Teatr w Częstochowie do 1939 - Historia wersji

Praktykant o 08:53, 30 wrz 2019

2019-09-30T08:53:52Z

← poprzednia wersja		Wersja z 10:53, 30 wrz 2019
Linia 1:		Linia 1:
	[[Kategoria:Historia]]		[[Kategoria:Historia]]
			[[Kategoria:Kultura i sztuka]]
	[[Kategoria:Indeks haseł – alfabetyczny]]		[[Kategoria:Indeks haseł – alfabetyczny]]
	[[Kategoria:Tom 6 (2019)]]		[[Kategoria:Tom 6 (2019)]]

Praktykant o 10:22, 11 wrz 2019

2019-09-11T10:22:10Z

← poprzednia wersja		Wersja z 12:22, 11 wrz 2019
Linia 1:		Linia 1:
			[[Kategoria:Historia]]
			[[Kategoria:Indeks haseł – alfabetyczny]]
			[[Kategoria:Tom 6 (2019)]]
	Autor: [[dr Agnieszka Pobratyn]]		Autor: [[dr Agnieszka Pobratyn]]

			::::::::::::::::::::::::: ENCYKLOPEDIA WOJEWÓDZTWA ŚLĄSKIEGO
			:::::::::::::::::::::::::[[ENCYKLOPEDIA WOJEWÓDZTWA ŚLĄSKIEGO Tom 6 (2019)\|TOM: 6 (2019)]]



	Pierwszy budynek, przeznaczony tylko i wyłącznie dla potrzeb teatru, został wybudowany w [[Częstochowa\|Częstochowie]] przy zbiegu ulic Jasnogórskiej i Kilińskiego w latach 1928-1938 i służy mieszkańcom do dziś. Pierwsze przedstawiania amatorskie w Częstochowie miały już miejsce w XVI wieku, a najstarsze informacje o wizytach zorganizowanych trup aktorskich sięgają 1841 roku. Aż do 1927 roku, kiedy to aktor Jan Otrembski zorganizował pierwszy teatr ze stałym zespołem aktorskim, częstochowianie mieli możliwość uczestniczenia w rozmaitych przedstawieniach przygotowywanych zarówno przez amatorów, jak i profesjonalistów.		Pierwszy budynek, przeznaczony tylko i wyłącznie dla potrzeb teatru, został wybudowany w [[Częstochowa\|Częstochowie]] przy zbiegu ulic Jasnogórskiej i Kilińskiego w latach 1928-1938 i służy mieszkańcom do dziś. Pierwsze przedstawiania amatorskie w Częstochowie miały już miejsce w XVI wieku, a najstarsze informacje o wizytach zorganizowanych trup aktorskich sięgają 1841 roku. Aż do 1927 roku, kiedy to aktor Jan Otrembski zorganizował pierwszy teatr ze stałym zespołem aktorskim, częstochowianie mieli możliwość uczestniczenia w rozmaitych przedstawieniach przygotowywanych zarówno przez amatorów, jak i profesjonalistów.

Garbaczm: /* Literatura */

2019-09-10T07:49:23Z

Literatura

← poprzednia wersja		Wersja z 09:49, 10 wrz 2019
Linia 183:		Linia 183:
	#Dzieje teatru polskiego. Teatr polski w latach 1890-1918. Zabór rosyjski, red. T. Sivert, R. Taborski, Warszawa 1988.		#Dzieje teatru polskiego. Teatr polski w latach 1890-1918. Zabór rosyjski, red. T. Sivert, R. Taborski, Warszawa 1988.
	#Janikowski Z., Częstochowa między wojnami. Opowieść o życiu miasta 1918-1939, Łódź 2011.		#Janikowski Z., Częstochowa między wojnami. Opowieść o życiu miasta 1918-1939, Łódź 2011.
	#Jędrzejewski Z., Iwo Gall w Częstochowie (1932-1935): spis przedstawień, „Prace Naukowe Akademii im. Jana Długosza w Częstochowie. Filologia Polska: historia		#Jędrzejewski Z., Iwo Gall w Częstochowie (1932-1935): spis przedstawień, „Prace Naukowe Akademii im. Jana Długosza w Częstochowie. Filologia Polska: historia i teoria literatury” 2006.
	i teoria literatury” 2006.
	#Jędrzejewski Z., Jeszcze o budynkach teatralnych dziewiętnastowiecznej Częstochowy, „Prace Naukowe Akademii im. Jana Długosza. Seria: Filologia Polska. Historia i Teoria Literatury”, tom XI, red. E. Hurnikowa,L. Rożek, Częstochowa 2011.		#Jędrzejewski Z., Jeszcze o budynkach teatralnych dziewiętnastowiecznej Częstochowy, „Prace Naukowe Akademii im. Jana Długosza. Seria: Filologia Polska. Historia i Teoria Literatury”, tom XI, red. E. Hurnikowa,L. Rożek, Częstochowa 2011.
	#Kozłowska A., Żydowski ruch teatralny w Częstochowie, „Biuletyn Instytutu Filozoficzno-Historycznego WSP w Częstochowie” 1996, nr 7.		#Kozłowska A., Żydowski ruch teatralny w Częstochowie, „Biuletyn Instytutu Filozoficzno-Historycznego WSP w Częstochowie” 1996, nr 7.

Praktykant: /* Zespoły i artyści */

2019-09-06T12:22:08Z

Zespoły i artyści

← poprzednia wersja		Wersja z 14:22, 6 wrz 2019
Linia 73:		Linia 73:
	Co ważne, aż do wybuchu [[Druga wojna światowa\|II wojny światowej]] amatorskie życie teatralne toczyło się w Częstochowie swoim aktywnym nurtem, przedstawiając mieszkańcom szeroką gamę repertuarową<ref>Zob. Z przedstawień amatorskich, „Goniec Częstochowski” 1909, nr 28, s. 2.</ref>.		Co ważne, aż do wybuchu [[Druga wojna światowa\|II wojny światowej]] amatorskie życie teatralne toczyło się w Częstochowie swoim aktywnym nurtem, przedstawiając mieszkańcom szeroką gamę repertuarową<ref>Zob. Z przedstawień amatorskich, „Goniec Częstochowski” 1909, nr 28, s. 2.</ref>.

	~~===~~Występy zespołów gościnnych~~===~~ <ref> Szerzej na ten temat: A. Pobratyn, Zjawiska..., s. 231-259.</ref>		Występy zespołów gościnnych <ref> Szerzej na ten temat: A. Pobratyn, Zjawiska..., s. 231-259.</ref>

	Przyjmuje się, że pierwszy okres historii częstochowskiego teatru obejmuje lata 1841-1870. Cezury te wyznaczają: data pierwszego odnotowanego zawodowego przedstawienia aktorskiego i moment otwarcia po gruntownym remoncie i przebudowie sali Teatru Miejscowego. Przez blisko trzydzieści lat do Częstochowy zawitało kilkanaście zespołów. Niewiele wiadomo na ich temat – szczątkowe źródła prasowe pozwalają jedynie na wyliczenie nazwisk antreprenerów i podanie przybliżonego czasu pobytu artystów w mieście.		Przyjmuje się, że pierwszy okres historii częstochowskiego teatru obejmuje lata 1841-1870. Cezury te wyznaczają: data pierwszego odnotowanego zawodowego przedstawienia aktorskiego i moment otwarcia po gruntownym remoncie i przebudowie sali Teatru Miejscowego. Przez blisko trzydzieści lat do Częstochowy zawitało kilkanaście zespołów. Niewiele wiadomo na ich temat – szczątkowe źródła prasowe pozwalają jedynie na wyliczenie nazwisk antreprenerów i podanie przybliżonego czasu pobytu artystów w mieście.

Praktykant: /* Zespoły i artyści */

2019-09-06T12:21:15Z

Zespoły i artyści

← poprzednia wersja		Wersja z 14:21, 6 wrz 2019
Linia 73:		Linia 73:
	Co ważne, aż do wybuchu [[Druga wojna światowa\|II wojny światowej]] amatorskie życie teatralne toczyło się w Częstochowie swoim aktywnym nurtem, przedstawiając mieszkańcom szeroką gamę repertuarową<ref>Zob. Z przedstawień amatorskich, „Goniec Częstochowski” 1909, nr 28, s. 2.</ref>.		Co ważne, aż do wybuchu [[Druga wojna światowa\|II wojny światowej]] amatorskie życie teatralne toczyło się w Częstochowie swoim aktywnym nurtem, przedstawiając mieszkańcom szeroką gamę repertuarową<ref>Zob. Z przedstawień amatorskich, „Goniec Częstochowski” 1909, nr 28, s. 2.</ref>.

	==Występy zespołów gościnnych==<ref> Szerzej na ten temat: A. Pobratyn, Zjawiska..., s. 231-259.</ref>		===Występy zespołów gościnnych=== <ref> Szerzej na ten temat: A. Pobratyn, Zjawiska..., s. 231-259.</ref>

	Przyjmuje się, że pierwszy okres historii częstochowskiego teatru obejmuje lata 1841-1870. Cezury te wyznaczają: data pierwszego odnotowanego zawodowego przedstawienia aktorskiego i moment otwarcia po gruntownym remoncie i przebudowie sali Teatru Miejscowego. Przez blisko trzydzieści lat do Częstochowy zawitało kilkanaście zespołów. Niewiele wiadomo na ich temat – szczątkowe źródła prasowe pozwalają jedynie na wyliczenie nazwisk antreprenerów i podanie przybliżonego czasu pobytu artystów w mieście.		Przyjmuje się, że pierwszy okres historii częstochowskiego teatru obejmuje lata 1841-1870. Cezury te wyznaczają: data pierwszego odnotowanego zawodowego przedstawienia aktorskiego i moment otwarcia po gruntownym remoncie i przebudowie sali Teatru Miejscowego. Przez blisko trzydzieści lat do Częstochowy zawitało kilkanaście zespołów. Niewiele wiadomo na ich temat – szczątkowe źródła prasowe pozwalają jedynie na wyliczenie nazwisk antreprenerów i podanie przybliżonego czasu pobytu artystów w mieście.
Linia 131:		Linia 131:
	I chociaż umiejętności stałego zespołu Teatru Kameralnego oceniane były dość wysoko, to jednak na najlepsze opinie mogli liczyć artyści o głośnych nazwiskach, przybywający tu na gościnne występy.		I chociaż umiejętności stałego zespołu Teatru Kameralnego oceniane były dość wysoko, to jednak na najlepsze opinie mogli liczyć artyści o głośnych nazwiskach, przybywający tu na gościnne występy.

	Zaledwie kilkuletnia historia stałego przedwojennego teatru częstochowskiego to czas wyrabiania w lokalnych widzach zarówno nawyku uczestniczenia w tej formie kultury, jak również kształtowania ich wrażeń estetycznych i artystycznych. Warto jednak zaznaczyć, że był to także czas przybliżania bogatego dorobku dramaturgów zarówno klasycznych, jak i współczesnych, polskich, ale i równym stopniu zagranicznych, a tym samym czas wzbogacający światopogląd lokalnych widzów. Teatr zatem nie tylko dostarczał rozrywki, choć ta niewątpliwie była bardzo ważna, ale w pewnym stopniu uczył i wychowywał.		Zaledwie kilkuletnia historia stałego przedwojennego teatru częstochowskiego to czas wyrabiania w lokalnych widzach zarówno nawyku uczestniczenia w tej formie kultury, jak również kształtowania ich wrażeń estetycznych i artystycznych. Warto jednak zaznaczyć, że był to także czas przybliżania bogatego dorobku dramaturgów zarówno klasycznych, jak i współczesnych, polskich, ale i równym stopniu zagranicznych, a tym samym czas wzbogacający światopogląd lokalnych widzów. Teatr zatem nie tylko dostarczał rozrywki, choć ta niewątpliwie była bardzo ważna, ale w pewnym stopniu uczył i wychowywał.

	==Repertuary teatrów==		==Repertuary teatrów==

Praktykant: /* Występy amatorskie */

2019-09-06T12:20:49Z

Występy amatorskie

← poprzednia wersja		Wersja z 14:20, 6 wrz 2019
Linia 73:		Linia 73:
	Co ważne, aż do wybuchu [[Druga wojna światowa\|II wojny światowej]] amatorskie życie teatralne toczyło się w Częstochowie swoim aktywnym nurtem, przedstawiając mieszkańcom szeroką gamę repertuarową<ref>Zob. Z przedstawień amatorskich, „Goniec Częstochowski” 1909, nr 28, s. 2.</ref>.		Co ważne, aż do wybuchu [[Druga wojna światowa\|II wojny światowej]] amatorskie życie teatralne toczyło się w Częstochowie swoim aktywnym nurtem, przedstawiając mieszkańcom szeroką gamę repertuarową<ref>Zob. Z przedstawień amatorskich, „Goniec Częstochowski” 1909, nr 28, s. 2.</ref>.

	===Występy zespołów gościnnych===<ref> Szerzej na ten temat: A. Pobratyn, Zjawiska..., s. 231-259.</ref>		==Występy zespołów gościnnych==<ref> Szerzej na ten temat: A. Pobratyn, Zjawiska..., s. 231-259.</ref>

	Przyjmuje się, że pierwszy okres historii częstochowskiego teatru obejmuje lata 1841-1870. Cezury te wyznaczają: data pierwszego odnotowanego zawodowego przedstawienia aktorskiego i moment otwarcia po gruntownym remoncie i przebudowie sali Teatru Miejscowego. Przez blisko trzydzieści lat do Częstochowy zawitało kilkanaście zespołów. Niewiele wiadomo na ich temat – szczątkowe źródła prasowe pozwalają jedynie na wyliczenie nazwisk antreprenerów i podanie przybliżonego czasu pobytu artystów w mieście.		Przyjmuje się, że pierwszy okres historii częstochowskiego teatru obejmuje lata 1841-1870. Cezury te wyznaczają: data pierwszego odnotowanego zawodowego przedstawienia aktorskiego i moment otwarcia po gruntownym remoncie i przebudowie sali Teatru Miejscowego. Przez blisko trzydzieści lat do Częstochowy zawitało kilkanaście zespołów. Niewiele wiadomo na ich temat – szczątkowe źródła prasowe pozwalają jedynie na wyliczenie nazwisk antreprenerów i podanie przybliżonego czasu pobytu artystów w mieście.
Linia 103:		Linia 103:
	Zmiany społeczne i polityczne, które nastąpiły po 1918 roku, nie wpłynęły na częstochowską politykę kulturalną. Władze miejskie skupione na rozwiązywaniu bieżących spraw, nie znajdowały czasu ani zapewne środków na budowę teatru i zatrudnienie w nim stałego zespołu. Inicjatywa ta udała się dopiero w 1927 roku dzięki zabiegom i prywatnym pieniądzom częstochowskiego aktora Jana Otrembskiego. Zarówno przed otwarciem Teatru Rozmaitości, jak i w kolejnych latach, Częstochowa była jednak nadal chętnie odwiedzana przez zespoły aktorskie. Zmienił się jednak charakter tych zespołów – przestały one funkcjonować jako trupy wędrowne i były na stałe związane z teatrami w innych miastach. Co za tym idzie, artyści-goście odwiedzali podjasnogórski gród na krótko – prezentując się miejscowej publiczności zaledwie w ciągu dwóch lub trzech wieczorów.		Zmiany społeczne i polityczne, które nastąpiły po 1918 roku, nie wpłynęły na częstochowską politykę kulturalną. Władze miejskie skupione na rozwiązywaniu bieżących spraw, nie znajdowały czasu ani zapewne środków na budowę teatru i zatrudnienie w nim stałego zespołu. Inicjatywa ta udała się dopiero w 1927 roku dzięki zabiegom i prywatnym pieniądzom częstochowskiego aktora Jana Otrembskiego. Zarówno przed otwarciem Teatru Rozmaitości, jak i w kolejnych latach, Częstochowa była jednak nadal chętnie odwiedzana przez zespoły aktorskie. Zmienił się jednak charakter tych zespołów – przestały one funkcjonować jako trupy wędrowne i były na stałe związane z teatrami w innych miastach. Co za tym idzie, artyści-goście odwiedzali podjasnogórski gród na krótko – prezentując się miejscowej publiczności zaledwie w ciągu dwóch lub trzech wieczorów.

	Pozbawiona stałego teatru Częstochowa była stosunkowo częstym celem odwiedzin najróżniejszych artystów. I chociaż do czasów współczesnych zachowały się właściwie nazwiska tylko największych sław, to jednak warto również pamiętać o działalności mniej znanych aktorów, dzięki którym publiczność mogła uczestniczyć w tej formie rozrywki kulturalnej.		Pozbawiona stałego teatru Częstochowa była stosunkowo częstym celem odwiedzin najróżniejszych artystów. I chociaż do czasów współczesnych zachowały się właściwie nazwiska tylko największych sław, to jednak warto również pamiętać o działalności mniej znanych aktorów, dzięki którym publiczność mogła uczestniczyć w tej formie rozrywki kulturalnej.

	===Stałe zespoły zawodowe===		===Stałe zespoły zawodowe===

Praktykant: /* Literatura */

2019-09-06T11:00:25Z

Literatura

← poprzednia wersja		Wersja z 13:00, 6 wrz 2019
Linia 185:		Linia 185:
	#Jędrzejewski Z., Iwo Gall w Częstochowie (1932-1935): spis przedstawień, „Prace Naukowe Akademii im. Jana Długosza w Częstochowie. Filologia Polska: historia		#Jędrzejewski Z., Iwo Gall w Częstochowie (1932-1935): spis przedstawień, „Prace Naukowe Akademii im. Jana Długosza w Częstochowie. Filologia Polska: historia
	i teoria literatury” 2006.		i teoria literatury” 2006.
	#Jędrzejewski Z., Jeszcze o budynkach teatralnych dziewiętnastowiecznej Częstochowy, „Prace Naukowe Akademii im. Jana Długosza. Seria: Filologia Polska. Historia i Teoria Literatury”, tom XI, red. E. Hurnikowa,		#Jędrzejewski Z., Jeszcze o budynkach teatralnych dziewiętnastowiecznej Częstochowy, „Prace Naukowe Akademii im. Jana Długosza. Seria: Filologia Polska. Historia i Teoria Literatury”, tom XI, red. E. Hurnikowa,L. Rożek, Częstochowa 2011.
	L. Rożek, Częstochowa 2011.
	#Kozłowska A., Żydowski ruch teatralny w Częstochowie, „Biuletyn Instytutu Filozoficzno-Historycznego WSP w Częstochowie” 1996, nr 7.		#Kozłowska A., Żydowski ruch teatralny w Częstochowie, „Biuletyn Instytutu Filozoficzno-Historycznego WSP w Częstochowie” 1996, nr 7.
	#Kwaśniewski T., Album na XV-lecie Teatru im. Adama Mickiewicza w Częstochowie: 1945 – 1960, Częstochowa 1960.		#Kwaśniewski T., Album na XV-lecie Teatru im. Adama Mickiewicza w Częstochowie: 1945 – 1960, Częstochowa 1960.

Praktykant: /* Literatura */

2019-09-06T11:00:04Z

Literatura

← poprzednia wersja		Wersja z 13:00, 6 wrz 2019
Linia 185:		Linia 185:
	#Jędrzejewski Z., Iwo Gall w Częstochowie (1932-1935): spis przedstawień, „Prace Naukowe Akademii im. Jana Długosza w Częstochowie. Filologia Polska: historia		#Jędrzejewski Z., Iwo Gall w Częstochowie (1932-1935): spis przedstawień, „Prace Naukowe Akademii im. Jana Długosza w Częstochowie. Filologia Polska: historia
	i teoria literatury” 2006.		i teoria literatury” 2006.
	#Jędrzejewski Z., Jeszcze o budynkach teatralnych dziewiętnastowiecznej Częstochowy, „Prace Naukowe Akademii im. Jana Długosza. Seria: Filologia Polska. Historia i Teoria Literatury”, tom XI, red. E. Hurnikowa, L. Rożek, Częstochowa 2011.		#Jędrzejewski Z., Jeszcze o budynkach teatralnych dziewiętnastowiecznej Częstochowy, „Prace Naukowe Akademii im. Jana Długosza. Seria: Filologia Polska. Historia i Teoria Literatury”, tom XI, red. E. Hurnikowa,
			L. Rożek, Częstochowa 2011.
	#Kozłowska A., Żydowski ruch teatralny w Częstochowie, „Biuletyn Instytutu Filozoficzno-Historycznego WSP w Częstochowie” 1996, nr 7.		#Kozłowska A., Żydowski ruch teatralny w Częstochowie, „Biuletyn Instytutu Filozoficzno-Historycznego WSP w Częstochowie” 1996, nr 7.
	#Kwaśniewski T., Album na XV-lecie Teatru im. Adama Mickiewicza w Częstochowie: 1945 – 1960, Częstochowa 1960.		#Kwaśniewski T., Album na XV-lecie Teatru im. Adama Mickiewicza w Częstochowie: 1945 – 1960, Częstochowa 1960.

Praktykant: /* Literatura */

2019-09-06T10:58:46Z

Literatura

← poprzednia wersja		Wersja z 12:58, 6 wrz 2019
Linia 184:		Linia 184:
	#Janikowski Z., Częstochowa między wojnami. Opowieść o życiu miasta 1918-1939, Łódź 2011.		#Janikowski Z., Częstochowa między wojnami. Opowieść o życiu miasta 1918-1939, Łódź 2011.
	#Jędrzejewski Z., Iwo Gall w Częstochowie (1932-1935): spis przedstawień, „Prace Naukowe Akademii im. Jana Długosza w Częstochowie. Filologia Polska: historia		#Jędrzejewski Z., Iwo Gall w Częstochowie (1932-1935): spis przedstawień, „Prace Naukowe Akademii im. Jana Długosza w Częstochowie. Filologia Polska: historia
	i teoria literatury” 2006~~, z. 10~~.		i teoria literatury” 2006.
	#Jędrzejewski Z., Jeszcze o budynkach teatralnych dziewiętnastowiecznej Częstochowy, „Prace Naukowe Akademii im. Jana Długosza. Seria: Filologia Polska. Historia i Teoria Literatury”, tom XI, red. E. Hurnikowa, L. Rożek, Częstochowa 2011.		#Jędrzejewski Z., Jeszcze o budynkach teatralnych dziewiętnastowiecznej Częstochowy, „Prace Naukowe Akademii im. Jana Długosza. Seria: Filologia Polska. Historia i Teoria Literatury”, tom XI, red. E. Hurnikowa, L. Rożek, Częstochowa 2011.
	#Kozłowska A., Żydowski ruch teatralny w Częstochowie, „Biuletyn Instytutu Filozoficzno-Historycznego WSP w Częstochowie” 1996, nr 7.		#Kozłowska A., Żydowski ruch teatralny w Częstochowie, „Biuletyn Instytutu Filozoficzno-Historycznego WSP w Częstochowie” 1996, nr 7.

Praktykant: /* Literatura */

2019-09-06T10:56:52Z

Literatura

← poprzednia wersja		Wersja z 12:56, 6 wrz 2019
Linia 193:		Linia 193:
	#Simon L., Dykcjonarz teatrów polskich czynnych od czasów najdawniejszych do roku 1863, Warszawa 1935.		#Simon L., Dykcjonarz teatrów polskich czynnych od czasów najdawniejszych do roku 1863, Warszawa 1935.
	#Słownik biograficzny teatru polskiego 1765-1965, oprac. zespół pod red.		#Słownik biograficzny teatru polskiego 1765-1965, oprac. zespół pod red.
	Z. Raszewskiego, Warszawa 1973.		#Z. Raszewskiego, Warszawa 1973.
	#Suchecki E., Teatr wielkich ambicji, „Nad Wartą” 1958, nr 1.		#Suchecki E., Teatr wielkich ambicji, „Nad Wartą” 1958, nr 1.
	#Tyras W., Budynki i sale teatralne w Częstochowie w latach 1870-1939, „Ziemia Częstochowska” 1967, nr 6-7.		#Tyras W., Budynki i sale teatralne w Częstochowie w latach 1870-1939, „Ziemia Częstochowska” 1967, nr 6-7.