Wody podziemne - Historia wersji

Praktykant: /* Użytkowe wody podziemne województwa śląskiego */

2017-11-30T08:58:05Z

Użytkowe wody podziemne województwa śląskiego

← poprzednia wersja		Wersja z 10:58, 30 lis 2017
Linia 120:		Linia 120:
	W zasięgu triasowej jednostki hydrogeologicznej [[Lubliniec]] – [[Myszków]] w utworach wapienia muszlowego występują słabo mineralizowane (0,5 g/dm3) swoiste wody fluorkowe o stężeniach fluoru w granicach 2,0 mg/dm3. W utworach paleozoicznych występują swoiste wysoko mineralizowane wody reliktowe jodkowo-bromkowe. Wody te charakteryzują się znaczącymi stężeniami składników swoistych: jodu, bromu, fluoru, boru. Maksymalne stężenie jodków dochodzą do 48 mg/dm³, a bromków do 586 mg/dm³ .		W zasięgu triasowej jednostki hydrogeologicznej [[Lubliniec]] – [[Myszków]] w utworach wapienia muszlowego występują słabo mineralizowane (0,5 g/dm3) swoiste wody fluorkowe o stężeniach fluoru w granicach 2,0 mg/dm3. W utworach paleozoicznych występują swoiste wysoko mineralizowane wody reliktowe jodkowo-bromkowe. Wody te charakteryzują się znaczącymi stężeniami składników swoistych: jodu, bromu, fluoru, boru. Maksymalne stężenie jodków dochodzą do 48 mg/dm³, a bromków do 586 mg/dm³ .

	Aktualnie w zasięgu województwa śląskiego występują dwa czynne uzdrowiska: Goczałkowice Zdrój]] i [[Ustroń]]. Uzdrowisko Goczałkowice Zdrój wykorzystuje do celów leczniczych solanki jodkowo-bromkowe ujmowane z utworów karbonu, natomiast w drugim z uzdrowisk ten sam typ wód leczniczych eksploatowany jest z utworów dewonu.		Aktualnie w zasięgu województwa śląskiego występują dwa czynne uzdrowiska: [[Goczałkowice Zdrój]] i [[Ustroń]]. Uzdrowisko Goczałkowice Zdrój wykorzystuje do celów leczniczych solanki jodkowo-bromkowe ujmowane z utworów karbonu, natomiast w drugim z uzdrowisk ten sam typ wód leczniczych eksploatowany jest z utworów dewonu.

	Wody geotermalne na obszarze województwa śląskiego rozpoznawane były w rejonie Górnośląskiego Zagłębia Węglowego. Przeprowadzone badania wskazują, iż w zasięgu tego obszaru optymalnymi zbiornikami tych wód mogą być utwory warstw dębowieckich (neogen), krakowskiej i górnośląskiej serii piaskowcowej karbonu górnego oraz lokalnie paleozoiczne serie utworów węglanowych karbonu i dewonu (A. Różkowski, 2008). Temperatury wód wzrastają z głębokością od 20oC do ok. 100oC w interwale głębokości od 500 do 3000 m. Wydajności poziomów wodonośnych są jednak niskie i maleją radykalnie z głębokością. W świetle obecnego rozpoznania hydrogeologicznego struktury hydrogeologiczne zagłębia są mało perspektywiczne do ujmowania wód geotermalnych otworami wiertniczymi. Obiecujące wyniki dały natomiast badania możliwości wykorzystania do celów grzewczych wód z czynnych i likwidowanych głębokich kopalń węgla (Karwasiecka i inni, 2005). Temperatury wód z głębokich poziomów eksploatacyjnych mieszczą się bowiem w granicach 20°–35°C.		Wody geotermalne na obszarze województwa śląskiego rozpoznawane były w rejonie Górnośląskiego Zagłębia Węglowego. Przeprowadzone badania wskazują, iż w zasięgu tego obszaru optymalnymi zbiornikami tych wód mogą być utwory warstw dębowieckich (neogen), krakowskiej i górnośląskiej serii piaskowcowej karbonu górnego oraz lokalnie paleozoiczne serie utworów węglanowych karbonu i dewonu (A. Różkowski, 2008). Temperatury wód wzrastają z głębokością od 20oC do ok. 100oC w interwale głębokości od 500 do 3000 m. Wydajności poziomów wodonośnych są jednak niskie i maleją radykalnie z głębokością. W świetle obecnego rozpoznania hydrogeologicznego struktury hydrogeologiczne zagłębia są mało perspektywiczne do ujmowania wód geotermalnych otworami wiertniczymi. Obiecujące wyniki dały natomiast badania możliwości wykorzystania do celów grzewczych wód z czynnych i likwidowanych głębokich kopalń węgla (Karwasiecka i inni, 2005). Temperatury wód z głębokich poziomów eksploatacyjnych mieszczą się bowiem w granicach 20°–35°C.
Linia 176:		Linia 176:

	Tab. 2. Charakterystyka hydrogeologiczna GZWP występujących w obszarze województwa śląskiego (wg L. Skrzypczyka, 2003, uaktualniona przez A. Różkowski, 2008).		Tab. 2. Charakterystyka hydrogeologiczna GZWP występujących w obszarze województwa śląskiego (wg L. Skrzypczyka, 2003, uaktualniona przez A. Różkowski, 2008).




	==Bibliografia==		==Bibliografia==

Garbaczm o 11:33, 14 wrz 2016

2016-09-14T11:33:16Z

← poprzednia wersja		Wersja z 13:33, 14 wrz 2016
Linia 175:		Linia 175:
	\|}		\|}

	Tab. 2. Charakterystyka hydrogeologiczna GZWP występujących w obszarze województwa śląskiego (w: A. Różkowski, 2008).		Tab. 2. Charakterystyka hydrogeologiczna GZWP występujących w obszarze województwa śląskiego (wg L. Skrzypczyka, 2003, uaktualniona przez A. Różkowski, 2008).

Garbaczm o 13:58, 9 mar 2016

2016-03-09T13:58:21Z

← poprzednia wersja		Wersja z 15:58, 9 mar 2016
Linia 50:		Linia 50:
	[[Plik:Wody podziemne2.jpg\|300px\|thumb\|right\|Rys. 2. Regiony hydrogeologiczne i Główne Zbiorniki Wód Podziemnych (GZWP) (w: A. Różkowski, 2008). 1 – granica państwa; 2 – opisywany obszar; 3 – granica województwa śląskiego; 4 – granice GZW; stratygrafia i zasięg GZWP: 5 – czwartorzędowe, 6 – neogeńsko-czwartorzędowy, 7 – neogeńsko-paleogeńsko-kredowe (flisz), 8 – górnokredowy, 9 – górnojurajski, 10 – środkowojurajski, 11 – triasowe; 12 – numer GZWP; 13 – regiony hydrogeologiczne wód zwykłych: XI – nidziański, XII – śląsko-krakowski, XIII – przedkarpacki, XIV – karpacki.]]		[[Plik:Wody podziemne2.jpg\|300px\|thumb\|right\|Rys. 2. Regiony hydrogeologiczne i Główne Zbiorniki Wód Podziemnych (GZWP) (w: A. Różkowski, 2008). 1 – granica państwa; 2 – opisywany obszar; 3 – granica województwa śląskiego; 4 – granice GZW; stratygrafia i zasięg GZWP: 5 – czwartorzędowe, 6 – neogeńsko-czwartorzędowy, 7 – neogeńsko-paleogeńsko-kredowe (flisz), 8 – górnokredowy, 9 – górnojurajski, 10 – środkowojurajski, 11 – triasowe; 12 – numer GZWP; 13 – regiony hydrogeologiczne wód zwykłych: XI – nidziański, XII – śląsko-krakowski, XIII – przedkarpacki, XIV – karpacki.]]

	[[Województwo śląskie ~~(III RP)~~\|Województwo Śląskie]] posiada powierzchnię 12 334 km2 i jest położone w zasięgu fizyczno–geograficznych podprowincji: [[Wyżyna Śląsko-Krakowska – region fizycznogeograficzny\|Wyżyny Śląsko–Krakowskiej]], [[Niecka Nidziańska – region fizycznogeograficzny\|Niecki Nidziańskiej]] oraz [[Północne Podkarpacie\|Północnego Podkarpacia]] i [[Zewnętrzne Karpaty Zachodnie, regiony fizycznogeograficzne\|Karpat Zachodnich]]. Przez opisywany obszar przechodzi dział wód powierzchniowych I rzędu [[Wisła\|Wisły]]-[[Odra\|Odry]]. Położenie obszaru w strefie wododziałowej wpływa na jego środowisko wodne, które zwłaszcza w zasięgu [[Górnośląskie Zagłębie Węglowe\|Górnośląskiego Zagłębia Węglowego]], charakteryzuje się małą zasobnością wodną.		[[Województwo śląskie\|Województwo Śląskie]] posiada powierzchnię 12 334 km2 i jest położone w zasięgu fizyczno–geograficznych podprowincji: [[Wyżyna Śląsko-Krakowska – region fizycznogeograficzny\|Wyżyny Śląsko–Krakowskiej]], [[Niecka Nidziańska – region fizycznogeograficzny\|Niecki Nidziańskiej]] oraz [[Północne Podkarpacie\|Północnego Podkarpacia]] i [[Zewnętrzne Karpaty Zachodnie, regiony fizycznogeograficzne\|Karpat Zachodnich]]. Przez opisywany obszar przechodzi dział wód powierzchniowych I rzędu [[Wisła\|Wisły]]-[[Odra\|Odry]]. Położenie obszaru w strefie wododziałowej wpływa na jego środowisko wodne, które zwłaszcza w zasięgu [[Górnośląskie Zagłębie Węglowe\|Górnośląskiego Zagłębia Węglowego]], charakteryzuje się małą zasobnością wodną.

	Obszar województwa śląskiego charakteryzuje się dużą zmiennością środowiska przyrodniczego, co wpływa na zróżnicowanie jego warunków hydrogeologicznych (A. Różkowski, 2008). Dotyczy to przede wszystkim budowy geologicznej oraz warunków fizjograficznych.		Obszar województwa śląskiego charakteryzuje się dużą zmiennością środowiska przyrodniczego, co wpływa na zróżnicowanie jego warunków hydrogeologicznych (A. Różkowski, 2008). Dotyczy to przede wszystkim budowy geologicznej oraz warunków fizjograficznych.

Garbaczm o 13:42, 9 mar 2016

2016-03-09T13:42:28Z

← poprzednia wersja		Wersja z 15:42, 9 mar 2016
Linia 50:		Linia 50:
	[[Plik:Wody podziemne2.jpg\|300px\|thumb\|right\|Rys. 2. Regiony hydrogeologiczne i Główne Zbiorniki Wód Podziemnych (GZWP) (w: A. Różkowski, 2008). 1 – granica państwa; 2 – opisywany obszar; 3 – granica województwa śląskiego; 4 – granice GZW; stratygrafia i zasięg GZWP: 5 – czwartorzędowe, 6 – neogeńsko-czwartorzędowy, 7 – neogeńsko-paleogeńsko-kredowe (flisz), 8 – górnokredowy, 9 – górnojurajski, 10 – środkowojurajski, 11 – triasowe; 12 – numer GZWP; 13 – regiony hydrogeologiczne wód zwykłych: XI – nidziański, XII – śląsko-krakowski, XIII – przedkarpacki, XIV – karpacki.]]		[[Plik:Wody podziemne2.jpg\|300px\|thumb\|right\|Rys. 2. Regiony hydrogeologiczne i Główne Zbiorniki Wód Podziemnych (GZWP) (w: A. Różkowski, 2008). 1 – granica państwa; 2 – opisywany obszar; 3 – granica województwa śląskiego; 4 – granice GZW; stratygrafia i zasięg GZWP: 5 – czwartorzędowe, 6 – neogeńsko-czwartorzędowy, 7 – neogeńsko-paleogeńsko-kredowe (flisz), 8 – górnokredowy, 9 – górnojurajski, 10 – środkowojurajski, 11 – triasowe; 12 – numer GZWP; 13 – regiony hydrogeologiczne wód zwykłych: XI – nidziański, XII – śląsko-krakowski, XIII – przedkarpacki, XIV – karpacki.]]

	[[Województwo śląskie (III RP)\|Województwo Śląskie]] posiada powierzchnię 12 334 km2 i jest położone w zasięgu fizyczno–geograficznych podprowincji: [[Wyżyna Śląsko-Krakowska - region fizycznogeograficzny\|Wyżyny Śląsko–Krakowskiej]], [[Niecka Nidziańska – region fizycznogeograficzny\|Niecki Nidziańskiej]] oraz [[Północne Podkarpacie\|Północnego Podkarpacia]] i [[Zewnętrzne Karpaty Zachodnie, regiony fizycznogeograficzne\|Karpat Zachodnich]]. Przez opisywany obszar przechodzi dział wód powierzchniowych I rzędu [[Wisła\|Wisły]]-[[Odra\|Odry]]. Położenie obszaru w strefie wododziałowej wpływa na jego środowisko wodne, które zwłaszcza w zasięgu [[Górnośląskie Zagłębie Węglowe\|Górnośląskiego Zagłębia Węglowego]], charakteryzuje się małą zasobnością wodną.		[[Województwo śląskie (III RP)\|Województwo Śląskie]] posiada powierzchnię 12 334 km2 i jest położone w zasięgu fizyczno–geograficznych podprowincji: [[Wyżyna Śląsko-Krakowska – region fizycznogeograficzny\|Wyżyny Śląsko–Krakowskiej]], [[Niecka Nidziańska – region fizycznogeograficzny\|Niecki Nidziańskiej]] oraz [[Północne Podkarpacie\|Północnego Podkarpacia]] i [[Zewnętrzne Karpaty Zachodnie, regiony fizycznogeograficzne\|Karpat Zachodnich]]. Przez opisywany obszar przechodzi dział wód powierzchniowych I rzędu [[Wisła\|Wisły]]-[[Odra\|Odry]]. Położenie obszaru w strefie wododziałowej wpływa na jego środowisko wodne, które zwłaszcza w zasięgu [[Górnośląskie Zagłębie Węglowe\|Górnośląskiego Zagłębia Węglowego]], charakteryzuje się małą zasobnością wodną.

	Obszar województwa śląskiego charakteryzuje się dużą zmiennością środowiska przyrodniczego, co wpływa na zróżnicowanie jego warunków hydrogeologicznych (A. Różkowski, 2008). Dotyczy to przede wszystkim budowy geologicznej oraz warunków fizjograficznych.		Obszar województwa śląskiego charakteryzuje się dużą zmiennością środowiska przyrodniczego, co wpływa na zróżnicowanie jego warunków hydrogeologicznych (A. Różkowski, 2008). Dotyczy to przede wszystkim budowy geologicznej oraz warunków fizjograficznych.

Garbaczm o 12:57, 9 mar 2016

2016-03-09T12:57:14Z

← poprzednia wersja		Wersja z 14:57, 9 mar 2016
Linia 1:		Linia 1:
	[[Kategoria:Geografia]]		[[Kategoria:Geografia]]
			[[Kategoria:Indeks haseł – alfabetyczny]]
			[[Kategoria:Tom 1 (2014)]]
	Autor: [[dr hab. inż. Jacek Różkowski]]		Autor: [[dr hab. inż. Jacek Różkowski]]
	::::::::::::::::::::::::: ENCYKLOPEDIA WOJEWÓDZTWA ŚLĄSKIEGO		::::::::::::::::::::::::: ENCYKLOPEDIA WOJEWÓDZTWA ŚLĄSKIEGO

Garbaczm o 11:06, 28 wrz 2015

2015-09-28T11:06:47Z

Garbaczm o 10:54, 28 wrz 2015

2015-09-28T10:54:23Z

Garbaczm o 10:46, 28 wrz 2015

2015-09-28T10:46:49Z

← poprzednia wersja		Wersja z 12:46, 28 wrz 2015
Linia 85:		Linia 85:
	Rozwój hydrogeologiczny obszaru województwa śląskiego związany jest z działalnością górotwórczą przebiegającą w historii geologicznej tego obszaru. W efekcie ruchów górotwórczych następowała cykliczność procesów geologicznych i związanych z nimi procesów hydrogeologicznych: elizyjnych i infiltracyjnych. Wpływały one na przebudowę systemów przepływu wód oraz przeobrażenie warunków hydrogeochemicznych i geotermicznych kształtując w efekcie końcowym obecne warunki hydrogeologiczne obszaru (Oszczypko 1981, A. Różkowski, 2008).		Rozwój hydrogeologiczny obszaru województwa śląskiego związany jest z działalnością górotwórczą przebiegającą w historii geologicznej tego obszaru. W efekcie ruchów górotwórczych następowała cykliczność procesów geologicznych i związanych z nimi procesów hydrogeologicznych: elizyjnych i infiltracyjnych. Wpływały one na przebudowę systemów przepływu wód oraz przeobrażenie warunków hydrogeochemicznych i geotermicznych kształtując w efekcie końcowym obecne warunki hydrogeologiczne obszaru (Oszczypko 1981, A. Różkowski, 2008).

	W zasięgu województwa śląskiego jest położona aglomeracja miejsko – przemysłowa Górnego Śląska, która stanowi jeden z najbardziej uprzemysłowionych obszarów w Europie. Rozwój uprzemysłowienia obszaru należy wiązać z występowaniem i eksploatacją na obszarze województwa złóż węgla kamiennego, rud oraz surowców skalnych. Działalność górnicza w zasięgu GZW ma kilkuset letnią tradycję (A. Różkowski, 2008). Obecnie eksploatacja górnicza jest znacznie zredukowana. Długotrwała eksploatacja górnicza i związany z nią drenaż górotworu spowodowały zasadnicze zmiany warunków hydrogeologicznych w GZW w zasięgu obszarów w których występują złoża. Dotyczy to zwłaszcza drenażu górotworu, zmian układu pola hydrodynamicznego i degradacji jakości wód. Największe zmiany w środowisku wód podziemnych karbonu produktywnego i jego nadkładu wprowadziła eksploatacja głębinowa złóż węgla kamiennego (Wilk red., 2003). Kopalnie węgla prowadzą eksploatacje na głębokościach 270 – 1160 m pompując 489 m³ /min wód o mineralizacji w granicach od 0,5 do 372 g/dm³. Pod wpływem drenażu górniczego znajduje się ok. 1720 km² powierzchni zagłębia.		W zasięgu województwa śląskiego jest położona [[Górnośląski Okręg Przemysłowy\|aglomeracja miejsko – przemysłowa Górnego Śląska]], która stanowi jeden z najbardziej uprzemysłowionych obszarów w Europie. Rozwój uprzemysłowienia obszaru należy wiązać z występowaniem i eksploatacją na obszarze województwa złóż [[Górnośląskie Zagłębie Węglowe\|węgla kamiennego]], rud oraz [[Surowce mineralne\|surowców skalnych]]. Działalność górnicza w zasięgu GZW ma kilkuset letnią tradycję (A. Różkowski, 2008). Obecnie eksploatacja górnicza jest znacznie zredukowana. Długotrwała eksploatacja górnicza i związany z nią drenaż górotworu spowodowały zasadnicze zmiany warunków hydrogeologicznych w GZW w zasięgu obszarów w których występują złoża. Dotyczy to zwłaszcza drenażu górotworu, zmian układu pola hydrodynamicznego i degradacji jakości wód. Największe zmiany w środowisku wód podziemnych karbonu produktywnego i jego nadkładu wprowadziła eksploatacja głębinowa złóż węgla kamiennego (Wilk red., 2003). Kopalnie węgla prowadzą eksploatacje na głębokościach 270 – 1160 m pompując 489 m³ /min wód o mineralizacji w granicach od 0,5 do 372 g/dm³. Pod wpływem drenażu górniczego znajduje się ok. 1720 km² powierzchni zagłębia.

	Kopalnie rud cynku i ołowiu prowadziły i w nieznacznym stopniu prowadzą eksploatację w utworach węglanowych triasu na głębokościach 80 – 200 m. Z wyrobisk górniczych w rejonie Bytomia i Trzebini pompuje się ok. 56 m3 /min wody o mineralizacji 0,5 – 2,7 g/dm³, głównie są to jednak wody słodkie. Eksploatacja podziemna złóż rud żelaza w utworach jury jest obecnie całkowicie zaniechana.		Kopalnie rud cynku i ołowiu prowadziły i w nieznacznym stopniu prowadzą eksploatację w utworach węglanowych triasu na głębokościach 80 – 200 m. Z wyrobisk górniczych w rejonie [[Bytom\|Bytomia]] i Trzebini pompuje się ok. 56 m3 /min wody o mineralizacji 0,5 – 2,7 g/dm³, głównie są to jednak wody słodkie. Eksploatacja podziemna złóż rud żelaza w utworach jury jest obecnie całkowicie zaniechana.
	Podstawowe znaczenie w drenażu górotworu w odniesieniu do kopalń odkrywkowych posiadają piaskownie zlokalizowane w dolinach kopalnych plejstocenu. Prowadzą one eksploatacje na głębokościach 20 – 30 m i pompują łącznie 137 m³/min wód o mineralizacji ok. 0.6 g/dm³.		Podstawowe znaczenie w drenażu górotworu w odniesieniu do kopalń odkrywkowych posiadają piaskownie zlokalizowane w dolinach kopalnych plejstocenu. Prowadzą one eksploatacje na głębokościach 20 – 30 m i pompują łącznie 137 m³/min wód o mineralizacji ok. 0.6 g/dm³.

Garbaczm o 10:19, 23 wrz 2015

2015-09-23T10:19:52Z

← poprzednia wersja		Wersja z 12:19, 23 wrz 2015
Linia 48:		Linia 48:
	[[Plik:Wody podziemne2.jpg\|300px\|thumb\|right\|Rys. 2. Regiony hydrogeologiczne i Główne Zbiorniki Wód Podziemnych (GZWP) (w: A. Różkowski, 2008). 1 – granica państwa; 2 – opisywany obszar; 3 – granica województwa śląskiego; 4 – granice GZW; stratygrafia i zasięg GZWP: 5 – czwartorzędowe, 6 – neogeńsko-czwartorzędowy, 7 – neogeńsko-paleogeńsko-kredowe (flisz), 8 – górnokredowy, 9 – górnojurajski, 10 – środkowojurajski, 11 – triasowe; 12 – numer GZWP; 13 – regiony hydrogeologiczne wód zwykłych: XI – nidziański, XII – śląsko-krakowski, XIII – przedkarpacki, XIV – karpacki.]]		[[Plik:Wody podziemne2.jpg\|300px\|thumb\|right\|Rys. 2. Regiony hydrogeologiczne i Główne Zbiorniki Wód Podziemnych (GZWP) (w: A. Różkowski, 2008). 1 – granica państwa; 2 – opisywany obszar; 3 – granica województwa śląskiego; 4 – granice GZW; stratygrafia i zasięg GZWP: 5 – czwartorzędowe, 6 – neogeńsko-czwartorzędowy, 7 – neogeńsko-paleogeńsko-kredowe (flisz), 8 – górnokredowy, 9 – górnojurajski, 10 – środkowojurajski, 11 – triasowe; 12 – numer GZWP; 13 – regiony hydrogeologiczne wód zwykłych: XI – nidziański, XII – śląsko-krakowski, XIII – przedkarpacki, XIV – karpacki.]]

	Województwo Śląskie posiada powierzchnię 12 334 km2 i jest położone w zasięgu ~~fizyczno – geograficznych~~ podprowincji: Wyżyny ~~Śląsko~~ – ~~Krakowskiej,~~ Niecki Nidziańskiej oraz Północnego Podkarpacia i Karpat Zachodnich. Przez opisywany obszar przechodzi dział wód powierzchniowych I rzędu Wisły – Odry. Położenie obszaru w strefie wododziałowej wpływa na jego środowisko wodne, które zwłaszcza w zasięgu Górnośląskiego Zagłębia Węglowego, charakteryzuje się małą zasobnością wodną.		[[Województwo śląskie (III RP)\|Województwo Śląskie]] posiada powierzchnię 12 334 km2 i jest położone w zasięgu fizyczno–geograficznych podprowincji: [[Wyżyna Śląsko-Krakowska - region fizycznogeograficzny\|Wyżyny Śląsko–Krakowskiej]], [[Niecka Nidziańska – region fizycznogeograficzny\|Niecki Nidziańskiej]] oraz [[Północne Podkarpacie\|Północnego Podkarpacia]] i [[Zewnętrzne Karpaty Zachodnie, regiony fizycznogeograficzne\|Karpat Zachodnich]]. Przez opisywany obszar przechodzi dział wód powierzchniowych I rzędu [[Wisła\|Wisły]]-[[Odra\|Odry]]. Położenie obszaru w strefie wododziałowej wpływa na jego środowisko wodne, które zwłaszcza w zasięgu [[Górnośląskie Zagłębie Węglowe\|Górnośląskiego Zagłębia Węglowego]], charakteryzuje się małą zasobnością wodną.

	Obszar województwa śląskiego charakteryzuje się dużą zmiennością środowiska przyrodniczego, co wpływa na zróżnicowanie jego warunków hydrogeologicznych (A. Różkowski, 2008). Dotyczy to przede wszystkim budowy geologicznej oraz warunków fizjograficznych.		Obszar województwa śląskiego charakteryzuje się dużą zmiennością środowiska przyrodniczego, co wpływa na zróżnicowanie jego warunków hydrogeologicznych (A. Różkowski, 2008). Dotyczy to przede wszystkim budowy geologicznej oraz warunków fizjograficznych.

	Obszar województwa śląskiego, uwzględniając jego budowę geologiczno – strukturalną, mieści się w zasięgu masywu brunovistulicum i masywu małopolskiego (Buła, Żaba, 2005). Opisywany obszar został uformowany strukturalnie w czasie orogenezy waryscyjskiej i następnie przebudowany w czasie orogenezy alpejskiej. W jego zasięgu występują młode alpejskie struktury: Karpat i Zapadliska Przedkarpackiego na południu, oraz młodopaleozoicznego bloku epiwaryscyjskiego i monokliny ~~śląsko – krakowskiej~~ w północnej części. W skrajnie ~~północno – wschodniej~~ części położony jest fragment niecki nidziańskiej (Rys. 1). W profilu geologicznym opisywanego obszaru występują utwory od prekambru do czwartorzędu włącznie, o zróżnicowanej miąższość i wykształceniu litologicznym. Miąższość skał osadowych dochodzi lokalnie do ok. 10 tys. m.		Obszar województwa śląskiego, uwzględniając jego budowę geologiczno-strukturalną, mieści się w zasięgu masywu brunovistulicum i masywu małopolskiego (Buła, Żaba, 2005). Opisywany obszar został uformowany strukturalnie w czasie orogenezy waryscyjskiej i następnie przebudowany w czasie orogenezy alpejskiej. W jego zasięgu występują młode alpejskie struktury: [[Karpaty\|Karpat]] i [[Zapadlisko przedkarpackie\|Zapadliska Przedkarpackiego]] na południu, oraz młodopaleozoicznego bloku epiwaryscyjskiego i [[Monoklina śląsko-krakowska\|monokliny śląsko–krakowskiej]] w północnej części. W skrajnie północno–wschodniej części położony jest fragment [[Niecka Nidziańska – region geomorfologiczny\|niecki nidziańskiej]] (Rys. 1). W profilu geologicznym opisywanego obszaru występują utwory od prekambru do czwartorzędu włącznie, o zróżnicowanej miąższość i wykształceniu litologicznym. Miąższość skał osadowych dochodzi lokalnie do ok. 10 tys. m.

	Obszar województwa śląskiego, zgodnie z ogólnym hydrogeologicznym podziałem regionalnym Polski (Paczyński, 1980), mieści się w zasięgu prowincji platformy środkowo europejskiej, w regionie basenu ~~niemiecko – polskiego~~. Fragmentarycznie w części południowej znajduje się w prowincji alpejskiej, podregionie Karpat zewnętrznych.		Obszar województwa śląskiego, zgodnie z ogólnym hydrogeologicznym podziałem regionalnym Polski (Paczyński, 1980), mieści się w zasięgu prowincji platformy środkowo europejskiej, w regionie basenu niemiecko–polskiego. Fragmentarycznie w części południowej znajduje się w prowincji alpejskiej, podregionie Karpat zewnętrznych.
	W profilu hydrogeologicznym rozpatrywanego obszaru występują piętra wodonośne od czwartorzędu do kambru włącznie Występują w nich kompleksy i poziomy wodonośne poprzedzielane izolującymi kompleksami i poziomami skalnymi, słabo lub praktycznie nieprzepuszczalnymi (Tab. 1).		W profilu hydrogeologicznym rozpatrywanego obszaru występują piętra wodonośne od czwartorzędu do kambru włącznie. Występują w nich kompleksy i poziomy wodonośne poprzedzielane izolującymi kompleksami i poziomami skalnymi, słabo lub praktycznie nieprzepuszczalnymi (Tab. 1).
	{\| class="wikitable"		{\| class="wikitable"
	\|-		\|-

Garbaczm o 10:10, 23 wrz 2015

2015-09-23T10:10:31Z

← poprzednia wersja		Wersja z 12:10, 23 wrz 2015
Linia 11:		Linia 11:
	Infiltrująca woda atmosferyczna pod wpływem siły ciężkości przesącza się w głąb skorupy ziemskiej poprzez strefę aeracji do strefy saturacji. Tam napotyka warstwy przepuszczalne, podścielone warstwami wodoszczelnymi, i gromadzi się w nich tworząc warstwy (poziomy) wodonośne. W zależności od głębokości występowania wód podziemnych oraz ich rozmieszczenia w strukturach wodonośnych wyróżniamy: wody gruntowe o swobodnym zwierciadle oraz wody wgłębne i wody głębinowe (reliktowe) o napiętym zwierciadle wody		Infiltrująca woda atmosferyczna pod wpływem siły ciężkości przesącza się w głąb skorupy ziemskiej poprzez strefę aeracji do strefy saturacji. Tam napotyka warstwy przepuszczalne, podścielone warstwami wodoszczelnymi, i gromadzi się w nich tworząc warstwy (poziomy) wodonośne. W zależności od głębokości występowania wód podziemnych oraz ich rozmieszczenia w strukturach wodonośnych wyróżniamy: wody gruntowe o swobodnym zwierciadle oraz wody wgłębne i wody głębinowe (reliktowe) o napiętym zwierciadle wody

	Wodonośne utwory, zwane warstwami lub poziomami wodonośnymi, charakteryzują się zróżnicowanym wykształceniem litologicznym. Są to głównie piaski, piaskowce, wapienie, dolomity. Warstwy wodonośne są wzajemnie izolowane od siebie warstwami ilastymi. Warstwy wodonośne posiadają zdolność do gromadzenia i przewodzenia wód podziemnych. Wiąże się to z takimi właściwościami hydrogeologicznymi skał jak: 1/ występowanie różnego typu próżni (pory, szczeliny i kawerny) ~~oraz 2/~~ zdolność do przewodzenia wolnej wody pod wpływem siły grawitacji systemem komunikujących się ze sobą próżni. Biorąc pod uwagę wykształcenie litologiczne skał wyróżniamy: wody porowe, wody szczelinowe, wody krasowe a także złożone wody porowo–szczelinowe oraz szczelinowo–krasowe.		Wodonośne utwory, zwane warstwami lub poziomami wodonośnymi, charakteryzują się zróżnicowanym wykształceniem litologicznym. Są to głównie piaski, piaskowce, wapienie, dolomity. Warstwy wodonośne są wzajemnie izolowane od siebie warstwami ilastymi. Warstwy wodonośne posiadają zdolność do gromadzenia i przewodzenia wód podziemnych. Wiąże się to z takimi właściwościami hydrogeologicznymi skał jak:
			# występowanie różnego typu próżni (pory, szczeliny i kawerny),
			# zdolność do przewodzenia wolnej wody pod wpływem siły grawitacji systemem komunikujących się ze sobą próżni.

			Biorąc pod uwagę wykształcenie litologiczne skał wyróżniamy: wody porowe, wody szczelinowe, wody krasowe a także złożone wody porowo–szczelinowe oraz szczelinowo–krasowe.

	W warstwach wodonośnych obserwuje się obniżającą się z głębokością zdolność do gromadzenia i przewodzenia wód podziemnych. Zjawisko to wiąże się z procesem kompakcji górotworu prowadzącym do zaciskania występujących w skałach por i szczelin pod wpływem ciśnień geostatycznych.		W warstwach wodonośnych obserwuje się obniżającą się z głębokością zdolność do gromadzenia i przewodzenia wód podziemnych. Zjawisko to wiąże się z procesem kompakcji górotworu prowadzącym do zaciskania występujących w skałach por i szczelin pod wpływem ciśnień geostatycznych.

← poprzednia wersja		Wersja z 13:06, 28 wrz 2015
Linia 181:		Linia 181:

	#Buła Z., Żaba J., Pozycja tektoniczna Górnośląskiego Zagłębia Węglowego na tle prekambryjskiego i dolnopaleozoicznego podłoża, w: LXXVI Zjazd Naukowy Polskiego Towarzystwa Geologicznego, "Materiały konferencyjne PTG" 2005, s. 14-42.		#Buła Z., Żaba J., Pozycja tektoniczna Górnośląskiego Zagłębia Węglowego na tle prekambryjskiego i dolnopaleozoicznego podłoża, w: LXXVI Zjazd Naukowy Polskiego Towarzystwa Geologicznego, "Materiały konferencyjne PTG" 2005, s. 14-42.
	#Karwasiecka M., Atlas geologiczny Górnośląskiego Zagłębia Węglowego. Cz.1 Mapy geotermiczne 1:300 000, wyd. PIG, Warszawa 1980.		#Karwasiecka M., Atlas geologiczny Górnośląskiego Zagłębia Węglowego, Cz. 1 Mapy geotermiczne 1:300 000, wyd. PIG, Warszawa 1980.
	#Karwasiecka M, Bukowski P., Chmura A., Wagner J., Wybrane aspekty zagospodarowania energii geotermalnej wód dołowych kopalń węgla kamiennego na Górnym Śląsku, w: LXXVI Zjazd Naukowy Polskiego Towarzystwa Geologicznego, "Materiały konferencyjne PTG" 2005, s. 68-74.		#Karwasiecka M, Bukowski P., Chmura A., Wagner J., Wybrane aspekty zagospodarowania energii geotermalnej wód dołowych kopalń węgla kamiennego na Górnym Śląsku, w: LXXVI Zjazd Naukowy Polskiego Towarzystwa Geologicznego, "Materiały konferencyjne PTG" 2005, s. 68-74.
	#Macioszczyk A., Hydrogeochemia, wyd. Geol, Warszawa 1987, s. 475.		#Macioszczyk A., Hydrogeochemia, wyd. Geol, Warszawa 1987, s. 475.
	#Oszczypko N., Wpływ neogeńskiej przebudowy przedgórza Karpat na warunki hydrodynamiczne i hydrochemiczne zapadliska przedkarpackiego, w: Biul. Inst. Geol. Z badań hydrogeologicznych w Polsce, t, 5. wyd. Geol, Warszawa 1981, s. 5-87.		#Oszczypko N., Wpływ neogeńskiej przebudowy przedgórza Karpat na warunki hydrodynamiczne i hydrochemiczne zapadliska przedkarpackiego, w: Biul. Inst. Geol. Z badań hydrogeologicznych w Polsce, t. 5, wyd. Geol., Warszawa 1981, s. 5-87.
	#Paczyński B., ~~1980 –~~ Podstawy systematyki regionalnej wód podziemnych w Polsce. Prace Specjalne, Z. 12 ~~.Wyd~~. Geol. Warszawa, 91 s.		#Paczyński B., Podstawy systematyki regionalnej wód podziemnych w Polsce, w: Prace Specjalne, z. 12, wyd. Geol., Warszawa 1980, s. 91.
	#Paczyński B.~~, (red.)~~, Regionalizacja hydrogeologiczna słodkich wód podziemnych. Atlas hydrogeologiczny Polski, wyd. PIG, Warszawa 1995.		#Paczyński B., Regionalizacja hydrogeologiczna słodkich wód podziemnych. Atlas hydrogeologiczny Polski, wyd. PIG, Warszawa 1995.
	#Pluta I., Zuber A., Origin of brines in the Upper Silesian Coal Basin (Poland) inferred from stable isotope and chemical data, "Applied Geochemistry" 1995, vol. 10, s. 447-460		#Pluta I., Zuber A., Origin of brines in the Upper Silesian Coal Basin (Poland) inferred from stable isotope and chemical data, "Applied Geochemistry" 1995, vol. 10, s. 447-460
	#Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 23.07.2008r. w sprawie kryteriów i sposobu oceny stanu wód podziemnych (Dz.U. Nr 143, Poz. 896),		#Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 23.07.2008r. w sprawie kryteriów i sposobu oceny stanu wód podziemnych (Dz.U. Nr 143, Poz. 896),
Linia 193:		Linia 193:
	#Różkowski A., Chmura A., Siemiński A., Użytkowe wody podziemne Górnośląskiego Zagłębia Węglowego i jego obrzeżenia, wyd. PIG, Warszawa 1997, s. 152.		#Różkowski A., Chmura A., Siemiński A., Użytkowe wody podziemne Górnośląskiego Zagłębia Węglowego i jego obrzeżenia, wyd. PIG, Warszawa 1997, s. 152.
	#Różkowski A., Zawadzka E., Geneza i chemizm składu gazowego wód podziemnych w bloku górnośląskim, "Biul. Geol. PIG, Hydrogeologia" 2009, nr 436, s. 411-428.		#Różkowski A., Zawadzka E., Geneza i chemizm składu gazowego wód podziemnych w bloku górnośląskim, "Biul. Geol. PIG, Hydrogeologia" 2009, nr 436, s. 411-428.
	#Różkowski J., Różkowski A., Pochodzenie mineralizacji wód siarczkowych Buska — ich paleogeneza, w: Wody siarczkowe w rejonie Buska~~, Praca zbiorowa~~, red. R. Lisik, wyd. XYZ, Kielce 2010, s. 151-184.		#Różkowski J., Różkowski A., Pochodzenie mineralizacji wód siarczkowych Buska — ich paleogeneza, w: Wody siarczkowe w rejonie Buska, red. R. Lisik, wyd. XYZ, Kielce 2010, s. 151-184.
	#Słownik hydrogeologiczny, wyd. PIG, Warszawa 2002, s. 461.		#Słownik hydrogeologiczny, wyd. PIG, Warszawa 2002, s. 461.
	#Toth J., Hydraulic continuity in large sedimentary basins, "Hydrogeology Journal" 1995, vol. 3, nr 4, s. 4-16.		#Toth J., Hydraulic continuity in large sedimentary basins, "Hydrogeology Journal" 1995, vol. 3, nr 4, s. 4-16.
	#Wilk Z., Hydrogeologia polskich złóż kopalin i problemy wodne górnictwa, t. 1, wyd. AGH, Kraków 2003, s. 610.		#Wilk Z., Hydrogeologia polskich złóż kopalin i problemy wodne górnictwa, t. 1, wyd. AGH, Kraków 2003, s. 610.
	#Witkowski A., Regionalny monitoring jakości zwykłych wód podziemnych na obszarze działania Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w Katowicach, wyd. Fundacja Ochrony Zdrowia, Katowice 1997, s. 103.		#Witkowski A., Regionalny monitoring jakości zwykłych wód podziemnych na obszarze działania Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w Katowicach, wyd. Fundacja Ochrony Zdrowia, Katowice 1997, s. 103.