Województwo śląskie (III RP) - Historia wersji

Garbaczm: UWAGA! Usunięcie treści (strona pozostała pusta)!

2016-03-09T13:23:03Z

UWAGA! Usunięcie treści (strona pozostała pusta)!

Garbaczm o 12:15, 9 mar 2016

2016-03-09T12:15:26Z

← poprzednia wersja		Wersja z 14:15, 9 mar 2016
Linia 2:		Linia 2:
	[[Kategoria:Politologia]]		[[Kategoria:Politologia]]
	[[Kategoria: Geografia]]		[[Kategoria: Geografia]]
			[[Kategoria:Indeks haseł – alfabetyczny]]
			[[Kategoria:Tom 1 (2014)]]
	Autor: [[Marcela Gruszczyk]]		Autor: [[Marcela Gruszczyk]]
	::::::::::::::::::::::::: ENCYKLOPEDIA WOJEWÓDZTWA ŚLĄSKIEGO		::::::::::::::::::::::::: ENCYKLOPEDIA WOJEWÓDZTWA ŚLĄSKIEGO

Ania: /* Źródła on-line */

2015-07-15T08:31:35Z

Źródła on-line

← poprzednia wersja		Wersja z 10:31, 15 lip 2015
Linia 168:		Linia 168:

	[http://www.ciniba.edu.pl www.ciniba.edu.pl];[http://www.geosilesia.us.edu.pl www.geosilesia.us.edu.pl];		[http://www.ciniba.edu.pl www.ciniba.edu.pl];[http://www.geosilesia.us.edu.pl www.geosilesia.us.edu.pl];

	[http://www.%20gospodarka.silesia-region.pl www. gospodarka.silesia-region.pl]		[http://www.%20gospodarka.silesia-region.pl www. gospodarka.silesia-region.pl]

	[http://www.jasnagora.pl www.jasnagora.pl]		[http://www.jasnagora.pl www.jasnagora.pl]

	[http://www.lasy.gov.pl www.lasy.gov.pl]		[http://www.lasy.gov.pl www.lasy.gov.pl]

	[http://www.slaskie.pl www.slaskie.pl]		[http://www.slaskie.pl www.slaskie.pl]

	[http://www.smcebi.us.edu.pl www.smcebi.us.edu.pl]		[http://www.smcebi.us.edu.pl www.smcebi.us.edu.pl]

	[http://www.stat.gov.pl www.stat.gov.pl]		[http://www.stat.gov.pl www.stat.gov.pl]

	[http://www.%20zabytkitechniki.pl www. zabytkitechniki.pl]		[http://www.%20zabytkitechniki.pl www. zabytkitechniki.pl]

	[http://www.zpk.com.pl www.zpk.com.pl]		[http://www.zpk.com.pl www.zpk.com.pl]

	[http://www.zubry.pszczyna.pl www.zubry.pszczyna.pl]		[http://www.zubry.pszczyna.pl www.zubry.pszczyna.pl]

Ania o 08:30, 15 lip 2015

2015-07-15T08:30:23Z

← poprzednia wersja		Wersja z 10:30, 15 lip 2015
Linia 9:		Linia 9:
	Województwo śląskie jest regionem Polski położonym w południowej części kraju, między 49°15’ a 51°06’ szerokości geograficznej północnej oraz między 18°05’ a 19°55’ długości geograficznej wschodniej. Powstało w wyniku nowego podziału administracyjnego kraju wprowadzonego z dniem 1 stycznia 1999 roku<ref> W okresie późniejszym dokonano jedynie nieznacznych korekt. Spośród nich najważniejsze było przyłączenie miasta Sławków leżącego wcześniej w powiecie olkuskim, w województwie małopolskim oraz przeprowadzenie korekty granic niektórych gmin</ref>. Reforma administracyjna przywróciła przedwojenną nazwę "województwo śląskie", ale nie uwzględniła historycznych granic regionu śląskiego (górnośląskiego). Województwo śląskie obejmuje swym zasięgiem dawne województwa – [[Województwo katowickie w Polsce Ludowej\|katowickie]], [[Województwo częstochowskie\|częstochowskie]] i [[Województwo bielskie\|bielskie]]. Jego kształt nawiązuje do kształtu województwa katowickiego sprzed 1975 roku.		Województwo śląskie jest regionem Polski położonym w południowej części kraju, między 49°15’ a 51°06’ szerokości geograficznej północnej oraz między 18°05’ a 19°55’ długości geograficznej wschodniej. Powstało w wyniku nowego podziału administracyjnego kraju wprowadzonego z dniem 1 stycznia 1999 roku<ref> W okresie późniejszym dokonano jedynie nieznacznych korekt. Spośród nich najważniejsze było przyłączenie miasta Sławków leżącego wcześniej w powiecie olkuskim, w województwie małopolskim oraz przeprowadzenie korekty granic niektórych gmin</ref>. Reforma administracyjna przywróciła przedwojenną nazwę "województwo śląskie", ale nie uwzględniła historycznych granic regionu śląskiego (górnośląskiego). Województwo śląskie obejmuje swym zasięgiem dawne województwa – [[Województwo katowickie w Polsce Ludowej\|katowickie]], [[Województwo częstochowskie\|częstochowskie]] i [[Województwo bielskie\|bielskie]]. Jego kształt nawiązuje do kształtu województwa katowickiego sprzed 1975 roku.

	[[Plik:herb 2.jpg\|~~200px~~\|thumb\| Herb województwa śląskiego]]		[[Plik:herb 2.jpg\|400px\|thumb\| Herb województwa śląskiego]]


Linia 17:		Linia 17:
	Władzę administracyjną sprawują władze samorządowe oraz organy administracji rządowej. Władzę samorządową sprawuje [[Sejmik województwa śląskiego\|sejmik wojewódzki]] wybierany w wyborach powszechnych i bezpośrednich na okres 4 lat i jako organ wykonawczy urząd marszałkowski, na którego czele stoi [[Marszałek województwa śląskiego\|marszałek]] wybierany przez sejmik wojewódzki<ref>Zobacz hasła: „[[Sejmik województwa śląskiego]]” i „[[Marszałek województwa śląskiego]]”</ref>. Władze centralne reprezentowane są przez urząd wojewódzki, na którego czele stoi [[Wojewoda Śląski\|wojewoda]], powoływany przez premiera i sprawujący nadzór nad legalnością działania [[Samorząd wojewódzki\|samorządu wojewódzkiego]]. Siedzibą władz samorządowych, jak i rządowych województwa są [[Katowice]].		Władzę administracyjną sprawują władze samorządowe oraz organy administracji rządowej. Władzę samorządową sprawuje [[Sejmik województwa śląskiego\|sejmik wojewódzki]] wybierany w wyborach powszechnych i bezpośrednich na okres 4 lat i jako organ wykonawczy urząd marszałkowski, na którego czele stoi [[Marszałek województwa śląskiego\|marszałek]] wybierany przez sejmik wojewódzki<ref>Zobacz hasła: „[[Sejmik województwa śląskiego]]” i „[[Marszałek województwa śląskiego]]”</ref>. Władze centralne reprezentowane są przez urząd wojewódzki, na którego czele stoi [[Wojewoda Śląski\|wojewoda]], powoływany przez premiera i sprawujący nadzór nad legalnością działania [[Samorząd wojewódzki\|samorządu wojewódzkiego]]. Siedzibą władz samorządowych, jak i rządowych województwa są [[Katowice]].

	[[Plik: województwo 1999.jpg\|~~300px~~\|thumb\|right\|Subregiony województwa śląskiego]]		[[Plik: województwo 1999.jpg\|400px\|thumb\|right\|Subregiony województwa śląskiego]]


Linia 37:		Linia 37:


	[[Plik:sl99.jpg\|~~600px~~\|thumb\|right\| Podział administracyjny województwa śląskiego]]		[[Plik:sl99.jpg\|400px\|thumb\|right\| Podział administracyjny województwa śląskiego]]

	Śląskie to jedyne województwo w Polsce, w którym jest mniej powiatów ziemskich (17) niż grodzkich (19). Do grupy pierwszej należą powiaty: [[Powiat będziński\|będziński]], [[Powiat bielski\|bielski]], [[Powiat bieruńsko-lędziński\|bieruńsko-lędziński]], [[Powiat cieszyński\|cieszyński]], [[Powiat częstochowski\|częstochowski]], [[Powiat gliwicki\|gliwicki]], [[Powiat kłobucki\|kłobucki]], [[Powiat lubliniecki\|lubliniecki]], [[Powiat mikołowski\|mikołowski]], [[Powiat myszkowski\|myszkowski]], [[Powiat pszczyński\|pszczyński]], [[Powiat raciborski\|raciborski]], [[Powiat rybnicki\|rybnicki]], [[Powiat tarnogórski\|tarnogórski]], [[Powiat wodzisławski\|wodzisławski]], [[Powiat zawierciański\|zawierciański]] i [[Powiat żywiecki\|żywiecki]], do drugiej: [[Bielsko-Biała]], [[Bytom]], [[Chorzów]], [[Częstochowa]], [[Dąbrowa Górnicza]], [[Gliwice]], [[Jastrzębie-Zdrój]], [[Jaworzno]], [[Katowice]], [[Mysłowice]], [[Piekary Śląskie]], [[Ruda Śląska]], [[Rybnik]], [[Siemianowice Śląskie]], [[Sosnowiec]], [[Świętochłowice]], [[Tychy]], [[Zabrze]] i [[Żory]].		Śląskie to jedyne województwo w Polsce, w którym jest mniej powiatów ziemskich (17) niż grodzkich (19). Do grupy pierwszej należą powiaty: [[Powiat będziński\|będziński]], [[Powiat bielski\|bielski]], [[Powiat bieruńsko-lędziński\|bieruńsko-lędziński]], [[Powiat cieszyński\|cieszyński]], [[Powiat częstochowski\|częstochowski]], [[Powiat gliwicki\|gliwicki]], [[Powiat kłobucki\|kłobucki]], [[Powiat lubliniecki\|lubliniecki]], [[Powiat mikołowski\|mikołowski]], [[Powiat myszkowski\|myszkowski]], [[Powiat pszczyński\|pszczyński]], [[Powiat raciborski\|raciborski]], [[Powiat rybnicki\|rybnicki]], [[Powiat tarnogórski\|tarnogórski]], [[Powiat wodzisławski\|wodzisławski]], [[Powiat zawierciański\|zawierciański]] i [[Powiat żywiecki\|żywiecki]], do drugiej: [[Bielsko-Biała]], [[Bytom]], [[Chorzów]], [[Częstochowa]], [[Dąbrowa Górnicza]], [[Gliwice]], [[Jastrzębie-Zdrój]], [[Jaworzno]], [[Katowice]], [[Mysłowice]], [[Piekary Śląskie]], [[Ruda Śląska]], [[Rybnik]], [[Siemianowice Śląskie]], [[Sosnowiec]], [[Świętochłowice]], [[Tychy]], [[Zabrze]] i [[Żory]].

Garbaczm o 11:19, 22 cze 2015

2015-06-22T11:19:04Z

← poprzednia wersja		Wersja z 13:19, 22 cze 2015
Linia 93:		Linia 93:
	Województwo śląskie charakteryzuje się różnorodnością kulturową warunkowaną historią, cennym dziedzictwem kulturowym, w tym zabytkami przemysłowymi, architektury modernistycznej i sakralnej, unikatowymi na skalę europejską. Ponadto region cechuje silna [[tożsamość regionalna]] przejawiająca się w kultywowaniu mowy, różnorodnej kultury ludowej, folkloru.		Województwo śląskie charakteryzuje się różnorodnością kulturową warunkowaną historią, cennym dziedzictwem kulturowym, w tym zabytkami przemysłowymi, architektury modernistycznej i sakralnej, unikatowymi na skalę europejską. Ponadto region cechuje silna [[tożsamość regionalna]] przejawiająca się w kultywowaniu mowy, różnorodnej kultury ludowej, folkloru.

	Jednym z najbardziej atrakcyjnych obszarów turystycznych województwa są Beskidy Zachodnie. Zimą Beskidy, dysponujące ponad stu pięćdziesięcioma wyciągami narciarskimi i kolejkami linowymi, czekają na amatorów „białego szaleństwa”. [[Szczyrk]], [[Korbielów]], [[Brenna]], [[Ustroń]], [[Istebna]], [[Wisła]] – to tylko niektóre z miejscowości, gdzie panują świetne warunki do uprawiania narciarstwa. W lecie Beskidy zachęcają do turystyki pieszej. Spośród górskich szlaków turystycznych szczególnie popularny jest Główny Szlak Beskidzki im. K. Sosnowskiego. Jest to najdłuższy szlak w Polsce, biegnący przez całe Beskidy z zachodu na wschód, aż do Wołosatego w Bieszczadach. Swój początek ma tam Wiślana Trasa Rowerowa, która ciągnie się od Beskidów na północ, wzdłuż rzeki Wisły. [[Góra Żar]], z której szczytu rozciąga się panorama na [[Jezioro Żywieckie]], pasmo [[Magurka Wilkowicka\|Magurki Wilkowickiej]] i Hrobaczą Łąkę, jest popularnym miejscem dla miłośników szybowców i paralotni.		Jednym z najbardziej atrakcyjnych obszarów turystycznych województwa są Beskidy Zachodnie. Zimą Beskidy, dysponujące ponad stu pięćdziesięcioma wyciągami narciarskimi i kolejkami linowymi, czekają na amatorów „białego szaleństwa”. [[Szczyrk]], [[Korbielów]], [[Brenna]], [[Ustroń]], [[Istebna]], [[Wisła (miasto)\|Wisła]] – to tylko niektóre z miejscowości, gdzie panują świetne warunki do uprawiania narciarstwa. W lecie Beskidy zachęcają do turystyki pieszej. Spośród górskich szlaków turystycznych szczególnie popularny jest Główny Szlak Beskidzki im. K. Sosnowskiego. Jest to najdłuższy szlak w Polsce, biegnący przez całe Beskidy z zachodu na wschód, aż do Wołosatego w Bieszczadach. Swój początek ma tam Wiślana Trasa Rowerowa, która ciągnie się od Beskidów na północ, wzdłuż rzeki Wisły. [[Góra Żar]], z której szczytu rozciąga się panorama na [[Jezioro Żywieckie]], pasmo [[Magurka Wilkowicka\|Magurki Wilkowickiej]] i Hrobaczą Łąkę, jest popularnym miejscem dla miłośników szybowców i paralotni.

	Region ten posiada rozbudowane zaplecze noclegowe – hotele, pensjonaty i prywatne kwatery o wysokim standardzie oraz schroniska czekają na miłośników pięknych krajobrazów. Najczęściej odwiedzanym miastem w Beskidach jest Wisła, gdzie latem odbywa się największa impreza folklorystyczna w skali województwa – [[Tydzień Kultury Beskidzkiej]]. Beskidy są znane również z turystyki uzdrowiskowej. Ośrodki sanatoryjne na stokach [[Równica\|Równicy]] w Ustroniu czy [[Goczałkowice-Zdrój\|Goczałkowicach-Zdroju]] oferują terapię chorób reumatycznych i narządów ruchu, układu krążenia i dróg oddechowych. Kuracjusze mogą tam liczyć m. in. na kąpiele w solance jodobromowej, zabiegi borowinowe, krioterapeutyczne, inhalacje i masaże.		Region ten posiada rozbudowane zaplecze noclegowe – hotele, pensjonaty i prywatne kwatery o wysokim standardzie oraz schroniska czekają na miłośników pięknych krajobrazów. Najczęściej odwiedzanym miastem w Beskidach jest Wisła, gdzie latem odbywa się największa impreza folklorystyczna w skali województwa – [[Tydzień Kultury Beskidzkiej]]. Beskidy są znane również z turystyki uzdrowiskowej. Ośrodki sanatoryjne na stokach [[Równica\|Równicy]] w Ustroniu czy [[Goczałkowice-Zdrój\|Goczałkowicach-Zdroju]] oferują terapię chorób reumatycznych i narządów ruchu, układu krążenia i dróg oddechowych. Kuracjusze mogą tam liczyć m. in. na kąpiele w solance jodobromowej, zabiegi borowinowe, krioterapeutyczne, inhalacje i masaże.

Garbaczm o 11:18, 22 cze 2015

2015-06-22T11:18:39Z

← poprzednia wersja		Wersja z 13:18, 22 cze 2015
Linia 26:		Linia 26:
	Najwyższej położony punkt wysokościowy województwa (1534 m n.p.m.) znajduje się na zboczach Pilska w [[Beskid Żywiecki\|Beskidzie Żywieckim]], a najniższej w Kotlinie Raciborskiej poniżej ujścia rzeki [[Ruda\|Rudy do Odry (173 m n.p.m.)<ref>[http://geosilesia.us.edu.pl/239,geosilesia__polozenie_geograficzne.html Dane Wojewódzkiego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej w Katowicach GeoSilesia: Edukacyjno - informacyjny serwis internetowy o dziedzictwie geologicznym województwa śląskiego]</ref>.		Najwyższej położony punkt wysokościowy województwa (1534 m n.p.m.) znajduje się na zboczach Pilska w [[Beskid Żywiecki\|Beskidzie Żywieckim]], a najniższej w Kotlinie Raciborskiej poniżej ujścia rzeki [[Ruda\|Rudy do Odry (173 m n.p.m.)<ref>[http://geosilesia.us.edu.pl/239,geosilesia__polozenie_geograficzne.html Dane Wojewódzkiego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej w Katowicach GeoSilesia: Edukacyjno - informacyjny serwis internetowy o dziedzictwie geologicznym województwa śląskiego]</ref>.

	Cechą charakterystyczną województwa jest fakt, że na jego obszarze mają swoje źródła dwie z trzech największych rzek Polski: [[Wisła]] (na zachodnim stoku Baraniej Góry w Beskidzie Śląskim) oraz Warta (na Wyżynie Częstochowskiej w Kromołowie). Oprócz nich przez województwo przepływa druga największa polska rzeka – [[Odra]]. Ważną rolę przyrodniczą, jak i gospodarczą odgrywają jeszcze takie rzeki jak: [[Liswarta]], [[Kłodnica]], [[Mała Panew]], [[Olza]], [[Pilica]], [[Przemsza]] (Biała i Czarna), [[Ruda]] oraz [[Soła]].		Cechą charakterystyczną województwa jest fakt, że na jego obszarze mają swoje źródła dwie z trzech największych rzek Polski: [[Wisła (rzeka)\|Wisła]] (na zachodnim stoku Baraniej Góry w Beskidzie Śląskim) oraz Warta (na Wyżynie Częstochowskiej w Kromołowie). Oprócz nich przez województwo przepływa druga największa polska rzeka – [[Odra]]. Ważną rolę przyrodniczą, jak i gospodarczą odgrywają jeszcze takie rzeki jak: [[Liswarta]], [[Kłodnica]], [[Mała Panew]], [[Olza]], [[Pilica]], [[Przemsza]] (Biała i Czarna), [[Ruda]] oraz [[Soła]].

	Największym zbiornikiem wodnym województwa jest [[Zbiornik Goczałkowicki]] położony na terenie gminy [[Goczałkowice-Zdrój]], często nazywany przez turystów „Śląskim Morzem”. Zajmuje powierzchnię 3200 ha, a jego maksymalna pojemność wynosi 168 mln m³. Jest to zbiornik retencyjny zaopatrujący w wodę pitną większą część [[Górnośląski Okręg Przemysłowy\|Górnośląskiego Okręgu Przemysłowego (GOP)]]. Do ważniejszych zbiorników regionu należą dwa jeziora na Sole: [[Jezioro Żywiecki\|Żywieckie]] (10 km2) i [[Jezioro Międzybrodzkie\|Międzybrodzkie]] (3,7 km2) oraz [[Zbiornik Poraj]] na Warcie (5,5 km2).		Największym zbiornikiem wodnym województwa jest [[Zbiornik Goczałkowicki]] położony na terenie gminy [[Goczałkowice-Zdrój]], często nazywany przez turystów „Śląskim Morzem”. Zajmuje powierzchnię 3200 ha, a jego maksymalna pojemność wynosi 168 mln m³. Jest to zbiornik retencyjny zaopatrujący w wodę pitną większą część [[Górnośląski Okręg Przemysłowy\|Górnośląskiego Okręgu Przemysłowego (GOP)]]. Do ważniejszych zbiorników regionu należą dwa jeziora na Sole: [[Jezioro Żywiecki\|Żywieckie]] (10 km2) i [[Jezioro Międzybrodzkie\|Międzybrodzkie]] (3,7 km2) oraz [[Zbiornik Poraj]] na Warcie (5,5 km2).

Garbaczm o 09:16, 3 cze 2015

2015-06-03T09:16:38Z

← poprzednia wersja		Wersja z 11:16, 3 cze 2015
Linia 22:		Linia 22:
	Śląskie graniczy z czterema województwami: od zachodu z opolskim (240 km), od północy z łódzkim (144 km), od południowego wschodu ze świętokrzyskim (117 km), a od wschodu z małopolskim (241 km). Południową granicę województwa stanowi granica państwowa ze Słowacją (87 km), a południowo-zachodnią granica z Republiką Czeską (150 km). Większość granic ma charakter sztuczny, z wyjątkiem obszarów górskich, gdzie biegną one graniami, a także odcinków poprowadzonych korytem rzek. W promieniu 600 km od Katowic znajduje się aż sześć europejskich stolic: Berlin, Bratysława, Budapeszt, Praga, Warszawa i Wiedeń.		Śląskie graniczy z czterema województwami: od zachodu z opolskim (240 km), od północy z łódzkim (144 km), od południowego wschodu ze świętokrzyskim (117 km), a od wschodu z małopolskim (241 km). Południową granicę województwa stanowi granica państwowa ze Słowacją (87 km), a południowo-zachodnią granica z Republiką Czeską (150 km). Większość granic ma charakter sztuczny, z wyjątkiem obszarów górskich, gdzie biegną one graniami, a także odcinków poprowadzonych korytem rzek. W promieniu 600 km od Katowic znajduje się aż sześć europejskich stolic: Berlin, Bratysława, Budapeszt, Praga, Warszawa i Wiedeń.

	Województwo śląskie ma urozmaicone ukształtowanie terenu, obejmuje swym obszarem góry, kotliny, wyżyny i niziny<ref> W podziale fizycznogeograficznym Jerzego Kondrackiego obszar ten zaliczany jest do trzech wielkich prowincji (31. [[Niż Środkowoeuropejski]], 34. [[Wyżyny Polskie]] i 51. [[Karpaty Zachodnie z Podkarpaciem]]), pięciu podprowincji (318. [[Niziny Środkowopolskie]], 431. [[Wyżyna Śląsko-Krakowska – region geomorfologiczny\|Wyżyna Śląsko-Krakowska]], 342. [[Wyżyna Małopolska]], 512. [[Północne Podkarpacie]] 513. [[Zewnętrzne Karpaty Zachodnie, regiony fizycznogeograficzne\|Zewnętrzne Karpaty Zachodnie]]) oraz dziesięciu makroregionów. Zobacz więcej: J. Kondracki, Geografia regionalna Polski, wyd. PWN, Warszawa 2002, s. 32-43.</ref>. Większa część województwa leży na [[Wyżyna Śląsko-Krakowska\|Wyżynie Śląsko-Krakowskiej]], która składa się z [[Wyżyna Woźnicko-Wieluńska\|Wyżyny Woźnicko-Wieluńskiej]], [[Wyżyna Śląska\|Wyżyny Śląskiej]] i części [[Wyżyna Krakowsko-Częstochowska\|Wyżyny Krakowsko-Częstochowskiej]] ([[Wyżyna Częstochowska\|Wyżyny Częstochowskiej]]). Północno-wschodni wąski pas regionu należy do [[Wyżyna Przedborska\|Wyżyny Przedborskiej]], wchodzącej w skład [[Wyżyna Małopolska\|Wyżyny Małopolskiej]]. Ziemie na zachodzie należą do [[Nizina Śląska\|Niziny Śląskiej]], a ściślej do [[Równina Opolska\|Równiny Opolskiej]], [[Kotlina Raciborska\|Kotliny Raciborskiej]] i [[Płaskowyż Głubczycki\|Płaskowyżu Głubczyckiego]], który jest najbardziej na zachód wysuniętą częścią województwa śląskiego. Południowa część województwa znajduje się na obszarze [[Karpaty Zachodnie, regiony geomorfologiczne\|Karpat Zachodnich]], a dokładnie [[Pogórza Zachodniobeskidzkiego]] i [[Beskidy Zachodnie\|Beskidu Zachodniego]] oraz [[Północne Podkarpacie\|Podkarpacia Północnego]] - [[Kotlina Oświęcimska\|Kotliny Oświęcimskiej]] i niewielkiej części [[Kotlina Ostrawska\|Kotliny Ostrawskiej]]<ref>R. Dulias, A. Hibszer, Województwo Śląskie. Przyroda. Gospodarka. Dziedzictwo kulturowe, wyd. Kubajak, Krzeszowice 2004, s. 80-98.</ref>.		Województwo śląskie ma urozmaicone ukształtowanie terenu, obejmuje swym obszarem góry, kotliny, wyżyny i niziny<ref> W podziale fizycznogeograficznym Jerzego Kondrackiego obszar ten zaliczany jest do trzech wielkich prowincji (31. Niż Środkowoeuropejski, 34. [[Wyżyny Polskie]] i 51. [[Karpaty Zachodnie z Podkarpaciem]]), pięciu podprowincji (318. [[Niziny Środkowopolskie]], 431. [[Wyżyna Śląsko-Krakowska – region geomorfologiczny\|Wyżyna Śląsko-Krakowska]], 342. [[Wyżyna Małopolska]], 512. [[Północne Podkarpacie]] 513. [[Zewnętrzne Karpaty Zachodnie, regiony fizycznogeograficzne\|Zewnętrzne Karpaty Zachodnie]]) oraz dziesięciu makroregionów. Zobacz więcej: J. Kondracki, Geografia regionalna Polski, wyd. PWN, Warszawa 2002, s. 32-43.</ref>. Większa część województwa leży na [[Wyżyna Śląsko-Krakowska\|Wyżynie Śląsko-Krakowskiej]], która składa się z [[Wyżyna Woźnicko-Wieluńska\|Wyżyny Woźnicko-Wieluńskiej]], [[Wyżyna Śląska\|Wyżyny Śląskiej]] i części [[Wyżyna Krakowsko-Częstochowska\|Wyżyny Krakowsko-Częstochowskiej]] ([[Wyżyna Częstochowska\|Wyżyny Częstochowskiej]]). Północno-wschodni wąski pas regionu należy do [[Wyżyna Przedborska\|Wyżyny Przedborskiej]], wchodzącej w skład [[Wyżyna Małopolska\|Wyżyny Małopolskiej]]. Ziemie na zachodzie należą do [[Nizina Śląska\|Niziny Śląskiej]], a ściślej do [[Równina Opolska\|Równiny Opolskiej]], [[Kotlina Raciborska\|Kotliny Raciborskiej]] i [[Płaskowyż Głubczycki\|Płaskowyżu Głubczyckiego]], który jest najbardziej na zachód wysuniętą częścią województwa śląskiego. Południowa część województwa znajduje się na obszarze [[Karpaty Zachodnie, regiony geomorfologiczne\|Karpat Zachodnich]], a dokładnie [[Pogórza Zachodniobeskidzkiego]] i [[Beskidy Zachodnie\|Beskidu Zachodniego]] oraz [[Północne Podkarpacie\|Podkarpacia Północnego]] - [[Kotlina Oświęcimska\|Kotliny Oświęcimskiej]] i niewielkiej części [[Kotlina Ostrawska\|Kotliny Ostrawskiej]]<ref>R. Dulias, A. Hibszer, Województwo Śląskie. Przyroda. Gospodarka. Dziedzictwo kulturowe, wyd. Kubajak, Krzeszowice 2004, s. 80-98.</ref>.

	Najwyższej położony punkt wysokościowy województwa (1534 m n.p.m.) znajduje się na zboczach Pilska w [[Beskid Żywiecki\|Beskidzie Żywieckim]], a najniższej w Kotlinie Raciborskiej poniżej ujścia rzeki [[Ruda\|Rudy do Odry (173 m n.p.m.)<ref>[http://geosilesia.us.edu.pl/239,geosilesia__polozenie_geograficzne.html Dane Wojewódzkiego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej w Katowicach GeoSilesia: Edukacyjno - informacyjny serwis internetowy o dziedzictwie geologicznym województwa śląskiego]</ref>.		Najwyższej położony punkt wysokościowy województwa (1534 m n.p.m.) znajduje się na zboczach Pilska w [[Beskid Żywiecki\|Beskidzie Żywieckim]], a najniższej w Kotlinie Raciborskiej poniżej ujścia rzeki [[Ruda\|Rudy do Odry (173 m n.p.m.)<ref>[http://geosilesia.us.edu.pl/239,geosilesia__polozenie_geograficzne.html Dane Wojewódzkiego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej w Katowicach GeoSilesia: Edukacyjno - informacyjny serwis internetowy o dziedzictwie geologicznym województwa śląskiego]</ref>.

Garbaczm o 08:02, 3 cze 2015

2015-06-03T08:02:33Z

← poprzednia wersja		Wersja z 10:02, 3 cze 2015
Linia 93:		Linia 93:
	Województwo śląskie charakteryzuje się różnorodnością kulturową warunkowaną historią, cennym dziedzictwem kulturowym, w tym zabytkami przemysłowymi, architektury modernistycznej i sakralnej, unikatowymi na skalę europejską. Ponadto region cechuje silna [[tożsamość regionalna]] przejawiająca się w kultywowaniu mowy, różnorodnej kultury ludowej, folkloru.		Województwo śląskie charakteryzuje się różnorodnością kulturową warunkowaną historią, cennym dziedzictwem kulturowym, w tym zabytkami przemysłowymi, architektury modernistycznej i sakralnej, unikatowymi na skalę europejską. Ponadto region cechuje silna [[tożsamość regionalna]] przejawiająca się w kultywowaniu mowy, różnorodnej kultury ludowej, folkloru.

	Jednym z najbardziej atrakcyjnych obszarów turystycznych województwa są Beskidy Zachodnie. Zimą Beskidy, dysponujące ponad stu pięćdziesięcioma wyciągami narciarskimi i kolejkami linowymi, czekają na amatorów „białego szaleństwa”. [[Szczyrk]], [[Korbielów]], [[Brenna]], [[Ustroń]], [[Istebna]], [[Wisła]] – to tylko niektóre z miejscowości, gdzie panują świetne warunki do uprawiania narciarstwa. W lecie Beskidy zachęcają do turystyki pieszej. Spośród górskich szlaków turystycznych szczególnie popularny jest Główny Szlak Beskidzki im. K. Sosnowskiego. Jest to najdłuższy szlak w Polsce, biegnący przez całe Beskidy z zachodu na wschód, aż do Wołosatego w Bieszczadach. Swój początek ma tam Wiślana Trasa Rowerowa, która ciągnie się od Beskidów na północ, wzdłuż rzeki Wisły. [[Góra Żar]], z której szczytu rozciąga się panorama na [[Jezioro Żywieckie]], pasmo [[Magurka Wilkowicka\|Magurki Wilkowickiej]] i ~~[[Hrobacza Łąka\|~~Hrobaczą Łąkę]], jest popularnym miejscem dla miłośników szybowców i paralotni.		Jednym z najbardziej atrakcyjnych obszarów turystycznych województwa są Beskidy Zachodnie. Zimą Beskidy, dysponujące ponad stu pięćdziesięcioma wyciągami narciarskimi i kolejkami linowymi, czekają na amatorów „białego szaleństwa”. [[Szczyrk]], [[Korbielów]], [[Brenna]], [[Ustroń]], [[Istebna]], [[Wisła]] – to tylko niektóre z miejscowości, gdzie panują świetne warunki do uprawiania narciarstwa. W lecie Beskidy zachęcają do turystyki pieszej. Spośród górskich szlaków turystycznych szczególnie popularny jest Główny Szlak Beskidzki im. K. Sosnowskiego. Jest to najdłuższy szlak w Polsce, biegnący przez całe Beskidy z zachodu na wschód, aż do Wołosatego w Bieszczadach. Swój początek ma tam Wiślana Trasa Rowerowa, która ciągnie się od Beskidów na północ, wzdłuż rzeki Wisły. [[Góra Żar]], z której szczytu rozciąga się panorama na [[Jezioro Żywieckie]], pasmo [[Magurka Wilkowicka\|Magurki Wilkowickiej]] i Hrobaczą Łąkę, jest popularnym miejscem dla miłośników szybowców i paralotni.

	Region ten posiada rozbudowane zaplecze noclegowe – hotele, pensjonaty i prywatne kwatery o wysokim standardzie oraz schroniska czekają na miłośników pięknych krajobrazów. Najczęściej odwiedzanym miastem w Beskidach jest Wisła, gdzie latem odbywa się największa impreza folklorystyczna w skali województwa – [[Tydzień Kultury Beskidzkiej]]. Beskidy są znane również z turystyki uzdrowiskowej. Ośrodki sanatoryjne na stokach [[Równica\|Równicy]] w Ustroniu czy [[Goczałkowice-Zdrój\|Goczałkowicach-Zdroju]] oferują terapię chorób reumatycznych i narządów ruchu, układu krążenia i dróg oddechowych. Kuracjusze mogą tam liczyć m. in. na kąpiele w solance jodobromowej, zabiegi borowinowe, krioterapeutyczne, inhalacje i masaże.		Region ten posiada rozbudowane zaplecze noclegowe – hotele, pensjonaty i prywatne kwatery o wysokim standardzie oraz schroniska czekają na miłośników pięknych krajobrazów. Najczęściej odwiedzanym miastem w Beskidach jest Wisła, gdzie latem odbywa się największa impreza folklorystyczna w skali województwa – [[Tydzień Kultury Beskidzkiej]]. Beskidy są znane również z turystyki uzdrowiskowej. Ośrodki sanatoryjne na stokach [[Równica\|Równicy]] w Ustroniu czy [[Goczałkowice-Zdrój\|Goczałkowicach-Zdroju]] oferują terapię chorób reumatycznych i narządów ruchu, układu krążenia i dróg oddechowych. Kuracjusze mogą tam liczyć m. in. na kąpiele w solance jodobromowej, zabiegi borowinowe, krioterapeutyczne, inhalacje i masaże.

Garbaczm o 11:18, 21 maj 2015

2015-05-21T11:18:09Z

← poprzednia wersja		Wersja z 13:18, 21 maj 2015
Linia 54:		Linia 54:
	Pod względem poziomu [[Miasta województwa śląskiego\|urbanizacji]] (78,9%) województwo śląskie zajmuje pierwsze miejsce w kraju (średnia dla Polski – 61,6%), przy czym charakterystyczna jest tu duża koncentracja ludności w centrum województwa. Głównymi elementami systemu osadniczego województwa są aglomeracje miejskie: górnośląska (o znaczeniu europejskim) oraz bielska, częstochowska i rybnicka (o znaczeniu krajowym). Wyrazem wysokiego stopnia urbanizacji regionu jest 78% udział ludności mieszkającej w 71 miastach, z których: 3 miasta liczą ponad 200 tys. mieszkańców (Katowice, Częstochowa i Sosnowiec). Większą liczbę miast ma w Polsce jedynie województwo wielkopolskie, które jest jednak trzykrotnie większe.		Pod względem poziomu [[Miasta województwa śląskiego\|urbanizacji]] (78,9%) województwo śląskie zajmuje pierwsze miejsce w kraju (średnia dla Polski – 61,6%), przy czym charakterystyczna jest tu duża koncentracja ludności w centrum województwa. Głównymi elementami systemu osadniczego województwa są aglomeracje miejskie: górnośląska (o znaczeniu europejskim) oraz bielska, częstochowska i rybnicka (o znaczeniu krajowym). Wyrazem wysokiego stopnia urbanizacji regionu jest 78% udział ludności mieszkającej w 71 miastach, z których: 3 miasta liczą ponad 200 tys. mieszkańców (Katowice, Częstochowa i Sosnowiec). Większą liczbę miast ma w Polsce jedynie województwo wielkopolskie, które jest jednak trzykrotnie większe.

	Wyniki „Narodowego Spisu Powszechnego Ludności i Mieszkań 2011” (NSP 2011), dotyczące przynależności wyznaniowej, potwierdziły dominującą pozycję ~~[[Kościół katolicki\|~~Kościoła Katolickiego obrządku łacińskiego]] w województwie śląskim. Przynależność do Kościoła Rzymskokatolickiego określiło ponad 4 008 tys. mieszkańców. Drugą pozycję zajął [[Kościół Ewangelicko-Augsburski]] liczący 51 tys. wiernych, co stanowiło prawie 72% wszystkich wiernych tego kościoła w Polsce. Silna obecność Kościoła Ewangelicko-Augsburskiego, a także, w znacznie mniejszym stopniu, innych wyznań protestanckich na [[Śląsk Cieszyński\|Śląsku Cieszyńskim]] stanowi do dziś jeden z głównych czynników, wyróżniających ten powiat od innych.		Wyniki „Narodowego Spisu Powszechnego Ludności i Mieszkań 2011” (NSP 2011), dotyczące przynależności wyznaniowej, potwierdziły dominującą pozycję Kościoła Katolickiego obrządku łacińskiego w województwie śląskim. Przynależność do Kościoła Rzymskokatolickiego określiło ponad 4 008 tys. mieszkańców. Drugą pozycję zajął [[Kościół Ewangelicko-Augsburski]] liczący 51 tys. wiernych, co stanowiło prawie 72% wszystkich wiernych tego kościoła w Polsce. Silna obecność Kościoła Ewangelicko-Augsburskiego, a także, w znacznie mniejszym stopniu, innych wyznań protestanckich na [[Śląsk Cieszyński\|Śląsku Cieszyńskim]] stanowi do dziś jeden z głównych czynników, wyróżniających ten powiat od innych.

	Charakterystyczną cechą ludności zamieszkującej województwo śląskie jest jej zróżnicowanie etniczne. Na podstawie wyników uzyskanych podczas NSP 2011 można stwierdzić, że większość mieszkańców województwa śląskiego identyfikuje się z jednorodną polską tożsamością narodową. Grupa ta obejmowała prawie 3 794 tys. osób, tj. 81,93% ludności województwa. Spis ten wskazał równocześnie na wzrost poczucia odrębności etnicznej społeczności regionalnych w Polsce<ref>Zobacz hasło: „[[Narodowość śląska]]”.</ref>. Szczególnie widoczne było to właśnie na przykładzie województwa śląskiego, gdzie mieszkało prawie 764 tys. osób deklarujących niepolską lub niepolską jednocześnie z polską przynależność narodowo-etniczną. Grupa ta stanowiła 52% wszystkich mieszkańców kraju, którzy określili swoją przynależność narodowo-etniczną jako inną niż polska<ref>[http://www.stat.gov.pl/cps/rde/xbcr/katow/ASSETS_NSP2011_Ludnosc.pdf Ludność w województwie śląskim. Stan i struktura demograficzno-społeczna. Narodowy Spis powszechny Ludności i Mieszkań 2011, Urząd Statystyczny w Katowicach, Katowice 2013]</ref>.		Charakterystyczną cechą ludności zamieszkującej województwo śląskie jest jej zróżnicowanie etniczne. Na podstawie wyników uzyskanych podczas NSP 2011 można stwierdzić, że większość mieszkańców województwa śląskiego identyfikuje się z jednorodną polską tożsamością narodową. Grupa ta obejmowała prawie 3 794 tys. osób, tj. 81,93% ludności województwa. Spis ten wskazał równocześnie na wzrost poczucia odrębności etnicznej społeczności regionalnych w Polsce<ref>Zobacz hasło: „[[Narodowość śląska]]”.</ref>. Szczególnie widoczne było to właśnie na przykładzie województwa śląskiego, gdzie mieszkało prawie 764 tys. osób deklarujących niepolską lub niepolską jednocześnie z polską przynależność narodowo-etniczną. Grupa ta stanowiła 52% wszystkich mieszkańców kraju, którzy określili swoją przynależność narodowo-etniczną jako inną niż polska<ref>[http://www.stat.gov.pl/cps/rde/xbcr/katow/ASSETS_NSP2011_Ludnosc.pdf Ludność w województwie śląskim. Stan i struktura demograficzno-społeczna. Narodowy Spis powszechny Ludności i Mieszkań 2011, Urząd Statystyczny w Katowicach, Katowice 2013]</ref>.

Garbaczm: /* Przemysł */

2015-03-03T12:07:14Z

Przemysł

← poprzednia wersja		Wersja z 14:07, 3 mar 2015
Linia 62:		Linia 62:
	Województwo śląskie należy do najlepiej rozwiniętych gospodarczo regionów Polski. Wytwarza się tutaj 13,7% Produktu Krajowego Brutto (PKB), co daje województwu drugie miejsce w kraju. PKB w przeliczeniu na 1 mieszkańca wynosi 23,7 tys. zł i jest wyższe od średniej krajowej o 2,3 tys. zł<ref>[http://gospodarka.silesia-region.pl/pl/gosp2.php Informator gospodarczy województwa śląskiego]</ref>. Decyduje o tym zarówno bogata i różnorodna baza surowcowa (m.in. węgiel kamienny, złoża cynku i ołowiu, pokłady metanu, gazu ziemnego, złoża margli, wapieni i kruszywa naturalnego), stan zagospodarowania produkcyjnego oraz wykwalifikowana kadra [[Robotnicy\|pracowników]]. Reprezentowane są tu prawie wszystkie gałęzie przemysłu wydobywczego i przetwórczego. Cechą charakterystyczną jest przewaga przemysłu ciężkiego, opartego na lokalnych surowcach, głównie złożach węgla kamiennego. Zachodzące od kilku lat procesy restrukturyzacyjne powodują systematyczne zmiany w strukturze gospodarki województwa. W całym przemyśle zmniejsza się udział górnictwa i hutnictwa, branż do niedawna dominujących w gospodarce województwa, wzrasta pozycja przemysłu elektromaszynowego, informatycznego, energetyki, a najszybciej przemysłu motoryzacyjnego i spożywczego		Województwo śląskie należy do najlepiej rozwiniętych gospodarczo regionów Polski. Wytwarza się tutaj 13,7% Produktu Krajowego Brutto (PKB), co daje województwu drugie miejsce w kraju. PKB w przeliczeniu na 1 mieszkańca wynosi 23,7 tys. zł i jest wyższe od średniej krajowej o 2,3 tys. zł<ref>[http://gospodarka.silesia-region.pl/pl/gosp2.php Informator gospodarczy województwa śląskiego]</ref>. Decyduje o tym zarówno bogata i różnorodna baza surowcowa (m.in. węgiel kamienny, złoża cynku i ołowiu, pokłady metanu, gazu ziemnego, złoża margli, wapieni i kruszywa naturalnego), stan zagospodarowania produkcyjnego oraz wykwalifikowana kadra [[Robotnicy\|pracowników]]. Reprezentowane są tu prawie wszystkie gałęzie przemysłu wydobywczego i przetwórczego. Cechą charakterystyczną jest przewaga przemysłu ciężkiego, opartego na lokalnych surowcach, głównie złożach węgla kamiennego. Zachodzące od kilku lat procesy restrukturyzacyjne powodują systematyczne zmiany w strukturze gospodarki województwa. W całym przemyśle zmniejsza się udział górnictwa i hutnictwa, branż do niedawna dominujących w gospodarce województwa, wzrasta pozycja przemysłu elektromaszynowego, informatycznego, energetyki, a najszybciej przemysłu motoryzacyjnego i spożywczego

	Przemysł w województwie śląskim jest rozmieszczony nierównomiernie. Największe zagęszczenie zakładów przemysłowych występuje w jego środkowej i środkowo-zachodniej części. W strefie tej wyróżnia się dwa okręgi przemysłowe – górnośląski i rybnicki, które są ze sobą ściśle powiązane pod względem produkcyjnym. [[Górnośląski Okręg Przemysłowy]] obejmuje centralną, najbardziej zurbanizowaną część województwa. Cechuje się silnym zagęszczeniem zakładów przemysłu paliwowo-energetycznego, metalurgicznego i elektromaszynowego. Największymi ośrodkami przemysłowymi są: Katowice, Ruda Śląska, Gliwice, Dąbrowa Górnicza, Sosnowiec, Bytom i Zabrze. Przemysł [[Rybnicki Okręg Węglowy\|Rybnickiego Okręgu Węglowego]] (ROW) charakteryzuje się wysokim zatrudnieniem w górnictwie. Głównymi ośrodkami są: Rybnik i Jastrzębie Zdrój. Inne znaczące ośrodki na mapie gospodarczej województwa to: Częstochowa, Bielsko-Biała i Zawiercie. Pod względem produkcji sprzedanej przemysłu województwo śląskie zajmuje drugie miejsce w kraju, po województwie mazowieckim. W 2012 roku udział województwa w produkcji sprzedanej przemysłu w kraju wyniósł 16,9%<ref>[http://www.stat.gov.pl/cps/rde/xbcr/katow/ASSETS_RAPORT2012.pdf Raport o sytuacji społeczno-gospodarczej województwa śląskiego w 2012 r., Urząd Statystyczny w Katowicach, Katowice 2013]</ref>.		Przemysł w województwie śląskim jest rozmieszczony nierównomiernie. Największe zagęszczenie zakładów przemysłowych występuje w jego środkowej i środkowo-zachodniej części. W strefie tej wyróżnia się dwa okręgi przemysłowe – górnośląski i rybnicki, które są ze sobą ściśle powiązane pod względem produkcyjnym. [[Górnośląski Okręg Przemysłowy]] obejmuje centralną, najbardziej zurbanizowaną część województwa. Cechuje się silnym zagęszczeniem zakładów przemysłu paliwowo-energetycznego, metalurgicznego i elektromaszynowego. Największymi ośrodkami przemysłowymi są: Katowice, Ruda Śląska, Gliwice, Dąbrowa Górnicza, Sosnowiec, Bytom i Zabrze. Przemysł [[Rybnicki Okręg Węglowy\|Rybnickiego Okręgu Węglowego]] (ROW) charakteryzuje się wysokim zatrudnieniem w górnictwie. Głównymi ośrodkami są: Rybnik i Jastrzębie-Zdrój. Inne znaczące ośrodki na mapie gospodarczej województwa to: Częstochowa, Bielsko-Biała i Zawiercie. Pod względem produkcji sprzedanej przemysłu województwo śląskie zajmuje drugie miejsce w kraju, po województwie mazowieckim. W 2012 roku udział województwa w produkcji sprzedanej przemysłu w kraju wyniósł 16,9%<ref>[http://www.stat.gov.pl/cps/rde/xbcr/katow/ASSETS_RAPORT2012.pdf Raport o sytuacji społeczno-gospodarczej województwa śląskiego w 2012 r., Urząd Statystyczny w Katowicach, Katowice 2013]</ref>.

	==Rolnictwo==		==Rolnictwo==

← poprzednia wersja		Wersja z 10:30, 15 lip 2015
Linia 9:		Linia 9:
	Województwo śląskie jest regionem Polski położonym w południowej części kraju, między 49°15’ a 51°06’ szerokości geograficznej północnej oraz między 18°05’ a 19°55’ długości geograficznej wschodniej. Powstało w wyniku nowego podziału administracyjnego kraju wprowadzonego z dniem 1 stycznia 1999 roku<ref> W okresie późniejszym dokonano jedynie nieznacznych korekt. Spośród nich najważniejsze było przyłączenie miasta Sławków leżącego wcześniej w powiecie olkuskim, w województwie małopolskim oraz przeprowadzenie korekty granic niektórych gmin</ref>. Reforma administracyjna przywróciła przedwojenną nazwę "województwo śląskie", ale nie uwzględniła historycznych granic regionu śląskiego (górnośląskiego). Województwo śląskie obejmuje swym zasięgiem dawne województwa – [[Województwo katowickie w Polsce Ludowej\|katowickie]], [[Województwo częstochowskie\|częstochowskie]] i [[Województwo bielskie\|bielskie]]. Jego kształt nawiązuje do kształtu województwa katowickiego sprzed 1975 roku.		Województwo śląskie jest regionem Polski położonym w południowej części kraju, między 49°15’ a 51°06’ szerokości geograficznej północnej oraz między 18°05’ a 19°55’ długości geograficznej wschodniej. Powstało w wyniku nowego podziału administracyjnego kraju wprowadzonego z dniem 1 stycznia 1999 roku<ref> W okresie późniejszym dokonano jedynie nieznacznych korekt. Spośród nich najważniejsze było przyłączenie miasta Sławków leżącego wcześniej w powiecie olkuskim, w województwie małopolskim oraz przeprowadzenie korekty granic niektórych gmin</ref>. Reforma administracyjna przywróciła przedwojenną nazwę "województwo śląskie", ale nie uwzględniła historycznych granic regionu śląskiego (górnośląskiego). Województwo śląskie obejmuje swym zasięgiem dawne województwa – [[Województwo katowickie w Polsce Ludowej\|katowickie]], [[Województwo częstochowskie\|częstochowskie]] i [[Województwo bielskie\|bielskie]]. Jego kształt nawiązuje do kształtu województwa katowickiego sprzed 1975 roku.

	[[Plik:herb 2.jpg\|~~200px~~\|thumb\| Herb województwa śląskiego]]		[[Plik:herb 2.jpg\|400px\|thumb\| Herb województwa śląskiego]]


Linia 17:		Linia 17:
	Władzę administracyjną sprawują władze samorządowe oraz organy administracji rządowej. Władzę samorządową sprawuje [[Sejmik województwa śląskiego\|sejmik wojewódzki]] wybierany w wyborach powszechnych i bezpośrednich na okres 4 lat i jako organ wykonawczy urząd marszałkowski, na którego czele stoi [[Marszałek województwa śląskiego\|marszałek]] wybierany przez sejmik wojewódzki<ref>Zobacz hasła: „[[Sejmik województwa śląskiego]]” i „[[Marszałek województwa śląskiego]]”</ref>. Władze centralne reprezentowane są przez urząd wojewódzki, na którego czele stoi [[Wojewoda Śląski\|wojewoda]], powoływany przez premiera i sprawujący nadzór nad legalnością działania [[Samorząd wojewódzki\|samorządu wojewódzkiego]]. Siedzibą władz samorządowych, jak i rządowych województwa są [[Katowice]].		Władzę administracyjną sprawują władze samorządowe oraz organy administracji rządowej. Władzę samorządową sprawuje [[Sejmik województwa śląskiego\|sejmik wojewódzki]] wybierany w wyborach powszechnych i bezpośrednich na okres 4 lat i jako organ wykonawczy urząd marszałkowski, na którego czele stoi [[Marszałek województwa śląskiego\|marszałek]] wybierany przez sejmik wojewódzki<ref>Zobacz hasła: „[[Sejmik województwa śląskiego]]” i „[[Marszałek województwa śląskiego]]”</ref>. Władze centralne reprezentowane są przez urząd wojewódzki, na którego czele stoi [[Wojewoda Śląski\|wojewoda]], powoływany przez premiera i sprawujący nadzór nad legalnością działania [[Samorząd wojewódzki\|samorządu wojewódzkiego]]. Siedzibą władz samorządowych, jak i rządowych województwa są [[Katowice]].

	[[Plik: województwo 1999.jpg\|~~300px~~\|thumb\|right\|Subregiony województwa śląskiego]]		[[Plik: województwo 1999.jpg\|400px\|thumb\|right\|Subregiony województwa śląskiego]]


Linia 37:		Linia 37:


	[[Plik:sl99.jpg\|~~600px~~\|thumb\|right\| Podział administracyjny województwa śląskiego]]		[[Plik:sl99.jpg\|400px\|thumb\|right\| Podział administracyjny województwa śląskiego]]

	Śląskie to jedyne województwo w Polsce, w którym jest mniej powiatów ziemskich (17) niż grodzkich (19). Do grupy pierwszej należą powiaty: [[Powiat będziński\|będziński]], [[Powiat bielski\|bielski]], [[Powiat bieruńsko-lędziński\|bieruńsko-lędziński]], [[Powiat cieszyński\|cieszyński]], [[Powiat częstochowski\|częstochowski]], [[Powiat gliwicki\|gliwicki]], [[Powiat kłobucki\|kłobucki]], [[Powiat lubliniecki\|lubliniecki]], [[Powiat mikołowski\|mikołowski]], [[Powiat myszkowski\|myszkowski]], [[Powiat pszczyński\|pszczyński]], [[Powiat raciborski\|raciborski]], [[Powiat rybnicki\|rybnicki]], [[Powiat tarnogórski\|tarnogórski]], [[Powiat wodzisławski\|wodzisławski]], [[Powiat zawierciański\|zawierciański]] i [[Powiat żywiecki\|żywiecki]], do drugiej: [[Bielsko-Biała]], [[Bytom]], [[Chorzów]], [[Częstochowa]], [[Dąbrowa Górnicza]], [[Gliwice]], [[Jastrzębie-Zdrój]], [[Jaworzno]], [[Katowice]], [[Mysłowice]], [[Piekary Śląskie]], [[Ruda Śląska]], [[Rybnik]], [[Siemianowice Śląskie]], [[Sosnowiec]], [[Świętochłowice]], [[Tychy]], [[Zabrze]] i [[Żory]].		Śląskie to jedyne województwo w Polsce, w którym jest mniej powiatów ziemskich (17) niż grodzkich (19). Do grupy pierwszej należą powiaty: [[Powiat będziński\|będziński]], [[Powiat bielski\|bielski]], [[Powiat bieruńsko-lędziński\|bieruńsko-lędziński]], [[Powiat cieszyński\|cieszyński]], [[Powiat częstochowski\|częstochowski]], [[Powiat gliwicki\|gliwicki]], [[Powiat kłobucki\|kłobucki]], [[Powiat lubliniecki\|lubliniecki]], [[Powiat mikołowski\|mikołowski]], [[Powiat myszkowski\|myszkowski]], [[Powiat pszczyński\|pszczyński]], [[Powiat raciborski\|raciborski]], [[Powiat rybnicki\|rybnicki]], [[Powiat tarnogórski\|tarnogórski]], [[Powiat wodzisławski\|wodzisławski]], [[Powiat zawierciański\|zawierciański]] i [[Powiat żywiecki\|żywiecki]], do drugiej: [[Bielsko-Biała]], [[Bytom]], [[Chorzów]], [[Częstochowa]], [[Dąbrowa Górnicza]], [[Gliwice]], [[Jastrzębie-Zdrój]], [[Jaworzno]], [[Katowice]], [[Mysłowice]], [[Piekary Śląskie]], [[Ruda Śląska]], [[Rybnik]], [[Siemianowice Śląskie]], [[Sosnowiec]], [[Świętochłowice]], [[Tychy]], [[Zabrze]] i [[Żory]].