Teatry muzyczne na Górnym Śląsku - Historia wersji

Praktykant: /* Bibliografia */

2020-06-02T11:05:56Z

Bibliografia

← poprzednia wersja		Wersja z 13:05, 2 cze 2020
Linia 110:		Linia 110:

	#15 lat Państwowej Operetki Śląskiej w Gliwicach. Red. M. Błoszczyńska. Katowice 1967.		#15 lat Państwowej Operetki Śląskiej w Gliwicach. Red. M. Błoszczyńska. Katowice 1967.
	#Biały L.: Z dziejów niemieckiego teatru w Królewskiej Hucie na przełomie XIX i XX wieku. „Zeszyty Chorzowskie” 2010, nr 11, s.?		#Biały L.: Z dziejów niemieckiego teatru w Królewskiej Hucie na przełomie XIX i XX wieku. „Zeszyty Chorzowskie” 2010, nr 11, s.6.
	#Erich P.: Geschichte des Oberschlesischen Landestheaters und Landesorchesters in Beuthen os. Dortmund 1972.		#Erich P.: Geschichte des Oberschlesischen Landestheaters und Landesorchesters in Beuthen os. Dortmund 1972.
	#Funde und Befunde zur schlesischen Theatergeschichte. Zusammengestellt von B. Rudin. Bd 2; B. Vogelsang: Theaterbau in Schlesien. Dortmund 1984.		#Funde und Befunde zur schlesischen Theatergeschichte. Zusammengestellt von B. Rudin. Bd 2; B. Vogelsang: Theaterbau in Schlesien. Dortmund 1984.

Praktykant o 18:47, 13 lut 2020

2020-02-13T18:47:49Z

← poprzednia wersja		Wersja z 20:47, 13 lut 2020
Linia 15:		Linia 15:

	Równolegle w pierwszej połowie XIX wieku na terenie Górnego Śląska pojawiły się pierwsze publiczne budynki teatralne i sale widowiskowe, m. in. w Nysie, Opolu i Brzegu. Z kolei w latach siedemdziesiątych XIX w. otwarto salę teatralną w Raciborzu<ref>por. J. Michalik: Książki o teatrze niemieckim na Śląsku. „Pamiętnik Teatralny” 1988, z. 3-4.</ref>. Z czasem nowoczesne gmachy teatralne powstały w 1890 r. w Gliwicach, w 1901 r. w Bytomiu i w 1907 r. w Katowicach. Równocześnie w Królewskiej Hucie wybudowany został Hotel „Graf Reden”, w którym wielofunkcyjna sala balowo-widowiskowa mieściła 2000. widownię teatralną. Dwa pozostałe gmachy teatralne zbudowano w 1890 r. w Bielsku i w 1910 r. w Cieszynie, miastach będących w strukturach administracji Monarchii Austrowęgierskiej. Spowodowały one pojawienie się stałych zespołów scenicznych, posiadających mniejsze lub większe zespoły wokalne i muzyczne. W efekcie pod koniec XIX w. gliwicki „Viktoriatheater” był siedzibą zespołu operowego i centrum życia teatralnego regionu. Z czasem funkcję tą przejął Teatr Miejski (Stadttheater) w Bytomiu, z chwilą gdy w jego repertuarze znalazła się m. in. klasyka literatury operowej, w tym m. in. C. Kreutzera ''Nocleg w Grenadzie'', P. Mascagniego ''Rycerskość wieśniacza'', G. Verdiego ''Aida'', a także najtrudniejsze opery R. Wagnera ''Tannhäuser, Lohengrin'' i ''Śpiewacy norymberscy''. Przed pierwszą wojną światową opery i operetki wystawiał także „Stadt Theater in Kattowic” (Teatr Miejski w Katowicach). Idei popularyzacji teatru muzycznego służył także w latach 1901-1919 objazdowy „Oberschlesisches Volksteater” z Królewskiej Huty. Wystawiał on repertuar popularny<ref>L. Biały: Z dziejów niemieckiego teatru w Królewskiej Hucie na przełomie XIX i XX wieku. „Zeszyty Chorzowskie” 2010, nr 11, s. 6.</ref>, w którym dominowały m. in. śpiewogry, wodewile i operetki. Podobny repertuar posiadał ponadto otwarty w 1903 r. w Gliwicach „Volkstheater”, znany jako „Teatr Ludowy”. Oba prowadziły na terenie niemal całego Górnego Śląska ożywioną działalność objazdową, w tym zwłaszcza w środowiskach pozbawionych dostępu do sztuki teatru. Z kolei w latach 1925-1933 działalność tą kontynuował wrocławski „Die Schlesische Bühne des Bühnenvolksbundes”, a w latach 1929-1933 zespół zabrzańskiego „Oberschlesische Wanderbühne”, działający przy Bund für Arbeiterbildung. Ich występy organizowały najczęściej istniejące w miastach górnośląskich miejscowe tzw. Theatergemeinde (Gminy teatralne). Zespoły te występowały po obu stronach granicy<ref>por. K. Weber: Geschichte des Theaterwesens in Schlesien. Daten und Fakten – von den Anfängen bis zum Jahre 1944. Dortmund 1980, s. 340.</ref>.		Równolegle w pierwszej połowie XIX wieku na terenie Górnego Śląska pojawiły się pierwsze publiczne budynki teatralne i sale widowiskowe, m. in. w Nysie, Opolu i Brzegu. Z kolei w latach siedemdziesiątych XIX w. otwarto salę teatralną w Raciborzu<ref>por. J. Michalik: Książki o teatrze niemieckim na Śląsku. „Pamiętnik Teatralny” 1988, z. 3-4.</ref>. Z czasem nowoczesne gmachy teatralne powstały w 1890 r. w Gliwicach, w 1901 r. w Bytomiu i w 1907 r. w Katowicach. Równocześnie w Królewskiej Hucie wybudowany został Hotel „Graf Reden”, w którym wielofunkcyjna sala balowo-widowiskowa mieściła 2000. widownię teatralną. Dwa pozostałe gmachy teatralne zbudowano w 1890 r. w Bielsku i w 1910 r. w Cieszynie, miastach będących w strukturach administracji Monarchii Austrowęgierskiej. Spowodowały one pojawienie się stałych zespołów scenicznych, posiadających mniejsze lub większe zespoły wokalne i muzyczne. W efekcie pod koniec XIX w. gliwicki „Viktoriatheater” był siedzibą zespołu operowego i centrum życia teatralnego regionu. Z czasem funkcję tą przejął Teatr Miejski (Stadttheater) w Bytomiu, z chwilą gdy w jego repertuarze znalazła się m. in. klasyka literatury operowej, w tym m. in. C. Kreutzera ''Nocleg w Grenadzie'', P. Mascagniego ''Rycerskość wieśniacza'', G. Verdiego ''Aida'', a także najtrudniejsze opery R. Wagnera ''Tannhäuser, Lohengrin'' i ''Śpiewacy norymberscy''. Przed pierwszą wojną światową opery i operetki wystawiał także „Stadt Theater in Kattowic” (Teatr Miejski w Katowicach). Idei popularyzacji teatru muzycznego służył także w latach 1901-1919 objazdowy „Oberschlesisches Volksteater” z Królewskiej Huty. Wystawiał on repertuar popularny<ref>L. Biały: Z dziejów niemieckiego teatru w Królewskiej Hucie na przełomie XIX i XX wieku. „Zeszyty Chorzowskie” 2010, nr 11, s. 6.</ref>, w którym dominowały m. in. śpiewogry, wodewile i operetki. Podobny repertuar posiadał ponadto otwarty w 1903 r. w Gliwicach „Volkstheater”, znany jako „Teatr Ludowy”. Oba prowadziły na terenie niemal całego Górnego Śląska ożywioną działalność objazdową, w tym zwłaszcza w środowiskach pozbawionych dostępu do sztuki teatru. Z kolei w latach 1925-1933 działalność tą kontynuował wrocławski „Die Schlesische Bühne des Bühnenvolksbundes”, a w latach 1929-1933 zespół zabrzańskiego „Oberschlesische Wanderbühne”, działający przy Bund für Arbeiterbildung. Ich występy organizowały najczęściej istniejące w miastach górnośląskich miejscowe tzw. Theatergemeinde (Gminy teatralne). Zespoły te występowały po obu stronach granicy<ref>por. K. Weber: Geschichte des Theaterwesens in Schlesien. Daten und Fakten – von den Anfängen bis zum Jahre 1944. Dortmund 1980, s. 340.</ref>.
	[[Plik:Muzyka2.jpg\|500px\|thumb\|right\|Borys Godunow M. Musorgskiego. Reż. W. Ochman, scen. A. Rzepka, prem. 5 IV 2004 r. Opera Śląska w Bytomiu. Fot. T. Zakrzewski. (~~Z archiw.~~ Opery Śląskiej).]]		[[Plik:Muzyka2.jpg\|500px\|thumb\|right\|''Borys Godunow'' M. Musorgskiego. Reż. W. Ochman, scen. A. Rzepka, prem. 5 IV 2004 r. Opera Śląska w Bytomiu. Fot. T. Zakrzewski (z archiwum Opery Śląskiej).]]

	Po raz pierwszy z operą polską Górnośląscy Polacy mieli możność zapoznać się w lipcu 1920 r. Wtedy to na zaproszenie organizatorów plebiscytu na Górny Śląsk przybył 150-osobowy zespół Opery Warszawskiej pod dyrekcją Emila Młynarskiego z ''Halką'' i ''Verbum nobile'' S. Moniuszki. Prezentowane widowiska budząc zachwyt, porównywane były z gościnnymi w tym czasie występami opery wiedeńskiej. W świadomości społecznej na długo też utrwaliły się jako zjawisko o pierwszorzędnym znaczeniu artystycznym i narodowym<ref>Dodajmy, że w ślad za Operą Warszawską w sezonie 1921/22 na terenie Górnego Śląska m. in. z ''Halką'' Moniuszki gościnnie z powodzeniem występował teatr sosnowiecki pod dyrekcją Henryka Czarneckiego. Występy jego odbywały się niejednokrotnie w zgoła dramatycznych okolicznościach. Przykładowo 28 X 1921 r. w Królewskiej Hucie w wyniku uszkodzenia instalacji elektrycznej, widzowie spektakl oglądali w świetle zakupionych w pośpiechu przez dyrektora teatru świec</ref>.		Po raz pierwszy z operą polską Górnośląscy Polacy mieli możność zapoznać się w lipcu 1920 r. Wtedy to na zaproszenie organizatorów plebiscytu na Górny Śląsk przybył 150-osobowy zespół Opery Warszawskiej pod dyrekcją Emila Młynarskiego z ''Halką'' i ''Verbum nobile'' S. Moniuszki. Prezentowane widowiska budząc zachwyt, porównywane były z gościnnymi w tym czasie występami opery wiedeńskiej. W świadomości społecznej na długo też utrwaliły się jako zjawisko o pierwszorzędnym znaczeniu artystycznym i narodowym<ref>Dodajmy, że w ślad za Operą Warszawską w sezonie 1921/22 na terenie Górnego Śląska m. in. z ''Halką'' Moniuszki gościnnie z powodzeniem występował teatr sosnowiecki pod dyrekcją Henryka Czarneckiego. Występy jego odbywały się niejednokrotnie w zgoła dramatycznych okolicznościach. Przykładowo 28 X 1921 r. w Królewskiej Hucie w wyniku uszkodzenia instalacji elektrycznej, widzowie spektakl oglądali w świetle zakupionych w pośpiechu przez dyrektora teatru świec</ref>.
Linia 24:		Linia 24:

	Również bytomski „Oberschlesises Landestheater” w latach międzywojennych w repertuarze posiadał najwybitniejsze dzieła literatury operowej i operetkowej, utwory m. in. L. van Beethovena, G. Pucciniego, G. Bizeta, G. Verdiego, R. Wagnera, J. Straussa, W. A. Mozarta, J. Offenbacha, P. Czajkowskiego, E. Kálmána i S. Jonesa<ref>Po latach reorganizacji teatr bytomski w 1929 r. przyjął nazwę „Oberschlesises Landestheater”.</ref>. Wystawiane z udziałem wybitnych artystów niemieckich, prezentowały na ogół dobry poziom artystyczny. Przykładowo w 1929 r. w realizacji wagnerowskiego ''Parsifala'' udział wzięli znani soliści Opery Berlińskiej: Anna Helm, Gotthold Ditter, Anton Bauman oraz Gotthelf Pistor. Ten ostatni zasłynął m. in. w mistrzowskiej kreacji postaci Parsifala w Bayeruth. Towarzyszył im zespól instrumentalistów, który w pierwszej połowie lat dwudziestych liczył 48 osób, a chór 26<ref>por. K. Weber: Geschichte des Theaterwesens in Schlesien. Daten und Fakten…, op. cit., s. 262.</ref>. Teatr co roku realizował około 450 przedstawień, prezentując je po obu stronach granicy. Zasięgiem swojego oddziaływania obejmował niemal cały teren Górnego Śląska. W tym czasie Teatr Polski przygotowywał około 430 spektakli, z czego tylko nieznaczny procent swoich widowisk prezentował po stronie niemieckiej<ref>por. M. Sobański: Teatr Polski na Śląsku 1922-1939: materiały i wspomnienia. Katowice 1963, s. 52.</ref>.		Również bytomski „Oberschlesises Landestheater” w latach międzywojennych w repertuarze posiadał najwybitniejsze dzieła literatury operowej i operetkowej, utwory m. in. L. van Beethovena, G. Pucciniego, G. Bizeta, G. Verdiego, R. Wagnera, J. Straussa, W. A. Mozarta, J. Offenbacha, P. Czajkowskiego, E. Kálmána i S. Jonesa<ref>Po latach reorganizacji teatr bytomski w 1929 r. przyjął nazwę „Oberschlesises Landestheater”.</ref>. Wystawiane z udziałem wybitnych artystów niemieckich, prezentowały na ogół dobry poziom artystyczny. Przykładowo w 1929 r. w realizacji wagnerowskiego ''Parsifala'' udział wzięli znani soliści Opery Berlińskiej: Anna Helm, Gotthold Ditter, Anton Bauman oraz Gotthelf Pistor. Ten ostatni zasłynął m. in. w mistrzowskiej kreacji postaci Parsifala w Bayeruth. Towarzyszył im zespól instrumentalistów, który w pierwszej połowie lat dwudziestych liczył 48 osób, a chór 26<ref>por. K. Weber: Geschichte des Theaterwesens in Schlesien. Daten und Fakten…, op. cit., s. 262.</ref>. Teatr co roku realizował około 450 przedstawień, prezentując je po obu stronach granicy. Zasięgiem swojego oddziaływania obejmował niemal cały teren Górnego Śląska. W tym czasie Teatr Polski przygotowywał około 430 spektakli, z czego tylko nieznaczny procent swoich widowisk prezentował po stronie niemieckiej<ref>por. M. Sobański: Teatr Polski na Śląsku 1922-1939: materiały i wspomnienia. Katowice 1963, s. 52.</ref>.
	[[Plik:Muzyka3.jpg\|500px\|thumb\|right\|Nabucco G. Verdiego. Reż. L. Adamik, scen. J. Bernaś, prem. 18 V 2007 r. Opera Śląska w Bytomiu. Fot. T. Zakrzewski. (~~Z archiw.~~ Opery Śląskiej).]]		[[Plik:Muzyka3.jpg\|500px\|thumb\|right\|''Nabucco'' G. Verdiego. Reż. L. Adamik, scen. J. Bernaś, prem. 18 V 2007 r. Opera Śląska w Bytomiu. Fot. T. Zakrzewski (z archiwum Opery Śląskiej).]]

	Po latach [[Pierwsza wojna światowa\|wojny]] i [[Powstania śląskie\|powstańczych zmaganiach]], oba narody skupione były przede wszystkim na walorach prezentacji własnej sztuki teatru, w tym m. in. operowej. Zdarzało się, że ich widownie były miejscem neutralnych spotkań, w trakcie których eksplorowane były nie tylko uczucia miłości do ojczyzny, ale i ujawniała się odporność na narodowe fobie i ciekawość innego, nieznanego dotychczas świata. Równocześnie był to czas trudnej polsko-niemieckiej rywalizacji teatralnej, przejawiającej się momentami w aktach fizycznej przemocy, czego przykładem było dotkliwe pobicie w Opolu 28 kwietnia 1929 r. katowickich artystów operowych, prezentujących ''Halkę'' Moniuszki.		Po latach [[Pierwsza wojna światowa\|wojny]] i [[Powstania śląskie\|powstańczych zmaganiach]], oba narody skupione były przede wszystkim na walorach prezentacji własnej sztuki teatru, w tym m. in. operowej. Zdarzało się, że ich widownie były miejscem neutralnych spotkań, w trakcie których eksplorowane były nie tylko uczucia miłości do ojczyzny, ale i ujawniała się odporność na narodowe fobie i ciekawość innego, nieznanego dotychczas świata. Równocześnie był to czas trudnej polsko-niemieckiej rywalizacji teatralnej, przejawiającej się momentami w aktach fizycznej przemocy, czego przykładem było dotkliwe pobicie w Opolu 28 kwietnia 1929 r. katowickich artystów operowych, prezentujących ''Halkę'' Moniuszki.

Praktykant o 18:46, 13 lut 2020

2020-02-13T18:46:20Z

Praktykant o 17:22, 10 lut 2020

2020-02-10T17:22:00Z

Podgląd zmian

Praktykant o 08:09, 28 sty 2020

2020-01-28T08:09:00Z

← poprzednia wersja		Wersja z 10:09, 28 sty 2020
Linia 1:		Linia 1:
			[[Kategoria:Historia]]
			[[Kategoria:Kultura i sztuka]]
			[[Kategoria:Indeks haseł – alfabetyczny]]
			[[Kategoria:Tom 6 (2019)]]
	Autor: [[prof. dr hab. Andrzej Linert]]		Autor: [[prof. dr hab. Andrzej Linert]]

			::::::::::::::::::::::::: ENCYKLOPEDIA WOJEWÓDZTWA ŚLĄSKIEGO
			:::::::::::::::::::::::::[[ENCYKLOPEDIA WOJEWÓDZTWA ŚLĄSKIEGO Tom 6 (2019)\|TOM: 6 (2019)]]

	[[Plik:Muzyka1.jpg\|500px\|thumb\|right\|Straszny dwór S. Moniuszki. Reż. A. Dobosz, scen. J. Chęciński, prem. 15 VI 1946 r. Opera Katowicka w Bytomiu.(Z archiw. Opery Śląskiej).]]		[[Plik:Muzyka1.jpg\|500px\|thumb\|right\|Straszny dwór S. Moniuszki. Reż. A. Dobosz, scen. J. Chęciński, prem. 15 VI 1946 r. Opera Katowicka w Bytomiu.(Z archiw. Opery Śląskiej).]]

Praktykant o 18:09, 27 sty 2020

2020-01-27T18:09:21Z

← poprzednia wersja		Wersja z 20:09, 27 sty 2020
Linia 1:		Linia 1:
			Autor: [[prof. dr hab. Andrzej Linert]]


	[[Plik:Muzyka1.jpg\|500px\|thumb\|right\|Straszny dwór S. Moniuszki. Reż. A. Dobosz, scen. J. Chęciński, prem. 15 VI 1946 r. Opera Katowicka w Bytomiu.(Z archiw. Opery Śląskiej).]]		[[Plik:Muzyka1.jpg\|500px\|thumb\|right\|Straszny dwór S. Moniuszki. Reż. A. Dobosz, scen. J. Chęciński, prem. 15 VI 1946 r. Opera Katowicka w Bytomiu.(Z archiw. Opery Śląskiej).]]

Praktykant o 18:07, 27 sty 2020

2020-01-27T18:07:44Z

Podgląd zmian

Praktykant: Utworzono nową stronę "Autor: prof. dr hab. Andrzej Linert ==Górnośląska tradycja operowa== Pierwsze próby widowisk muzycznych na terenie Górnego Śląska odnotow..."

2020-01-08T07:50:31Z

Utworzono nową stronę "Autor: prof. dr hab. Andrzej Linert ==Górnośląska tradycja operowa== Pierwsze próby widowisk muzycznych na terenie Górnego Śląska odnotow..."

Podgląd zmian

← poprzednia wersja		Wersja z 20:46, 13 lut 2020
Linia 8:		Linia 8:
	:::::::::::::::::::::::::[[ENCYKLOPEDIA WOJEWÓDZTWA ŚLĄSKIEGO Tom 6 (2019)\|TOM: 6 (2019)]]		:::::::::::::::::::::::::[[ENCYKLOPEDIA WOJEWÓDZTWA ŚLĄSKIEGO Tom 6 (2019)\|TOM: 6 (2019)]]

	[[Plik:Muzyka1.jpg\|500px\|thumb\|right\|Straszny dwór S. Moniuszki. Reż. A. Dobosz, scen. J. Chęciński, prem. 15 VI 1946 r. Opera Katowicka w Bytomiu.(~~Z archiw.~~ Opery Śląskiej).]]		[[Plik:Muzyka1.jpg\|500px\|thumb\|right\|''Straszny dwór'' S. Moniuszki. Reż. A. Dobosz, scen. J. Chęciński, prem. 15 VI 1946 r. Opera Katowicka w Bytomiu (z archiwum Opery Śląskiej).]]

	==Górnośląska tradycja operowa==		==Górnośląska tradycja operowa==
Linia 33:		Linia 33:

	==Czas (od)budowy==		==Czas (od)budowy==
	[[Plik:Muzyka4.jpg\|500px\|thumb\|right\|Don Carlos G. Verdiego. Reż. i scen. W. Zawodziński, prem. 22 V 2011 r. Opera Śląska w Bytomiu. Fot. T. Zakrzewski. (~~Z archiw.~~ Opery Śląskiej).]]		[[Plik:Muzyka4.jpg\|500px\|thumb\|right\|''Don Carlos'' G. Verdiego. Reż. i scen. W. Zawodziński, prem. 22 V 2011 r. Opera Śląska w Bytomiu. Fot. T. Zakrzewski (z archiwum Opery Śląskiej).]]

	W pierwszych miesiącach powojennych z inicjatywy władz wojewódzkich i wbrew woli Ministerstwa Kultury i Sztuki, wiosną 1945 r. do życia powołana została, jako pierwszy teatr muzyczny na terenie województwa, Opera Katowicka pod dyrekcją światowej sławy śpiewaka operowego Adama Didura. Jej pierwszą siedzibą był gmach [[Teatr Śląski\|Teatru im. Stanisława Wyspiańskiego w Katowicach]]. Tam też odbyła się 14 VI 1945 r. inauguracyjna premiera ''Halki'' Stanisława Moniuszki. Była to jedna z pierwszych powojennych realizacji widowiska operowego w Polsce. Ona też jako pierwsza po wojnie była bezpośrednio transmitowana przez radio w Święta Bożego Narodzenia 1945 r.		W pierwszych miesiącach powojennych z inicjatywy władz wojewódzkich i wbrew woli Ministerstwa Kultury i Sztuki, wiosną 1945 r. do życia powołana została, jako pierwszy teatr muzyczny na terenie województwa, Opera Katowicka pod dyrekcją światowej sławy śpiewaka operowego Adama Didura. Jej pierwszą siedzibą był gmach [[Teatr Śląski\|Teatru im. Stanisława Wyspiańskiego w Katowicach]]. Tam też odbyła się 14 VI 1945 r. inauguracyjna premiera ''Halki'' Stanisława Moniuszki. Była to jedna z pierwszych powojennych realizacji widowiska operowego w Polsce. Ona też jako pierwsza po wojnie była bezpośrednio transmitowana przez radio w Święta Bożego Narodzenia 1945 r.
Linia 46:		Linia 46:

	Niestety, powstające z czasem nowe placówki operowe w kraju, sprawiły, że Bytom w pierwszej połowie lat pięćdziesiątych opuścili m. in. Jerzy S. Adamczewski, Antonina Kawecka, Wacław Domieniecki, Barbara Kostrzewska, Lesław Finze, Henryk Paciejewski i Antoni Majak<ref>L. Markiewicz: W obliczu muzycznego dwudziestolecia. „Zaranie Śląskie” 1965, z. 1, s.49.</ref>. Równocześnie w latach 1953-1970 funkcję dyrektora pełnił Włodzimierz Stahl<ref>W sez. 1966/67 W. Stahl pełnił również funkcję kierownika artystycznego Opery.</ref>. W tym czasie dyrektorami artystycznymi byli m. in. wszechstronny muzyk i artysta o wielkim autorytecie zawodowym Włodzimierz Ormicki (1953-1963) oraz Napoleon Siess (1963-1966). Stahl do 1955 r. kierował również drugą sceną Opery Śląskiej – Operetką Śląską w Gliwicach.		Niestety, powstające z czasem nowe placówki operowe w kraju, sprawiły, że Bytom w pierwszej połowie lat pięćdziesiątych opuścili m. in. Jerzy S. Adamczewski, Antonina Kawecka, Wacław Domieniecki, Barbara Kostrzewska, Lesław Finze, Henryk Paciejewski i Antoni Majak<ref>L. Markiewicz: W obliczu muzycznego dwudziestolecia. „Zaranie Śląskie” 1965, z. 1, s.49.</ref>. Równocześnie w latach 1953-1970 funkcję dyrektora pełnił Włodzimierz Stahl<ref>W sez. 1966/67 W. Stahl pełnił również funkcję kierownika artystycznego Opery.</ref>. W tym czasie dyrektorami artystycznymi byli m. in. wszechstronny muzyk i artysta o wielkim autorytecie zawodowym Włodzimierz Ormicki (1953-1963) oraz Napoleon Siess (1963-1966). Stahl do 1955 r. kierował również drugą sceną Opery Śląskiej – Operetką Śląską w Gliwicach.
	[[Plik:Muzyka5.jpg\|500px\|thumb\|right\|Tosca G. Pucciniego. Reż. T. Bradecki, scen. J. Janicka, prem. 20 X 2012 r. Opera Śląska w Bytomiu. Fot. K. Fatyga. (~~Z archiw.~~ Opery Śląskiej).]]		[[Plik:Muzyka5.jpg\|500px\|thumb\|right\|''Tosca'' G. Pucciniego. Reż. T. Bradecki, scen. J. Janicka, prem. 20 X 2012 r. Opera Śląska w Bytomiu. Fot. K. Fatyga (z archiwum Opery Śląskiej).]]

	Fakt powołania jej do życia<ref> Operetka Śląska do życia powołana została w wyniku podjętej uchwały sejmowej 13 IV 1952 r. jako druga scena Opery Śląskiej.</ref>, był wynikiem zapotrzebowania widowni śląskiej na lżejsze widowiska muzyczne i zapoczątkował falę narodzin kolejnych zespołów operetkowych w kraju. Trzon zespołu gliwickiego tworzyli Z. Lipczyński – dyrygent, B. Fotygo-Folański – reżyser i T. Gryglewski – scenograf i inni. Zespół od początku z wielkim powodzeniem realizował klasyczne widowiska operetkowe. Swoją działalność zainaugurował 11 X 1952 r. premierą ''Krainy uśmiechu'' F. Lehára, w reż. B. Fotygo-Folańskiego. Tym samym otwarta została pierwsza w powojennej Polsce operetka „państwowa”, a jednocześnie pierwszy stały teatr w powojennych Gliwicach. Nowo powstały Teatr siedzibę zyskał w zaadaptowanym dla potrzeb sceny starym Domu Strzelców gliwickiego Bractwa Kurkowego przy ul. Nowy Świat 55/57, w którym już w 1827 r. występowały gościnnie teatry objazdowe. Jego zły stan techniczny sprawiał, że przez następne dziesięciolecia gmach poddawany był rozbudowie i systematycznym remontom. W latach dominującego w polityce i kulturze socrealizmu, muzyczne obrazy z życia wyższych sfer, przewrotnie włączone zostały w dzieło budowy podstaw nowego sytemu politycznego.		Fakt powołania jej do życia<ref> Operetka Śląska do życia powołana została w wyniku podjętej uchwały sejmowej 13 IV 1952 r. jako druga scena Opery Śląskiej.</ref>, był wynikiem zapotrzebowania widowni śląskiej na lżejsze widowiska muzyczne i zapoczątkował falę narodzin kolejnych zespołów operetkowych w kraju. Trzon zespołu gliwickiego tworzyli Z. Lipczyński – dyrygent, B. Fotygo-Folański – reżyser i T. Gryglewski – scenograf i inni. Zespół od początku z wielkim powodzeniem realizował klasyczne widowiska operetkowe. Swoją działalność zainaugurował 11 X 1952 r. premierą ''Krainy uśmiechu'' F. Lehára, w reż. B. Fotygo-Folańskiego. Tym samym otwarta została pierwsza w powojennej Polsce operetka „państwowa”, a jednocześnie pierwszy stały teatr w powojennych Gliwicach. Nowo powstały Teatr siedzibę zyskał w zaadaptowanym dla potrzeb sceny starym Domu Strzelców gliwickiego Bractwa Kurkowego przy ul. Nowy Świat 55/57, w którym już w 1827 r. występowały gościnnie teatry objazdowe. Jego zły stan techniczny sprawiał, że przez następne dziesięciolecia gmach poddawany był rozbudowie i systematycznym remontom. W latach dominującego w polityce i kulturze socrealizmu, muzyczne obrazy z życia wyższych sfer, przewrotnie włączone zostały w dzieło budowy podstaw nowego sytemu politycznego.
Linia 57:		Linia 57:

	==Lata stabilizacji==		==Lata stabilizacji==
	[[Plik:Muzyka6.png\|500px\|thumb\|right\|Skrzypek na dachu J. Bock, S. Harnik. Scena zbiorowa. Reż. M. Kochańczyk, scen. B. Ptak, prem. 28 XI 1993 r. Fot. A. Jonn. Teatr Rozrywski w Chorzowie. (Ze zbiorów A. Linerta).]]		[[Plik:Muzyka6.png\|500px\|thumb\|right\|''Skrzypek na dachu'' J. Bock, S. Harnik. Scena zbiorowa. Reż. M. Kochańczyk, scen. B. Ptak, prem. 28 XI 1993 r. Fot. A. Jonn. Teatr Rozrywski w Chorzowie (ze zbiorów A. Linerta).]]

	Z początkiem lat sześćdziesiątych, oba znajdujące się w województwie teatry muzyczne, utraciwszy aurę nowości i wyjątkowości, skazane zostały na niełatwą egzystencję, w sytuacji rodzących się w kraju coraz to nowych scen operowych, oferujących najwybitniejszym solistom Bytomia i Gliwic lepsze warunki pracy i płacy. Obok istniejących zespołów operowych w Poznaniu, Łodzi i Warszawie, w 1954 r. do życia powołany został m. in. Miejski Teatr Muzyczny w Krakowie, w 1956 r. Opera na Zamku w Szczecinie, a w 1961 r. Warszawska Opera Kameralna. W efekcie Bytom opuściła grupa utalentowanych solistów, wśród których byli m. in. Andrzej Hiolski, Krystyna Szczepańska, Bogdan Paprocki, Antoni Majak, Jadwiga Lachetówna, Krystyna Szostek-Radkowa, Wiesław Ochman, Sławomir Żerdziński i wielu innych. Trudna była również sytuacja Operetki Gliwickiej, na bazie zespołu którego wyrosły niemal wprost teatralne zespoły muzyczne w Szczecinie i Gdyni.		Z początkiem lat sześćdziesiątych, oba znajdujące się w województwie teatry muzyczne, utraciwszy aurę nowości i wyjątkowości, skazane zostały na niełatwą egzystencję, w sytuacji rodzących się w kraju coraz to nowych scen operowych, oferujących najwybitniejszym solistom Bytomia i Gliwic lepsze warunki pracy i płacy. Obok istniejących zespołów operowych w Poznaniu, Łodzi i Warszawie, w 1954 r. do życia powołany został m. in. Miejski Teatr Muzyczny w Krakowie, w 1956 r. Opera na Zamku w Szczecinie, a w 1961 r. Warszawska Opera Kameralna. W efekcie Bytom opuściła grupa utalentowanych solistów, wśród których byli m. in. Andrzej Hiolski, Krystyna Szczepańska, Bogdan Paprocki, Antoni Majak, Jadwiga Lachetówna, Krystyna Szostek-Radkowa, Wiesław Ochman, Sławomir Żerdziński i wielu innych. Trudna była również sytuacja Operetki Gliwickiej, na bazie zespołu którego wyrosły niemal wprost teatralne zespoły muzyczne w Szczecinie i Gdyni.
Linia 74:		Linia 74:

	==W stronę musicalu==		==W stronę musicalu==
	[[Plik:Muzyka7.png\|500px\|thumb\|right\|Evita A. I. Webbera. Scena zbiorowa. Inscen. i reż. Kochańczyk, scen. P. Dobrzycki, kost. D. Morawetz, prem.. 11 XII 1994 r. Teatr Rozrywki w Chorzowie.Fot. A. A. Jonn. (Ze zbiorów A. Linerta).]]		[[Plik:Muzyka7.png\|500px\|thumb\|right\|''Evita'' A. I. Webbera. Scena zbiorowa. Inscen. i reż. Kochańczyk, scen. P. Dobrzycki, kost. D. Morawetz, prem.. 11 XII 1994 r. Teatr Rozrywki w Chorzowie.Fot. A. A. Jonn (ze zbiorów A. Linerta).]]

	Narodziny w województwie zawodowego zespołu musicalowego, poprzedzone zostały porozumieniem zawartym w grudniu 1976 r. pomiędzy Prezesem d/s Radia i Telewizji a ówczesnym wojewodą katowickim oraz dyrekcją Huty "Kościuszko" w Chorzowie, dotyczącym przekazania ówczesnego Domu Kultury przy zbiegu ul. Dzierżyńskiego i Konopnickiej, na rzecz mającego powstać niebawem „Music Hallu”<ref> Por. A. Linert: Teatr Rozrywki w Chorzowie - zarys działalności 1984-2000. [W]: "Zeszyty Chorzowskie", t. 4, red. Z. Kapała. Chorzów 2000, ss. 202-232.</ref>. Zbudowany w latach 1898-1900 r. secesyjny gmach dawnego Hotelu „Graf Reden”, z czasem powiększony o dobudowaną obszerną salę redutową, po licznych adaptacjach, już przed wojną dysponował obszerną salą widowiskową.		Narodziny w województwie zawodowego zespołu musicalowego, poprzedzone zostały porozumieniem zawartym w grudniu 1976 r. pomiędzy Prezesem d/s Radia i Telewizji a ówczesnym wojewodą katowickim oraz dyrekcją Huty "Kościuszko" w Chorzowie, dotyczącym przekazania ówczesnego Domu Kultury przy zbiegu ul. Dzierżyńskiego i Konopnickiej, na rzecz mającego powstać niebawem „Music Hallu”<ref> Por. A. Linert: Teatr Rozrywki w Chorzowie - zarys działalności 1984-2000. [W]: "Zeszyty Chorzowskie", t. 4, red. Z. Kapała. Chorzów 2000, ss. 202-232.</ref>. Zbudowany w latach 1898-1900 r. secesyjny gmach dawnego Hotelu „Graf Reden”, z czasem powiększony o dobudowaną obszerną salę redutową, po licznych adaptacjach, już przed wojną dysponował obszerną salą widowiskową.
Linia 97:		Linia 97:

	Liczne były także widowiska baletowe: ''Królewna Śnieżka'' i ''Kot w butach'' B. Pawłowskiego, ''Ad Montes'' Wojciecha Kilara, ''Dziadek do orzechów'' P. Czajkowskiego, ''Don Kichote'' L. A. Minkusa, ''Romeo i Julia'' H. Berlioza, ''Pan Twardowski'' L. Różyckiego, ''Kopciuszek'' S. Prokofiewa i wreszcie kantata sceniczna ''Carmina burana'' C. Orffa.		Liczne były także widowiska baletowe: ''Królewna Śnieżka'' i ''Kot w butach'' B. Pawłowskiego, ''Ad Montes'' Wojciecha Kilara, ''Dziadek do orzechów'' P. Czajkowskiego, ''Don Kichote'' L. A. Minkusa, ''Romeo i Julia'' H. Berlioza, ''Pan Twardowski'' L. Różyckiego, ''Kopciuszek'' S. Prokofiewa i wreszcie kantata sceniczna ''Carmina burana'' C. Orffa.
	[[Plik:Muzyka8.png\|500px\|thumb\|right\|The Rocky Horror ~~show~~ R. O’Briena. Scena zbiorowa. Reż. M. Kochańczyk, scen. P. Dobrzycki, kost. Z. deInes, praprem. 12 VI 1999 r. Teatr Rozrywki w Chorzowie.Fot. T. Zakrzewski. (Ze zbiorów A. Linerta).]]		[[Plik:Muzyka8.png\|500px\|thumb\|right\|''The Rocky Horror Show'' R. O’Briena. Scena zbiorowa. Reż. M. Kochańczyk, scen. P. Dobrzycki, kost. Z. deInes, praprem. 12 VI 1999 r. Teatr Rozrywki w Chorzowie.Fot. T. Zakrzewski (ze zbiorów A. Linerta).]]

	Serafin jako utalentowany dyrygent oraz przedsiębiorczy i skuteczny menadżer, widowiska te z powodzeniem prezentował na licznych scenach krajowych i zagranicznych, w tym m. in. w Filharmonii Monachijskiej, Hamburgu i berlińskim Konzerthausie, a także Stanach Zjednoczonych, Kanadzie, Meksyku, Włoszech, Hiszpanii, Francji, Belgii, Holandii, Portugalii, Szwajcarii, Luksemburgu, Austrii, Szwecji, Holandii, Danii, Ukrainy oraz w Czechach i Słowacji. Wiele z nich nagrodzonych było Złotymi Maskami w niemal wszystkich podstawowych kategoriach. W ostatnich dziesięcioleciach Opera uhonorowana została także m. in. „Złotą Płytą”, a potem „Platynową Płytą” w kategorii „Muzyka klasyczna” za nagranie opery G. Verdiego ''Nabucco''. Podobnie wyróżniony został dwupłytowy album „Opera Śląska poleca – hity operowe i operetkowe”, który w roku 2013 r. osiągnął status „Złotej Płyty”<ref>W kolekcji nagród Opery Śląskiej znajdują się także m. in.: Złoty, Platynowy i Kryształowy Laur Umiejętności i Kompetencji; MARKA – ŚLĄSKIE w kategorii „Kultura”, Nagroda Godła Promocyjnego – IKONA ŚLĄSKA 2011; Teatralna Nagroda Muzyczna im. Jana Kiepury za, m. in. „Przedstawienie Roku („Don Carlos”) oraz szereg ZŁOTYCH MASEK – teatralnych nagród Województwa Śląskiego – w takich kategoriach jak m.in.: „Spektakl Roku” (''Don Carlos, Aida, Carmina burana'') czy „Reżyseria” (''Don Carlos, Carmina burana,Tannhäuser'').</ref>. Opera podobnie, jak i Teatr Rozrywki, jest instytucją kultury samorządu województwa śląskiego i posiada status teatru marszałkowskiego.		Serafin jako utalentowany dyrygent oraz przedsiębiorczy i skuteczny menadżer, widowiska te z powodzeniem prezentował na licznych scenach krajowych i zagranicznych, w tym m. in. w Filharmonii Monachijskiej, Hamburgu i berlińskim Konzerthausie, a także Stanach Zjednoczonych, Kanadzie, Meksyku, Włoszech, Hiszpanii, Francji, Belgii, Holandii, Portugalii, Szwajcarii, Luksemburgu, Austrii, Szwecji, Holandii, Danii, Ukrainy oraz w Czechach i Słowacji. Wiele z nich nagrodzonych było Złotymi Maskami w niemal wszystkich podstawowych kategoriach. W ostatnich dziesięcioleciach Opera uhonorowana została także m. in. „Złotą Płytą”, a potem „Platynową Płytą” w kategorii „Muzyka klasyczna” za nagranie opery G. Verdiego ''Nabucco''. Podobnie wyróżniony został dwupłytowy album „Opera Śląska poleca – hity operowe i operetkowe”, który w roku 2013 r. osiągnął status „Złotej Płyty”<ref>W kolekcji nagród Opery Śląskiej znajdują się także m. in.: Złoty, Platynowy i Kryształowy Laur Umiejętności i Kompetencji; MARKA – ŚLĄSKIE w kategorii „Kultura”, Nagroda Godła Promocyjnego – IKONA ŚLĄSKA 2011; Teatralna Nagroda Muzyczna im. Jana Kiepury za, m. in. „Przedstawienie Roku („Don Carlos”) oraz szereg ZŁOTYCH MASEK – teatralnych nagród Województwa Śląskiego – w takich kategoriach jak m.in.: „Spektakl Roku” (''Don Carlos, Aida, Carmina burana'') czy „Reżyseria” (''Don Carlos, Carmina burana,Tannhäuser'').</ref>. Opera podobnie, jak i Teatr Rozrywki, jest instytucją kultury samorządu województwa śląskiego i posiada status teatru marszałkowskiego.