Teatry dramatyczne na Górnym Śląsku - Historia wersji

Praktykant o 18:35, 13 lut 2020

2020-02-13T18:35:24Z

← poprzednia wersja		Wersja z 20:35, 13 lut 2020
Linia 11:		Linia 11:
	==Lata rywalizacji1922-1939==		==Lata rywalizacji1922-1939==

	[[Plik:Nr 1 Halka Raciborz.jpg\|\|400px\|thumb\|right\|Fotografia pamiątkowa zespołu opery Teatru Polskiego w Katowicach po odegraniu Halki S. Moniuszki 4 VII 1930 r. w gmachu Stadt-Theater (Teatru Miejskiego) w Raciborzu. (Ze zbiorów prof A.Linerta)]]		[[Plik:Nr 1 Halka Raciborz.jpg\|\|400px\|thumb\|right\|Fotografia pamiątkowa zespołu opery Teatru Polskiego w Katowicach po odegraniu ''Halki'' S. Moniuszki 4 VII 1930 r. w gmachu Stadt-Theater (Teatru Miejskiego) w Raciborzu (ze zbiorów prof A.Linerta).]]


Linia 33:		Linia 33:

	==W kręgu klasyki==		==W kręgu klasyki==
	[[Plik:Nr 2 Lwów w drodze do Katowic.jpg\|400px\|thumb\|right\|Transport przesiedlanego zespołu teatru lwowskiego do Katowic - 27 VIII 1945 r. (fot. B. Stapiński~~) (~~ze zbiorów prof A.Linerta)]]		[[Plik:Nr 2 Lwów w drodze do Katowic.jpg\|400px\|thumb\|right\|Transport przesiedlanego zespołu teatru lwowskiego do Katowic - 27 VIII 1945 r. (fot. B. Stapiński - ze zbiorów prof A.Linerta).]]

	[[Plik:Nr 3 Sen nocy letniej.jpg\|400px\|thumb\|right\|W. Shakespeare: Sen nocy letniej. Reż. B. Dąbrowski, scen. A. Pronaszko, prem. 5 VII 1947 r. Teatr Śląski im. Stanisława Wyspiańskiego w Katowicach (fot. B. Stapiński)(ze zbiorów prof A.Linerta)]]		[[Plik:Nr 3 Sen nocy letniej.jpg\|400px\|thumb\|right\|W. Shakespeare: ''Sen nocy letniej''. Reż. B. Dąbrowski, scen. A. Pronaszko, prem. 5 VII 1947 r. Teatr Śląski im. Stanisława Wyspiańskiego w Katowicach (fot. B. Stapiński - ze zbiorów prof A.Linerta).]]

	Na powojenny obraz działalności teatralnej na Górnym Śląsku, obok zmiany systemu politycznego państwa, decydujący wpływ miały masowe migracje oraz korekta granic województwa. Ponadto z chwilą zakończenia działań zbrojnych, okazało się, że nie wszystkie budynki teatralne ocalały. Zniszczeniu uległ teatr w Nysie, a w 1945 r. spłonęły budynki teatralne w [[Gliwice\|Gliwicach]] i [[Racibórz\|Raciborzu]]. Znacznej dewastacji uległ także teatr w Bytomiu. Jako swoiste miejsca pamięci ocalały budynki w [[Bielsko\|Bielsku]], [[Cieszyn\|Cieszynie]], Katowicach i Opolu. Równocześnie wraz z powstaniem nowego województwa śląsko-dąbrowskiego, w obrębie jego granic pojawił się teatr w [[Sosnowiec\|Sosnowcu]] i [[Częstochowa\|Częstochowie]]. W polityce kulturalnej państwa idea restytucji przedwojennego stanu posiadania, zbiegła się z potrzebą tworzenia polskiego życia teatralnego od podstaw. Obok odbudowy przedwojennego stanu posiadania w zakresie zespołów teatralnych w Katowicach, Sosnowcu i Częstochowie, pojawiła się potrzeba budowy od podstaw polskiego życia teatralnego w Bielsku, Cieszynie, Bytomiu, [[Chorzów\|Chorzowie]], [[Zabrze\|Zabrzu]], Gliwicach i Opolu. W wyniku trudnych warunków powojennych początkowo w procesie tym pominięte zostały: Chorzów, Gliwice, Nysa, Racibórz i Zabrze. Do życia powołane zostały tylko trzy istniejące przed wojną ośrodki teatralne: w Katowicach – w tym także późniejsza Opera Śląska - oraz zespoły w Sosnowcu i Częstochowie, a także teatry dramatyczne w Bielsku i Opolu. Z opóźnieniem otwarte zostały w Gliwicach Operetka Śląska (1952) i w Zabrzu Teatr Nowy (1959).		Na powojenny obraz działalności teatralnej na Górnym Śląsku, obok zmiany systemu politycznego państwa, decydujący wpływ miały masowe migracje oraz korekta granic województwa. Ponadto z chwilą zakończenia działań zbrojnych, okazało się, że nie wszystkie budynki teatralne ocalały. Zniszczeniu uległ teatr w Nysie, a w 1945 r. spłonęły budynki teatralne w [[Gliwice\|Gliwicach]] i [[Racibórz\|Raciborzu]]. Znacznej dewastacji uległ także teatr w Bytomiu. Jako swoiste miejsca pamięci ocalały budynki w [[Bielsko\|Bielsku]], [[Cieszyn\|Cieszynie]], Katowicach i Opolu. Równocześnie wraz z powstaniem nowego województwa śląsko-dąbrowskiego, w obrębie jego granic pojawił się teatr w [[Sosnowiec\|Sosnowcu]] i [[Częstochowa\|Częstochowie]]. W polityce kulturalnej państwa idea restytucji przedwojennego stanu posiadania, zbiegła się z potrzebą tworzenia polskiego życia teatralnego od podstaw. Obok odbudowy przedwojennego stanu posiadania w zakresie zespołów teatralnych w Katowicach, Sosnowcu i Częstochowie, pojawiła się potrzeba budowy od podstaw polskiego życia teatralnego w Bielsku, Cieszynie, Bytomiu, [[Chorzów\|Chorzowie]], [[Zabrze\|Zabrzu]], Gliwicach i Opolu. W wyniku trudnych warunków powojennych początkowo w procesie tym pominięte zostały: Chorzów, Gliwice, Nysa, Racibórz i Zabrze. Do życia powołane zostały tylko trzy istniejące przed wojną ośrodki teatralne: w Katowicach – w tym także późniejsza Opera Śląska - oraz zespoły w Sosnowcu i Częstochowie, a także teatry dramatyczne w Bielsku i Opolu. Z opóźnieniem otwarte zostały w Gliwicach Operetka Śląska (1952) i w Zabrzu Teatr Nowy (1959).
Linia 57:		Linia 57:
	Teatr przez cały okres Polski Ludowej starał się spełniać rolę sceny narodowej, sprawując przede wszystkim służebną wobec literatury rolę. Stąd kontynuacja w jego dokonaniach tradycji teatru realistycznego, obecność widowisk opartych na gruntowanej analizie psychologii postaci i logicznej konstrukcji całości scenicznej wypowiedzi. Do wyjątków należały utwory przedstawicieli międzywojennej awangardy, takie jak Bruno Jasieńskiego ''Bal manekinów''. W repertuarze dominowały pozycje z zakresu klasyki polskiej: S. Wyspiańskiego ''Wyzwolenie'', J. Słowackiego ''Kordian'', A. Mickiewicza ''Dziady drezdeńskie'', Z. Krasińskiego ''Nie-Boska komedia'', E. Brylla ''Rzecz listopadowa'', rzadziej dramaturgii światowej: W. Shakespeare’a ''Sławna historia o Troilusie i Kresydzie'' czy L. Tołstoja ''Zmartwychwstanie''.		Teatr przez cały okres Polski Ludowej starał się spełniać rolę sceny narodowej, sprawując przede wszystkim służebną wobec literatury rolę. Stąd kontynuacja w jego dokonaniach tradycji teatru realistycznego, obecność widowisk opartych na gruntowanej analizie psychologii postaci i logicznej konstrukcji całości scenicznej wypowiedzi. Do wyjątków należały utwory przedstawicieli międzywojennej awangardy, takie jak Bruno Jasieńskiego ''Bal manekinów''. W repertuarze dominowały pozycje z zakresu klasyki polskiej: S. Wyspiańskiego ''Wyzwolenie'', J. Słowackiego ''Kordian'', A. Mickiewicza ''Dziady drezdeńskie'', Z. Krasińskiego ''Nie-Boska komedia'', E. Brylla ''Rzecz listopadowa'', rzadziej dramaturgii światowej: W. Shakespeare’a ''Sławna historia o Troilusie i Kresydzie'' czy L. Tołstoja ''Zmartwychwstanie''.

	[[Plik:Nr 4 Stracone zachody miłosne pop.jpg\|400px\|thumb\|right\|W. Shakespeare: Stracone zachody miłosne. Reż. A. Gąssowski, scen. K. Frycz, prem. 11 IV 1953 r. Teatr Polski w Bielsku-Białej (fot. B. Stapiński)(ze zbiorów prof A.Linerta)]]		[[Plik:Nr 4 Stracone zachody miłosne pop.jpg\|400px\|thumb\|right\|W. Shakespeare: ''Stracone zachody miłosne''. Reż. A. Gąssowski, scen. K. Frycz, prem. 11 IV 1953 r. Teatr Polski w Bielsku-Białej (fot. B. Stapiński - ze zbiorów prof A.Linerta).]]


Linia 83:		Linia 83:
	Bilansując dorobek teatrów dramatycznych województwa śląskiego w latach 1945-1989, można stwierdzić, że ich najcenniejsze dokonania zakorzenione były przede wszystkim w wielkiej literaturze światowej oraz w polskiej dramaturgii romantycznej i neoromantycznej, niezmiennie aktualnej i najgłębiej komentującej ówczesną rzeczywistość polityczną kraju. Oba te nurty w równym stopniu funkcjonowały jako nośniki narodowej tożsamości i obywatelskiej wolności. W wyborze natomiast i z kłopotami wprowadzana była do repertuaru dramaturgia międzywojennego modernizmu i ekspresjonizmu oraz powojennych opozycyjnych dramaturgów polskich. Rolę wojewódzkiej sceny narodowej w latach 1945-1989 spełniał Teatr Śląski. Pozostałe placówki ze zmiennym szczęściem formowały swoje indywidualne oblicza. Do ugruntowanej i zrównoważonej wiekowej tradycji mieszczańskiej kultury teatralnej odwoływał się Teatr Polski w Bielsku-Białej. Swoją własną mitologię zagłębiowską kontynuował teatr sosnowiecki, a także do własnej przedwojennej tradycji za sprawą klasyki sięgał teatr częstochowski. W stosunkowo najtrudniejszej sytuacji znajdował się pozbawiony tradycji Teatr Nowy w Zabrzu, funkcjonujący w wielokulturowym środowisku robotniczym i sąsiedztwie Domu Muzyki i Tańca. Niemniej wszystkie te placówki za sprawą prezentowanych symboli, metafor i aluzji były w rzeczywistości panującego socjalizmu narzędziem walki o wolność słowa, źródłem uniesień i przejawem społecznego trwania w zmaganiach o demokrację i suwerenność.		Bilansując dorobek teatrów dramatycznych województwa śląskiego w latach 1945-1989, można stwierdzić, że ich najcenniejsze dokonania zakorzenione były przede wszystkim w wielkiej literaturze światowej oraz w polskiej dramaturgii romantycznej i neoromantycznej, niezmiennie aktualnej i najgłębiej komentującej ówczesną rzeczywistość polityczną kraju. Oba te nurty w równym stopniu funkcjonowały jako nośniki narodowej tożsamości i obywatelskiej wolności. W wyborze natomiast i z kłopotami wprowadzana była do repertuaru dramaturgia międzywojennego modernizmu i ekspresjonizmu oraz powojennych opozycyjnych dramaturgów polskich. Rolę wojewódzkiej sceny narodowej w latach 1945-1989 spełniał Teatr Śląski. Pozostałe placówki ze zmiennym szczęściem formowały swoje indywidualne oblicza. Do ugruntowanej i zrównoważonej wiekowej tradycji mieszczańskiej kultury teatralnej odwoływał się Teatr Polski w Bielsku-Białej. Swoją własną mitologię zagłębiowską kontynuował teatr sosnowiecki, a także do własnej przedwojennej tradycji za sprawą klasyki sięgał teatr częstochowski. W stosunkowo najtrudniejszej sytuacji znajdował się pozbawiony tradycji Teatr Nowy w Zabrzu, funkcjonujący w wielokulturowym środowisku robotniczym i sąsiedztwie Domu Muzyki i Tańca. Niemniej wszystkie te placówki za sprawą prezentowanych symboli, metafor i aluzji były w rzeczywistości panującego socjalizmu narzędziem walki o wolność słowa, źródłem uniesień i przejawem społecznego trwania w zmaganiach o demokrację i suwerenność.

	[[Plik:Nr 5 Jeremiasz.jpg\|400px\|thumb\|right\|K. Wojtyła: Jeremiasz. Reż. M. Mokrowiecki, scen. W. Lange, prem. 11 XII 1981 r. Teatr Polski w Bielsku-Białej. (ze zbiorów prof A.~~Linert~~)]]		[[Plik:Nr 5 Jeremiasz.jpg\|400px\|thumb\|right\|K. Wojtyła: ''Jeremiasz''. Reż. M. Mokrowiecki, scen. W. Lange, prem. 11 XII 1981 r. Teatr Polski w Bielsku-Białej (ze zbiorów prof. A. Linerta).]]

	Nastawione na upowszechnianie i oddziaływanie na jak najszersze rzesze odbiorców, realizowały przede wszystkim popularny model teatru, korzystający ze zdobyczy artystycznych lat międzywojennych i zweryfikowanych osiągnięć repertuarowych, aprobowanych przez władzę i cenzurę. Wszystkie też w warunkach ograniczonej suwerenności politycznej, dzieliły na równi los całego społeczeństwa, odwołując się od początku swojej działalności do aluzji i niedomówień. Żaden z nich nie dysponował też względnie szerokim marginesem swobód artystycznych i nie realizował modelu teatru prawdziwie współczesnego, jakkolwiek różnie rozkładały się siły i środki poszczególnych zespołów, a co za tym idzie i efekty artystyczne.		Nastawione na upowszechnianie i oddziaływanie na jak najszersze rzesze odbiorców, realizowały przede wszystkim popularny model teatru, korzystający ze zdobyczy artystycznych lat międzywojennych i zweryfikowanych osiągnięć repertuarowych, aprobowanych przez władzę i cenzurę. Wszystkie też w warunkach ograniczonej suwerenności politycznej, dzieliły na równi los całego społeczeństwa, odwołując się od początku swojej działalności do aluzji i niedomówień. Żaden z nich nie dysponował też względnie szerokim marginesem swobód artystycznych i nie realizował modelu teatru prawdziwie współczesnego, jakkolwiek różnie rozkładały się siły i środki poszczególnych zespołów, a co za tym idzie i efekty artystyczne.
Linia 89:		Linia 89:
	==Przewartościowania==		==Przewartościowania==

	[[Plik:Nr 6 Mewa Zabrze.png\|400px\|thumb\|right\|A. Czechow: Mewa. Reż. M. Daszewski, scen. W. Lange, prem. 29 I 1977 r. Teatr Nowy w Zabrzu (fot. B. Krasicki~~) (~~ze zbiorów prof A.Linerta)]]		[[Plik:Nr 6 Mewa Zabrze.png\|400px\|thumb\|right\|A. Czechow: ''Mewa''. Reż. M. Daszewski, scen. W. Lange, prem. 29 I 1977 r. Teatr Nowy w Zabrzu (fot. B. Krasicki - ze zbiorów prof. A. Linerta)]]

	[[Plik:Nr 7 Volpone Zabrze.png\|400px\|thumb\|right\|B. Jonson: Volpone czyli Oszust oszukany. Insc. i reż. M. Daszewski, scen. W. Zieleziński, prem.: 13 V 1978 r. Teatr Nowy w Zabrzu (fot. B. Krasicki~~) (~~ze zbiorów prof A.Linerta)]]		[[Plik:Nr 7 Volpone Zabrze.png\|400px\|thumb\|right\|B. Jonson: ''Volpone czyli Oszust oszukany''. Insc. i reż. M. Daszewski, scen. W. Zieleziński, prem.: 13 V 1978 r. Teatr Nowy w Zabrzu (fot. B. Krasicki - ze zbiorów prof A.Linerta).]]

	Zachodzące po 1989 r. przemiany ustrojowe sprawiły, że usytuowane na terenie województwa teatry, w warunkach zarówno wolnego rynku, jak i przywróconych swobód demokratycznych, poczuły się zagubione i osamotnione. Równocześnie ulegając presji konieczności wypracowywania zysku, rezygnowały z wysokich ambicji artystycznych, na rzecz poklasku momentami pretensjonalnych oczekiwań widowni i miejscowych władz samorządowych. Dominował model teatru repertuarowego, preferującego momentami rzetelnie przygotowaną rozrywkę.		Zachodzące po 1989 r. przemiany ustrojowe sprawiły, że usytuowane na terenie województwa teatry, w warunkach zarówno wolnego rynku, jak i przywróconych swobód demokratycznych, poczuły się zagubione i osamotnione. Równocześnie ulegając presji konieczności wypracowywania zysku, rezygnowały z wysokich ambicji artystycznych, na rzecz poklasku momentami pretensjonalnych oczekiwań widowni i miejscowych władz samorządowych. Dominował model teatru repertuarowego, preferującego momentami rzetelnie przygotowaną rozrywkę.

Praktykant o 19:09, 10 lut 2020

2020-02-10T19:09:48Z

← poprzednia wersja		Wersja z 21:09, 10 lut 2020
Linia 119:		Linia 119:
	Równie klasyczny repertuar prezentował Teatr w latach dyrekcji Marka Perepeczki (1997-2003), czego przykładem była zaraz na wstępie G. Zapolskiej ''Moralności pani Dulskiej'' wystawiona z okazji 70-lecia Teatru, a następnie m. in. A. Mickiewicza ''Pan Tadeusz'', A. Fredry ''Damy i huzary'', M. Gogola ''Rewizor'' i A. Czechowa ''Wujaszek Wania''.		Równie klasyczny repertuar prezentował Teatr w latach dyrekcji Marka Perepeczki (1997-2003), czego przykładem była zaraz na wstępie G. Zapolskiej ''Moralności pani Dulskiej'' wystawiona z okazji 70-lecia Teatru, a następnie m. in. A. Mickiewicza ''Pan Tadeusz'', A. Fredry ''Damy i huzary'', M. Gogola ''Rewizor'' i A. Czechowa ''Wujaszek Wania''.

	Zmiany repertuarowe, jakie odnotowujemy w innych teatrach województwa Śląskiego w XXI w., obserwujemy również po objęciu dyrekcji Teatru przez Katarzynę Deszcz (2003-2006). Jej zainteresowanie dla literatury współczesnej zaowocowało realizacją m. in. A. Sadowskiego Skrzyneczka bez pudła wg W. Dymnego, nagrodzoną Grand Prix na VIII Międzynarodowym Festiwalu Komedii "Talia" w Tarnowie i nagrodą za reżyserię na III Festiwalu Prapremier w Bydgoszczy. Po przejęcia Teatru przez Roberta Dorosławskiego w 2006 r. i Piotra Machalicę – dyrektora artystycznego, przewaga dla literatury i problematyki współczesnej nad klasyką utrzymywała się nadal. Dodajmy, że1 IX 2018 r. dyrektorem artystycznym Teatru została Magdalena Piekorz. W zespole aktorskim m. in. byli: Adam i Agata Hutyrowie, Iwona Hołuj, Małgorzata Marciniak, Andrzej Iwiński, Michał Kula, Antoni Rot.		Zmiany repertuarowe, jakie odnotowujemy w innych teatrach województwa Śląskiego w XXI w., obserwujemy również po objęciu dyrekcji Teatru przez Katarzynę Deszcz (2003-2006). Jej zainteresowanie dla literatury współczesnej zaowocowało realizacją m. in. A. Sadowskiego ''Skrzyneczka bez pudła'' wg W. Dymnego, nagrodzoną Grand Prix na VIII Międzynarodowym Festiwalu Komedii "Talia" w Tarnowie i nagrodą za reżyserię na III Festiwalu Prapremier w Bydgoszczy. Po przejęcia Teatru przez Roberta Dorosławskiego w 2006 r. i Piotra Machalicę – dyrektora artystycznego, przewaga dla literatury i problematyki współczesnej nad klasyką utrzymywała się nadal. Dodajmy, że1 IX 2018 r. dyrektorem artystycznym Teatru została Magdalena Piekorz. W zespole aktorskim m. in. byli: Adam i Agata Hutyrowie, Iwona Hołuj, Małgorzata Marciniak, Andrzej Iwiński, Michał Kula, Antoni Rot.

	Najmłodszy w województwie zespołem dramatycznym jest Teatr Miejski w Gliwicach, powołany do życia w miejsce zlikwidowanego w 2016 roku Gliwickiego Teatru Muzycznego. Jednym z głównych powodów tej decyzji były wysokie koszty utrzymania i eksploatacji licznego zespołu muzycznego. Teatr swoje spektakle prezentuje na scenach przy ul. Nowy Świat, w Ruinach Teatru Miejskiego „Victoria” oraz Scenie Bajka w budynku Kina Amok. Zespół artystyczny liczy 10 osób i jest organizatorem corocznych Gliwickich Spotkań Teatralnych. Jego dyrektorem jest Grzegorz Krawczyk.		Najmłodszy w województwie zespołem dramatycznym jest Teatr Miejski w Gliwicach, powołany do życia w miejsce zlikwidowanego w 2016 roku Gliwickiego Teatru Muzycznego. Jednym z głównych powodów tej decyzji były wysokie koszty utrzymania i eksploatacji licznego zespołu muzycznego. Teatr swoje spektakle prezentuje na scenach przy ul. Nowy Świat, w Ruinach Teatru Miejskiego „Victoria” oraz Scenie Bajka w budynku Kina Amok. Zespół artystyczny liczy 10 osób i jest organizatorem corocznych Gliwickich Spotkań Teatralnych. Jego dyrektorem jest Grzegorz Krawczyk.
Linia 126:		Linia 126:


	Na terenie Katowic do najstarszych należy Teatr „Korez” Mirosława Neinerta, usytuowany w budynku Centrum Kultury Katowice im. Krystyny Bochenek. Powstał w 1990 r. w Chorzowie. Po latach bezdomności odnalazł swoje miejsce w Katowicach. Zasłynął w 2004 r. dzięki adaptacji prozy Janoscha "Cholonek, czyli Pan Bóg z gliny". Własne oblicze prezentuje także założony w 1997 r. „Teatr Bez Sceny” Andrzeja Dopierały, mieszczący się od 2015 r. w budynku przy ul. 3 Maja 11. Jego kameralna widownia liczy około 50 miejsc. Wśród pozostałych teatrów uwagę zwraca „Teatr Gry i Ludzi”, który od 2002 r. swoją siedzibę ma w budynku dworca kolejowego Katowice-Dąbrówka Mała oraz tzw. „Teatr Żelazny” Piotra Wiśniewskiego, który po kilku przeprowadzkach od 2014 r. mieści się w budynku stacji kolejowej Katowice-Piotrowice.		Na terenie Katowic do najstarszych należy Teatr „Korez” Mirosława Neinerta, usytuowany w budynku Centrum Kultury Katowice im. Krystyny Bochenek. Powstał w 1990 r. w Chorzowie. Po latach bezdomności odnalazł swoje miejsce w Katowicach. Zasłynął w 2004 r. dzięki adaptacji prozy Janoscha ''Cholonek, czyli Pan Bóg z gliny''. Własne oblicze prezentuje także założony w 1997 r. „Teatr Bez Sceny” Andrzeja Dopierały, mieszczący się od 2015 r. w budynku przy ul. 3 Maja 11. Jego kameralna widownia liczy około 50 miejsc. Wśród pozostałych teatrów uwagę zwraca „Teatr Gry i Ludzi”, który od 2002 r. swoją siedzibę ma w budynku dworca kolejowego Katowice-Dąbrówka Mała oraz tzw. „Teatr Żelazny” Piotra Wiśniewskiego, który po kilku przeprowadzkach od 2014 r. mieści się w budynku stacji kolejowej Katowice-Piotrowice.

	Zachodzące po 1989 r. zmiany w pierwszej kolejności objęły także w ostatnich dziesięcioleciach likwidację Ogólnopolskiego Festiwalu Dramaturgii Rosyjskiej i Radzieckiej (1960-1985), Ogólnopolskiego Festiwal Dramaturgii Krajów Socjalistycznych (1971-1987) i Śląskiej Wiosny Teatralnej (1963-1986). W ich miejsce w 1998 r. do życia powołany został Ogólnopolski Festiwal Sztuki Reżyserskiej "Interpretacje”, a w 2008 r. Katowicki Karnawał Komedii, prezentowany na scenach Teatru Śląskiego i Teatru „Korez”. Równocześnie w 1994 r. zainaugurował swoją działalność Międzynarodowy Festiwal Teatrów „A Part”, a w lipcu i sierpniu 1999 r. po raz pierwszy Górnośląskie Centrum Kultury i Teatr „Korez” zorganizowały w podcieniach budynku Centrum Kultury Katowice I Letni Ogród Teatralny. Od tego czasu każdego roku we wszystkie weekendy lipca i sierpnia, na okresowo powstającej scenie, w podcieniach budynku prezentowane są spektakle teatralne i kabaretowe, adresowane zarówno dla dzieci, jak i dorosłych.		Zachodzące po 1989 r. zmiany w pierwszej kolejności objęły także w ostatnich dziesięcioleciach likwidację Ogólnopolskiego Festiwalu Dramaturgii Rosyjskiej i Radzieckiej (1960-1985), Ogólnopolskiego Festiwal Dramaturgii Krajów Socjalistycznych (1971-1987) i Śląskiej Wiosny Teatralnej (1963-1986). W ich miejsce w 1998 r. do życia powołany został Ogólnopolski Festiwal Sztuki Reżyserskiej "Interpretacje”, a w 2008 r. Katowicki Karnawał Komedii, prezentowany na scenach Teatru Śląskiego i Teatru „Korez”. Równocześnie w 1994 r. zainaugurował swoją działalność Międzynarodowy Festiwal Teatrów „A Part”, a w lipcu i sierpniu 1999 r. po raz pierwszy Górnośląskie Centrum Kultury i Teatr „Korez” zorganizowały w podcieniach budynku Centrum Kultury Katowice I Letni Ogród Teatralny. Od tego czasu każdego roku we wszystkie weekendy lipca i sierpnia, na okresowo powstającej scenie, w podcieniach budynku prezentowane są spektakle teatralne i kabaretowe, adresowane zarówno dla dzieci, jak i dorosłych.

Praktykant o 19:07, 10 lut 2020

2020-02-10T19:07:43Z

Podgląd zmian

Praktykant: /* W kręgu klasyki */

2019-10-03T07:01:46Z

W kręgu klasyki

← poprzednia wersja		Wersja z 09:01, 3 paź 2019
Linia 57:		Linia 57:
	Teatr przez cały okres Polski Ludowej starał się spełniać rolę sceny narodowej, sprawując przede wszystkim służebną wobec literatury rolę. Stąd kontynuacja w jego dokonaniach tradycji teatru realistycznego, obecność widowisk opartych na gruntowanej analizie psychologii postaci i logicznej konstrukcji całości scenicznej wypowiedzi. Do wyjątków należały utwory przedstawicieli międzywojennej awangardy, takie jak Bruno Jasieńskiego Bal manekinów. W repertuarze dominowały pozycje z zakresu klasyki polskiej: S. Wyspiańskiego Wyzwolenie, J. Słowackiego Kordian, A. Mickiewicza Dziady drezdeńskie, Z. Krasińskiego Nie-Boska komedia, E. Brylla Rzecz listopadowa, rzadziej dramaturgii światowej: W. Shakespeare’a Sławna historia o Troilusie i Kresydzie czy L. Tołstoja Zmartwychwstanie.		Teatr przez cały okres Polski Ludowej starał się spełniać rolę sceny narodowej, sprawując przede wszystkim służebną wobec literatury rolę. Stąd kontynuacja w jego dokonaniach tradycji teatru realistycznego, obecność widowisk opartych na gruntowanej analizie psychologii postaci i logicznej konstrukcji całości scenicznej wypowiedzi. Do wyjątków należały utwory przedstawicieli międzywojennej awangardy, takie jak Bruno Jasieńskiego Bal manekinów. W repertuarze dominowały pozycje z zakresu klasyki polskiej: S. Wyspiańskiego Wyzwolenie, J. Słowackiego Kordian, A. Mickiewicza Dziady drezdeńskie, Z. Krasińskiego Nie-Boska komedia, E. Brylla Rzecz listopadowa, rzadziej dramaturgii światowej: W. Shakespeare’a Sławna historia o Troilusie i Kresydzie czy L. Tołstoja Zmartwychwstanie.

	[[Plik:Nr 4 Stracone zachody miłosne.jpg\|400px\|thumb\|right\|W. Shakespeare: Stracone zachody miłosne. Reż. A. Gąssowski, scen. K. Frycz, prem. 11 IV 1953 r. Teatr Polski w Bielsku-Białej (fot. B. Stapiński)(ze zbiorów prof A.Linerta)]]		[[Plik:Nr 4 Stracone zachody miłosne pop.jpg\|400px\|thumb\|right\|W. Shakespeare: Stracone zachody miłosne. Reż. A. Gąssowski, scen. K. Frycz, prem. 11 IV 1953 r. Teatr Polski w Bielsku-Białej (fot. B. Stapiński)(ze zbiorów prof A.Linerta)]]

Praktykant: /* Przewartościowania */

2019-10-03T06:39:38Z

Przewartościowania

← poprzednia wersja		Wersja z 08:39, 3 paź 2019
Linia 91:		Linia 91:
	[[Plik:Nr 6 Mewa Zabrze.png\|400px\|thumb\|right\|A. Czechow: Mewa. Reż. M. Daszewski, scen. W. Lange, prem. 29 I 1977 r. Teatr Nowy w Zabrzu (fot. B. Krasicki) (ze zbiorów prof A.Linerta)]]		[[Plik:Nr 6 Mewa Zabrze.png\|400px\|thumb\|right\|A. Czechow: Mewa. Reż. M. Daszewski, scen. W. Lange, prem. 29 I 1977 r. Teatr Nowy w Zabrzu (fot. B. Krasicki) (ze zbiorów prof A.Linerta)]]

			[[Plik:Nr 7 Volpone Zabrze.png\|400px\|thumb\|right\|B. Jonson: Volpone czyli Oszust oszukany. Insc. i reż. M. Daszewski, scen. W. Zieleziński, prem.: 13 V 1978 r. Teatr Nowy w Zabrzu (fot. B. Krasicki) (ze zbiorów prof A.Linerta)]]

	Zachodzące po 1989 r. przemiany ustrojowe sprawiły, że usytuowane na terenie województwa teatry, w warunkach zarówno wolnego rynku, jak i przywróconych swobód demokratycznych, poczuły się zagubione i osamotnione. Równocześnie ulegając presji konieczności wypracowywania zysku, rezygnowały z wysokich ambicji artystycznych, na rzecz poklasku momentami pretensjonalnych oczekiwań widowni i miejscowych władz samorządowych. Dominował model teatru repertuarowego, preferującego momentami rzetelnie przygotowaną rozrywkę.		Zachodzące po 1989 r. przemiany ustrojowe sprawiły, że usytuowane na terenie województwa teatry, w warunkach zarówno wolnego rynku, jak i przywróconych swobód demokratycznych, poczuły się zagubione i osamotnione. Równocześnie ulegając presji konieczności wypracowywania zysku, rezygnowały z wysokich ambicji artystycznych, na rzecz poklasku momentami pretensjonalnych oczekiwań widowni i miejscowych władz samorządowych. Dominował model teatru repertuarowego, preferującego momentami rzetelnie przygotowaną rozrywkę.

Praktykant: /* Przewartościowania */

2019-10-03T06:35:58Z

Przewartościowania

← poprzednia wersja		Wersja z 08:35, 3 paź 2019
Linia 89:		Linia 89:
	==Przewartościowania==		==Przewartościowania==

	[[Plik:Nr 6 Mewa Zabrze.png\|A. Czechow: Mewa. Reż. M. Daszewski, scen. W. Lange, prem. 29 I 1977 r. Teatr Nowy w Zabrzu (fot. B. Krasicki) (ze zbiorów prof A.Linerta)]]		[[Plik:Nr 6 Mewa Zabrze.png\|400px\|thumb\|right\|A. Czechow: Mewa. Reż. M. Daszewski, scen. W. Lange, prem. 29 I 1977 r. Teatr Nowy w Zabrzu (fot. B. Krasicki) (ze zbiorów prof A.Linerta)]]

Praktykant: /* Przewartościowania */

2019-10-03T06:35:28Z

Przewartościowania

← poprzednia wersja		Wersja z 08:35, 3 paź 2019
Linia 88:		Linia 88:

	==Przewartościowania==		==Przewartościowania==

			[[Plik:Nr 6 Mewa Zabrze.png\|A. Czechow: Mewa. Reż. M. Daszewski, scen. W. Lange, prem. 29 I 1977 r. Teatr Nowy w Zabrzu (fot. B. Krasicki) (ze zbiorów prof A.Linerta)]]


	Zachodzące po 1989 r. przemiany ustrojowe sprawiły, że usytuowane na terenie województwa teatry, w warunkach zarówno wolnego rynku, jak i przywróconych swobód demokratycznych, poczuły się zagubione i osamotnione. Równocześnie ulegając presji konieczności wypracowywania zysku, rezygnowały z wysokich ambicji artystycznych, na rzecz poklasku momentami pretensjonalnych oczekiwań widowni i miejscowych władz samorządowych. Dominował model teatru repertuarowego, preferującego momentami rzetelnie przygotowaną rozrywkę.		Zachodzące po 1989 r. przemiany ustrojowe sprawiły, że usytuowane na terenie województwa teatry, w warunkach zarówno wolnego rynku, jak i przywróconych swobód demokratycznych, poczuły się zagubione i osamotnione. Równocześnie ulegając presji konieczności wypracowywania zysku, rezygnowały z wysokich ambicji artystycznych, na rzecz poklasku momentami pretensjonalnych oczekiwań widowni i miejscowych władz samorządowych. Dominował model teatru repertuarowego, preferującego momentami rzetelnie przygotowaną rozrywkę.

Praktykant: /* W kręgu klasyki */

2019-10-03T06:31:51Z

W kręgu klasyki

← poprzednia wersja		Wersja z 08:31, 3 paź 2019
Linia 77:		Linia 77:

	W kwietniu 1945 r. zainaugurował swoją działalność także teatr w Częstochowie pod kierownictwem Tadeusza Krotke. Początkowo był to jeden z najsłabszych zespołów w regionie. W 1949 r., z chwilą upaństwowienia, dyrekcję jego objął Eugeniusz Poreda, próbujący ze zmiennym szczęściem realizować, w trakcie masowej produkcji spektakli, postulaty realizmu socjalistycznego. Znaczny spadek frekwencji sprawił, że w 1951 r, dyrekcję Państwowego Teatru w Częstochowie objął Edmund Kron, jeden z najlepszych dyrektorów-gospodarzy w historii częstochowskiej sceny. Z dbałością wystawiał on klasykę narodową i europejską, w tym m. in. P. Beaumarchaisa Wesele Figara, S. Wyspiańskiego Warszawiankę, T. Williamsa Tramwaj zwany po¬żądaniem oraz J. Słowackiego Księcia niezłomnego i Marię Stuart. W czasach jego dyrekcji można mówić o dominacji dramaturgii romantycznej. Do najgłośniejszych z tego zakresu należeli m.in. A. Mickiewicza Konfederaci barscy. Premierą tą Teatr uświetnił uroczystość nadania mu 13 XI 1956 r. imienia Adama Mickiewicza. Dwa lata później oddano do użytku wybudowany z inicjatywy Krona Dom Aktora.		W kwietniu 1945 r. zainaugurował swoją działalność także teatr w Częstochowie pod kierownictwem Tadeusza Krotke. Początkowo był to jeden z najsłabszych zespołów w regionie. W 1949 r., z chwilą upaństwowienia, dyrekcję jego objął Eugeniusz Poreda, próbujący ze zmiennym szczęściem realizować, w trakcie masowej produkcji spektakli, postulaty realizmu socjalistycznego. Znaczny spadek frekwencji sprawił, że w 1951 r, dyrekcję Państwowego Teatru w Częstochowie objął Edmund Kron, jeden z najlepszych dyrektorów-gospodarzy w historii częstochowskiej sceny. Z dbałością wystawiał on klasykę narodową i europejską, w tym m. in. P. Beaumarchaisa Wesele Figara, S. Wyspiańskiego Warszawiankę, T. Williamsa Tramwaj zwany po¬żądaniem oraz J. Słowackiego Księcia niezłomnego i Marię Stuart. W czasach jego dyrekcji można mówić o dominacji dramaturgii romantycznej. Do najgłośniejszych z tego zakresu należeli m.in. A. Mickiewicza Konfederaci barscy. Premierą tą Teatr uświetnił uroczystość nadania mu 13 XI 1956 r. imienia Adama Mickiewicza. Dwa lata później oddano do użytku wybudowany z inicjatywy Krona Dom Aktora.


	Niestety zmiana, jaka nastąpiła w 1962 r., po objęciu dyrekcji przez Augusta Kowalczyka, sprawiła, że repertuar na krótko oparty został wyłącznie na dramaturgii współczesnej. Na deskach częstochowskiego teatru miało wówczas miejsce wiele prapremier i debiutów dramaturgicznych. Klęska tego zabiegu, spowodowana była słabością prezentowanej literatury i brakiem w zespole wybitnie utalentowanych i doświadczonych aktorów. Stabilizację artystyczną, w tym urozmaicony repertuar komediowy i dramatyczny przyniosły dopiero sezony Andrzeja Uramowicza (1966–1976), w trakcie których m. in. wystawiona została J. Słowackiego Mazepa, a także S. Wyspiańskiego Wesele, W. Shakespeare’a Hamlet, L. Schillera Pastorałka i B. Brechta Opera za trzy grosze. W kolejnych latach dyrektorami teatru byli: Tadeusz Bartosik (1976–1982), poszukujący równowagi pomiędzy repertuarem klasycznym i współczesnym, a także Andrzej Jurczyński (1982–1984), Jan Kempa i dyrektor artystyczny Bogdan Michalik (1984–1988)oraz dyrektor artystyczny Tadeusz Kijański (1988–1990). Równocześnie po modernizacji i rozbudowie budynku teatru w latach 1979–1984, zespół do swej dyspozycji posiadał następujące sceny: Dużą Scenę, Kameralną Scenę, Scenę „Histrion” oraz salą Foyer im. Marka Perepeczki.		Niestety zmiana, jaka nastąpiła w 1962 r., po objęciu dyrekcji przez Augusta Kowalczyka, sprawiła, że repertuar na krótko oparty został wyłącznie na dramaturgii współczesnej. Na deskach częstochowskiego teatru miało wówczas miejsce wiele prapremier i debiutów dramaturgicznych. Klęska tego zabiegu, spowodowana była słabością prezentowanej literatury i brakiem w zespole wybitnie utalentowanych i doświadczonych aktorów. Stabilizację artystyczną, w tym urozmaicony repertuar komediowy i dramatyczny przyniosły dopiero sezony Andrzeja Uramowicza (1966–1976), w trakcie których m. in. wystawiona została J. Słowackiego Mazepa, a także S. Wyspiańskiego Wesele, W. Shakespeare’a Hamlet, L. Schillera Pastorałka i B. Brechta Opera za trzy grosze. W kolejnych latach dyrektorami teatru byli: Tadeusz Bartosik (1976–1982), poszukujący równowagi pomiędzy repertuarem klasycznym i współczesnym, a także Andrzej Jurczyński (1982–1984), Jan Kempa i dyrektor artystyczny Bogdan Michalik (1984–1988)oraz dyrektor artystyczny Tadeusz Kijański (1988–1990). Równocześnie po modernizacji i rozbudowie budynku teatru w latach 1979–1984, zespół do swej dyspozycji posiadał następujące sceny: Dużą Scenę, Kameralną Scenę, Scenę „Histrion” oraz salą Foyer im. Marka Perepeczki.

	Bilansując dorobek teatrów dramatycznych województwa śląskiego w latach 1945-1989, można stwierdzić, że ich najcenniejsze dokonania zakorzenione były przede wszystkim w wielkiej literaturze światowej oraz w polskiej dramaturgii romantycznej i neoromantycznej, niezmiennie aktualnej i najgłębiej komentującej ówczesną rzeczywistość polityczną kraju. Oba te nurty w równym stopniu funkcjonowały jako nośniki narodowej tożsamości i obywatelskiej wolności. W wyborze natomiast i z kłopotami wprowadzana była do repertuaru dramaturgia międzywojennego modernizmu i ekspresjonizmu oraz powojennych opozycyjnych dramaturgów polskich. Rolę wojewódzkiej sceny narodowej w latach 1945-1989 spełniał Teatr Śląski. Pozostałe placówki ze zmiennym szczęściem formowały swoje indywidualne oblicza. Do ugruntowanej i zrównoważonej wiekowej tradycji mieszczańskiej kultury teatralnej odwoływał się Teatr Polski w Bielsku-Białej. Swoją własną mitologię zagłębiowską kontynuował teatr sosnowiecki, a także do własnej przedwojennej tradycji za sprawą klasyki sięgał teatr częstochowski. W stosunkowo najtrudniejszej sytuacji znajdował się pozbawiony tradycji Teatr Nowy w Zabrzu, funkcjonujący w wielokulturowym środowisku robotniczym i sąsiedztwie Domu Muzyki i Tańca. Niemniej wszystkie te placówki za sprawą prezentowanych symboli, metafor i aluzji były w rzeczywistości panującego socjalizmu narzędziem walki o wolność słowa, źródłem uniesień i przejawem społecznego trwania w zmaganiach o demokrację i suwerenność.		Bilansując dorobek teatrów dramatycznych województwa śląskiego w latach 1945-1989, można stwierdzić, że ich najcenniejsze dokonania zakorzenione były przede wszystkim w wielkiej literaturze światowej oraz w polskiej dramaturgii romantycznej i neoromantycznej, niezmiennie aktualnej i najgłębiej komentującej ówczesną rzeczywistość polityczną kraju. Oba te nurty w równym stopniu funkcjonowały jako nośniki narodowej tożsamości i obywatelskiej wolności. W wyborze natomiast i z kłopotami wprowadzana była do repertuaru dramaturgia międzywojennego modernizmu i ekspresjonizmu oraz powojennych opozycyjnych dramaturgów polskich. Rolę wojewódzkiej sceny narodowej w latach 1945-1989 spełniał Teatr Śląski. Pozostałe placówki ze zmiennym szczęściem formowały swoje indywidualne oblicza. Do ugruntowanej i zrównoważonej wiekowej tradycji mieszczańskiej kultury teatralnej odwoływał się Teatr Polski w Bielsku-Białej. Swoją własną mitologię zagłębiowską kontynuował teatr sosnowiecki, a także do własnej przedwojennej tradycji za sprawą klasyki sięgał teatr częstochowski. W stosunkowo najtrudniejszej sytuacji znajdował się pozbawiony tradycji Teatr Nowy w Zabrzu, funkcjonujący w wielokulturowym środowisku robotniczym i sąsiedztwie Domu Muzyki i Tańca. Niemniej wszystkie te placówki za sprawą prezentowanych symboli, metafor i aluzji były w rzeczywistości panującego socjalizmu narzędziem walki o wolność słowa, źródłem uniesień i przejawem społecznego trwania w zmaganiach o demokrację i suwerenność.

			[[Plik:Nr 5 Jeremiasz.jpg\|400px\|thumb\|right\|K. Wojtyła: Jeremiasz. Reż. M. Mokrowiecki, scen. W. Lange, prem. 11 XII 1981 r. Teatr Polski w Bielsku-Białej. (ze zbiorów prof A.Linert)]]

	Nastawione na upowszechnianie i oddziaływanie na jak najszersze rzesze odbiorców, realizowały przede wszystkim popularny model teatru, korzystający ze zdobyczy artystycznych lat międzywojennych i zweryfikowanych osiągnięć repertuarowych, aprobowanych przez władzę i cenzurę. Wszystkie też w warunkach ograniczonej suwerenności politycznej, dzieliły na równi los całego społeczeństwa, odwołując się od początku swojej działalności do aluzji i niedomówień. Żaden z nich nie dysponował też względnie szerokim marginesem swobód artystycznych i nie realizował modelu teatru prawdziwie współczesnego, jakkolwiek różnie rozkładały się siły i środki poszczególnych zespołów, a co za tym idzie i efekty artystyczne.		Nastawione na upowszechnianie i oddziaływanie na jak najszersze rzesze odbiorców, realizowały przede wszystkim popularny model teatru, korzystający ze zdobyczy artystycznych lat międzywojennych i zweryfikowanych osiągnięć repertuarowych, aprobowanych przez władzę i cenzurę. Wszystkie też w warunkach ograniczonej suwerenności politycznej, dzieliły na równi los całego społeczeństwa, odwołując się od początku swojej działalności do aluzji i niedomówień. Żaden z nich nie dysponował też względnie szerokim marginesem swobód artystycznych i nie realizował modelu teatru prawdziwie współczesnego, jakkolwiek różnie rozkładały się siły i środki poszczególnych zespołów, a co za tym idzie i efekty artystyczne.

Praktykant: /* W kręgu klasyki */

2019-10-03T06:29:40Z

W kręgu klasyki

← poprzednia wersja		Wersja z 08:29, 3 paź 2019
Linia 57:		Linia 57:
	Teatr przez cały okres Polski Ludowej starał się spełniać rolę sceny narodowej, sprawując przede wszystkim służebną wobec literatury rolę. Stąd kontynuacja w jego dokonaniach tradycji teatru realistycznego, obecność widowisk opartych na gruntowanej analizie psychologii postaci i logicznej konstrukcji całości scenicznej wypowiedzi. Do wyjątków należały utwory przedstawicieli międzywojennej awangardy, takie jak Bruno Jasieńskiego Bal manekinów. W repertuarze dominowały pozycje z zakresu klasyki polskiej: S. Wyspiańskiego Wyzwolenie, J. Słowackiego Kordian, A. Mickiewicza Dziady drezdeńskie, Z. Krasińskiego Nie-Boska komedia, E. Brylla Rzecz listopadowa, rzadziej dramaturgii światowej: W. Shakespeare’a Sławna historia o Troilusie i Kresydzie czy L. Tołstoja Zmartwychwstanie.		Teatr przez cały okres Polski Ludowej starał się spełniać rolę sceny narodowej, sprawując przede wszystkim służebną wobec literatury rolę. Stąd kontynuacja w jego dokonaniach tradycji teatru realistycznego, obecność widowisk opartych na gruntowanej analizie psychologii postaci i logicznej konstrukcji całości scenicznej wypowiedzi. Do wyjątków należały utwory przedstawicieli międzywojennej awangardy, takie jak Bruno Jasieńskiego Bal manekinów. W repertuarze dominowały pozycje z zakresu klasyki polskiej: S. Wyspiańskiego Wyzwolenie, J. Słowackiego Kordian, A. Mickiewicza Dziady drezdeńskie, Z. Krasińskiego Nie-Boska komedia, E. Brylla Rzecz listopadowa, rzadziej dramaturgii światowej: W. Shakespeare’a Sławna historia o Troilusie i Kresydzie czy L. Tołstoja Zmartwychwstanie.

	[[Plik:Nr 4 Stracone zachody miłosne.jpg\|W. Shakespeare: Stracone zachody miłosne. Reż. A. Gąssowski, scen. K. Frycz, prem. 11 IV 1953 r. Teatr Polski w Bielsku-Białej (fot. B. Stapiński)(ze zbiorów prof A.Linerta)]]		[[Plik:Nr 4 Stracone zachody miłosne.jpg\|400px\|thumb\|right\|W. Shakespeare: Stracone zachody miłosne. Reż. A. Gąssowski, scen. K. Frycz, prem. 11 IV 1953 r. Teatr Polski w Bielsku-Białej (fot. B. Stapiński)(ze zbiorów prof A.Linerta)]]

Praktykant: /* W kręgu klasyki */

2019-10-03T06:29:00Z

W kręgu klasyki

← poprzednia wersja		Wersja z 08:29, 3 paź 2019
Linia 56:		Linia 56:

	Teatr przez cały okres Polski Ludowej starał się spełniać rolę sceny narodowej, sprawując przede wszystkim służebną wobec literatury rolę. Stąd kontynuacja w jego dokonaniach tradycji teatru realistycznego, obecność widowisk opartych na gruntowanej analizie psychologii postaci i logicznej konstrukcji całości scenicznej wypowiedzi. Do wyjątków należały utwory przedstawicieli międzywojennej awangardy, takie jak Bruno Jasieńskiego Bal manekinów. W repertuarze dominowały pozycje z zakresu klasyki polskiej: S. Wyspiańskiego Wyzwolenie, J. Słowackiego Kordian, A. Mickiewicza Dziady drezdeńskie, Z. Krasińskiego Nie-Boska komedia, E. Brylla Rzecz listopadowa, rzadziej dramaturgii światowej: W. Shakespeare’a Sławna historia o Troilusie i Kresydzie czy L. Tołstoja Zmartwychwstanie.		Teatr przez cały okres Polski Ludowej starał się spełniać rolę sceny narodowej, sprawując przede wszystkim służebną wobec literatury rolę. Stąd kontynuacja w jego dokonaniach tradycji teatru realistycznego, obecność widowisk opartych na gruntowanej analizie psychologii postaci i logicznej konstrukcji całości scenicznej wypowiedzi. Do wyjątków należały utwory przedstawicieli międzywojennej awangardy, takie jak Bruno Jasieńskiego Bal manekinów. W repertuarze dominowały pozycje z zakresu klasyki polskiej: S. Wyspiańskiego Wyzwolenie, J. Słowackiego Kordian, A. Mickiewicza Dziady drezdeńskie, Z. Krasińskiego Nie-Boska komedia, E. Brylla Rzecz listopadowa, rzadziej dramaturgii światowej: W. Shakespeare’a Sławna historia o Troilusie i Kresydzie czy L. Tołstoja Zmartwychwstanie.

			[[Plik:Nr 4 Stracone zachody miłosne.jpg\|W. Shakespeare: Stracone zachody miłosne. Reż. A. Gąssowski, scen. K. Frycz, prem. 11 IV 1953 r. Teatr Polski w Bielsku-Białej (fot. B. Stapiński)(ze zbiorów prof A.Linerta)]]


	Równie klasyczny model realizował Teatr Polski w Bielsku-Białej. Swoją działalność artystyczną zainaugurował komedią A. Fredry Pan Jowialski 18 X 1945 r. w Cieszynie, a w tydzień później powtórzył ją w Bielsku. Upaństwowiony w 1950 r., w latach 1945–1961 oraz 1980–1992 był oficjalnie teatrem dwóch miast: Bielska-Białej i Cieszyna. Dyrektorami jego w latach 1945-1989 byli: Stanisław Kwaskowski (1945-1949), Aleksander Gąssowski (1949–1953), Andrzej Uramowicz (1953-1963), Mieczysław Górkiewicz (1963–1967), Józef Para (1967–1973), Alojzy Nowak (1973-1982), Jan Sycz (1983-1988) i Wacław Jankowski (1988-1991).W realizowanym przez lata zrównoważonym repertuarze do najwybitniejszych widowisk należały m. in. A. Mickiewicza Dziady w reż. M. Górkiewicza z 1965 r., Ajschylosa Persowie w reż. J. Pary z 1972 r. i wystawiony w przeddzień stanu wojennego Karola Wojtyły Jeremiasz w reż. M. Mokrowieckiego. W gronie jego zasłużonych scenografów m. in. byli: Jerzy Feldmann, Jerzy Szymański, Wiesław Lange i Tadeusz Smolicki.		Równie klasyczny model realizował Teatr Polski w Bielsku-Białej. Swoją działalność artystyczną zainaugurował komedią A. Fredry Pan Jowialski 18 X 1945 r. w Cieszynie, a w tydzień później powtórzył ją w Bielsku. Upaństwowiony w 1950 r., w latach 1945–1961 oraz 1980–1992 był oficjalnie teatrem dwóch miast: Bielska-Białej i Cieszyna. Dyrektorami jego w latach 1945-1989 byli: Stanisław Kwaskowski (1945-1949), Aleksander Gąssowski (1949–1953), Andrzej Uramowicz (1953-1963), Mieczysław Górkiewicz (1963–1967), Józef Para (1967–1973), Alojzy Nowak (1973-1982), Jan Sycz (1983-1988) i Wacław Jankowski (1988-1991).W realizowanym przez lata zrównoważonym repertuarze do najwybitniejszych widowisk należały m. in. A. Mickiewicza Dziady w reż. M. Górkiewicza z 1965 r., Ajschylosa Persowie w reż. J. Pary z 1972 r. i wystawiony w przeddzień stanu wojennego Karola Wojtyły Jeremiasz w reż. M. Mokrowieckiego. W gronie jego zasłużonych scenografów m. in. byli: Jerzy Feldmann, Jerzy Szymański, Wiesław Lange i Tadeusz Smolicki.