była ustawa z 28 maja 1975 r. o wprowadzeniu dwustopniowego podziału administracyjnego państwa. Dzieliło się ono odtąd na 49 województw, którym bezpośrednio podlegały gminy miejskie lub wiejskie. Powiaty zostały zlikwidowane<ref> Dz.U. nr 16 z 1975 r. poz. 91, Ustawa o dwustopniowym podziale administracyjnym Państwa oraz o zmianie ustawy o radach narodowych.</ref> .		Zwieńczeniem kompleksu przemian była ustawa z 28 maja 1975 r. o wprowadzeniu dwustopniowego podziału administracyjnego państwa. Dzieliło się ono odtąd na 49 województw, którym bezpośrednio podlegały gminy miejskie lub wiejskie. Powiaty zostały zlikwidowane<ref> Dz.U. nr 16 z 1975 r. poz. 91, Ustawa o dwustopniowym podziale administracyjnym Państwa oraz o zmianie ustawy o radach narodowych.</ref> .

	Z dniem 1 czerwca 1975 r. województwo katowickie otrzymało nowy kształt terytorialny. Z jego północnej części utworzono województwo częstochowskie, na rzecz którego katowickie utraciło dawne powiaty: częstochowski, lubliniecki, myszkowski i kłobucki. Na południu powstało województwo bielskie, w którym znalazły się powiaty miejskie Bielsko-Biała i Cieszyn oraz większość gmin powiatów bielskiego i cieszyńskiego (z miastami [[ustroń\|Ustroniem]] i [[Wisła\|Wisłą]]). Do katowickiego włączono natomiast teren [[Powiat Raciborski\|powiatu raciborskiego]] wraz z powiatem miejskim [[Racibórz]] (z województwa opolskiego) oraz powiat miejski [[Jaworzno]] i część powiatów chrzanowskiego, olkuskiego i oświęcimskiego z województwa krakowskiego (z miastami: Chrzanów, Olkusz, Trzebinia-Siersza i Brzeszcze)<ref> Dz.U. nr 17 z 1975 poz. 92, Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 maja 1975 r. w sprawie określenia miast oraz gmin wchodzących w skład województw.</ref> . Racibórz i okoliczne tereny trwale połączyły się z województwem katowickim/śląskim, natomiast z ziem małopolskich po reformie z 1998 r. pozostało w województwie śląskim tylko Jaworzno.		Z dniem 1 czerwca 1975 r. województwo katowickie otrzymało nowy kształt terytorialny. Z jego północnej części utworzono województwo częstochowskie, na rzecz którego katowickie utraciło dawne powiaty: częstochowski, lubliniecki, myszkowski i kłobucki. Na południu powstało województwo bielskie, w którym znalazły się powiaty miejskie Bielsko-Biała i Cieszyn oraz większość gmin powiatów bielskiego i cieszyńskiego (z miastami [[ustroń\|Ustroniem]] i [[Wisła (miasto)\|Wisłą]]). Do katowickiego włączono natomiast teren [[Powiat Raciborski\|powiatu raciborskiego]] wraz z powiatem miejskim [[Racibórz]] (z województwa opolskiego) oraz powiat miejski [[Jaworzno]] i część powiatów chrzanowskiego, olkuskiego i oświęcimskiego z województwa krakowskiego (z miastami: Chrzanów, Olkusz, Trzebinia-Siersza i Brzeszcze)<ref> Dz.U. nr 17 z 1975 poz. 92, Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 maja 1975 r. w sprawie określenia miast oraz gmin wchodzących w skład województw.</ref> . Racibórz i okoliczne tereny trwale połączyły się z województwem katowickim/śląskim, natomiast z ziem małopolskich po reformie z 1998 r. pozostało w województwie śląskim tylko Jaworzno.

	Od 1975 r. województwo katowickie rozciągało się na obszarze 6,65 tys. km² (pod tym względem zaliczało się do średnich). W jego skład weszło 47 miast i 61 gmin. Znalazły się na jego terenie następujące miasta: [[Będzin]], Brzeszcze, Bukowno, [[Bytom]], [[Chorzów]], Chrzanów, [[Czechowice-Dziedzice]], [[Czeladź]], [[Dąbrowa Górnicza]], [[Gliwice]], [[Jaworzno]], [[Jastrzębie-Zdrój]], [[Jeleń]], [[Katowice]], [[Knurów]], [[Kuźnia Raciborska]], [[Leszczyny]], Libiąż, [[Łaziska Górne]], [[Łazy]], [[Mikołów]], [[Mysłowice]], [[Ogrodzieniec]], Olkusz, [[Orzesze]], [[Piekary Śląskie]], [[Pszczyna]], [[Pyskowice]], [[Racibórz]], [[Ruda Śląska]], [[Rybnik]], [[Siemianowice Śląskie]], [[Siewierz]], [[Sławków]],[[ Sosnowiec]], [[Świętochłowice]], Tarnowskie Góry, [[Toszek]], Trzebinia-Siersza, [[Tychy]], [[Wodzisław Śląski]], [[Wojkowice]], Wolbrom, [[Zabrze]], [[Zawiercie]], [[Ząbkowice Będzińskie\|Ząbkowice]] i [[Żory]]. Część gmin obejmowała obszary wiejskie obok miast i nosiła te same co one nazwy<ref> Dz.U. nr 17 z 1975 poz. 92, Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 maja 1975 r. w sprawie określenia miast oraz gmin wchodzących w skład województw; Rocznik statystyczny 1976, red. E. Krzeczkowska, L. Gradowski, A. Junak i in., Warszawa 1976, s. L; 31-32.</ref> .		Od 1975 r. województwo katowickie rozciągało się na obszarze 6,65 tys. km² (pod tym względem zaliczało się do średnich). W jego skład weszło 47 miast i 61 gmin. Znalazły się na jego terenie następujące miasta: [[Będzin]], Brzeszcze, Bukowno, [[Bytom]], [[Chorzów]], Chrzanów, [[Czechowice-Dziedzice]], [[Czeladź]], [[Dąbrowa Górnicza]], [[Gliwice]], [[Jaworzno]], [[Jastrzębie-Zdrój]], [[Jeleń]], [[Katowice]], [[Knurów]], [[Kuźnia Raciborska]], [[Leszczyny]], Libiąż, [[Łaziska Górne]], [[Łazy]], [[Mikołów]], [[Mysłowice]], [[Ogrodzieniec]], Olkusz, [[Orzesze]], [[Piekary Śląskie]], [[Pszczyna]], [[Pyskowice]], [[Racibórz]], [[Ruda Śląska]], [[Rybnik]], [[Siemianowice Śląskie]], [[Siewierz]], [[Sławków]],[[ Sosnowiec]], [[Świętochłowice]], Tarnowskie Góry, [[Toszek]], Trzebinia-Siersza, [[Tychy]], [[Wodzisław Śląski]], [[Wojkowice]], Wolbrom, [[Zabrze]], [[Zawiercie]], [[Ząbkowice Będzińskie\|Ząbkowice]] i [[Żory]]. Część gmin obejmowała obszary wiejskie obok miast i nosiła te same co one nazwy<ref> Dz.U. nr 17 z 1975 poz. 92, Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 maja 1975 r. w sprawie określenia miast oraz gmin wchodzących w skład województw; Rocznik statystyczny 1976, red. E. Krzeczkowska, L. Gradowski, A. Junak i in., Warszawa 1976, s. L; 31-32.</ref> .

Ania: /* Terytorium i podziały administracyjne województwa katowickiego */

2015-03-20T08:26:10Z

Terytorium i podziały administracyjne województwa katowickiego

← poprzednia wersja		Wersja z 10:26, 20 mar 2015
Linia 21:		Linia 21:
	Z dniem 1 stycznia 1973 r. rozpoczął się pierwszy etap ogólnej reorganizacji administracji. Na podstawie ustawy z dnia 29 listopada 1972 r. gromady zostały wówczas zlikwidowane i zastąpione gminami. Jako odrębne jednostki administracyjne zniesiono także osiedla<ref> Dz.U. nr 49 z 1972 r. poz. 312, Ustawa o utworzeniu gmin i zmianie ustawy o radach narodowych.</ref>. W województwie katowickim utworzono wówczas 112 gmin, przy czym dla 15 miast, nie będących siedzibami władz powiatowych, powołano wspólne władze miejskie i gminne<ref> L. Rosikoń, Podział terytorialny województwa katowickiego w latach 1968-1984 w:] Studia i materiały z dziejów Śląska, t. 17, Katowice 1984, s. 296.</ref> .		Z dniem 1 stycznia 1973 r. rozpoczął się pierwszy etap ogólnej reorganizacji administracji. Na podstawie ustawy z dnia 29 listopada 1972 r. gromady zostały wówczas zlikwidowane i zastąpione gminami. Jako odrębne jednostki administracyjne zniesiono także osiedla<ref> Dz.U. nr 49 z 1972 r. poz. 312, Ustawa o utworzeniu gmin i zmianie ustawy o radach narodowych.</ref>. W województwie katowickim utworzono wówczas 112 gmin, przy czym dla 15 miast, nie będących siedzibami władz powiatowych, powołano wspólne władze miejskie i gminne<ref> L. Rosikoń, Podział terytorialny województwa katowickiego w latach 1968-1984 w:] Studia i materiały z dziejów Śląska, t. 17, Katowice 1984, s. 296.</ref> .

	W latach 1973-1975 nastąpił proces łączenia części gmin i włączania mniejszych miast i gmin do większych jednostek miejskich (w województwie katowickim sztandarowymi przykładami tej operacji były [[Tychy]], które do momentu wprowadzenia dwustopniowego podziału administracyjnego wchłonęły większość okolicznych miejscowości). 27 maja 1975 r., w przeddzień wprowadzenia w życie nowego podziału administracyjnego kraju, zlikwidowano 22 miasta i 17 gmin. Krok ten podyktowany był zapewne obawą, czy władze wojewódzkie będą w stanie efektywnie administrować ponad setką jednostek administracyjnych stopnia podstawowego. Do [[Katowice\|Katowic]] włączono wówczas miasta [[Murcki]] i [[Kostuchna]], do [[Będzin\|Będzina]] – [[Grodziec]], do [[Bytom\|Bytomia]] – [[Radzionków]], do [[Dąbrowa Górnicza\|Dąbrowy Górniczej]] – [[Strzemieszyce Wielkie]], do [[Rybnik\|Rybnika]] – [[Boguszowice]] i [[Niedobczyce]], do [[Mysłowice\|Mysłowic]] – miasto [[Wesoła]], do [[Sosnowiec\|Sosnowca]] – [[Kazimierz Górniczy]], [[Klimontów]] i [[Zagórze]], do [[Tychy\|Tych]] – [[Bieruń Stary]], [[Imielin]] i [[Lędziny]], do [[Zawiercie\|Zawiercia]] – [[Poręba\|Porębę]], Do [[Wodzisław Śląskie\|Wodzisławia Śląskiego]] – [[Pszów]], [[Rydułtowy]], [[Radlin]], do [[Piekary Śląskie\|Piekar Śląskich]] – [[Brzeziny Śląskie]], do [[Tarnowskich Gór]] – [[Strzybnica\|Strzybnicę]] i [[Miasteczko Śląskie]]. Również zniesione gminy zostały włączone do powiększonych miast lub scalone z innymi<ref> Tamże, s. 300-302.</ref> .		W latach 1973-1975 nastąpił proces łączenia części gmin i włączania mniejszych miast i gmin do większych jednostek miejskich (w województwie katowickim sztandarowymi przykładami tej operacji były [[Tychy]], które do momentu wprowadzenia dwustopniowego podziału administracyjnego wchłonęły większość okolicznych miejscowości). 27 maja 1975 r., w przeddzień wprowadzenia w życie nowego podziału administracyjnego kraju, zlikwidowano 22 miasta i 17 gmin. Krok ten podyktowany był zapewne obawą, czy władze wojewódzkie będą w stanie efektywnie administrować ponad setką jednostek administracyjnych stopnia podstawowego. Do [[Katowice\|Katowic]] włączono wówczas miasta [[Murcki]] i [[Kostuchna]], do [[Będzin\|Będzina]] – [[Grodziec]], do [[Bytom\|Bytomia]] – [[Radzionków]], do [[Dąbrowa Górnicza\|Dąbrowy Górniczej]] – [[Strzemieszyce Wielkie]], do [[Rybnik\|Rybnika]] – [[Boguszowice]] i [[Niedobczyce]], do [[Mysłowice\|Mysłowic]] – miasto [[Wesoła]], do [[Sosnowiec\|Sosnowca]] – [[Kazimierz Górniczy]], [[Klimontów]] i [[Zagórze]], do [[Tychy\|Tych]] – [[Bieruń\|Bieruń Stary]], [[Imielin]] i [[Lędziny]], do [[Zawiercie\|Zawiercia]] – [[Poręba\|Porębę]], Do [[Wodzisław Śląskie\|Wodzisławia Śląskiego]] – [[Pszów]], [[Rydułtowy]], [[Radlin]], do [[Piekary Śląskie\|Piekar Śląskich]] – [[Brzeziny Śląskie]], do [[Tarnowskich Gór]] – [[Strzybnica\|Strzybnicę]] i [[Miasteczko Śląskie]]. Również zniesione gminy zostały włączone do powiększonych miast lub scalone z innymi<ref> Tamże, s. 300-302.</ref> .

	Zwieńczeniem kompleksu przemian była ustawa z 28 maja 1975 r. o wprowadzeniu dwustopniowego podziału administracyjnego państwa. Dzieliło się ono odtąd na 49 województw, którym bezpośrednio podlegały gminy miejskie lub wiejskie. Powiaty zostały zlikwidowane<ref> Dz.U. nr 16 z 1975 r. poz. 91, Ustawa o dwustopniowym podziale administracyjnym Państwa oraz o zmianie ustawy o radach narodowych.</ref> .		Zwieńczeniem kompleksu przemian była ustawa z 28 maja 1975 r. o wprowadzeniu dwustopniowego podziału administracyjnego państwa. Dzieliło się ono odtąd na 49 województw, którym bezpośrednio podlegały gminy miejskie lub wiejskie. Powiaty zostały zlikwidowane<ref> Dz.U. nr 16 z 1975 r. poz. 91, Ustawa o dwustopniowym podziale administracyjnym Państwa oraz o zmianie ustawy o radach narodowych.</ref> .

Garbaczm: /* Bibliografia */

2015-03-03T10:10:53Z

Bibliografia

← poprzednia wersja		Wersja z 12:10, 3 mar 2015
Linia 133:		Linia 133:
	==Bibliografia==		==Bibliografia==

	#K. ~~Dąbek~~, PZPR – retrospektywny portret własny, Warszawa 2006.		#Dąbek K., PZPR – retrospektywny portret własny, Warszawa 2006.
	#Dziennik Ustaw nr 28 z 1950 roku.		#Dziennik Ustaw nr 28 z 1950 roku.
	#Dziennik Ustaw nr 16 z 1975 roku.		#Dziennik Ustaw nr 16 z 1975 roku.

Garbaczm: /* Życie polityczne w województwie katowickim */

2015-03-03T10:09:21Z

Życie polityczne w województwie katowickim

← poprzednia wersja		Wersja z 12:09, 3 mar 2015
Linia 125:		Linia 125:
	==Życie polityczne w województwie katowickim==		==Życie polityczne w województwie katowickim==

	Życie polityczne województwa katowickiego pod rządami PZPR miało fasadowy charakter. Obracało się wokół obchodów rocznic, lokalnych wydarzeń i prób wniknięcia władz do miejscowego życia społecznego. Jego przejawami były m.in. masówki, wiece, zobowiązania i czyny społeczne czy produkcyjne oraz okresowo przeprowadzane wybory do sejmu i rad narodowych. Cechował je blichtr, nowomowa i wszechwładna propaganda, realizowana za pomocą środków masowego przekazu, w tym lokalnej prasy (w województwie katowickim wydawano dzienniki „Trybuna Robotnicza” – organ KW PZPR, „Dziennik Zachodni”, „Wieczór” i „Sport” oraz szereg lokalnych tygodników). Partia utrzymywała pozory pluralizmu politycznego, animując działania sprzymierzonych z nią partii (Stronnictwa Demokratycznego i Zjednoczonego Stronnictwa Ludowego) a także licznych organizacji społecznych<ref> M. Fic, Życie polityczne, [w:] Katowice..., s. 493-497; A. Dziuba, Tychy w nowych granicach..., s. 318, 320.Z. Słomkowski, Prasa 1944-1973 [w:] Polska. Zarys..., s. 610.</ref>.		Życie polityczne województwa katowickiego pod rządami PZPR miało fasadowy charakter. Obracało się wokół obchodów rocznic, lokalnych wydarzeń i prób wniknięcia władz do miejscowego życia społecznego. Jego przejawami były m.in. masówki, wiece, zobowiązania i czyny społeczne czy produkcyjne oraz okresowo przeprowadzane wybory do sejmu i rad narodowych. Cechował je blichtr, nowomowa i wszechwładna propaganda, realizowana za pomocą środków masowego przekazu, w tym lokalnej prasy (w województwie katowickim wydawano dzienniki „Trybuna Robotnicza” – organ KW PZPR, „Dziennik Zachodni”, „Wieczór” i „Sport” oraz szereg lokalnych tygodników). Partia utrzymywała pozory pluralizmu politycznego, animując działania sprzymierzonych z nią partii ([[Stronnictwo Demokratyczne\|Stronnictwa Demokratycznego]] i [[Zjednoczone Stronnictwo Ludowe\|Zjednoczonego Stronnictwa Ludowego]]) a także licznych organizacji społecznych<ref> M. Fic, Życie polityczne, w: Katowice..., s. 493-497; A. Dziuba, Tychy w nowych granicach..., s. 318, 320.Z. Słomkowski, Prasa 1944-1973, w: Polska. Zarys..., s. 610.</ref>.

	Okresowo dochodziło do zaburzeń narzuconego przez władze porządku. Jesienią 1956 r. w całym województwie katowickim, na fali politycznej odwilży” odbywały się liczne wiece i masówki, podczas których manifestowano poparcie dla politycznych zmian. Nie doszło jednak do strajków, których PZPR szczególnie się obawiała. W marcu 1968 r. w Gliwicach i Katowicach protestowała młodzież (głownie studencka), lecz brutalne stłumienie protestów i skuteczne działania propagandowe zapobiegły eskalacji konfliktu. W 1970 r., podczas buntu robotników Wybrzeża, w województwie katowickim panował spokój, dzięki wcześniej podjętym przez aparat bezpieczeństwa działaniom profilaktycznym, jak też za sprawą lepszej w województwie katowickim stopy życiowej mieszkańców. Również w 1976 r. udało się PZPR i aparatowi bezpieczeństwa zapobiec niepokojom – co więcej Grudzień zdołał zorganizować masowe wiece poparcia dla Gierka i polityki prowadzonej przez ekipę rządzącą<ref> J. Neja, Uwarunkowania działalności opozycji...., s. 107-113.</ref> .		Okresowo dochodziło do zaburzeń narzuconego przez władze porządku. Jesienią 1956 r. w całym województwie katowickim, na fali politycznej odwilży” odbywały się liczne wiece i masówki, podczas których manifestowano poparcie dla politycznych zmian. Nie doszło jednak do strajków, których PZPR szczególnie się obawiała. W marcu 1968 r. w Gliwicach i Katowicach protestowała młodzież (głownie studencka), lecz brutalne stłumienie protestów i skuteczne działania propagandowe zapobiegły eskalacji konfliktu. W 1970 r., podczas buntu robotników Wybrzeża, w województwie katowickim panował spokój, dzięki wcześniej podjętym przez aparat bezpieczeństwa działaniom profilaktycznym, jak też za sprawą lepszej w województwie katowickim stopy życiowej mieszkańców. Również w 1976 r. udało się PZPR i aparatowi bezpieczeństwa zapobiec niepokojom – co więcej Grudzień zdołał zorganizować masowe wiece poparcia dla Gierka i polityki prowadzonej przez ekipę rządzącą<ref> J. Neja, Uwarunkowania działalności opozycji...., s. 107-113.</ref> .

	Początki zorganizowanej opozycji w województwie katowickim wyznacza powstanie w lutym 1977 r. Wolnych Związków Zawodowych założonych przez Kazimierza Świtonia, Romana Kściuczka i Władysława Suleckiego. Nie udało im się jednak dotrzeć do szerszych grup społeczeństwa – zwłaszcza inteligencji i studentów. Dopiero w sierpniu i wrześniu 1980 r., robotnicy województwa katowickiego masowo poparli strajkami kolegów z Wybrzeża. Powstały wówczas Niezależny Samorządny Związek Zawodowy „Solidarność”. Latem 1981 r. jego szeregi były w skali kraju najliczniejsze – zrzeszał wówczas 1129 tys. członków w 1325 komisjach zakładowych<ref> Tamże, s. 99-100; J. Neja, T. Kurpierz, Region Śląsko-Dąbrowski NSZZ „Solidarność”, [w:] NSZZ „Solidarność” 1980–1989. ~~Tom~~ 6. Polska Południowa, red. Ł. Kamiński, G. Waligóra, Warszawa 2010, s. 149, passim.</ref> .		Początki zorganizowanej opozycji w województwie katowickim wyznacza powstanie w lutym 1977 r. [[Wolne Związki Zawodowe\|Wolnych Związków Zawodowych]] założonych przez [[Kazimierz Świtoń\|Kazimierza Świtonia]], [[Roman Kściuczek\|Romana Kściuczka]] i [[Władysław Sulecki\|Władysława Suleckiego]]. Nie udało im się jednak dotrzeć do szerszych grup społeczeństwa – zwłaszcza inteligencji i studentów. Dopiero w sierpniu i wrześniu 1980 r., robotnicy województwa katowickiego masowo poparli strajkami kolegów z Wybrzeża. Powstały wówczas [[NSZZ Solidarność - region śląsko-dąbrowski\|Niezależny Samorządny Związek Zawodowy „Solidarność”]]. Latem 1981 r. jego szeregi były w skali kraju najliczniejsze – zrzeszał wówczas 1129 tys. członków w 1325 komisjach zakładowych<ref> Tamże, s. 99-100; J. Neja, T. Kurpierz, Region Śląsko-Dąbrowski NSZZ „Solidarność”, w: NSZZ „Solidarność” 1980–1989, t. 6. Polska Południowa, red. Ł. Kamiński, G. Waligóra, Warszawa 2010, s. 149, passim.</ref> .




	==Bibliografia==		==Bibliografia==

Garbaczm: /* Władze partyjne i administracyjne województwa katowickiego */

2015-03-03T09:54:55Z

Władze partyjne i administracyjne województwa katowickiego

← poprzednia wersja		Wersja z 11:54, 3 mar 2015
Linia 95:		Linia 95:

	'''Pierwsi sekretarze KW PZPR w Katowicach'''<ref> Oprac. na podstawie Z. Woźniczka, Przemiany w elitach społeczno-politycznych Katowic po 1945 roku, w: Przemiany struktur społeczno-zawodowych ludności w dziejach Katowic, red. A. Barciak, Katowice 2004, s. 266-267; J. Kozik, Kronika ważniejszych wydarzeń w województwie katowickim 1950-1956, w: Studia i materiały z dziejów województwa katowickiego w Polsce Ludowej, t V, red. H. Rechowicz, Katowice 1970, s. 206; C. Sputek-Wróblewska, Rozwój organizacyjny PZPR w województwie katowickim w latach 1954-1959, s. 175-177; B. Tracz, Dekompozycja i rozkład..., s. 127; J. Neja, Wydarzenia lat 1956, 1968, 1970, 1976 i 1980, w: Katowice. Środowisko, dzieje, kultura, język i społeczeństwo, t. 1, red. A. Barciak, E. Chojecka, S. Fertacz, Katowice 2012, s. 489, Żabiński Andrzej, publ. internetowa, adres: http://katalog.bip.ipn.gov.pl/showDetails.do?idx=%C5%BB&katalogId=1&subpageKatalogId=1&pageNo=1&nameId=2479&osobaId=11665&, dostęp 9 X 2013 r.; Messner Zbigniew, publ. internetowa, adres: http://katalog.bip.ipn.gov.pl/showDetails.do?lastName=Messner&idx=&katalogId=1&subpageKatalogId=1&pageNo=1&osobaId=9331&, dostęp 9 X 2013 r.</ref>		'''Pierwsi sekretarze KW PZPR w Katowicach'''<ref> Oprac. na podstawie Z. Woźniczka, Przemiany w elitach społeczno-politycznych Katowic po 1945 roku, w: Przemiany struktur społeczno-zawodowych ludności w dziejach Katowic, red. A. Barciak, Katowice 2004, s. 266-267; J. Kozik, Kronika ważniejszych wydarzeń w województwie katowickim 1950-1956, w: Studia i materiały z dziejów województwa katowickiego w Polsce Ludowej, t V, red. H. Rechowicz, Katowice 1970, s. 206; C. Sputek-Wróblewska, Rozwój organizacyjny PZPR w województwie katowickim w latach 1954-1959, s. 175-177; B. Tracz, Dekompozycja i rozkład..., s. 127; J. Neja, Wydarzenia lat 1956, 1968, 1970, 1976 i 1980, w: Katowice. Środowisko, dzieje, kultura, język i społeczeństwo, t. 1, red. A. Barciak, E. Chojecka, S. Fertacz, Katowice 2012, s. 489, Żabiński Andrzej, publ. internetowa, adres: http://katalog.bip.ipn.gov.pl/showDetails.do?idx=%C5%BB&katalogId=1&subpageKatalogId=1&pageNo=1&nameId=2479&osobaId=11665&, dostęp 9 X 2013 r.; Messner Zbigniew, publ. internetowa, adres: http://katalog.bip.ipn.gov.pl/showDetails.do?lastName=Messner&idx=&katalogId=1&subpageKatalogId=1&pageNo=1&osobaId=9331&, dostęp 9 X 2013 r.</ref>
	*[[Ryszard Strzelecki]] XII 1948 – II 1950		*[[Ryszard Strzelecki]] (XII 1948 – II 1950)
	*[[Józef Olszewski]] II 1950 – III 1957		*[[Józef Olszewski]] (II 1950 – III 1957)
	*[[Edward Gierek]] III 1957 – XII 1970		*[[Edward Gierek]] (III 1957 – XII 1970)
	*[[Zdzisław Grudzień]] XII 1970 – IX 1980		*[[Zdzisław Grudzień]] (XII 1970 – IX 1980)
	*[[Andrzej Żabiński]] IX 1980 – I 1982		*[[Andrzej Żabiński]] (IX 1980 – I 1982)
	*[[Zbigniew Messner]] I 1982 – XI 1983		*[[Zbigniew Messner]] (I 1982 – XI 1983)
	*[[Bogumił Ferensztajn]] XI 1983 – XI 1987		*[[Bogumił Ferensztajn]] (XI 1983 – XI 1987)
	*[[Manfred Gorywoda XI]] 1987 – XII 1989		*[[Manfred Gorywoda]] (XI 1987 – XII 1989)

	Daleko mniejszą rolę kierowaniu województwem odgrywały władze administracyjne. Na mocy ustawy z 20 marca 1950 r., oparto ją na wzorcach radzieckich. Zlikwidowany został wówczas cały pion administracji terenowej, a jego funkcje powierzono radom narodowym, jako lokalnym organom władzy państwowej i jednocześnie quasi-samorządom<ref> T. Fuks, System rad narodowych i samorządu terytorialnego [w:] Ustrój polityczny Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej, red. T. Fuks, A. Łopatka, Warszawa 1986, s. 229; M. Kallas, A. Lityński, Historia ustroju i prawa Polski Ludowej, Warszawa 2000, s. 60.</ref> . Od 1954 r. co trzy lata, a od 1961 r. regularnie co cztery lata władze urządzały spektakl wyboru członków rad wszystkich szczebli. Nie stosowano oczywiście procedur demokratycznych – głosować można było na jedną tylko listę kandydatów, przygotowaną przez Front Narodowy (od 1956 r. Front Jedności Narodu, od 1983 r. Patriotyczny Ruch Odrodzenia Narodowego). Wybory sprowadzało się do plebiscytu, w którym najważniejsza byłą frekwencja.		Daleko mniejszą rolę kierowaniu województwem odgrywały władze administracyjne. Na mocy ustawy z 20 marca 1950 r., oparto ją na wzorcach radzieckich. Zlikwidowany został wówczas cały pion administracji terenowej, a jego funkcje powierzono radom narodowym, jako lokalnym organom władzy państwowej i jednocześnie quasi-samorządom<ref> T. Fuks, System rad narodowych i samorządu terytorialnego, w: Ustrój polityczny Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej, red. T. Fuks, A. Łopatka, Warszawa 1986, s. 229; M. Kallas, A. Lityński, Historia ustroju i prawa Polski Ludowej, Warszawa 2000, s. 60.</ref> . Od 1954 r. co trzy lata, a od 1961 r. regularnie co cztery lata władze urządzały spektakl wyboru członków rad wszystkich szczebli. Nie stosowano oczywiście procedur demokratycznych – głosować można było na jedną tylko listę kandydatów, przygotowaną przez Front Narodowy (od 1956 r. Front Jedności Narodu, od 1983 r. Patriotyczny Ruch Odrodzenia Narodowego). Wybory sprowadzało się do plebiscytu, w którym najważniejsza byłą frekwencja.

	Bieżącym zarządzaniem podległą jednostką terytorialną zajmowały się prezydia rad narodowych z przewodniczym na czele. Obowiązywała zasada ścisłej hierarchii i podporządkowania rad niższego szczebla radom wyższego rzędu, którym przysługiwały uprawnienia kontrolne i władcze. Kształtowanie składu i działalności oraz kontrola rad odbywały się przede wszystkim kanałami partyjnymi.		Bieżącym zarządzaniem podległą jednostką terytorialną zajmowały się prezydia rad narodowych z przewodniczym na czele. Obowiązywała zasada ścisłej hierarchii i podporządkowania rad niższego szczebla radom wyższego rzędu, którym przysługiwały uprawnienia kontrolne i władcze. Kształtowanie składu i działalności oraz kontrola rad odbywały się przede wszystkim kanałami partyjnymi.
Linia 111:		Linia 111:

	'''Przewodniczący Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w Katowicach'''<ref> Listę przewodniczących WRN i wojewodów śląskich opublikowano na stronie urzędu wojewódzkiego w Katowicach. Adres: http://www.katowice.uw.gov.pl/wojewodztwo/poczet_wojewodow.html, dostęp 7 X 2013 r.</ref>		'''Przewodniczący Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w Katowicach'''<ref> Listę przewodniczących WRN i wojewodów śląskich opublikowano na stronie urzędu wojewódzkiego w Katowicach. Adres: http://www.katowice.uw.gov.pl/wojewodztwo/poczet_wojewodow.html, dostęp 7 X 2013 r.</ref>
	*Bolesław Jaszczuk 24 V 1950 – 28 V 1952		*[[Bolesław Jaszczuk]] (24 V 1950 – 28 V 1952)
	*Józef Koszutski 28 IV 1952-27 II 1954		*[[Józef Koszutski]] (28 IV 1952-27 II 1954)
	*Ryszard Nieszporek 15 XII 1954-17 IV 1964		*[[Ryszard Nieszporek]] (15 XII 1954-17 IV 1964)
	*Jerzy Ziętek 17 IV 1964-09 XII 1973		*[[Jerzy Ziętek]] (17 IV 1964-09 XII 1973)
	'''Wojewodowie katowiccy (do 1990 r.)'''		'''Wojewodowie katowiccy (do 1990 r.)'''
	*Jerzy Ziętek 12 XII 1973-31 V 1975		*[[Jerzy Ziętek]] (12 XII 1973-31 V 1975)
	*Stanisław Kiermaszek 11 VI 1975 – 14 IV 1978]		*[[Stanisław Kiermaszek]] (11 VI 1975 – 14 IV 1978)
	*Zdzisław Legomski 15 VI 1978 – 23 XII 1980		*[[Zdzisław Legomski]] (15 VI 1978 – 23 XII 1980)
	*Henryk Lichoś 24 XII 1980 – 15 XII 1981		*[[Henryk Lichoś]] (24 XII 1980 – 15 XII 1981)
	*Roman Paszkowski 16 XII 1981 – 18 V 1985		*[[Roman Paszkowski]] (16 XII 1981 – 18 V 1985)
	*Tadeusz Wnuk 18 V 1985 – 28 V 1990		*[[Tadeusz Wnuk]] (18 V 1985 – 28 V 1990)

	==Życie polityczne w województwie katowickim==		==Życie polityczne w województwie katowickim==