Teatry lalkowe na Górnym Śląsku - Historia wersji

Praktykant o 13:20, 25 maj 2020

2020-05-25T13:20:30Z

← poprzednia wersja		Wersja z 15:20, 25 maj 2020
Linia 97:		Linia 97:
	Repertuar w ostatnich dziesięcioleciach tworzyły dzieła zarówno klasyki polskiej, jak i światowej, a także realizacje tekstów autorów współczesnych, w tym adaptacje takich m. in. klasycznych bajek, jak ''Kot w butach'' (2005), ''Król Maciuś'' (2005), ''Czarnoksiężnik Oz'' (2006) i ''Śpiąca królewna'' (2008), ''Calineczka'' (2009), ''W dolinie Muminków'' (2010), ''Jaś i Małgosia'' (2011) i ''Przygody Zucha Tomcia Palucha'' (2011), a także widowiska przeznaczone dla młodzieży i dorosłych, podejmujące trudny temat m. in. autyzmu, czego przykładem był R. Jędrzejewskiej-Wróbel ''Kosmita'' (2009), a następnie spektakl inspirowany tragiczną historią nastoletniej mieszkanki Będzina Rutki Laskier ''Pamięć Rutki'' (2017). W grupie tej jest ponadto R. Pietrzaka ''PustoStan'' (2018) i ''Antygona, jestem na nie'' w reż. Tomasza Kaczorowskiego (2018).		Repertuar w ostatnich dziesięcioleciach tworzyły dzieła zarówno klasyki polskiej, jak i światowej, a także realizacje tekstów autorów współczesnych, w tym adaptacje takich m. in. klasycznych bajek, jak ''Kot w butach'' (2005), ''Król Maciuś'' (2005), ''Czarnoksiężnik Oz'' (2006) i ''Śpiąca królewna'' (2008), ''Calineczka'' (2009), ''W dolinie Muminków'' (2010), ''Jaś i Małgosia'' (2011) i ''Przygody Zucha Tomcia Palucha'' (2011), a także widowiska przeznaczone dla młodzieży i dorosłych, podejmujące trudny temat m. in. autyzmu, czego przykładem był R. Jędrzejewskiej-Wróbel ''Kosmita'' (2009), a następnie spektakl inspirowany tragiczną historią nastoletniej mieszkanki Będzina Rutki Laskier ''Pamięć Rutki'' (2017). W grupie tej jest ponadto R. Pietrzaka ''PustoStan'' (2018) i ''Antygona, jestem na nie'' w reż. Tomasza Kaczorowskiego (2018).

	Współcześnie w repertuarze mamy ponadto m. in. sztukę M. Prześlugi ''Cicho'' (2016), następnie zrealizowaną wg ''Klechd Sezamowych'' B. Leśmiana ''Cudowną lampę Alladyna'' (2017) i opracowaną w konwencji musicalowej M. Krüger ''Karolcie'' (2018), a także M. Kownackiej ''Plastusiowy pamiętnik'' (2018) oraz thriller J. Kasprzaka ''Kot w butach'' (2018). Wśród pozostałych tytułów znajdujemy ponadto wpisanego w magiczny czas świąt Bożego narodzenia ~~‘’Kopciuszka’’~~ (2018), następnie ~~‘’Opowieści~~ ze zmyślonego ~~cyrku’’~~ (2019), opracowane na motywach książki S. Themersona ''Przygody Pędrka Wyrzutka'' i dla najmłodszych C. Collodiego ''Pinokio'' (2019)<ref>http://www.dziennikteatralny.pl/recenzje,1,createdAt,szukaj.html</ref>.		Współcześnie w repertuarze mamy ponadto m. in. sztukę M. Prześlugi ''Cicho'' (2016), następnie zrealizowaną wg ''Klechd Sezamowych'' B. Leśmiana ''Cudowną lampę Alladyna'' (2017) i opracowaną w konwencji musicalowej M. Krüger ''Karolcie'' (2018), a także M. Kownackiej ''Plastusiowy pamiętnik'' (2018) oraz thriller J. Kasprzaka ''Kot w butach'' (2018). Wśród pozostałych tytułów znajdujemy ponadto wpisanego w magiczny czas świąt Bożego narodzenia ''Kopciuszka'' (2018), następnie ''Opowieści ze zmyślonego cyrku'' (2019), opracowane na motywach książki S. Themersona ''Przygody Pędrka Wyrzutka'' i dla najmłodszych C. Collodiego ''Pinokio'' (2019)<ref>http://www.dziennikteatralny.pl/recenzje,1,createdAt,szukaj.html</ref>.

	Widownia Teatru liczy 268 miejsc, a on sam jest współorganizatorem Będzińskich Spotkań Teatralnych. W marcu 1996 r. - w 10. rocznicę śmierci J. Dormana i 50-lecie istnienia zespołu, teatr przyjął na na patrona imię i nazwisko swego założyciela i twórcy. W 2018 r. dodatkowo w zmodernizowanym budynku dworca kolejowego Będzin Miasto, przy wsparciu środków unijnych, otwarto Małą Scenę kosztem 7,5 mln zł.		Widownia Teatru liczy 268 miejsc, a on sam jest współorganizatorem Będzińskich Spotkań Teatralnych. W marcu 1996 r. - w 10. rocznicę śmierci J. Dormana i 50-lecie istnienia zespołu, teatr przyjął na na patrona imię i nazwisko swego założyciela i twórcy. W 2018 r. dodatkowo w zmodernizowanym budynku dworca kolejowego Będzin Miasto, przy wsparciu środków unijnych, otwarto Małą Scenę kosztem 7,5 mln zł.

Praktykant: /* Lata transformacji */

2020-05-25T13:15:58Z

Lata transformacji

← poprzednia wersja		Wersja z 15:15, 25 maj 2020
Linia 101:		Linia 101:
	Widownia Teatru liczy 268 miejsc, a on sam jest współorganizatorem Będzińskich Spotkań Teatralnych. W marcu 1996 r. - w 10. rocznicę śmierci J. Dormana i 50-lecie istnienia zespołu, teatr przyjął na na patrona imię i nazwisko swego założyciela i twórcy. W 2018 r. dodatkowo w zmodernizowanym budynku dworca kolejowego Będzin Miasto, przy wsparciu środków unijnych, otwarto Małą Scenę kosztem 7,5 mln zł.		Widownia Teatru liczy 268 miejsc, a on sam jest współorganizatorem Będzińskich Spotkań Teatralnych. W marcu 1996 r. - w 10. rocznicę śmierci J. Dormana i 50-lecie istnienia zespołu, teatr przyjął na na patrona imię i nazwisko swego założyciela i twórcy. W 2018 r. dodatkowo w zmodernizowanym budynku dworca kolejowego Będzin Miasto, przy wsparciu środków unijnych, otwarto Małą Scenę kosztem 7,5 mln zł.

	Z kolei w „Ateneum” po 1989 r. funkcję dyrektora pełnili Jarosława Czypczara (1989-2007), Krystyna Kajdan (2007-2017) i od 2017 Małgorzata Langier. Równocześnie funkcję dyrektorów do spraw artystycznych sprawowali: Maciej Tondera (1988-1991), a następnie Janina Keszkowska (1992-1993), ~~B.pogumił~~ Pasternak (1993-1999) i Karel Brožek (2007-2012). Od 2013 rolę zastępcy dyrektora sprawuje Anna Mrozek<ref>https://ateneumteatr.pl/</ref>.		Z kolei w „Ateneum” po 1989 r. funkcję dyrektora pełnili Jarosława Czypczara (1989-2007), Krystyna Kajdan (2007-2017) i od 2017 Małgorzata Langier. Równocześnie funkcję dyrektorów do spraw artystycznych sprawowali: Maciej Tondera (1988-1991), a następnie Janina Keszkowska (1992-1993), Bogumił Pasternak (1993-1999) i Karel Brožek (2007-2012). Od 2013 rolę zastępcy dyrektora sprawuje Anna Mrozek<ref>https://ateneumteatr.pl/</ref>.

	W ostatnim trzydziestoleciu do najciekawszych widowisk m. in. należały: ''Jak zdobyć korzec złota, czyli bezeceństwa pana Klausa'' wg H. Ch. Andersena (1989), ''Ballada o bochenku chleba'' E. Wojnarowskiego (1989), ''O medyku Feliksie'' wg baśni G. Morcinka (1993), ''Pinokio'' Collodiego (1994), ''Śpiąca królewna'' (1996), ''Kot w butach'' J. Brzechwy (1997), ''Podróże Guliwera'' J. Swifta (2001), ''Słowik'' wg H. Ch. Andersena (2002), ''Ferdynand Wspaniały'' L. J. Kerna (2003), a następnie ''Kowal'' G. Morcinka (2004) i ''Jak Janosik pokutował'' Macieja K. Tondery (2007) oraz ''Pchła szachrajka'' J. Brzechwy (2008).		W ostatnim trzydziestoleciu do najciekawszych widowisk m. in. należały: ''Jak zdobyć korzec złota, czyli bezeceństwa pana Klausa'' wg H. Ch. Andersena (1989), ''Ballada o bochenku chleba'' E. Wojnarowskiego (1989), ''O medyku Feliksie'' wg baśni G. Morcinka (1993), ''Pinokio'' Collodiego (1994), ''Śpiąca królewna'' (1996), ''Kot w butach'' J. Brzechwy (1997), ''Podróże Guliwera'' J. Swifta (2001), ''Słowik'' wg H. Ch. Andersena (2002), ''Ferdynand Wspaniały'' L. J. Kerna (2003), a następnie ''Kowal'' G. Morcinka (2004) i ''Jak Janosik pokutował'' Macieja K. Tondery (2007) oraz ''Pchła szachrajka'' J. Brzechwy (2008).

Praktykant: /* Lata transformacji */

2020-05-25T13:14:44Z

Lata transformacji

← poprzednia wersja		Wersja z 15:14, 25 maj 2020
Linia 99:		Linia 99:
	Współcześnie w repertuarze mamy ponadto m. in. sztukę M. Prześlugi ''Cicho'' (2016), następnie zrealizowaną wg ''Klechd Sezamowych'' B. Leśmiana ''Cudowną lampę Alladyna'' (2017) i opracowaną w konwencji musicalowej M. Krüger ''Karolcie'' (2018), a także M. Kownackiej ''Plastusiowy pamiętnik'' (2018) oraz thriller J. Kasprzaka ''Kot w butach'' (2018). Wśród pozostałych tytułów znajdujemy ponadto wpisanego w magiczny czas świąt Bożego narodzenia ‘’Kopciuszka’’ (2018), następnie ‘’Opowieści ze zmyślonego cyrku’’ (2019), opracowane na motywach książki S. Themersona ''Przygody Pędrka Wyrzutka'' i dla najmłodszych C. Collodiego ''Pinokio'' (2019)<ref>http://www.dziennikteatralny.pl/recenzje,1,createdAt,szukaj.html</ref>.		Współcześnie w repertuarze mamy ponadto m. in. sztukę M. Prześlugi ''Cicho'' (2016), następnie zrealizowaną wg ''Klechd Sezamowych'' B. Leśmiana ''Cudowną lampę Alladyna'' (2017) i opracowaną w konwencji musicalowej M. Krüger ''Karolcie'' (2018), a także M. Kownackiej ''Plastusiowy pamiętnik'' (2018) oraz thriller J. Kasprzaka ''Kot w butach'' (2018). Wśród pozostałych tytułów znajdujemy ponadto wpisanego w magiczny czas świąt Bożego narodzenia ‘’Kopciuszka’’ (2018), następnie ‘’Opowieści ze zmyślonego cyrku’’ (2019), opracowane na motywach książki S. Themersona ''Przygody Pędrka Wyrzutka'' i dla najmłodszych C. Collodiego ''Pinokio'' (2019)<ref>http://www.dziennikteatralny.pl/recenzje,1,createdAt,szukaj.html</ref>.

	Widownia Teatru liczy 268 miejsc, a on sam jest współorganizatorem Będzińskich Spotkań Teatralnych. W marcu 1996 r. - w 10. rocznicę śmierci J. Dormana i 50-lecie istnienia zespołu, teatr przyjął ~~patronat~~ swego założyciela i twórcy. W 2018 r. dodatkowo w zmodernizowanym budynku dworca kolejowego Będzin Miasto, przy wsparciu środków unijnych, otwarto Małą Scenę kosztem 7,5 mln zł.		Widownia Teatru liczy 268 miejsc, a on sam jest współorganizatorem Będzińskich Spotkań Teatralnych. W marcu 1996 r. - w 10. rocznicę śmierci J. Dormana i 50-lecie istnienia zespołu, teatr przyjął na na patrona imię i nazwisko swego założyciela i twórcy. W 2018 r. dodatkowo w zmodernizowanym budynku dworca kolejowego Będzin Miasto, przy wsparciu środków unijnych, otwarto Małą Scenę kosztem 7,5 mln zł.

	Z kolei w „Ateneum” po 1989 r. funkcję dyrektora pełnili Jarosława Czypczara (1989-2007), Krystyna Kajdan (2007-2017) i od 2017 Małgorzata Langier. Równocześnie funkcję dyrektorów do spraw artystycznych sprawowali: Maciej Tondera (1988-1991), a następnie Janina Keszkowska (1992-1993), B.pogumił Pasternak (1993-1999) i Karel Brožek (2007-2012). Od 2013 rolę zastępcy dyrektora sprawuje Anna Mrozek<ref>https://ateneumteatr.pl/</ref>.		Z kolei w „Ateneum” po 1989 r. funkcję dyrektora pełnili Jarosława Czypczara (1989-2007), Krystyna Kajdan (2007-2017) i od 2017 Małgorzata Langier. Równocześnie funkcję dyrektorów do spraw artystycznych sprawowali: Maciej Tondera (1988-1991), a następnie Janina Keszkowska (1992-1993), B.pogumił Pasternak (1993-1999) i Karel Brožek (2007-2012). Od 2013 rolę zastępcy dyrektora sprawuje Anna Mrozek<ref>https://ateneumteatr.pl/</ref>.

Praktykant: /* Lata transformacji */

2020-05-25T13:12:28Z

Lata transformacji

← poprzednia wersja		Wersja z 15:12, 25 maj 2020
Linia 93:		Linia 93:
	W minionych latach z Teatrem współpracowali m.in. Grzegorz Turnau, Wojciech Malajkat i Leopold Kozłowski, a także Henryk Adamek, A. Kilian, Henryk Konwiński, Arkadiusz Klucznik. A. Łabiniec, Z. Poprawski, Barbara Ptak, K. Rau, Leokadia Serafinowicz, Rajmund Strzelecki, Wojciech Wieczorkiewicz i Waldemar Wolański. Do grona zasłużonych aktorów zespołu m. in. zalicza się Ewa Bryk-Nowakowska, Janina z Polańskich-Dormanowa, Henryk Ćmok, Marek Gołębiowski, Andrzej Gwoździewicz, Jacek Karnecki, Agata Madejska, G. Lewandowski, W. Musiał, Michał Kusztal, Mateusz Pospieszalski, Witold Polak, Krystyna Popławska, Agnieszka Raj-Kubat, J. Rose, L. Wróbel, S. Zagórzecki i Marta Tadla.		W minionych latach z Teatrem współpracowali m.in. Grzegorz Turnau, Wojciech Malajkat i Leopold Kozłowski, a także Henryk Adamek, A. Kilian, Henryk Konwiński, Arkadiusz Klucznik. A. Łabiniec, Z. Poprawski, Barbara Ptak, K. Rau, Leokadia Serafinowicz, Rajmund Strzelecki, Wojciech Wieczorkiewicz i Waldemar Wolański. Do grona zasłużonych aktorów zespołu m. in. zalicza się Ewa Bryk-Nowakowska, Janina z Polańskich-Dormanowa, Henryk Ćmok, Marek Gołębiowski, Andrzej Gwoździewicz, Jacek Karnecki, Agata Madejska, G. Lewandowski, W. Musiał, Michał Kusztal, Mateusz Pospieszalski, Witold Polak, Krystyna Popławska, Agnieszka Raj-Kubat, J. Rose, L. Wróbel, S. Zagórzecki i Marta Tadla.

	Od 2017 r. funkcję dyrektora pełni Paweł Klica i Jakub Kasprzak. Współcześnie w repertuarze obok cyklu tzw. „Spektakli familijnych”, mamy cykl tzw. „Baby Sceny”, cykl widowisk „Młodzi i Dorośli” oraz widowiska dla dorosłych, przygotowywane w ramach tzw. „Drugiej zmiany w Teatrze Dormana”. Teatr ponadto podjął współpracę z kilkoma nowymi reżyserami zagranicznymi: Atsuto Suzuki z Japonii, Steevem Laufilitoga Maka z Nowej Kaledonii, Ebonie Chal Fifita z archipelagu wysp Tonga i ~~Vincent Meyburgh~~ z Kapsztadu.		Od 2017 r. funkcję dyrektora pełni Paweł Klica i Jakub Kasprzak. Współcześnie w repertuarze obok cyklu tzw. „Spektakli familijnych”, mamy cykl tzw. „Baby Sceny”, cykl widowisk „Młodzi i Dorośli” oraz widowiska dla dorosłych, przygotowywane w ramach tzw. „Drugiej zmiany w Teatrze Dormana”. Teatr ponadto podjął współpracę z kilkoma nowymi reżyserami zagranicznymi: Atsuto Suzuki z Japonii, Steevem Laufilitoga Maka z Nowej Kaledonii, Ebonie Chal Fifita z archipelagu wysp Tonga i Vincentym Meyburghiem z Kapsztadu.

	Repertuar w ostatnich dziesięcioleciach tworzyły dzieła zarówno klasyki polskiej, jak i światowej, a także realizacje tekstów autorów współczesnych, w tym adaptacje takich m. in. klasycznych bajek, jak ''Kot w butach'' (2005), ''Król Maciuś'' (2005), ''Czarnoksiężnik Oz'' (2006) i ''Śpiąca królewna'' (2008), ''Calineczka'' (2009), ''W dolinie Muminków'' (2010), ''Jaś i Małgosia'' (2011) i ''Przygody Zucha Tomcia Palucha'' (2011), a także widowiska przeznaczone dla młodzieży i dorosłych, podejmujące trudny temat m. in. autyzmu, czego przykładem był R. Jędrzejewskiej-Wróbel ''Kosmita'' (2009), a następnie spektakl inspirowany tragiczną historią nastoletniej mieszkanki Będzina Rutki Laskier ''Pamięć Rutki'' (2017). W grupie tej jest ponadto R. Pietrzaka ''PustoStan'' (2018) i ''Antygona, jestem na nie'' w reż. Tomasza Kaczorowskiego (2018).		Repertuar w ostatnich dziesięcioleciach tworzyły dzieła zarówno klasyki polskiej, jak i światowej, a także realizacje tekstów autorów współczesnych, w tym adaptacje takich m. in. klasycznych bajek, jak ''Kot w butach'' (2005), ''Król Maciuś'' (2005), ''Czarnoksiężnik Oz'' (2006) i ''Śpiąca królewna'' (2008), ''Calineczka'' (2009), ''W dolinie Muminków'' (2010), ''Jaś i Małgosia'' (2011) i ''Przygody Zucha Tomcia Palucha'' (2011), a także widowiska przeznaczone dla młodzieży i dorosłych, podejmujące trudny temat m. in. autyzmu, czego przykładem był R. Jędrzejewskiej-Wróbel ''Kosmita'' (2009), a następnie spektakl inspirowany tragiczną historią nastoletniej mieszkanki Będzina Rutki Laskier ''Pamięć Rutki'' (2017). W grupie tej jest ponadto R. Pietrzaka ''PustoStan'' (2018) i ''Antygona, jestem na nie'' w reż. Tomasza Kaczorowskiego (2018).

Praktykant: /* W poszukiwaniu tożsamości */

2020-05-25T13:11:34Z

W poszukiwaniu tożsamości

← poprzednia wersja		Wersja z 15:11, 25 maj 2020
Linia 72:		Linia 72:
	W kontekście dokonań artystycznych „Banialuki” i Teatru Dzieci Zagłębia, proces poszukiwania tożsamości artystycznej przez Śląski Teatr Lalki i Aktora „Ateneum”, w znacznym stopniu utrudniony był częstymi zmianami dyrekcji i kierownictwa artystycznego. W całokształcie dokonań dominowała w latach 1958 – 1988 idea służby dziecku. W repertuarze przeważała klasyka dramaturgii teatrów lalkowych oraz twórczość miejscowego środowiska literackiego, przy równoczesnej próbie odwoływania się do tradycji regionu, jego pejzażu, stroju i obyczaju. Inscenizowano baśnie, podania, legendy, miejscowe opowieści i pieśni ludowe. Z upodobaniem kultywowano tradycję miejscowego folkloru. Służyły temu celowi m. in. sztuki G. Morcinka, Edmunda Wojnarowskiego i Andrzeja Żaka.		W kontekście dokonań artystycznych „Banialuki” i Teatru Dzieci Zagłębia, proces poszukiwania tożsamości artystycznej przez Śląski Teatr Lalki i Aktora „Ateneum”, w znacznym stopniu utrudniony był częstymi zmianami dyrekcji i kierownictwa artystycznego. W całokształcie dokonań dominowała w latach 1958 – 1988 idea służby dziecku. W repertuarze przeważała klasyka dramaturgii teatrów lalkowych oraz twórczość miejscowego środowiska literackiego, przy równoczesnej próbie odwoływania się do tradycji regionu, jego pejzażu, stroju i obyczaju. Inscenizowano baśnie, podania, legendy, miejscowe opowieści i pieśni ludowe. Z upodobaniem kultywowano tradycję miejscowego folkloru. Służyły temu celowi m. in. sztuki G. Morcinka, Edmunda Wojnarowskiego i Andrzeja Żaka.

	Czasem fascynacji kulturą regionu był także okres dyrekcji uzdolnionego plastyka i reżysera Zygmunta Smandzika (1965-1972)<ref>25 lat teatru „Ateneum” w Katowicach. Red. A. Widera. Katowice 1971.</ref>. Do górnośląskiego folkloru z upodobaniem sięgał również Leszek Śmigalski (1972-1976), a także autor licznych sztuk dla dzieci Zbigniew Poprawski (1976-1978). Podobną tendencję odnajdujemy w okresie dyrekcji Jana Walaszka (1979-1982) i kierownictwa artystycznego Grzegorza Ślosarskiego (1979-1981) oraz Jerzego Połońskiego (1981-1982). Fascynacje te odnajdujemy także w latach dyrekcji wieloletniego aktora Teatru Śląskiego Adama Kwiatkowskiego (1983-1988) i Macieja K. Tondery - dyrektora artystycznego w latach 1988-1991. Ważną rolę odgrywała w tym zjawisku wieloletnia współpraca z szeregiem znakomitych plastyków śląskich, w tym m. in. Alicją Kuryło, a następnie m. in. głośnym prymitywistą Teofilem Ociepką oraz autorem rysunków satyrycznych Andrzejem Czeczotem, który w maju 1977 r. opracował komiks w kształcie programu teatralnego do sztuki Mariana Pikonia ''O trzygłowym Smoku i śląskiej Princesie'' w reż. Z. Poprawskiego. Horyzont do widowiska namalował śląski prymitywista Paweł Wróbel. Ponadto z zespołem współpracował grafik i malarz Roman Kalarus, a także zafascynowany polskim folklorem A. Kilian oraz malarz i wieloletni scenograf bielsko-bialskiej „Banialuki” A. Łabiniec. Z kolei muzykę dla Teatru m. in. komponowali K. Penderecki, Jerzy Milian, Witold Szalonek, Katarzyna Gaertner, Michał Banasik, Józef Skrzek i jeden z najpłodniejszych kompozytorów teatralnych B. Pasternak. Natomiast w zespole aktorskim do grona najbardziej zasłużonych m. in. należeli: Janina Giercuszkiewicz, Danuta Korniak, Aniela Pasternak, Lidia Wróbel, Andrzej Gwoździewicz i Grzegorz Ślosarski. W sumie wszystkie działające na terenie województwa sceny lalkowe nie tylko zdołały do 1989 r. zdefiniować swoje artystyczne preferencje, ale i utrwalić swój obraz w krajobrazie życia teatralnego regionu i świadomości jego mieszkańców.		Czasem fascynacji kulturą regionu był także okres dyrekcji uzdolnionego plastyka i reżysera Zygmunta Smandzika (1965-1972)<ref>25 lat teatru „Ateneum” w Katowicach. Red. A. Widera. Katowice 1971.</ref>. Do górnośląskiego folkloru z upodobaniem sięgał również Leszek Śmigalski (1972-1976), a także autor licznych sztuk dla dzieci Zbigniew Poprawski (1976-1978). Podobną tendencję odnajdujemy w okresie dyrekcji Jana Walaszka (1979-1982) i kierownictwa artystycznego Grzegorza Ślosarskiego (1979-1981) oraz Jerzego Połońskiego (1981-1982). Fascynacje te odnajdujemy także w latach dyrekcji wieloletniego aktora Teatru Śląskiego Adama Kwiatkowskiego (1983-1988) i Macieja K. Tondery - dyrektora artystycznego w latach 1988-1991. Ważną rolę odgrywała w tym zjawisku wieloletnia współpraca z szeregiem znakomitych plastyków śląskich, w tym m. in. Alicją Kuryło, a następnie m. in. głośnym prymitywistą Teofilem Ociepką oraz autorem rysunków satyrycznych Andrzejem Czeczotem, który w maju 1977 r. opracował komiks w kształcie programu teatralnego do sztuki Mariana Pikonia ''O trzygłowym Smoku i śląskiej Princesie'' w reż. Z. Poprawskiego. Horyzont do widowiska namalował śląski prymitywista Paweł Wróbel. Ponadto z zespołem współpracował grafik i malarz Roman Kalarus, a także zafascynowany polskim folklorem A. Kilian oraz malarz i wieloletni scenograf bielsko-bialskiej „Banialuki” A. Łabiniec. Z kolei muzykę dla Teatru m. in. komponowali K. Penderecki, Jerzy Milian, Witold Szalonek, Katarzyna Gaertner, Michał Banasik, Józef Skrzek i jeden z najpłodniejszych kompozytorów teatralnych B. Pasternak. Natomiast w zespole aktorskim do grona najbardziej zasłużonych m. in. należeli: Janina Giercuszkiewicz, Danuta Korniak, Aniela Pasternak, Lidia Wróbel, Andrzej Gwoździewicz i Grzegorz Ślosarski i wielu innych. W sumie wszystkie działające na terenie województwa sceny lalkowe nie tylko zdołały do 1989 r. zdefiniować swoje artystyczne preferencje, ale i utrwalić swój obraz w krajobrazie życia teatralnego regionu i świadomości jego mieszkańców.

	==Lata transformacji==		==Lata transformacji==

Praktykant: /* W poszukiwaniu tożsamości */

2020-05-25T13:10:26Z

W poszukiwaniu tożsamości

← poprzednia wersja		Wersja z 15:10, 25 maj 2020
Linia 72:		Linia 72:
	W kontekście dokonań artystycznych „Banialuki” i Teatru Dzieci Zagłębia, proces poszukiwania tożsamości artystycznej przez Śląski Teatr Lalki i Aktora „Ateneum”, w znacznym stopniu utrudniony był częstymi zmianami dyrekcji i kierownictwa artystycznego. W całokształcie dokonań dominowała w latach 1958 – 1988 idea służby dziecku. W repertuarze przeważała klasyka dramaturgii teatrów lalkowych oraz twórczość miejscowego środowiska literackiego, przy równoczesnej próbie odwoływania się do tradycji regionu, jego pejzażu, stroju i obyczaju. Inscenizowano baśnie, podania, legendy, miejscowe opowieści i pieśni ludowe. Z upodobaniem kultywowano tradycję miejscowego folkloru. Służyły temu celowi m. in. sztuki G. Morcinka, Edmunda Wojnarowskiego i Andrzeja Żaka.		W kontekście dokonań artystycznych „Banialuki” i Teatru Dzieci Zagłębia, proces poszukiwania tożsamości artystycznej przez Śląski Teatr Lalki i Aktora „Ateneum”, w znacznym stopniu utrudniony był częstymi zmianami dyrekcji i kierownictwa artystycznego. W całokształcie dokonań dominowała w latach 1958 – 1988 idea służby dziecku. W repertuarze przeważała klasyka dramaturgii teatrów lalkowych oraz twórczość miejscowego środowiska literackiego, przy równoczesnej próbie odwoływania się do tradycji regionu, jego pejzażu, stroju i obyczaju. Inscenizowano baśnie, podania, legendy, miejscowe opowieści i pieśni ludowe. Z upodobaniem kultywowano tradycję miejscowego folkloru. Służyły temu celowi m. in. sztuki G. Morcinka, Edmunda Wojnarowskiego i Andrzeja Żaka.

	Czasem fascynacji kulturą regionu był także okres dyrekcji uzdolnionego plastyka i reżysera Zygmunta Smandzika (1965-1972)<ref>25 lat teatru „Ateneum” w Katowicach. Red. A. Widera. Katowice 1971.</ref>. Do górnośląskiego folkloru z upodobaniem sięgał również Leszek Śmigalski (1972-1976), a także autor licznych sztuk dla dzieci Zbigniew Poprawski (1976-1978). Podobną tendencję odnajdujemy w okresie dyrekcji Jana Walaszka (1979-1982) i kierownictwa artystycznego Grzegorza Ślosarskiego (1979-1981) oraz Jerzego Połońskiego (1981-1982). Fascynacje te odnajdujemy także w latach dyrekcji wieloletniego aktora Teatru Śląskiego Adama Kwiatkowskiego (1983-1988) i Macieja K. Tondery - dyrektora artystycznego w latach 1988-1991. Ważną rolę odgrywała w tym zjawisku wieloletnia współpraca z szeregiem znakomitych plastyków śląskich, w tym m. in. Alicją Kuryło, a następnie m. in. głośnym prymitywistą Teofilem Ociepką oraz autorem rysunków satyrycznych Andrzejem Czeczotem, który w maju 1977 r. opracował komiks w kształcie programu teatralnego do sztuki Mariana Pikonia ''O trzygłowym Smoku i śląskiej Princesie'' w reż. Z. Poprawskiego. Horyzont do widowiska namalował śląski prymitywista Paweł Wróbel. Ponadto z zespołem współpracował grafik i malarz Roman Kalarus, a także zafascynowany polskim folklorem A. Kilian oraz malarz i wieloletni scenograf bielsko-bialskiej „Banialuki” A. Łabiniec. Z kolei muzykę dla Teatru m. in. komponowali K. Penderecki, Jerzy Milian, Witold Szalonek, Katarzyna Gaertner, Michał Banasik, Józef Skrzek i jeden z najpłodniejszych kompozytorów teatralnych B. Pasternak. Natomiast w zespole aktorskim do grona najbardziej zasłużonych m. in. należeli: Janina Giercuszkiewicz, Danuta Korniak, Aniela Pasternak, L. Wróbel, Andrzej Gwoździewicz i Grzegorz Ślosarski. W sumie wszystkie działające na terenie województwa sceny lalkowe nie tylko zdołały do 1989 r. zdefiniować swoje artystyczne preferencje, ale i utrwalić swój obraz w krajobrazie życia teatralnego regionu i świadomości jego mieszkańców.		Czasem fascynacji kulturą regionu był także okres dyrekcji uzdolnionego plastyka i reżysera Zygmunta Smandzika (1965-1972)<ref>25 lat teatru „Ateneum” w Katowicach. Red. A. Widera. Katowice 1971.</ref>. Do górnośląskiego folkloru z upodobaniem sięgał również Leszek Śmigalski (1972-1976), a także autor licznych sztuk dla dzieci Zbigniew Poprawski (1976-1978). Podobną tendencję odnajdujemy w okresie dyrekcji Jana Walaszka (1979-1982) i kierownictwa artystycznego Grzegorza Ślosarskiego (1979-1981) oraz Jerzego Połońskiego (1981-1982). Fascynacje te odnajdujemy także w latach dyrekcji wieloletniego aktora Teatru Śląskiego Adama Kwiatkowskiego (1983-1988) i Macieja K. Tondery - dyrektora artystycznego w latach 1988-1991. Ważną rolę odgrywała w tym zjawisku wieloletnia współpraca z szeregiem znakomitych plastyków śląskich, w tym m. in. Alicją Kuryło, a następnie m. in. głośnym prymitywistą Teofilem Ociepką oraz autorem rysunków satyrycznych Andrzejem Czeczotem, który w maju 1977 r. opracował komiks w kształcie programu teatralnego do sztuki Mariana Pikonia ''O trzygłowym Smoku i śląskiej Princesie'' w reż. Z. Poprawskiego. Horyzont do widowiska namalował śląski prymitywista Paweł Wróbel. Ponadto z zespołem współpracował grafik i malarz Roman Kalarus, a także zafascynowany polskim folklorem A. Kilian oraz malarz i wieloletni scenograf bielsko-bialskiej „Banialuki” A. Łabiniec. Z kolei muzykę dla Teatru m. in. komponowali K. Penderecki, Jerzy Milian, Witold Szalonek, Katarzyna Gaertner, Michał Banasik, Józef Skrzek i jeden z najpłodniejszych kompozytorów teatralnych B. Pasternak. Natomiast w zespole aktorskim do grona najbardziej zasłużonych m. in. należeli: Janina Giercuszkiewicz, Danuta Korniak, Aniela Pasternak, Lidia Wróbel, Andrzej Gwoździewicz i Grzegorz Ślosarski. W sumie wszystkie działające na terenie województwa sceny lalkowe nie tylko zdołały do 1989 r. zdefiniować swoje artystyczne preferencje, ale i utrwalić swój obraz w krajobrazie życia teatralnego regionu i świadomości jego mieszkańców.

	==Lata transformacji==		==Lata transformacji==

Praktykant: /* Inicjatywy powojenne */

2020-05-25T13:08:47Z

Inicjatywy powojenne

← poprzednia wersja		Wersja z 15:08, 25 maj 2020
Linia 27:		Linia 27:
	Lata czterdzieste to okres pionierskich zmagań obu zespołów. Z czasem zwycięsko z niego wyszedł zespół Glatty’ego. Obecna nazwa Śląski Teatr Lalki i Aktora „Ateneum” pojawiła się w 1946 r., z chwilą kiedy mecenat nad zespołem objął Związek Zawodowy Kolejarzy. Czas jego dojrzewania ostatecznie zamknął fakt jego upaństwowienia 25 kwietnia 1958 r. i objęcia dyrekcji przez Jerzego Zitzmana. Wraz z pojawieniem się nowego kierownictwa, podjęta została przebudowa i adaptacja pomieszczeń byłej restauracji dla potrzeb teatralnych przy ul. św. Jana 10. Do czasu jej otwarcia 10 XI 1964 r. większość premier miała miejsce w teatrze „Komedii” przy ul. Staromiejskiej 17, natomiast zespół zmuszony był występować na terenie województwa katowickiego, opolskiego i sporadycznie Dolnego Śląska. W latach dyrekcji Zitzmana 1958-1964, najciekawsze dokonania artystyczne „Ateneum” wynikały zarówno ze współpracy z miejscowymi plastykami, jak i zatrudnionym w latach 1958-1960 w charakterze kierownika literackiego [[Gustaw Morcinek\|Gustawem Morcinkiem]].		Lata czterdzieste to okres pionierskich zmagań obu zespołów. Z czasem zwycięsko z niego wyszedł zespół Glatty’ego. Obecna nazwa Śląski Teatr Lalki i Aktora „Ateneum” pojawiła się w 1946 r., z chwilą kiedy mecenat nad zespołem objął Związek Zawodowy Kolejarzy. Czas jego dojrzewania ostatecznie zamknął fakt jego upaństwowienia 25 kwietnia 1958 r. i objęcia dyrekcji przez Jerzego Zitzmana. Wraz z pojawieniem się nowego kierownictwa, podjęta została przebudowa i adaptacja pomieszczeń byłej restauracji dla potrzeb teatralnych przy ul. św. Jana 10. Do czasu jej otwarcia 10 XI 1964 r. większość premier miała miejsce w teatrze „Komedii” przy ul. Staromiejskiej 17, natomiast zespół zmuszony był występować na terenie województwa katowickiego, opolskiego i sporadycznie Dolnego Śląska. W latach dyrekcji Zitzmana 1958-1964, najciekawsze dokonania artystyczne „Ateneum” wynikały zarówno ze współpracy z miejscowymi plastykami, jak i zatrudnionym w latach 1958-1960 w charakterze kierownika literackiego [[Gustaw Morcinek\|Gustawem Morcinkiem]].

	W 1945 r. swoją działalność zapoczątkował także Teatr Dzieci Zagłębia Jana Dormana w Sosnowcu, kiedy to 22 grudnia 1945 r. na scenie Teatru Miejskiego, dzisiejszego Teatru Zagłębia, wystawił ''Malowane dzbanki''. Początkowo teatr znany był jako Międzyszkolny Teatrzyk Dziecka, a następnie w latach 1947-1949 jako Eksperymentalny Teatr Dziecka, działający pod patronatem Związku Zawodowego Górników. W tym czasie jego oficjalną siedzibą był gmach przy ul. Żytniej w Sosnowcu, którego trudne warunki lokalowe ostatecznie sprawiły, że po otrzymaniu w dzierżawę z 7 marca 1950 r. budynku Domu Katolickiego parafii pod wezwaniem Św. Trójcy przy ul. Sobieskiego, obecnie ul. Teatralna 4, przeniósł siedzibę zespołu do [[Będzin\|Będzina]]. Adaptacja nowych pomieszczeń dla potrzeb teatralnych według planów Jacka Dormana nastąpiła w latach 1960-1963. Teatr nazwę zawdzięcza powstałemu 1 kwietnia 1951 r. Stowarzyszeniu Teatr Dzieci Zagłębia.		W 1945 r. swoją działalność zapoczątkował także Teatr Dzieci Zagłębia Jana Dormana w Sosnowcu, kiedy to 22 grudnia 1945 r. na scenie Teatru Miejskiego, dzisiejszego Teatru Zagłębia, wystawił ''Malowane dzbanki''. Początkowo teatr znany był jako Międzyszkolny Teatrzyk Dziecka, a następnie w latach 1947-1949 jako Eksperymentalny Teatr Dziecka, działający pod patronatem Związku Zawodowego Górników. W tym czasie jego oficjalną siedzibą był gmach przy ul. Żytniej w Sosnowcu, którego trudne warunki lokalowe ostatecznie sprawiły, że po otrzymaniu w dzierżawę z 7 marca 1950 r. budynku Domu Katolickiego parafii pod wezwaniem św. Trójcy przy ul. Sobieskiego, obecnie ul. Teatralna 4, przeniósł siedzibę zespołu do [[Będzin\|Będzina]]. Adaptacja nowych pomieszczeń dla potrzeb teatralnych według planów Jacka Dormana nastąpiła w latach 1960-1963. Teatr nazwę zawdzięcza powstałemu 1 kwietnia 1951 r. Stowarzyszeniu Teatr Dzieci Zagłębia.

	Stosunkowo najpóźniej do życia powołany został z inicjatywy J. Zitzmana i Zenobiusza Zwolskiego Teatr Kukiełek Robotniczego Towarzystwa Przyjaciół Dzieci „Banialuka” w Bielsku. Jego pierwsza premiera sztuki miejscowego poety i nauczyciela Zygmunta Lubertowicza ''O Marysi sierotce i złotookiej sroczce'' w reż. obu twórców Teatru, odbyła się 7 grudnia 1947 r. w sali kawiarnianej tuż obok kina „Rialto” przy ul. 1 Maja 7, w bezpośrednim sąsiedztwie siedziby Teatru Polskiego. Od października 1948 r. do lutego 1950 r. widowiska „Banialuki” prezentowane były w sali dansingowej Hotelu „Prezydent” przy ul. 3 Maja 10, a następnie do 1958 r. w pomieszczeniach dawnej loży masońskiej przy ul. Chopina 3. Na lata 1948-1949 przypadł czas poszukiwań repertuarowych i formalnych. To wtedy plastyczny rodowód jego animatorów na wiele dziesięcioleci zadecydował o artystycznym obliczu zespołu, kiedy to zapoczątkowane zostały próby pojmowania obrazu scenicznego i postaci lalki jako całości. Ważną rolę w dziejach początkującego zespołu odegrała w 1948 r. wizyta w teatrze sowieckich lalkarzy Sergiusza Obrazcowa i Eugeniusza Sperańskiego, w konsekwencji której 1 stycznia 1950 r. Teatr został upaństwowiony i otrzymał, będący własnością Gminy Żydowskiej, budynek byłego Domu Ludowego im. Chaima N. Bialika przy ul. Mickiewicza 20. Budowę gmachu, usytuowanego w bezpośrednim sąsiedztwie istniejącej w latach 1881-1940 synagogi, rozpoczęto w 1951 r. według planów Mieczysława Szymusia, Andrzeja Pawłowskiego i Kazimierza Górskiego.		Stosunkowo najpóźniej do życia powołany został z inicjatywy J. Zitzmana i Zenobiusza Zwolskiego Teatr Kukiełek Robotniczego Towarzystwa Przyjaciół Dzieci „Banialuka” w Bielsku. Jego pierwsza premiera sztuki miejscowego poety i nauczyciela Zygmunta Lubertowicza ''O Marysi sierotce i złotookiej sroczce'' w reż. obu twórców Teatru, odbyła się 7 grudnia 1947 r. w sali kawiarnianej tuż obok kina „Rialto” przy ul. 1 Maja 7, w bezpośrednim sąsiedztwie siedziby Teatru Polskiego. Od października 1948 r. do lutego 1950 r. widowiska „Banialuki” prezentowane były w sali dansingowej Hotelu „Prezydent” przy ul. 3 Maja 10, a następnie do 1958 r. w pomieszczeniach dawnej loży masońskiej przy ul. Chopina 3. Na lata 1948-1949 przypadł czas poszukiwań repertuarowych i formalnych. To wtedy plastyczny rodowód jego animatorów na wiele dziesięcioleci zadecydował o artystycznym obliczu zespołu, kiedy to zapoczątkowane zostały próby pojmowania obrazu scenicznego i postaci lalki jako całości. Ważną rolę w dziejach początkującego zespołu odegrała w 1948 r. wizyta w teatrze sowieckich lalkarzy Sergiusza Obrazcowa i Eugeniusza Sperańskiego, w konsekwencji której 1 stycznia 1950 r. Teatr został upaństwowiony i otrzymał, będący własnością Gminy Żydowskiej, budynek byłego Domu Ludowego im. Chaima N. Bialika przy ul. Mickiewicza 20. Budowę gmachu, usytuowanego w bezpośrednim sąsiedztwie istniejącej w latach 1881-1940 synagogi, rozpoczęto w 1951 r. według planów Mieczysława Szymusia, Andrzeja Pawłowskiego i Kazimierza Górskiego.

Praktykant: /* Inicjatywy powojenne */

2020-05-25T13:07:49Z

Inicjatywy powojenne

← poprzednia wersja		Wersja z 15:07, 25 maj 2020
Linia 25:		Linia 25:
	Powojenna działalność artystyczna teatrów lalkowych na terenie ówczesnego województwa śląsko-dąbrowskiego miała charakter samorodny i po 1945 r. realizowana była w diametralnie odmiennych uwarunkowaniach społeczno-politycznych. Była ona zasługą nielicznej grupy młodych artystów plastyków. Miała przede wszystkim charakter oświatowy i ludyczny, a także po latach wojny w znacznym stopniu rekompensacyjny. Pierwsze, na poły prywatne inicjatywy, zrodziły się na terenie Katowic i [[Sosnowiec\|Sosnowca]], z czasem [[Bielsko\|Bielska]] i Opola. Były to zaledwie kilkuosobowe teatry objazdowe, przygotowujące widowiska przede wszystkim z myślą o widzach najmłodszych i młodzieży szkolnej. Zespoły te nie dysponowały własnymi, stałymi siedzibami. W Katowicach z grona kilku powojennych inicjatyw, stosunkowo najwcześniej działalność zainaugurował pod egidą Związku Walki Młodych zespół lwowskiego pasjonata lalek, domorosłego malarza, rzeźbiarza i marionetkarza, Juliusza Glatty’ego. Był to późniejszy Śląski Teatr Lalki i Aktora „Ateneum”. Jego pierwsza premiera ''Dzielnego szewczyka'' Marii Kownackiej odbyła się 3 września 1945 r. w sali Wojewódzkiego Domu Kultury przy ul. Francuskiej 12<ref>por. A. Linert: Juliusz Glatty. Katowice 1988, s. 6.</ref>. Tam też 23 stycznia 1946 r. odbyła się inauguracyjna premiera teatrzyku lalkowego „Czar” Leopolda Grzyba, działającego do końca sezonu 1950/51. Oba teatry, koncentrujące się na ekspresji pojedynczej postaci, na lalce opierały sceniczną kompozycję swoich widowisk. Zawarte w nich elementy prymitywizmu, wspieranego z konieczności amatorskimi siłami aktorskimi, określały w tym czasie ich oblicze i charakter. Ich głównym założeniem programowym był repertuar dla dzieci.		Powojenna działalność artystyczna teatrów lalkowych na terenie ówczesnego województwa śląsko-dąbrowskiego miała charakter samorodny i po 1945 r. realizowana była w diametralnie odmiennych uwarunkowaniach społeczno-politycznych. Była ona zasługą nielicznej grupy młodych artystów plastyków. Miała przede wszystkim charakter oświatowy i ludyczny, a także po latach wojny w znacznym stopniu rekompensacyjny. Pierwsze, na poły prywatne inicjatywy, zrodziły się na terenie Katowic i [[Sosnowiec\|Sosnowca]], z czasem [[Bielsko\|Bielska]] i Opola. Były to zaledwie kilkuosobowe teatry objazdowe, przygotowujące widowiska przede wszystkim z myślą o widzach najmłodszych i młodzieży szkolnej. Zespoły te nie dysponowały własnymi, stałymi siedzibami. W Katowicach z grona kilku powojennych inicjatyw, stosunkowo najwcześniej działalność zainaugurował pod egidą Związku Walki Młodych zespół lwowskiego pasjonata lalek, domorosłego malarza, rzeźbiarza i marionetkarza, Juliusza Glatty’ego. Był to późniejszy Śląski Teatr Lalki i Aktora „Ateneum”. Jego pierwsza premiera ''Dzielnego szewczyka'' Marii Kownackiej odbyła się 3 września 1945 r. w sali Wojewódzkiego Domu Kultury przy ul. Francuskiej 12<ref>por. A. Linert: Juliusz Glatty. Katowice 1988, s. 6.</ref>. Tam też 23 stycznia 1946 r. odbyła się inauguracyjna premiera teatrzyku lalkowego „Czar” Leopolda Grzyba, działającego do końca sezonu 1950/51. Oba teatry, koncentrujące się na ekspresji pojedynczej postaci, na lalce opierały sceniczną kompozycję swoich widowisk. Zawarte w nich elementy prymitywizmu, wspieranego z konieczności amatorskimi siłami aktorskimi, określały w tym czasie ich oblicze i charakter. Ich głównym założeniem programowym był repertuar dla dzieci.

	Lata czterdzieste to okres pionierskich zmagań obu zespołów. Z czasem zwycięsko z niego wyszedł zespół Glatty’ego. Obecna nazwa Śląski Teatr Lalki i Aktora „Ateneum” pojawiła się w 1946 r., z chwilą kiedy mecenat nad zespołem objął Związek Zawodowy Kolejarzy. Czas jego dojrzewania ostatecznie zamknął fakt jego upaństwowienia 25 kwietnia 1958 r. i objęcia dyrekcji przez Jerzego Zitzmana. Wraz z pojawieniem się nowego kierownictwa, podjęta została przebudowa i adaptacja pomieszczeń byłej restauracji dla potrzeb teatralnych przy ul. św. Jana 10. Do czasu jej otwarcia 10 XI 1964 r. większość premier miała miejsce w teatrze „Komedii” przy ul. Staromiejskiej 17, natomiast zespół zmuszony był występować na terenie województwa katowickiego, opolskiego i sporadycznie Dolnego Śląska. W latach dyrekcji Zitzmana 1958-1964, najciekawsze dokonania artystyczne „Ateneum” wynikały zarówno ze współpracy z miejscowymi plastykami, \jak i zatrudnionym w latach 1958-1960 w charakterze kierownika literackiego [[Gustaw Morcinek\|Gustawem Morcinkiem]].		Lata czterdzieste to okres pionierskich zmagań obu zespołów. Z czasem zwycięsko z niego wyszedł zespół Glatty’ego. Obecna nazwa Śląski Teatr Lalki i Aktora „Ateneum” pojawiła się w 1946 r., z chwilą kiedy mecenat nad zespołem objął Związek Zawodowy Kolejarzy. Czas jego dojrzewania ostatecznie zamknął fakt jego upaństwowienia 25 kwietnia 1958 r. i objęcia dyrekcji przez Jerzego Zitzmana. Wraz z pojawieniem się nowego kierownictwa, podjęta została przebudowa i adaptacja pomieszczeń byłej restauracji dla potrzeb teatralnych przy ul. św. Jana 10. Do czasu jej otwarcia 10 XI 1964 r. większość premier miała miejsce w teatrze „Komedii” przy ul. Staromiejskiej 17, natomiast zespół zmuszony był występować na terenie województwa katowickiego, opolskiego i sporadycznie Dolnego Śląska. W latach dyrekcji Zitzmana 1958-1964, najciekawsze dokonania artystyczne „Ateneum” wynikały zarówno ze współpracy z miejscowymi plastykami, jak i zatrudnionym w latach 1958-1960 w charakterze kierownika literackiego [[Gustaw Morcinek\|Gustawem Morcinkiem]].

	W 1945 r. swoją działalność zapoczątkował także Teatr Dzieci Zagłębia Jana Dormana w Sosnowcu, kiedy to 22 grudnia 1945 r. na scenie Teatru Miejskiego, dzisiejszego Teatru Zagłębia, wystawił ''Malowane dzbanki''. Początkowo teatr znany był jako Międzyszkolny Teatrzyk Dziecka, a następnie w latach 1947-1949 jako Eksperymentalny Teatr Dziecka, działający pod patronatem Związku Zawodowego Górników. W tym czasie jego oficjalną siedzibą był gmach przy ul. Żytniej w Sosnowcu, którego trudne warunki lokalowe ostatecznie sprawiły, że po otrzymaniu w dzierżawę z 7 marca 1950 r. budynku Domu Katolickiego parafii pod wezwaniem Św. Trójcy przy ul. Sobieskiego, obecnie ul. Teatralna 4, przeniósł siedzibę zespołu do [[Będzin\|Będzina]]. Adaptacja nowych pomieszczeń dla potrzeb teatralnych według planów Jacka Dormana nastąpiła w latach 1960-1963. Teatr nazwę zawdzięcza powstałemu 1 kwietnia 1951 r. Stowarzyszeniu Teatr Dzieci Zagłębia.		W 1945 r. swoją działalność zapoczątkował także Teatr Dzieci Zagłębia Jana Dormana w Sosnowcu, kiedy to 22 grudnia 1945 r. na scenie Teatru Miejskiego, dzisiejszego Teatru Zagłębia, wystawił ''Malowane dzbanki''. Początkowo teatr znany był jako Międzyszkolny Teatrzyk Dziecka, a następnie w latach 1947-1949 jako Eksperymentalny Teatr Dziecka, działający pod patronatem Związku Zawodowego Górników. W tym czasie jego oficjalną siedzibą był gmach przy ul. Żytniej w Sosnowcu, którego trudne warunki lokalowe ostatecznie sprawiły, że po otrzymaniu w dzierżawę z 7 marca 1950 r. budynku Domu Katolickiego parafii pod wezwaniem Św. Trójcy przy ul. Sobieskiego, obecnie ul. Teatralna 4, przeniósł siedzibę zespołu do [[Będzin\|Będzina]]. Adaptacja nowych pomieszczeń dla potrzeb teatralnych według planów Jacka Dormana nastąpiła w latach 1960-1963. Teatr nazwę zawdzięcza powstałemu 1 kwietnia 1951 r. Stowarzyszeniu Teatr Dzieci Zagłębia.

Praktykant: /* Tradycja niemiecka i międzywojenne zespoły polskie */

2020-05-25T13:07:22Z

Tradycja niemiecka i międzywojenne zespoły polskie

← poprzednia wersja		Wersja z 15:07, 25 maj 2020
Linia 14:		Linia 14:
	[[Plik:Lalkowe 1.jpg\|500px\|thumb\|right\|Realizatorzy ''Guliwera w krainie liliputów'' J. Swifta, reż. J.Stasiniewicz, scen. J. Glatty.Śląski Teatr Lalki i Aktora „Ateneum” w Katowicach. W centrum stoi J. Glatty (ze zbiorów A. Linerta).]]		[[Plik:Lalkowe 1.jpg\|500px\|thumb\|right\|Realizatorzy ''Guliwera w krainie liliputów'' J. Swifta, reż. J.Stasiniewicz, scen. J. Glatty.Śląski Teatr Lalki i Aktora „Ateneum” w Katowicach. W centrum stoi J. Glatty (ze zbiorów A. Linerta).]]

	Pierwsze teatry lalkowe na terenie późniejszego [[Województwo śląskie\|województwa śląskiego]] pojawiły się w drugiej połowie XIX stulecia i prezentowały tradycyjną formę niemieckiego teatru lalkowego, zwanego „Kasperletheater”. Znane w niemieckim obszarze językowym od końca XVIII wieku, na terenie [[Górny Śląsk\|Górnego Śląska]] pojawiły się prawdopodobnie w drugiej połowie XIX w. Były one typową rozrywką jarmarczną, prezentującą historie biblijne, a z czasem opowieści ludowe. W repertuarze ich odnajdujemy komentarze dotyczące wydarzeń ~~politycznaych~~, kryminalnych, ciekawostek ze świata i żartobliwych scen małżeńskich z życia Pulcinelli i Hanswursta. Głównymi ośrodkami ich działalności było [[Zabrze]] i [[Bytom.]] Jednym z najgłośniejszych był w latach 1873 - 1892 teatr lalek Josefa Schablitzkiego, który Zabrze uczynił swoją siedzibą i z terenu którego prowadził objazd pobliskich miejscowości<ref>Swoją siedzibę miał przy ul. Heinrichstr. 88.Wspomina o tym: Silke Technau: Nachrichten vom Puppenspiel in Schlesien (1900-1944). W: Funde und Befunde zur Schlesischen Theatergesichte. Zusammengestelt von Bärbel Rudin. Band 1. Theaterarbit im gesellschaftlichen Wandel dreier Jahrhunderte. Dortmund 1983, s. 308.</ref>.		Pierwsze teatry lalkowe na terenie późniejszego [[Województwo śląskie\|województwa śląskiego]] pojawiły się w drugiej połowie XIX stulecia i prezentowały tradycyjną formę niemieckiego teatru lalkowego, zwanego „Kasperletheater”. Znane w niemieckim obszarze językowym od końca XVIII wieku, na terenie [[Górny Śląsk\|Górnego Śląska]] pojawiły się prawdopodobnie w drugiej połowie XIX w. Były one typową rozrywką jarmarczną, prezentującą historie biblijne, a z czasem opowieści ludowe. W repertuarze ich odnajdujemy komentarze dotyczące wydarzeń politycznych, kryminalnych, ciekawostek ze świata i żartobliwych scen małżeńskich z życia Pulcinelli i Hanswursta. Głównymi ośrodkami ich działalności było [[Zabrze]] i [[Bytom.]] Jednym z najgłośniejszych był w latach 1873 - 1892 teatr lalek Josefa Schablitzkiego, który Zabrze uczynił swoją siedzibą i z terenu którego prowadził objazd pobliskich miejscowości<ref>Swoją siedzibę miał przy ul. Heinrichstr. 88.Wspomina o tym: Silke Technau: Nachrichten vom Puppenspiel in Schlesien (1900-1944). W: Funde und Befunde zur Schlesischen Theatergesichte. Zusammengestelt von Bärbel Rudin. Band 1. Theaterarbit im gesellschaftlichen Wandel dreier Jahrhunderte. Dortmund 1983, s. 308.</ref>.

	W latach międzywojennych, w warunkach odrodzonego państwa polskiego, teatr lalkowy dla dzieci był rzeczą nową. Zrodził się on na fali zainteresowań działaczy społecznych, artystów i pedagogów, zaciekawionych wychowawczą rolą sztuki i jej rolą w kształtowaniu osobowości człowieka. Nie bez znaczenia był też wzrost zainteresowania ludową szopką misteryjną i polityczną. W efekcie w 1927 r. do życia powołany został krakowski teatr „Miniatury” Stefana Polony-Polońskiego oraz niemal w tym samym czasie na Żoliborzu w Warszawie pod egidą Spółdzielni Mieszkaniowej zespół „Baj”. W ślad za nimi powstawały kolejne teatry lalkowe w Poznaniu, gdzie m. in. ożywioną działalność prowadził dr Jan Sztaudynger, a także w Wilnie i na Górnym Śląsku. Inicjatorem powstania tego ostatniego był [[Stanisław Ligoń]], plastyk i pisarz, popularny „Karlik” z „Kocyndra”. Z jego inspiracji zrodził się pomysł zakupu poprzez Sekcję Teatrów Ludowych przy Wydziale Oświecenia Publicznego w [[Katowice\|Katowicach]] wyposażenia krakowskiego teatru „Miniatury”. Z chwilą sprowadzenia go w 1927 r. do Katowic, kierownictwo nad nowo powstającym teatrem Ligoń powierzył Mieczysławowi Miro-Rowińskiemu, a sam pozostawał z zespołem w stałym kontakcie, rzeźbiąc i malując lalki oraz pisząc, graną z powodzeniem, sztukę ''Śląska bieda''.		W latach międzywojennych, w warunkach odrodzonego państwa polskiego, teatr lalkowy dla dzieci był rzeczą nową. Zrodził się on na fali zainteresowań działaczy społecznych, artystów i pedagogów, zaciekawionych wychowawczą rolą sztuki i jej rolą w kształtowaniu osobowości człowieka. Nie bez znaczenia był też wzrost zainteresowania ludową szopką misteryjną i polityczną. W efekcie w 1927 r. do życia powołany został krakowski teatr „Miniatury” Stefana Polony-Polońskiego oraz niemal w tym samym czasie na Żoliborzu w Warszawie pod egidą Spółdzielni Mieszkaniowej zespół „Baj”. W ślad za nimi powstawały kolejne teatry lalkowe w Poznaniu, gdzie m. in. ożywioną działalność prowadził dr Jan Sztaudynger, a także w Wilnie i na Górnym Śląsku. Inicjatorem powstania tego ostatniego był [[Stanisław Ligoń]], plastyk i pisarz, popularny „Karlik” z „Kocyndra”. Z jego inspiracji zrodził się pomysł zakupu poprzez Sekcję Teatrów Ludowych przy Wydziale Oświecenia Publicznego w [[Katowice\|Katowicach]] wyposażenia krakowskiego teatru „Miniatury”. Z chwilą sprowadzenia go w 1927 r. do Katowic, kierownictwo nad nowo powstającym teatrem Ligoń powierzył Mieczysławowi Miro-Rowińskiemu, a sam pozostawał z zespołem w stałym kontakcie, rzeźbiąc i malując lalki oraz pisząc, graną z powodzeniem, sztukę ''Śląska bieda''.

Praktykant o 18:41, 13 lut 2020

2020-02-13T18:41:50Z

Podgląd zmian

← poprzednia wersja		Wersja z 15:07, 25 maj 2020
Linia 25:		Linia 25:
	Powojenna działalność artystyczna teatrów lalkowych na terenie ówczesnego województwa śląsko-dąbrowskiego miała charakter samorodny i po 1945 r. realizowana była w diametralnie odmiennych uwarunkowaniach społeczno-politycznych. Była ona zasługą nielicznej grupy młodych artystów plastyków. Miała przede wszystkim charakter oświatowy i ludyczny, a także po latach wojny w znacznym stopniu rekompensacyjny. Pierwsze, na poły prywatne inicjatywy, zrodziły się na terenie Katowic i [[Sosnowiec\|Sosnowca]], z czasem [[Bielsko\|Bielska]] i Opola. Były to zaledwie kilkuosobowe teatry objazdowe, przygotowujące widowiska przede wszystkim z myślą o widzach najmłodszych i młodzieży szkolnej. Zespoły te nie dysponowały własnymi, stałymi siedzibami. W Katowicach z grona kilku powojennych inicjatyw, stosunkowo najwcześniej działalność zainaugurował pod egidą Związku Walki Młodych zespół lwowskiego pasjonata lalek, domorosłego malarza, rzeźbiarza i marionetkarza, Juliusza Glatty’ego. Był to późniejszy Śląski Teatr Lalki i Aktora „Ateneum”. Jego pierwsza premiera ''Dzielnego szewczyka'' Marii Kownackiej odbyła się 3 września 1945 r. w sali Wojewódzkiego Domu Kultury przy ul. Francuskiej 12<ref>por. A. Linert: Juliusz Glatty. Katowice 1988, s. 6.</ref>. Tam też 23 stycznia 1946 r. odbyła się inauguracyjna premiera teatrzyku lalkowego „Czar” Leopolda Grzyba, działającego do końca sezonu 1950/51. Oba teatry, koncentrujące się na ekspresji pojedynczej postaci, na lalce opierały sceniczną kompozycję swoich widowisk. Zawarte w nich elementy prymitywizmu, wspieranego z konieczności amatorskimi siłami aktorskimi, określały w tym czasie ich oblicze i charakter. Ich głównym założeniem programowym był repertuar dla dzieci.		Powojenna działalność artystyczna teatrów lalkowych na terenie ówczesnego województwa śląsko-dąbrowskiego miała charakter samorodny i po 1945 r. realizowana była w diametralnie odmiennych uwarunkowaniach społeczno-politycznych. Była ona zasługą nielicznej grupy młodych artystów plastyków. Miała przede wszystkim charakter oświatowy i ludyczny, a także po latach wojny w znacznym stopniu rekompensacyjny. Pierwsze, na poły prywatne inicjatywy, zrodziły się na terenie Katowic i [[Sosnowiec\|Sosnowca]], z czasem [[Bielsko\|Bielska]] i Opola. Były to zaledwie kilkuosobowe teatry objazdowe, przygotowujące widowiska przede wszystkim z myślą o widzach najmłodszych i młodzieży szkolnej. Zespoły te nie dysponowały własnymi, stałymi siedzibami. W Katowicach z grona kilku powojennych inicjatyw, stosunkowo najwcześniej działalność zainaugurował pod egidą Związku Walki Młodych zespół lwowskiego pasjonata lalek, domorosłego malarza, rzeźbiarza i marionetkarza, Juliusza Glatty’ego. Był to późniejszy Śląski Teatr Lalki i Aktora „Ateneum”. Jego pierwsza premiera ''Dzielnego szewczyka'' Marii Kownackiej odbyła się 3 września 1945 r. w sali Wojewódzkiego Domu Kultury przy ul. Francuskiej 12<ref>por. A. Linert: Juliusz Glatty. Katowice 1988, s. 6.</ref>. Tam też 23 stycznia 1946 r. odbyła się inauguracyjna premiera teatrzyku lalkowego „Czar” Leopolda Grzyba, działającego do końca sezonu 1950/51. Oba teatry, koncentrujące się na ekspresji pojedynczej postaci, na lalce opierały sceniczną kompozycję swoich widowisk. Zawarte w nich elementy prymitywizmu, wspieranego z konieczności amatorskimi siłami aktorskimi, określały w tym czasie ich oblicze i charakter. Ich głównym założeniem programowym był repertuar dla dzieci.

	Lata czterdzieste to okres pionierskich zmagań obu zespołów. Z czasem zwycięsko z niego wyszedł zespół Glatty’ego. Obecna nazwa Śląski Teatr Lalki i Aktora „Ateneum” pojawiła się w 1946 r., z chwilą kiedy mecenat nad zespołem objął Związek Zawodowy Kolejarzy. Czas jego dojrzewania ostatecznie zamknął fakt jego upaństwowienia 25 kwietnia 1958 r. i objęcia dyrekcji przez Jerzego Zitzmana. Wraz z pojawieniem się nowego kierownictwa, podjęta została przebudowa i adaptacja pomieszczeń byłej restauracji dla potrzeb teatralnych przy ul. św. Jana 10. Do czasu jej otwarcia 10 XI 1964 r. większość premier miała miejsce w teatrze „Komedii” przy ul. Staromiejskiej 17, natomiast zespół zmuszony był występować na terenie województwa katowickiego, opolskiego i sporadycznie Dolnego Śląska. W latach dyrekcji Zitzmana 1958-1964, najciekawsze dokonania artystyczne „Ateneum” wynikały zarówno ze współpracy z miejscowymi plastykami, \jak i zatrudnionym w latach 1958-1960 w charakterze kierownika literackiego [[Gustaw Morcinek\|Gustawem Morcinkiem]].		Lata czterdzieste to okres pionierskich zmagań obu zespołów. Z czasem zwycięsko z niego wyszedł zespół Glatty’ego. Obecna nazwa Śląski Teatr Lalki i Aktora „Ateneum” pojawiła się w 1946 r., z chwilą kiedy mecenat nad zespołem objął Związek Zawodowy Kolejarzy. Czas jego dojrzewania ostatecznie zamknął fakt jego upaństwowienia 25 kwietnia 1958 r. i objęcia dyrekcji przez Jerzego Zitzmana. Wraz z pojawieniem się nowego kierownictwa, podjęta została przebudowa i adaptacja pomieszczeń byłej restauracji dla potrzeb teatralnych przy ul. św. Jana 10. Do czasu jej otwarcia 10 XI 1964 r. większość premier miała miejsce w teatrze „Komedii” przy ul. Staromiejskiej 17, natomiast zespół zmuszony był występować na terenie województwa katowickiego, opolskiego i sporadycznie Dolnego Śląska. W latach dyrekcji Zitzmana 1958-1964, najciekawsze dokonania artystyczne „Ateneum” wynikały zarówno ze współpracy z miejscowymi plastykami, jak i zatrudnionym w latach 1958-1960 w charakterze kierownika literackiego [[Gustaw Morcinek\|Gustawem Morcinkiem]].

	W 1945 r. swoją działalność zapoczątkował także Teatr Dzieci Zagłębia Jana Dormana w Sosnowcu, kiedy to 22 grudnia 1945 r. na scenie Teatru Miejskiego, dzisiejszego Teatru Zagłębia, wystawił ''Malowane dzbanki''. Początkowo teatr znany był jako Międzyszkolny Teatrzyk Dziecka, a następnie w latach 1947-1949 jako Eksperymentalny Teatr Dziecka, działający pod patronatem Związku Zawodowego Górników. W tym czasie jego oficjalną siedzibą był gmach przy ul. Żytniej w Sosnowcu, którego trudne warunki lokalowe ostatecznie sprawiły, że po otrzymaniu w dzierżawę z 7 marca 1950 r. budynku Domu Katolickiego parafii pod wezwaniem Św. Trójcy przy ul. Sobieskiego, obecnie ul. Teatralna 4, przeniósł siedzibę zespołu do [[Będzin\|Będzina]]. Adaptacja nowych pomieszczeń dla potrzeb teatralnych według planów Jacka Dormana nastąpiła w latach 1960-1963. Teatr nazwę zawdzięcza powstałemu 1 kwietnia 1951 r. Stowarzyszeniu Teatr Dzieci Zagłębia.		W 1945 r. swoją działalność zapoczątkował także Teatr Dzieci Zagłębia Jana Dormana w Sosnowcu, kiedy to 22 grudnia 1945 r. na scenie Teatru Miejskiego, dzisiejszego Teatru Zagłębia, wystawił ''Malowane dzbanki''. Początkowo teatr znany był jako Międzyszkolny Teatrzyk Dziecka, a następnie w latach 1947-1949 jako Eksperymentalny Teatr Dziecka, działający pod patronatem Związku Zawodowego Górników. W tym czasie jego oficjalną siedzibą był gmach przy ul. Żytniej w Sosnowcu, którego trudne warunki lokalowe ostatecznie sprawiły, że po otrzymaniu w dzierżawę z 7 marca 1950 r. budynku Domu Katolickiego parafii pod wezwaniem Św. Trójcy przy ul. Sobieskiego, obecnie ul. Teatralna 4, przeniósł siedzibę zespołu do [[Będzin\|Będzina]]. Adaptacja nowych pomieszczeń dla potrzeb teatralnych według planów Jacka Dormana nastąpiła w latach 1960-1963. Teatr nazwę zawdzięcza powstałemu 1 kwietnia 1951 r. Stowarzyszeniu Teatr Dzieci Zagłębia.

← poprzednia wersja		Wersja z 15:07, 25 maj 2020
Linia 14:		Linia 14:
	[[Plik:Lalkowe 1.jpg\|500px\|thumb\|right\|Realizatorzy ''Guliwera w krainie liliputów'' J. Swifta, reż. J.Stasiniewicz, scen. J. Glatty.Śląski Teatr Lalki i Aktora „Ateneum” w Katowicach. W centrum stoi J. Glatty (ze zbiorów A. Linerta).]]		[[Plik:Lalkowe 1.jpg\|500px\|thumb\|right\|Realizatorzy ''Guliwera w krainie liliputów'' J. Swifta, reż. J.Stasiniewicz, scen. J. Glatty.Śląski Teatr Lalki i Aktora „Ateneum” w Katowicach. W centrum stoi J. Glatty (ze zbiorów A. Linerta).]]

	Pierwsze teatry lalkowe na terenie późniejszego [[Województwo śląskie\|województwa śląskiego]] pojawiły się w drugiej połowie XIX stulecia i prezentowały tradycyjną formę niemieckiego teatru lalkowego, zwanego „Kasperletheater”. Znane w niemieckim obszarze językowym od końca XVIII wieku, na terenie [[Górny Śląsk\|Górnego Śląska]] pojawiły się prawdopodobnie w drugiej połowie XIX w. Były one typową rozrywką jarmarczną, prezentującą historie biblijne, a z czasem opowieści ludowe. W repertuarze ich odnajdujemy komentarze dotyczące wydarzeń ~~politycznaych~~, kryminalnych, ciekawostek ze świata i żartobliwych scen małżeńskich z życia Pulcinelli i Hanswursta. Głównymi ośrodkami ich działalności było [[Zabrze]] i [[Bytom.]] Jednym z najgłośniejszych był w latach 1873 - 1892 teatr lalek Josefa Schablitzkiego, który Zabrze uczynił swoją siedzibą i z terenu którego prowadził objazd pobliskich miejscowości<ref>Swoją siedzibę miał przy ul. Heinrichstr. 88.Wspomina o tym: Silke Technau: Nachrichten vom Puppenspiel in Schlesien (1900-1944). W: Funde und Befunde zur Schlesischen Theatergesichte. Zusammengestelt von Bärbel Rudin. Band 1. Theaterarbit im gesellschaftlichen Wandel dreier Jahrhunderte. Dortmund 1983, s. 308.</ref>.		Pierwsze teatry lalkowe na terenie późniejszego [[Województwo śląskie\|województwa śląskiego]] pojawiły się w drugiej połowie XIX stulecia i prezentowały tradycyjną formę niemieckiego teatru lalkowego, zwanego „Kasperletheater”. Znane w niemieckim obszarze językowym od końca XVIII wieku, na terenie [[Górny Śląsk\|Górnego Śląska]] pojawiły się prawdopodobnie w drugiej połowie XIX w. Były one typową rozrywką jarmarczną, prezentującą historie biblijne, a z czasem opowieści ludowe. W repertuarze ich odnajdujemy komentarze dotyczące wydarzeń politycznych, kryminalnych, ciekawostek ze świata i żartobliwych scen małżeńskich z życia Pulcinelli i Hanswursta. Głównymi ośrodkami ich działalności było [[Zabrze]] i [[Bytom.]] Jednym z najgłośniejszych był w latach 1873 - 1892 teatr lalek Josefa Schablitzkiego, który Zabrze uczynił swoją siedzibą i z terenu którego prowadził objazd pobliskich miejscowości<ref>Swoją siedzibę miał przy ul. Heinrichstr. 88.Wspomina o tym: Silke Technau: Nachrichten vom Puppenspiel in Schlesien (1900-1944). W: Funde und Befunde zur Schlesischen Theatergesichte. Zusammengestelt von Bärbel Rudin. Band 1. Theaterarbit im gesellschaftlichen Wandel dreier Jahrhunderte. Dortmund 1983, s. 308.</ref>.

	W latach międzywojennych, w warunkach odrodzonego państwa polskiego, teatr lalkowy dla dzieci był rzeczą nową. Zrodził się on na fali zainteresowań działaczy społecznych, artystów i pedagogów, zaciekawionych wychowawczą rolą sztuki i jej rolą w kształtowaniu osobowości człowieka. Nie bez znaczenia był też wzrost zainteresowania ludową szopką misteryjną i polityczną. W efekcie w 1927 r. do życia powołany został krakowski teatr „Miniatury” Stefana Polony-Polońskiego oraz niemal w tym samym czasie na Żoliborzu w Warszawie pod egidą Spółdzielni Mieszkaniowej zespół „Baj”. W ślad za nimi powstawały kolejne teatry lalkowe w Poznaniu, gdzie m. in. ożywioną działalność prowadził dr Jan Sztaudynger, a także w Wilnie i na Górnym Śląsku. Inicjatorem powstania tego ostatniego był [[Stanisław Ligoń]], plastyk i pisarz, popularny „Karlik” z „Kocyndra”. Z jego inspiracji zrodził się pomysł zakupu poprzez Sekcję Teatrów Ludowych przy Wydziale Oświecenia Publicznego w [[Katowice\|Katowicach]] wyposażenia krakowskiego teatru „Miniatury”. Z chwilą sprowadzenia go w 1927 r. do Katowic, kierownictwo nad nowo powstającym teatrem Ligoń powierzył Mieczysławowi Miro-Rowińskiemu, a sam pozostawał z zespołem w stałym kontakcie, rzeźbiąc i malując lalki oraz pisząc, graną z powodzeniem, sztukę ''Śląska bieda''.		W latach międzywojennych, w warunkach odrodzonego państwa polskiego, teatr lalkowy dla dzieci był rzeczą nową. Zrodził się on na fali zainteresowań działaczy społecznych, artystów i pedagogów, zaciekawionych wychowawczą rolą sztuki i jej rolą w kształtowaniu osobowości człowieka. Nie bez znaczenia był też wzrost zainteresowania ludową szopką misteryjną i polityczną. W efekcie w 1927 r. do życia powołany został krakowski teatr „Miniatury” Stefana Polony-Polońskiego oraz niemal w tym samym czasie na Żoliborzu w Warszawie pod egidą Spółdzielni Mieszkaniowej zespół „Baj”. W ślad za nimi powstawały kolejne teatry lalkowe w Poznaniu, gdzie m. in. ożywioną działalność prowadził dr Jan Sztaudynger, a także w Wilnie i na Górnym Śląsku. Inicjatorem powstania tego ostatniego był [[Stanisław Ligoń]], plastyk i pisarz, popularny „Karlik” z „Kocyndra”. Z jego inspiracji zrodził się pomysł zakupu poprzez Sekcję Teatrów Ludowych przy Wydziale Oświecenia Publicznego w [[Katowice\|Katowicach]] wyposażenia krakowskiego teatru „Miniatury”. Z chwilą sprowadzenia go w 1927 r. do Katowic, kierownictwo nad nowo powstającym teatrem Ligoń powierzył Mieczysławowi Miro-Rowińskiemu, a sam pozostawał z zespołem w stałym kontakcie, rzeźbiąc i malując lalki oraz pisząc, graną z powodzeniem, sztukę ''Śląska bieda''.