Ubóstwo - Historia wersji

Praktykant o 06:33, 26 maj 2020

2020-05-26T06:33:39Z

← poprzednia wersja		Wersja z 08:33, 26 maj 2020
Linia 1:		Linia 1:
	[[Kategoria:~~Socjologia~~]]		[[Kategoria:Nauki społeczne]]
	[[Kategoria:Indeks haseł – alfabetyczny]]		[[Kategoria:Indeks haseł – alfabetyczny]]
	[[Kategoria:Tom 1 (2014)]]		[[Kategoria:Tom 1 (2014)]]

Garbaczm o 13:02, 9 mar 2016

2016-03-09T13:02:12Z

← poprzednia wersja		Wersja z 15:02, 9 mar 2016
Linia 1:		Linia 1:
	[[Kategoria:Socjologia]]		[[Kategoria:Socjologia]]
			[[Kategoria:Indeks haseł – alfabetyczny]]
			[[Kategoria:Tom 1 (2014)]]
	Autor: [[dr hab. Krystyna Faliszek]]		Autor: [[dr hab. Krystyna Faliszek]]
	::::::::::::::::::::::::: ENCYKLOPEDIA WOJEWÓDZTWA ŚLĄSKIEGO		::::::::::::::::::::::::: ENCYKLOPEDIA WOJEWÓDZTWA ŚLĄSKIEGO

Garbaczm o 13:06, 17 lut 2015

2015-02-17T13:06:34Z

← poprzednia wersja		Wersja z 15:06, 17 lut 2015
Linia 2:		Linia 2:
	Autor: [[dr hab. Krystyna Faliszek]]		Autor: [[dr hab. Krystyna Faliszek]]
	::::::::::::::::::::::::: ENCYKLOPEDIA WOJEWÓDZTWA ŚLĄSKIEGO		::::::::::::::::::::::::: ENCYKLOPEDIA WOJEWÓDZTWA ŚLĄSKIEGO
	::::::::::::::::::::::::: TOM: 1 (2014)		::::::::::::::::::::::::: [[ENCYKLOPEDIA WOJEWÓDZTWA ŚLĄSKIEGO Tom 1 (2014)\|TOM: 1 (2014)]]

Garbaczm o 08:09, 23 sty 2015

2015-01-23T08:09:18Z

← poprzednia wersja		Wersja z 10:09, 23 sty 2015
Linia 1:		Linia 1:
	[[Kategoria:Socjologia]]		[[Kategoria:Socjologia]]
			Autor: [[dr hab. Krystyna Faliszek]]
			::::::::::::::::::::::::: ENCYKLOPEDIA WOJEWÓDZTWA ŚLĄSKIEGO
			::::::::::::::::::::::::: TOM: 1 (2014)



	[[Plik:Ubóstwo.png\|300px\|thumb\|right\|[http://www.bibliotekacyfrowa.pl/dlibra/doccontent?id=51720&from=FBC Biblioteka Cyfrowa Uniwersytetu Wrocławskiego, Ubóstwo w Polsce]]]		[[Plik:Ubóstwo.png\|300px\|thumb\|right\|[http://www.bibliotekacyfrowa.pl/dlibra/doccontent?id=51720&from=FBC Biblioteka Cyfrowa Uniwersytetu Wrocławskiego, Ubóstwo w Polsce]]]
	Pojęcie ubóstwa, podobnie jak wiele innych pojęć stosowanych na gruncie nauk społecznych, trudno jest jednoznacznie i bezdyskusyjnie zdefiniować. Jego rozumienie zależne jest od tego, kto, gdzie, kiedy i w jakim celu go używa. Potocznie najczęściej kojarzone jest z sytuacją, w której jednostki lub rodziny nie mogą zaspokajać swoich podstawowych potrzeb materialnych i bytowych<ref> Por. R.Lister, Bieda, Wydawnictwo Sic!, Warszawa 2007.</ref>. Już na wstępie zatem rysują się wątpliwości dotyczące tego, jakie potrzeby należy uznać za podstawowe i jaki poziom ich zaspokojenia można uznać za wystarczający. Jednym ze sposobów poradzenia sobie jakoś z tymi wątpliwościami jest wprowadzenie rozróżnienia pomiędzy ubóstwem absolutnym a ubóstwem względnym. To pierwsze odsyła nas do tych potrzeb i takiego poziomu ich zaspokojenia, poniżej którego zagrożone jest biologiczne przeżycie oraz rozwój psycho-fizyczny człowieka w danych warunkach środowiskowych. Koncepcja ubóstwa względnego natomiast relatywizuje potrzeby i niezbędny poziom ich zaspokojenia w odniesieniu do przeciętnych warunków życia społecznego w danym miejscu i czasie. W tym przypadku poziom ubóstwa wyznaczany jest zatem przez taki zakres potrzeb i stopień ich zaspokojenia, które w danym społeczeństwie (i w określonym momencie) uważane są za minimalny możliwy do zaakceptowania standard życia. Oznacza to, że granica wyznaczająca zasięg ubóstwa względnego w poszczególnych społeczeństwach może być bardzo zróżnicowana, w zależności od przeciętej zamożności (zasobności) ich obywateli<ref> Por. R.Szarfenberg, C.Żołędowski, M.Theiss (red.), Ubóstwo i wykluczenie społeczne. Perspektywa poznawcza, IPS UW, Warszawa 2010.</ref>. Trzeba mieć świadomość, że tylko ubóstwo absolutne ma charakter biedy obiektywnej, natomiast ubóstwo względne wcale nie musi nią być, odnosi się bowiem w większym stopniu do nierówności dochodowych (poziomu życia), niż do rzeczywistej deprywacji potrzeb<ref> R.Lister, tamże.</ref>. Stąd każdy ogólny wzrost dochodów w danym społeczeństwie może bezpośrednio przekładać się na zmniejszenie zasięgu ubóstwa absolutnego (poprzez zwiększenie dochodów rodzin ubogich), ale nie musi mieć wpływu na ograniczenie ubóstwa względnego, ponieważ nie zawsze prowadzi do zmniejszenia nierówności dochodowych (a nawet mogą one się powiększać).		Pojęcie ubóstwa, podobnie jak wiele innych pojęć stosowanych na gruncie nauk społecznych, trudno jest jednoznacznie i bezdyskusyjnie zdefiniować. Jego rozumienie zależne jest od tego, kto, gdzie, kiedy i w jakim celu go używa. Potocznie najczęściej kojarzone jest z sytuacją, w której jednostki lub rodziny nie mogą zaspokajać swoich podstawowych potrzeb materialnych i bytowych<ref> Por. R.Lister, Bieda, Wydawnictwo Sic!, Warszawa 2007.</ref>. Już na wstępie zatem rysują się wątpliwości dotyczące tego, jakie potrzeby należy uznać za podstawowe i jaki poziom ich zaspokojenia można uznać za wystarczający. Jednym ze sposobów poradzenia sobie jakoś z tymi wątpliwościami jest wprowadzenie rozróżnienia pomiędzy ubóstwem absolutnym a ubóstwem względnym. To pierwsze odsyła nas do tych potrzeb i takiego poziomu ich zaspokojenia, poniżej którego zagrożone jest biologiczne przeżycie oraz rozwój psycho-fizyczny człowieka w danych warunkach środowiskowych. Koncepcja ubóstwa względnego natomiast relatywizuje potrzeby i niezbędny poziom ich zaspokojenia w odniesieniu do przeciętnych warunków życia społecznego w danym miejscu i czasie. W tym przypadku poziom ubóstwa wyznaczany jest zatem przez taki zakres potrzeb i stopień ich zaspokojenia, które w danym społeczeństwie (i w określonym momencie) uważane są za minimalny możliwy do zaakceptowania standard życia. Oznacza to, że granica wyznaczająca zasięg ubóstwa względnego w poszczególnych społeczeństwach może być bardzo zróżnicowana, w zależności od przeciętej zamożności (zasobności) ich obywateli<ref> Por. R.Szarfenberg, C.Żołędowski, M.Theiss (red.), Ubóstwo i wykluczenie społeczne. Perspektywa poznawcza, IPS UW, Warszawa 2010.</ref>. Trzeba mieć świadomość, że tylko ubóstwo absolutne ma charakter biedy obiektywnej, natomiast ubóstwo względne wcale nie musi nią być, odnosi się bowiem w większym stopniu do nierówności dochodowych (poziomu życia), niż do rzeczywistej deprywacji potrzeb<ref> R.Lister, tamże.</ref>. Stąd każdy ogólny wzrost dochodów w danym społeczeństwie może bezpośrednio przekładać się na zmniejszenie zasięgu ubóstwa absolutnego (poprzez zwiększenie dochodów rodzin ubogich), ale nie musi mieć wpływu na ograniczenie ubóstwa względnego, ponieważ nie zawsze prowadzi do zmniejszenia nierówności dochodowych (a nawet mogą one się powiększać).
Linia 39:		Linia 45:


	~~Autor:[[dr hab. Krystyna Faliszek]]~~

Milka o 12:03, 10 gru 2014

2014-12-10T12:03:41Z

← poprzednia wersja		Wersja z 14:03, 10 gru 2014
Linia 1:		Linia 1:
	[[Kategoria:Socjologia]]		[[Kategoria:Socjologia]]
			[[Plik:Ubóstwo.png\|300px\|thumb\|right\|[http://www.bibliotekacyfrowa.pl/dlibra/doccontent?id=51720&from=FBC Biblioteka Cyfrowa Uniwersytetu Wrocławskiego, Ubóstwo w Polsce]]]
	Pojęcie ubóstwa, podobnie jak wiele innych pojęć stosowanych na gruncie nauk społecznych, trudno jest jednoznacznie i bezdyskusyjnie zdefiniować. Jego rozumienie zależne jest od tego, kto, gdzie, kiedy i w jakim celu go używa. Potocznie najczęściej kojarzone jest z sytuacją, w której jednostki lub rodziny nie mogą zaspokajać swoich podstawowych potrzeb materialnych i bytowych<ref> Por. R.Lister, Bieda, Wydawnictwo Sic!, Warszawa 2007.</ref>. Już na wstępie zatem rysują się wątpliwości dotyczące tego, jakie potrzeby należy uznać za podstawowe i jaki poziom ich zaspokojenia można uznać za wystarczający. Jednym ze sposobów poradzenia sobie jakoś z tymi wątpliwościami jest wprowadzenie rozróżnienia pomiędzy ubóstwem absolutnym a ubóstwem względnym. To pierwsze odsyła nas do tych potrzeb i takiego poziomu ich zaspokojenia, poniżej którego zagrożone jest biologiczne przeżycie oraz rozwój psycho-fizyczny człowieka w danych warunkach środowiskowych. Koncepcja ubóstwa względnego natomiast relatywizuje potrzeby i niezbędny poziom ich zaspokojenia w odniesieniu do przeciętnych warunków życia społecznego w danym miejscu i czasie. W tym przypadku poziom ubóstwa wyznaczany jest zatem przez taki zakres potrzeb i stopień ich zaspokojenia, które w danym społeczeństwie (i w określonym momencie) uważane są za minimalny możliwy do zaakceptowania standard życia. Oznacza to, że granica wyznaczająca zasięg ubóstwa względnego w poszczególnych społeczeństwach może być bardzo zróżnicowana, w zależności od przeciętej zamożności (zasobności) ich obywateli<ref> Por. R.Szarfenberg, C.Żołędowski, M.Theiss (red.), Ubóstwo i wykluczenie społeczne. Perspektywa poznawcza, IPS UW, Warszawa 2010.</ref>. Trzeba mieć świadomość, że tylko ubóstwo absolutne ma charakter biedy obiektywnej, natomiast ubóstwo względne wcale nie musi nią być, odnosi się bowiem w większym stopniu do nierówności dochodowych (poziomu życia), niż do rzeczywistej deprywacji potrzeb<ref> R.Lister, tamże.</ref>. Stąd każdy ogólny wzrost dochodów w danym społeczeństwie może bezpośrednio przekładać się na zmniejszenie zasięgu ubóstwa absolutnego (poprzez zwiększenie dochodów rodzin ubogich), ale nie musi mieć wpływu na ograniczenie ubóstwa względnego, ponieważ nie zawsze prowadzi do zmniejszenia nierówności dochodowych (a nawet mogą one się powiększać).		Pojęcie ubóstwa, podobnie jak wiele innych pojęć stosowanych na gruncie nauk społecznych, trudno jest jednoznacznie i bezdyskusyjnie zdefiniować. Jego rozumienie zależne jest od tego, kto, gdzie, kiedy i w jakim celu go używa. Potocznie najczęściej kojarzone jest z sytuacją, w której jednostki lub rodziny nie mogą zaspokajać swoich podstawowych potrzeb materialnych i bytowych<ref> Por. R.Lister, Bieda, Wydawnictwo Sic!, Warszawa 2007.</ref>. Już na wstępie zatem rysują się wątpliwości dotyczące tego, jakie potrzeby należy uznać za podstawowe i jaki poziom ich zaspokojenia można uznać za wystarczający. Jednym ze sposobów poradzenia sobie jakoś z tymi wątpliwościami jest wprowadzenie rozróżnienia pomiędzy ubóstwem absolutnym a ubóstwem względnym. To pierwsze odsyła nas do tych potrzeb i takiego poziomu ich zaspokojenia, poniżej którego zagrożone jest biologiczne przeżycie oraz rozwój psycho-fizyczny człowieka w danych warunkach środowiskowych. Koncepcja ubóstwa względnego natomiast relatywizuje potrzeby i niezbędny poziom ich zaspokojenia w odniesieniu do przeciętnych warunków życia społecznego w danym miejscu i czasie. W tym przypadku poziom ubóstwa wyznaczany jest zatem przez taki zakres potrzeb i stopień ich zaspokojenia, które w danym społeczeństwie (i w określonym momencie) uważane są za minimalny możliwy do zaakceptowania standard życia. Oznacza to, że granica wyznaczająca zasięg ubóstwa względnego w poszczególnych społeczeństwach może być bardzo zróżnicowana, w zależności od przeciętej zamożności (zasobności) ich obywateli<ref> Por. R.Szarfenberg, C.Żołędowski, M.Theiss (red.), Ubóstwo i wykluczenie społeczne. Perspektywa poznawcza, IPS UW, Warszawa 2010.</ref>. Trzeba mieć świadomość, że tylko ubóstwo absolutne ma charakter biedy obiektywnej, natomiast ubóstwo względne wcale nie musi nią być, odnosi się bowiem w większym stopniu do nierówności dochodowych (poziomu życia), niż do rzeczywistej deprywacji potrzeb<ref> R.Lister, tamże.</ref>. Stąd każdy ogólny wzrost dochodów w danym społeczeństwie może bezpośrednio przekładać się na zmniejszenie zasięgu ubóstwa absolutnego (poprzez zwiększenie dochodów rodzin ubogich), ale nie musi mieć wpływu na ograniczenie ubóstwa względnego, ponieważ nie zawsze prowadzi do zmniejszenia nierówności dochodowych (a nawet mogą one się powiększać).

Milka o 11:32, 10 gru 2014

2014-12-10T11:32:05Z

← poprzednia wersja		Wersja z 13:32, 10 gru 2014
Linia 44:		Linia 44:
	==Bibliografia==		==Bibliografia==

	#Czapiński J., Panek T. (red.), Diagnoza społeczna 2009. Warunki i jakość życia Polaków, www.diagnoza.com , dostęp 2.10.2013		#Czapiński J., Panek T. (red.), Diagnoza społeczna 2009. Warunki i jakość życia Polaków, [http://www.diagnoza.com www.diagnoza.com] , dostęp 2.10.2013
	#Czapiński J., Panek T. (red.), Diagnoza społeczna 2013. Warunki i jakość życia Polaków, www.diagnoza.com , dostęp 2.10.2013		#Czapiński J., Panek T. (red.), Diagnoza społeczna 2013. Warunki i jakość życia Polaków, [http://www.diagnoza.com www.diagnoza.com] , dostęp 2.10.2013
	#Faliszek K., Łęcki K., Wódz K., Górnicy. Zbiorowości górnicze u progu zmian, Wydawnictwo Naukowe Śląsk, Katowice 2001		#Faliszek K., Łęcki K., Wódz K., Górnicy. Zbiorowości górnicze u progu zmian, Wydawnictwo Naukowe Śląsk, Katowice 2001
	#Golinowska S., Tarkowska E., Topińska I. (red.), Ubóstwo i wykluczenie społeczne. Badania. Metody. Wyniki, IPiSS, Warszawa 2005		#Golinowska S., Tarkowska E., Topińska I. (red.), Ubóstwo i wykluczenie społeczne. Badania. Metody. Wyniki, IPiSS, Warszawa 2005

Milka o 09:12, 18 lis 2014

2014-11-18T09:12:51Z

← poprzednia wersja		Wersja z 11:12, 18 lis 2014
Linia 37:		Linia 37:

	Specyfiką ubóstwa w województwie śląskim jest dominacja biedy miejskiej nad biedą wiejską, co jest przeciwieństwem tendencji ogólnopolskiej. Wynika to przede wszystkim z wysokiego stopnia urbanizacji regionu (wskaźnik urbanizacji w 2012 roku to 77,6% - najwyższy w Polsce<ref>www.slaskie.pl. Dostęp 27.09.2013.</ref> ), ale wiąże się też zapewne ze szczególnymi uwarunkowaniami jego rozwoju, opartego przede wszystkim na wielkich zakładach przemysłu wydobywczego i ciężkiego (kopalnie i huty). Procesy deindustrializacji i restrukturyzacji tego przemysłu w latach dziewięćdziesiątych XX wieku oraz na początku XXI wieku spowodowały wzrost bezrobocia, które dotknęło pracowników likwidowanych, restrukturyzowanych bądź prywatyzowanych zakładów przemysłowych. Stąd największa koncentracja problemu ubóstwa ma miejsce w najsilniej uprzemysłowionych (i zurbanizowanych) obszarach regionu (dane na koniec 2010 roku): w gminach miejskich, w powiatach grodzkich oraz w podregionach bytomskim i sosnowieckim<ref> Ubóstwo w województwie śląskim - skala, przyczyny, skutki. Obserwatorium Integracji Społecznej Województwa Śląskiego, Katowice, kwiecień 2012; http://rops-katowice.pl/ois. Dostęp 21.09.2013.</ref>. Charakterystyczne są enklawy ubóstwa tworzące się w starych dzielnicach mieszkalno-przemysłowych wielkich miast, w których na degradację środowiska mieszkalnego (zły stan budynków i mieszkań, zaniedbane otoczenie i infrastruktura komunalna), nakłada się degradacja środowiska społecznego (dominacja ludności o niskim statusie materialnym i społecznym, osób w podeszłym wieku, często samotnych, liczne przejawy dezorganizacji społecznej)<ref> K.Wódz, Underclass w starych dzielnicach przemysłowych miast Górnego Śląska, [w:] I.Machaj, J.Styk (red.), Stare i nowe struktury społeczne w Polsce. Tom I: Miasto, Wydawnictwo UMCS, Lublin 1994.</ref>. Często dochodzi do tego jeszcze także specyficzna tradycja kulturowa dziedziczona z pokolenia na pokolenie w rodzinach śląskich, która utrudnia adaptację do zmieniającej się rzeczywistości i sprostanie niesionym przez nią wyzwaniom<ref> K.Wódz, K.Łęcki, Nowe i stare ubóstwo na Górnym Śląsku (Ubóstwo w rejonie pogranicza kulturowego), „Kultura i Społeczeństwo” nr 2/1998.</ref>. Do lat sześćdziesiątych XX wieku dzielnice te zamieszkiwane były głównie przez pracowników pobliskich zakładów przemysłowych (głównie kopalni i hut) i ich rodziny. Od lat siedemdziesiątych następowała stopniowo wymiana mieszkańców, polegająca na tym, że rodzima ludność przenosiła się do nowobudowanych osiedli i mieszkań o wyższym standardzie (przeważnie były to tzw. bloki z wielkiej płyty), a w jej miejsce napływali ludzie o najsłabszej kondycji ekonomicznej, szukający najtańszych bądź darmowych mieszkań (np. bezdomni zajmowali pustostany przeznaczone do wyburzenia). Te zdegradowane, nieatrakcyjne zasoby mieszkaniowe były też czasem wykorzystywane przez samorządy lokalne wielu miast jako mieszkania socjalne dla osób lub rodzin po eksmisjach. W powiązaniu ze specyficznymi cechami tradycyjnej kultury górniczej (swoisty etos pracy, silne poczucie tożsamości regionalnej, religijność, posługiwanie się gwarą śląską) powstały w tych dzielnicach zalążki szczególnego typu społeczności dotkniętych ubóstwem, określanych przez socjologów jako underclass<ref> K.Faliszek, K.Łęcki, K.Wódz, Górnicy. Zbiorowości górnicze u progu zmian, Wydawnictwo Naukowe Śląsk, Katowice 2001; K.Wódz (red.), Przestrzeń – środowisko społeczne – środowisko kulturowe. Z badań nad starymi dzielnicami miast Górnego Śląska, Wydawnictwo Uniwersytetu Śląskiego, Katowice 1992; N.Juzwa, K.Wódz (red.), Rewitalizacja historycznych dzielnic mieszkalno-przemysłowych. Idee – projekty – realizacje. Katowice 1996. A.Karwacki, Błędne koło. Reprodukcja kultury podklasy społecznej. Wydawnictwo UMK, Toruń 2006.</ref>.		Specyfiką ubóstwa w województwie śląskim jest dominacja biedy miejskiej nad biedą wiejską, co jest przeciwieństwem tendencji ogólnopolskiej. Wynika to przede wszystkim z wysokiego stopnia urbanizacji regionu (wskaźnik urbanizacji w 2012 roku to 77,6% - najwyższy w Polsce<ref>www.slaskie.pl. Dostęp 27.09.2013.</ref> ), ale wiąże się też zapewne ze szczególnymi uwarunkowaniami jego rozwoju, opartego przede wszystkim na wielkich zakładach przemysłu wydobywczego i ciężkiego (kopalnie i huty). Procesy deindustrializacji i restrukturyzacji tego przemysłu w latach dziewięćdziesiątych XX wieku oraz na początku XXI wieku spowodowały wzrost bezrobocia, które dotknęło pracowników likwidowanych, restrukturyzowanych bądź prywatyzowanych zakładów przemysłowych. Stąd największa koncentracja problemu ubóstwa ma miejsce w najsilniej uprzemysłowionych (i zurbanizowanych) obszarach regionu (dane na koniec 2010 roku): w gminach miejskich, w powiatach grodzkich oraz w podregionach bytomskim i sosnowieckim<ref> Ubóstwo w województwie śląskim - skala, przyczyny, skutki. Obserwatorium Integracji Społecznej Województwa Śląskiego, Katowice, kwiecień 2012; http://rops-katowice.pl/ois. Dostęp 21.09.2013.</ref>. Charakterystyczne są enklawy ubóstwa tworzące się w starych dzielnicach mieszkalno-przemysłowych wielkich miast, w których na degradację środowiska mieszkalnego (zły stan budynków i mieszkań, zaniedbane otoczenie i infrastruktura komunalna), nakłada się degradacja środowiska społecznego (dominacja ludności o niskim statusie materialnym i społecznym, osób w podeszłym wieku, często samotnych, liczne przejawy dezorganizacji społecznej)<ref> K.Wódz, Underclass w starych dzielnicach przemysłowych miast Górnego Śląska, [w:] I.Machaj, J.Styk (red.), Stare i nowe struktury społeczne w Polsce. Tom I: Miasto, Wydawnictwo UMCS, Lublin 1994.</ref>. Często dochodzi do tego jeszcze także specyficzna tradycja kulturowa dziedziczona z pokolenia na pokolenie w rodzinach śląskich, która utrudnia adaptację do zmieniającej się rzeczywistości i sprostanie niesionym przez nią wyzwaniom<ref> K.Wódz, K.Łęcki, Nowe i stare ubóstwo na Górnym Śląsku (Ubóstwo w rejonie pogranicza kulturowego), „Kultura i Społeczeństwo” nr 2/1998.</ref>. Do lat sześćdziesiątych XX wieku dzielnice te zamieszkiwane były głównie przez pracowników pobliskich zakładów przemysłowych (głównie kopalni i hut) i ich rodziny. Od lat siedemdziesiątych następowała stopniowo wymiana mieszkańców, polegająca na tym, że rodzima ludność przenosiła się do nowobudowanych osiedli i mieszkań o wyższym standardzie (przeważnie były to tzw. bloki z wielkiej płyty), a w jej miejsce napływali ludzie o najsłabszej kondycji ekonomicznej, szukający najtańszych bądź darmowych mieszkań (np. bezdomni zajmowali pustostany przeznaczone do wyburzenia). Te zdegradowane, nieatrakcyjne zasoby mieszkaniowe były też czasem wykorzystywane przez samorządy lokalne wielu miast jako mieszkania socjalne dla osób lub rodzin po eksmisjach. W powiązaniu ze specyficznymi cechami tradycyjnej kultury górniczej (swoisty etos pracy, silne poczucie tożsamości regionalnej, religijność, posługiwanie się gwarą śląską) powstały w tych dzielnicach zalążki szczególnego typu społeczności dotkniętych ubóstwem, określanych przez socjologów jako underclass<ref> K.Faliszek, K.Łęcki, K.Wódz, Górnicy. Zbiorowości górnicze u progu zmian, Wydawnictwo Naukowe Śląsk, Katowice 2001; K.Wódz (red.), Przestrzeń – środowisko społeczne – środowisko kulturowe. Z badań nad starymi dzielnicami miast Górnego Śląska, Wydawnictwo Uniwersytetu Śląskiego, Katowice 1992; N.Juzwa, K.Wódz (red.), Rewitalizacja historycznych dzielnic mieszkalno-przemysłowych. Idee – projekty – realizacje. Katowice 1996. A.Karwacki, Błędne koło. Reprodukcja kultury podklasy społecznej. Wydawnictwo UMK, Toruń 2006.</ref>.


			Autor:[[dr hab. Krystyna Faliszek]]


			==Bibliografia==

			#Czapiński J., Panek T. (red.), Diagnoza społeczna 2009. Warunki i jakość życia Polaków, www.diagnoza.com , dostęp 2.10.2013
			#Czapiński J., Panek T. (red.), Diagnoza społeczna 2013. Warunki i jakość życia Polaków, www.diagnoza.com , dostęp 2.10.2013
			#Faliszek K., Łęcki K., Wódz K., Górnicy. Zbiorowości górnicze u progu zmian, Wydawnictwo Naukowe Śląsk, Katowice 2001
			#Golinowska S., Tarkowska E., Topińska I. (red.), Ubóstwo i wykluczenie społeczne. Badania. Metody. Wyniki, IPiSS, Warszawa 2005
			#Grotowska-Leder J., Fenomen wielkomiejskiej biedy. Od epizodu do underclass, Wydawnictwo UŁ, Łódź 2002
			#Juzwa N., Wódz K. (red.), Rewitalizacja historycznych dzielnic mieszkalno-przemysłowych. Idee – projekty – realizacje. Katowice 1996.
			#Karwacki A., Błędne koło. Reprodukcja kultury podklasy społecznej. Wydawnictwo UMK, Toruń 2006
			#Lister R., Bieda, Wydawnictwo Sic!, Warszawa 2007
			#Panek T., Podgórski J., Szulc A., Ubóstwo: teoria i praktyka pomiaru, SGH, Warszawa 1999
			#Rysz-Kowalczyk B. (red.), Leksykon polityki społecznej, Oficyna Wydawnicza ASPRA-JR, Warszawa 2001
			#Schiller B.R., The economics of poverty and discrimination, Pearson Prentice Hall, Upper Saddle River 2004
			#Szarfenberg R., Żołędowski C., Theiss M. (red.), Ubóstwo i wykluczenie społeczne. Perspektywa poznawcza, IPS UW, Warszawa 2010
			#Wódz K. (red.), Przestrzeń – środowisko społeczne – środowisko kulturowe. Z badań nad starymi dzielnicami miast Górnego Śląska, Wydawnictwo Uniwersytetu Śląskiego, Katowice 1992;
			#Wódz K., Underclass w starych dzielnicach przemysłowych miast Górnego Śląska, [w:] I.Machaj, J.Styk (red.), Stare i nowe struktury społeczne w Polsce. Tom I: Miasto, Wydawnictwo UMCS, Lublin 1994;
			#Wódz K., Łęcki K., Nowe i stare ubóstwo na Górnym Śląsku (Ubóstwo w rejonie pogranicza kulturowego), „Kultura i Społeczeństwo” nr 2/1998.

			==Przypisy==

			<references/>

Milka o 09:11, 18 lis 2014

2014-11-18T09:11:38Z

@@ Linia 19: / Linia 19: @@
 ==Mierzenie ubóstwa==
 [[Plik:Ubostwo tab.1.png|300px|thumb|right|Tabela 1. Zasięg ubóstwa w Polsce w latach 1997 - 2012.]]
-[[Plik:Ubostwo tab.2.png|300px|thumb|right|Tabela 2. Zasięg ubóstwa w województwie śląskim w latach 2005 - 2012.]]
 Kluczową kwestią w przeciwdziałaniu ubóstwu jest jego mierzenie. Tu również znajdziemy w literaturze ogromnie wiele różnorodnych miar i wskaźników, przy pomocy których próbuje się obrazować biedę - jej zasięg, głębokość i trwałość. W zależności od przyjętej definicji ubóstwa konstruowane są też różne jego miary. Nie wdając się w rozbudowane rozważania teoretyczne i metodologiczne, można wskazać na kilka najczęściej stosowanych w polityce społecznej miar ubóstwa. Jeśli chodzi o ubóstwo absolutne, to najczęściej stosowanymi jego miarami jest linia minimum egzystencji, obliczana jako koszt koszyka wybranych podstawowych dóbr i usług według minimalnych cen w danym kraju  oraz linia wyznaczana przez dochód rozporządzalny na osobę na poziomie od jednego do dwóch dolarów amerykańskich dziennie (dla krajów rozwijających się)<ref> W badaniach prowadzonych na zlecenie Banku Światowego najczęściej przyjmowaną granicą ubóstwa skrajnego jest kwota 1,25 lub 2 dolary USD na dzień (liczone według siły nabywczej – PPP); http://www.worldbank.org; data dostępu: 4.09.2013.</ref>  oraz pięć lub dziesięć dolarów amerykańskich dziennie (dla krajów członkowskich UE)<ref>http://ec.europa.eu/social/main.jsp?catId=1049&langId=en; data dostępu 28.08.2013.</ref> .
@@ Linia 25: / Linia 25: @@
 Przy mierzeniu ubóstwa ważne jest określenie nie tylko jego zasięgu, ale i tego, jak bardzo i jak długo dotyka ono ludzi, czyli jego głębokości i trwałości. Mierząc głębokość ubóstwa wykorzystuje się miarę, jaką jest luka dochodowa, czyli różnica pomiędzy średnim poziomem dochodów ludzi ubogich a daną linią ubóstwa<ref> Tamże.</ref>.  Określa ona, o ile musiałby wzrosnąć przeciętny dochód osoby ubogiej, aby osiągnął kwotę przyjętą jako dana linia ubóstwa. Trwałość ubóstwa (mierzona najczęściej w latach) ma natomiast ogromne znaczenie dla procesów wykluczenia i marginalizacji społecznej, ponieważ są one związane z długotrwałym doświadczaniem niedostatku<ref> Patrz szerzej na ten temat: J.Grotowska-Leder, Fenomen wielkomiejskiej biedy. Od epizodu do underclass, Wydawnictwo UŁ, Łódź 2002.</ref>.

Milka o 09:09, 18 lis 2014

2014-11-18T09:09:25Z

← poprzednia wersja		Wersja z 11:09, 18 lis 2014
Linia 19:		Linia 19:
	==Mierzenie ubóstwa==		==Mierzenie ubóstwa==
	[[Plik:Ubostwo tab.1.png\|300px\|thumb\|right\|Tabela 1. Zasięg ubóstwa w Polsce w latach 1997 - 2012.]]		[[Plik:Ubostwo tab.1.png\|300px\|thumb\|right\|Tabela 1. Zasięg ubóstwa w Polsce w latach 1997 - 2012.]]
			[[Plik:Ubostwo tab.2.png\|300px\|thumb\|right\|Tabela 2. Zasięg ubóstwa w województwie śląskim w latach 2005 - 2012.]]
	Kluczową kwestią w przeciwdziałaniu ubóstwu jest jego mierzenie. Tu również znajdziemy w literaturze ogromnie wiele różnorodnych miar i wskaźników, przy pomocy których próbuje się obrazować biedę - jej zasięg, głębokość i trwałość. W zależności od przyjętej definicji ubóstwa konstruowane są też różne jego miary. Nie wdając się w rozbudowane rozważania teoretyczne i metodologiczne, można wskazać na kilka najczęściej stosowanych w polityce społecznej miar ubóstwa. Jeśli chodzi o ubóstwo absolutne, to najczęściej stosowanymi jego miarami jest linia minimum egzystencji, obliczana jako koszt koszyka wybranych podstawowych dóbr i usług według minimalnych cen w danym kraju oraz linia wyznaczana przez dochód rozporządzalny na osobę na poziomie od jednego do dwóch dolarów amerykańskich dziennie (dla krajów rozwijających się)<ref> W badaniach prowadzonych na zlecenie Banku Światowego najczęściej przyjmowaną granicą ubóstwa skrajnego jest kwota 1,25 lub 2 dolary USD na dzień (liczone według siły nabywczej – PPP); http://www.worldbank.org; data dostępu: 4.09.2013.</ref> oraz pięć lub dziesięć dolarów amerykańskich dziennie (dla krajów członkowskich UE)<ref>http://ec.europa.eu/social/main.jsp?catId=1049&langId=en; data dostępu 28.08.2013.</ref> .		Kluczową kwestią w przeciwdziałaniu ubóstwu jest jego mierzenie. Tu również znajdziemy w literaturze ogromnie wiele różnorodnych miar i wskaźników, przy pomocy których próbuje się obrazować biedę - jej zasięg, głębokość i trwałość. W zależności od przyjętej definicji ubóstwa konstruowane są też różne jego miary. Nie wdając się w rozbudowane rozważania teoretyczne i metodologiczne, można wskazać na kilka najczęściej stosowanych w polityce społecznej miar ubóstwa. Jeśli chodzi o ubóstwo absolutne, to najczęściej stosowanymi jego miarami jest linia minimum egzystencji, obliczana jako koszt koszyka wybranych podstawowych dóbr i usług według minimalnych cen w danym kraju oraz linia wyznaczana przez dochód rozporządzalny na osobę na poziomie od jednego do dwóch dolarów amerykańskich dziennie (dla krajów rozwijających się)<ref> W badaniach prowadzonych na zlecenie Banku Światowego najczęściej przyjmowaną granicą ubóstwa skrajnego jest kwota 1,25 lub 2 dolary USD na dzień (liczone według siły nabywczej – PPP); http://www.worldbank.org; data dostępu: 4.09.2013.</ref> oraz pięć lub dziesięć dolarów amerykańskich dziennie (dla krajów członkowskich UE)<ref>http://ec.europa.eu/social/main.jsp?catId=1049&langId=en; data dostępu 28.08.2013.</ref> .

Milka o 09:07, 18 lis 2014

2014-11-18T09:07:01Z

← poprzednia wersja		Wersja z 11:07, 18 lis 2014
Linia 18:		Linia 18:

	==Mierzenie ubóstwa==		==Mierzenie ubóstwa==
	[[Plik:Ubostwo tab.1.png\|~~250px~~\|thumb\|right\|Tabela 1. Zasięg ubóstwa w Polsce w latach 1997 - 2012.]]		[[Plik:Ubostwo tab.1.png\|300px\|thumb\|right\|Tabela 1. Zasięg ubóstwa w Polsce w latach 1997 - 2012.]]
	Kluczową kwestią w przeciwdziałaniu ubóstwu jest jego mierzenie. Tu również znajdziemy w literaturze ogromnie wiele różnorodnych miar i wskaźników, przy pomocy których próbuje się obrazować biedę - jej zasięg, głębokość i trwałość. W zależności od przyjętej definicji ubóstwa konstruowane są też różne jego miary. Nie wdając się w rozbudowane rozważania teoretyczne i metodologiczne, można wskazać na kilka najczęściej stosowanych w polityce społecznej miar ubóstwa. Jeśli chodzi o ubóstwo absolutne, to najczęściej stosowanymi jego miarami jest linia minimum egzystencji, obliczana jako koszt koszyka wybranych podstawowych dóbr i usług według minimalnych cen w danym kraju oraz linia wyznaczana przez dochód rozporządzalny na osobę na poziomie od jednego do dwóch dolarów amerykańskich dziennie (dla krajów rozwijających się)<ref> W badaniach prowadzonych na zlecenie Banku Światowego najczęściej przyjmowaną granicą ubóstwa skrajnego jest kwota 1,25 lub 2 dolary USD na dzień (liczone według siły nabywczej – PPP); http://www.worldbank.org; data dostępu: 4.09.2013.</ref> oraz pięć lub dziesięć dolarów amerykańskich dziennie (dla krajów członkowskich UE)<ref>http://ec.europa.eu/social/main.jsp?catId=1049&langId=en; data dostępu 28.08.2013.</ref> .		Kluczową kwestią w przeciwdziałaniu ubóstwu jest jego mierzenie. Tu również znajdziemy w literaturze ogromnie wiele różnorodnych miar i wskaźników, przy pomocy których próbuje się obrazować biedę - jej zasięg, głębokość i trwałość. W zależności od przyjętej definicji ubóstwa konstruowane są też różne jego miary. Nie wdając się w rozbudowane rozważania teoretyczne i metodologiczne, można wskazać na kilka najczęściej stosowanych w polityce społecznej miar ubóstwa. Jeśli chodzi o ubóstwo absolutne, to najczęściej stosowanymi jego miarami jest linia minimum egzystencji, obliczana jako koszt koszyka wybranych podstawowych dóbr i usług według minimalnych cen w danym kraju oraz linia wyznaczana przez dochód rozporządzalny na osobę na poziomie od jednego do dwóch dolarów amerykańskich dziennie (dla krajów rozwijających się)<ref> W badaniach prowadzonych na zlecenie Banku Światowego najczęściej przyjmowaną granicą ubóstwa skrajnego jest kwota 1,25 lub 2 dolary USD na dzień (liczone według siły nabywczej – PPP); http://www.worldbank.org; data dostępu: 4.09.2013.</ref> oraz pięć lub dziesięć dolarów amerykańskich dziennie (dla krajów członkowskich UE)<ref>http://ec.europa.eu/social/main.jsp?catId=1049&langId=en; data dostępu 28.08.2013.</ref> .