https://ibrbs.pl/index.php?action=history&feed=atom&title=Sztuka_protestancka_na_G%C3%B3rnym_%C5%9Al%C4%85sku 2026-06-18T04:11:51Z Historia wersji tej strony wiki MediaWiki 1.43.3 https://ibrbs.pl/index.php?title=Sztuka_protestancka_na_G%C3%B3rnym_%C5%9Al%C4%85sku&diff=10118&oldid=prev 2021-05-20T14:53:01Z

<p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="pl"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">← poprzednia wersja</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">Wersja z 16:53, 20 maj 2021</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l7">Linia 7:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">Linia 7:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>::::::::::::::::::::::::: ENCYKLOPEDIA WOJEWÓDZTWA ŚLĄSKIEGO</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>::::::::::::::::::::::::: ENCYKLOPEDIA WOJEWÓDZTWA ŚLĄSKIEGO</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>:::::::::::::::::::::::::[[ENCYKLOPEDIA WOJEWÓDZTWA ŚLĄSKIEGO Tom 5 (2018)|TOM: 5 (2018)]]   </div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>:::::::::::::::::::::::::[[ENCYKLOPEDIA WOJEWÓDZTWA ŚLĄSKIEGO Tom 5 (2018)|TOM: 5 (2018)]]   </div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[Górny Śląsk]] w dobie [[Reformacja|Reformacji]] posiadał złożoną sytuację polityczną. Poczynając od XV wieku, a są to wtedy dziedziczne ziemie książąt piastowskich (1532 wymiera linia opolska, 1653 - cieszyńska) będąc od XIV wieku lennem czeskim, przechodzą początkiem XVI wieku pod panowanie [[Habsburgowie|Habsburgów]]. Na ten czas przypada pojawienie się tutaj Reformacji. Wnosi ona nowe pojmowanie sztuki oraz architektury kościelnej. Dzieło malarskie czy rzeźba nie były teraz pojmowane jako przedmiot kultu, nie znano pojęcia „świętego obrazu”. Obraz, wizerunek, spełniać miał zadanie pouczenia, dydaktyki, miał ilustrować tematy biblijne, głównie najważniejszego: historii Zbawienia. Nadto spełniał funkcję upamiętniania, co uwidoczniło się w sztuce epitafiów i nagrobków. W zakresie architektury zrazu nie wypracowano nowych form. Często przejmowano dawne kościoły katolickie i przystosowywano do nowych potrzeb. Takim był przykładowo drewniany kościół w Gierałcicach niedaleko Kluczborka. Protestanci rezygnują z wielości ołtarzy, skupiają się na jednym. Nieraz kompozycyjnie ołtarz łączony jest z umieszczaną nad nim amboną. Wynika to z faktu, że w protestanckim nabożeństwie najistotniejszym elementem jest kazanie- głoszenie Słowa Bożego. Taką kompozycją ołtarz-ambona uzyskiwano maksymalną słyszalność. Zasadą było hasło „Sola Scriptura” - tylko Pismo, nie zaś kościelna tradycja. Łączyło się to z ideą „powrotu do źródeł” - (ad fontes). Kościół stawał sie tedy miejscem wspólnotowego modlitewnego zgromadzenia. W ślad za tym szło zanegowanie kultu świętych i Madonny. Uproszczenie i ascetyzm, w nowoczesnych kościołach wręcz minimalizm form, był tego naturalną konsekwencją. Przestrzeń wnętrz kościelnych powoli zmieniała swój kształt: redukowano wydłużone prezbiterium, podobnie jak boczne kaplice i wielonawowość. Przeważały założenia zwarte, dośrodkowe. Z czasem do wnętrz wprowadzane są empory, niekiedy kilkokondygnacyjne. Jako ideowo najważniejsze elementy wyposażenia kościoła służył tak zwany „liturgiczny trójdźwięk” złożony z ołtarza, ambony i chrzcielnicy, często sytuowanych blisko siebie.  </div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[Górny Śląsk]] w dobie [[Reformacja|Reformacji]] posiadał złożoną sytuację polityczną. Poczynając od XV wieku, a są to wtedy dziedziczne ziemie książąt piastowskich (1532 wymiera linia opolska, 1653 - cieszyńska) będąc od XIV wieku lennem czeskim, przechodzą początkiem XVI wieku pod panowanie [[Habsburgowie|Habsburgów]]. Na ten czas przypada pojawienie się tutaj Reformacji. Wnosi ona nowe pojmowanie sztuki oraz architektury kościelnej. Dzieło malarskie czy rzeźba nie były teraz pojmowane jako przedmiot kultu, nie znano pojęcia „świętego obrazu”. Obraz, wizerunek, spełniać miał zadanie pouczenia, dydaktyki, miał ilustrować tematy biblijne, głównie najważniejszego: historii Zbawienia. Nadto spełniał funkcję upamiętniania, co uwidoczniło się w sztuce epitafiów i nagrobków. W zakresie architektury zrazu nie wypracowano nowych form. Często przejmowano dawne kościoły katolickie i przystosowywano do nowych potrzeb. Takim był przykładowo drewniany kościół w Gierałcicach niedaleko Kluczborka. Protestanci rezygnują z wielości ołtarzy, skupiają się na jednym. Nieraz kompozycyjnie ołtarz łączony jest z umieszczaną nad nim amboną. Wynika to z faktu, że w protestanckim nabożeństwie najistotniejszym elementem jest kazanie- głoszenie Słowa Bożego. Taką kompozycją ołtarz-ambona uzyskiwano maksymalną słyszalność. Zasadą było hasło „Sola Scriptura” - tylko Pismo, nie zaś kościelna tradycja. Łączyło się to z ideą „powrotu do źródeł” - (ad fontes). Kościół stawał sie tedy miejscem wspólnotowego modlitewnego zgromadzenia. W ślad za tym szło zanegowanie kultu świętych i Madonny. Uproszczenie i ascetyzm, w nowoczesnych kościołach wręcz minimalizm form, był tego naturalną konsekwencją. Przestrzeń wnętrz kościelnych powoli zmieniała swój kształt: redukowano wydłużone prezbiterium, podobnie jak boczne kaplice i wielonawowość. Przeważały założenia zwarte, dośrodkowe. Z czasem do wnętrz wprowadzane są empory, niekiedy kilkokondygnacyjne. Jako ideowo najważniejsze elementy wyposażenia kościoła służył tak zwany „liturgiczny trójdźwięk” złożony z ołtarza, ambony i chrzcielnicy, często sytuowanych blisko siebie.  </div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> </table>

Praktykant https://ibrbs.pl/index.php?title=Sztuka_protestancka_na_G%C3%B3rnym_%C5%9Al%C4%85sku&diff=8143&oldid=prev 2019-09-30T08:57:03Z

<p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="pl"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">← poprzednia wersja</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">Wersja z 10:57, 30 wrz 2019</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1">Linia 1:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">Linia 1:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[Kategoria:Historia]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[Kategoria:Historia]]</div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[Kategoria:Kultura i sztuka]]</ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[Kategoria:Indeks haseł – alfabetyczny]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[Kategoria:Indeks haseł – alfabetyczny]]</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[Kategoria:Tom 5 (2018)]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[Kategoria:Tom 5 (2018)]]</div></td></tr> </table>

Praktykant https://ibrbs.pl/index.php?title=Sztuka_protestancka_na_G%C3%B3rnym_%C5%9Al%C4%85sku&diff=7777&oldid=prev 2019-01-23T07:18:45Z

<p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="pl"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">← poprzednia wersja</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">Wersja z 09:18, 23 sty 2019</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l2">Linia 2:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">Linia 2:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[Kategoria:Indeks haseł – alfabetyczny]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[Kategoria:Indeks haseł – alfabetyczny]]</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[Kategoria:Tom 5 (2018)]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[Kategoria:Tom 5 (2018)]]</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>Autor: [[Prof. zw. dr hab. Ewa Chojecka]]  </div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>Autor: [[Prof. zw. dr hab. Ewa Chojecka]]  </div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> </table>

Praktykant https://ibrbs.pl/index.php?title=Sztuka_protestancka_na_G%C3%B3rnym_%C5%9Al%C4%85sku&diff=7776&oldid=prev 2019-01-23T07:18:11Z

<p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="pl"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">← poprzednia wersja</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">Wersja z 09:18, 23 sty 2019</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l3">Linia 3:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">Linia 3:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[Kategoria:Tom 5 (2018)]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[Kategoria:Tom 5 (2018)]]</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;"> </del>Autor: [[Prof. zw. dr hab. Ewa Chojecka]]  </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>Autor: [[Prof. zw. dr hab. Ewa Chojecka]]  </div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>::::::::::::::::::::::::: ENCYKLOPEDIA WOJEWÓDZTWA ŚLĄSKIEGO</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>::::::::::::::::::::::::: ENCYKLOPEDIA WOJEWÓDZTWA ŚLĄSKIEGO</div></td></tr> </table>

Praktykant https://ibrbs.pl/index.php?title=Sztuka_protestancka_na_G%C3%B3rnym_%C5%9Al%C4%85sku&diff=7775&oldid=prev 2019-01-23T07:17:53Z

<p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="pl"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">← poprzednia wersja</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">Wersja z 09:17, 23 sty 2019</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l3">Linia 3:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">Linia 3:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[Kategoria:Tom 5 (2018)]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[Kategoria:Tom 5 (2018)]]</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>  Autor: [[<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">prof</del>. zw. dr hab. Ewa Chojecka]]  </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>  Autor: [[<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Prof</ins>. zw. dr hab. Ewa Chojecka]]  </div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>::::::::::::::::::::::::: ENCYKLOPEDIA WOJEWÓDZTWA ŚLĄSKIEGO</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>::::::::::::::::::::::::: ENCYKLOPEDIA WOJEWÓDZTWA ŚLĄSKIEGO</div></td></tr> </table>

Praktykant https://ibrbs.pl/index.php?title=Sztuka_protestancka_na_G%C3%B3rnym_%C5%9Al%C4%85sku&diff=7774&oldid=prev 2019-01-23T07:17:06Z

<p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="pl"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">← poprzednia wersja</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">Wersja z 09:17, 23 sty 2019</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1">Linia 1:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">Linia 1:</td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Autor</del>: [[<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">prof. zw. dr hab. Ewa Chojecka</del>]]  </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[Kategoria:Historia]]</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[Kategoria</ins>:<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Indeks haseł – alfabetyczny]]</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Kategoria:Tom 5 (2018)</ins>]]</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"> Autor: [[prof. zw. dr hab. Ewa Chojecka]] </ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">::::::::::::::::::::::::: ENCYKLOPEDIA WOJEWÓDZTWA ŚLĄSKIEGO</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">:::::::::::::::::::::::::[[ENCYKLOPEDIA WOJEWÓDZTWA ŚLĄSKIEGO Tom 5 (2018)|TOM: 5 (2018)]]  </ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[Górny Śląsk]] w dobie [[Reformacja|Reformacji]] posiadał złożoną sytuację polityczną. Poczynając od XV wieku, a są to wtedy dziedziczne ziemie książąt piastowskich (1532 wymiera linia opolska, 1653 - cieszyńska) będąc od XIV wieku lennem czeskim, przechodzą początkiem XVI wieku pod panowanie [[Habsburgowie|Habsburgów]]. Na ten czas przypada pojawienie się tutaj Reformacji. Wnosi ona nowe pojmowanie sztuki oraz architektury kościelnej. Dzieło malarskie czy rzeźba nie były teraz pojmowane jako przedmiot kultu, nie znano pojęcia „świętego obrazu”. Obraz, wizerunek, spełniać miał zadanie pouczenia, dydaktyki, miał ilustrować tematy biblijne, głównie najważniejszego: historii Zbawienia. Nadto spełniał funkcję upamiętniania, co uwidoczniło się w sztuce epitafiów i nagrobków. W zakresie architektury zrazu nie wypracowano nowych form. Często przejmowano dawne kościoły katolickie i przystosowywano do nowych potrzeb. Takim był przykładowo drewniany kościół w Gierałcicach niedaleko Kluczborka. Protestanci rezygnują z wielości ołtarzy, skupiają się na jednym. Nieraz kompozycyjnie ołtarz łączony jest z umieszczaną nad nim amboną. Wynika to z faktu, że w protestanckim nabożeństwie najistotniejszym elementem jest kazanie- głoszenie Słowa Bożego. Taką kompozycją ołtarz-ambona uzyskiwano maksymalną słyszalność. Zasadą było hasło „Sola Scriptura” - tylko Pismo, nie zaś kościelna tradycja. Łączyło się to z ideą „powrotu do źródeł” - (ad fontes). Kościół stawał sie tedy miejscem wspólnotowego modlitewnego zgromadzenia. W ślad za tym szło zanegowanie kultu świętych i Madonny. Uproszczenie i ascetyzm, w nowoczesnych kościołach wręcz minimalizm form, był tego naturalną konsekwencją. Przestrzeń wnętrz kościelnych powoli zmieniała swój kształt: redukowano wydłużone prezbiterium, podobnie jak boczne kaplice i wielonawowość. Przeważały założenia zwarte, dośrodkowe. Z czasem do wnętrz wprowadzane są empory, niekiedy kilkokondygnacyjne. Jako ideowo najważniejsze elementy wyposażenia kościoła służył tak zwany „liturgiczny trójdźwięk” złożony z ołtarza, ambony i chrzcielnicy, często sytuowanych blisko siebie.  </div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[Górny Śląsk]] w dobie [[Reformacja|Reformacji]] posiadał złożoną sytuację polityczną. Poczynając od XV wieku, a są to wtedy dziedziczne ziemie książąt piastowskich (1532 wymiera linia opolska, 1653 - cieszyńska) będąc od XIV wieku lennem czeskim, przechodzą początkiem XVI wieku pod panowanie [[Habsburgowie|Habsburgów]]. Na ten czas przypada pojawienie się tutaj Reformacji. Wnosi ona nowe pojmowanie sztuki oraz architektury kościelnej. Dzieło malarskie czy rzeźba nie były teraz pojmowane jako przedmiot kultu, nie znano pojęcia „świętego obrazu”. Obraz, wizerunek, spełniać miał zadanie pouczenia, dydaktyki, miał ilustrować tematy biblijne, głównie najważniejszego: historii Zbawienia. Nadto spełniał funkcję upamiętniania, co uwidoczniło się w sztuce epitafiów i nagrobków. W zakresie architektury zrazu nie wypracowano nowych form. Często przejmowano dawne kościoły katolickie i przystosowywano do nowych potrzeb. Takim był przykładowo drewniany kościół w Gierałcicach niedaleko Kluczborka. Protestanci rezygnują z wielości ołtarzy, skupiają się na jednym. Nieraz kompozycyjnie ołtarz łączony jest z umieszczaną nad nim amboną. Wynika to z faktu, że w protestanckim nabożeństwie najistotniejszym elementem jest kazanie- głoszenie Słowa Bożego. Taką kompozycją ołtarz-ambona uzyskiwano maksymalną słyszalność. Zasadą było hasło „Sola Scriptura” - tylko Pismo, nie zaś kościelna tradycja. Łączyło się to z ideą „powrotu do źródeł” - (ad fontes). Kościół stawał sie tedy miejscem wspólnotowego modlitewnego zgromadzenia. W ślad za tym szło zanegowanie kultu świętych i Madonny. Uproszczenie i ascetyzm, w nowoczesnych kościołach wręcz minimalizm form, był tego naturalną konsekwencją. Przestrzeń wnętrz kościelnych powoli zmieniała swój kształt: redukowano wydłużone prezbiterium, podobnie jak boczne kaplice i wielonawowość. Przeważały założenia zwarte, dośrodkowe. Z czasem do wnętrz wprowadzane są empory, niekiedy kilkokondygnacyjne. Jako ideowo najważniejsze elementy wyposażenia kościoła służył tak zwany „liturgiczny trójdźwięk” złożony z ołtarza, ambony i chrzcielnicy, często sytuowanych blisko siebie.  </div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> </table>

Praktykant https://ibrbs.pl/index.php?title=Sztuka_protestancka_na_G%C3%B3rnym_%C5%9Al%C4%85sku&diff=7424&oldid=prev 2018-03-06T09:51:37Z

<p><span class="autocomment">Bibliografia</span></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="pl"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">← poprzednia wersja</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">Wersja z 11:51, 6 mar 2018</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l40">Linia 40:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">Linia 40:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>#Pod znakiem Róży nad Białą. 500 lat Reformacji 1517-2017. Katalog wystawy w Muzeum Historycznym, red. I. Purzycka, Bielsko-Biała, 2017.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>#Pod znakiem Róży nad Białą. 500 lat Reformacji 1517-2017. Katalog wystawy w Muzeum Historycznym, red. I. Purzycka, Bielsko-Biała, 2017.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>#Wagner O., Mutterkirche vieler Lander. Geschichte der evangelischen Kirche im Herzogtum Teschen, 1545-1918/20, Wiedeń-Kolonia-Graz 1978.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>#Wagner O., Mutterkirche vieler Lander. Geschichte der evangelischen Kirche im Herzogtum Teschen, 1545-1918/20, Wiedeń-Kolonia-Graz 1978.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">https://docs.google.com/spreadsheets/d/13-njIfVWtQhDC-Di3TIxj1ewuD8X0E2SujkqzPmCJgE/edit#gid=0</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> </table>

Praktykant https://ibrbs.pl/index.php?title=Sztuka_protestancka_na_G%C3%B3rnym_%C5%9Al%C4%85sku&diff=7423&oldid=prev 2018-03-06T09:31:43Z

<p><span class="autocomment">Bibliografia</span></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="pl"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">← poprzednia wersja</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">Wersja z 11:31, 6 mar 2018</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l40">Linia 40:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">Linia 40:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>#Pod znakiem Róży nad Białą. 500 lat Reformacji 1517-2017. Katalog wystawy w Muzeum Historycznym, red. I. Purzycka, Bielsko-Biała, 2017.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>#Pod znakiem Róży nad Białą. 500 lat Reformacji 1517-2017. Katalog wystawy w Muzeum Historycznym, red. I. Purzycka, Bielsko-Biała, 2017.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>#Wagner O., Mutterkirche vieler Lander. Geschichte der evangelischen Kirche im Herzogtum Teschen, 1545-1918/20, Wiedeń-Kolonia-Graz 1978.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>#Wagner O., Mutterkirche vieler Lander. Geschichte der evangelischen Kirche im Herzogtum Teschen, 1545-1918/20, Wiedeń-Kolonia-Graz 1978.</div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">https://docs.google.com/spreadsheets/d/13-njIfVWtQhDC-Di3TIxj1ewuD8X0E2SujkqzPmCJgE/edit#gid=0</ins></div></td></tr> </table>

Praktykant https://ibrbs.pl/index.php?title=Sztuka_protestancka_na_G%C3%B3rnym_%C5%9Al%C4%85sku&diff=7422&oldid=prev 2018-03-06T08:00:55Z

<p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="pl"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">← poprzednia wersja</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">Wersja z 10:00, 6 mar 2018</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1">Linia 1:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">Linia 1:</td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>Autor: [prof. zw. dr hab. Ewa Chojecka]]  </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>Autor: <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[</ins>[prof. zw. dr hab. Ewa Chojecka]]  </div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[Górny Śląsk]] w dobie [[Reformacja|Reformacji]] posiadał złożoną sytuację polityczną. Poczynając od XV wieku, a są to wtedy dziedziczne ziemie książąt piastowskich (1532 wymiera linia opolska, 1653 - cieszyńska) będąc od XIV wieku lennem czeskim, przechodzą początkiem XVI wieku pod panowanie [[Habsburgowie|Habsburgów]]. Na ten czas przypada pojawienie się tutaj Reformacji. Wnosi ona nowe pojmowanie sztuki oraz architektury kościelnej. Dzieło malarskie czy rzeźba nie były teraz pojmowane jako przedmiot kultu, nie znano pojęcia „świętego obrazu”. Obraz, wizerunek, spełniać miał zadanie pouczenia, dydaktyki, miał ilustrować tematy biblijne, głównie najważniejszego: historii Zbawienia. Nadto spełniał funkcję upamiętniania, co uwidoczniło się w sztuce epitafiów i nagrobków. W zakresie architektury zrazu nie wypracowano nowych form. Często przejmowano dawne kościoły katolickie i przystosowywano do nowych potrzeb. Takim był przykładowo drewniany kościół w Gierałcicach niedaleko Kluczborka. Protestanci rezygnują z wielości ołtarzy, skupiają się na jednym. Nieraz kompozycyjnie ołtarz łączony jest z umieszczaną nad nim amboną. Wynika to z faktu, że w protestanckim nabożeństwie najistotniejszym elementem jest kazanie- głoszenie Słowa Bożego. Taką kompozycją ołtarz-ambona uzyskiwano maksymalną słyszalność. Zasadą było hasło „Sola Scriptura” - tylko Pismo, nie zaś kościelna tradycja. Łączyło się to z ideą „powrotu do źródeł” - (ad fontes). Kościół stawał sie tedy miejscem wspólnotowego modlitewnego zgromadzenia. W ślad za tym szło zanegowanie kultu świętych i Madonny. Uproszczenie i ascetyzm, w nowoczesnych kościołach wręcz minimalizm form, był tego naturalną konsekwencją. Przestrzeń wnętrz kościelnych powoli zmieniała swój kształt: redukowano wydłużone prezbiterium, podobnie jak boczne kaplice i wielonawowość. Przeważały założenia zwarte, dośrodkowe. Z czasem do wnętrz wprowadzane są empory, niekiedy kilkokondygnacyjne. Jako ideowo najważniejsze elementy wyposażenia kościoła służył tak zwany „liturgiczny trójdźwięk” złożony z ołtarza, ambony i chrzcielnicy, często sytuowanych blisko siebie.  </div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[Górny Śląsk]] w dobie [[Reformacja|Reformacji]] posiadał złożoną sytuację polityczną. Poczynając od XV wieku, a są to wtedy dziedziczne ziemie książąt piastowskich (1532 wymiera linia opolska, 1653 - cieszyńska) będąc od XIV wieku lennem czeskim, przechodzą początkiem XVI wieku pod panowanie [[Habsburgowie|Habsburgów]]. Na ten czas przypada pojawienie się tutaj Reformacji. Wnosi ona nowe pojmowanie sztuki oraz architektury kościelnej. Dzieło malarskie czy rzeźba nie były teraz pojmowane jako przedmiot kultu, nie znano pojęcia „świętego obrazu”. Obraz, wizerunek, spełniać miał zadanie pouczenia, dydaktyki, miał ilustrować tematy biblijne, głównie najważniejszego: historii Zbawienia. Nadto spełniał funkcję upamiętniania, co uwidoczniło się w sztuce epitafiów i nagrobków. W zakresie architektury zrazu nie wypracowano nowych form. Często przejmowano dawne kościoły katolickie i przystosowywano do nowych potrzeb. Takim był przykładowo drewniany kościół w Gierałcicach niedaleko Kluczborka. Protestanci rezygnują z wielości ołtarzy, skupiają się na jednym. Nieraz kompozycyjnie ołtarz łączony jest z umieszczaną nad nim amboną. Wynika to z faktu, że w protestanckim nabożeństwie najistotniejszym elementem jest kazanie- głoszenie Słowa Bożego. Taką kompozycją ołtarz-ambona uzyskiwano maksymalną słyszalność. Zasadą było hasło „Sola Scriptura” - tylko Pismo, nie zaś kościelna tradycja. Łączyło się to z ideą „powrotu do źródeł” - (ad fontes). Kościół stawał sie tedy miejscem wspólnotowego modlitewnego zgromadzenia. W ślad za tym szło zanegowanie kultu świętych i Madonny. Uproszczenie i ascetyzm, w nowoczesnych kościołach wręcz minimalizm form, był tego naturalną konsekwencją. Przestrzeń wnętrz kościelnych powoli zmieniała swój kształt: redukowano wydłużone prezbiterium, podobnie jak boczne kaplice i wielonawowość. Przeważały założenia zwarte, dośrodkowe. Z czasem do wnętrz wprowadzane są empory, niekiedy kilkokondygnacyjne. Jako ideowo najważniejsze elementy wyposażenia kościoła służył tak zwany „liturgiczny trójdźwięk” złożony z ołtarza, ambony i chrzcielnicy, często sytuowanych blisko siebie.  </div></td></tr> </table>

Praktykant https://ibrbs.pl/index.php?title=Sztuka_protestancka_na_G%C3%B3rnym_%C5%9Al%C4%85sku&diff=7421&oldid=prev 2018-03-06T08:00:44Z

<p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="pl"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">← poprzednia wersja</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">Wersja z 10:00, 6 mar 2018</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1">Linia 1:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">Linia 1:</td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>Autor: [<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[</del>Ewa Chojecka]]</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>Autor: [<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">prof. zw. dr hab. </ins>Ewa Chojecka]]  </div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[Górny Śląsk]] w dobie [[Reformacja|Reformacji]] posiadał złożoną sytuację polityczną. Poczynając od XV wieku, a są to wtedy dziedziczne ziemie książąt piastowskich (1532 wymiera linia opolska, 1653 - cieszyńska) będąc od XIV wieku lennem czeskim, przechodzą początkiem XVI wieku pod panowanie [[Habsburgowie|Habsburgów]]. Na ten czas przypada pojawienie się tutaj Reformacji. Wnosi ona nowe pojmowanie sztuki oraz architektury kościelnej. Dzieło malarskie czy rzeźba nie były teraz pojmowane jako przedmiot kultu, nie znano pojęcia „świętego obrazu”. Obraz, wizerunek, spełniać miał zadanie pouczenia, dydaktyki, miał ilustrować tematy biblijne, głównie najważniejszego: historii Zbawienia. Nadto spełniał funkcję upamiętniania, co uwidoczniło się w sztuce epitafiów i nagrobków. W zakresie architektury zrazu nie wypracowano nowych form. Często przejmowano dawne kościoły katolickie i przystosowywano do nowych potrzeb. Takim był przykładowo drewniany kościół w Gierałcicach niedaleko Kluczborka. Protestanci rezygnują z wielości ołtarzy, skupiają się na jednym. Nieraz kompozycyjnie ołtarz łączony jest z umieszczaną nad nim amboną. Wynika to z faktu, że w protestanckim nabożeństwie najistotniejszym elementem jest kazanie- głoszenie Słowa Bożego. Taką kompozycją ołtarz-ambona uzyskiwano maksymalną słyszalność. Zasadą było hasło „Sola Scriptura” - tylko Pismo, nie zaś kościelna tradycja. Łączyło się to z ideą „powrotu do źródeł” - (ad fontes). Kościół stawał sie tedy miejscem wspólnotowego modlitewnego zgromadzenia. W ślad za tym szło zanegowanie kultu świętych i Madonny. Uproszczenie i ascetyzm, w nowoczesnych kościołach wręcz minimalizm form, był tego naturalną konsekwencją. Przestrzeń wnętrz kościelnych powoli zmieniała swój kształt: redukowano wydłużone prezbiterium, podobnie jak boczne kaplice i wielonawowość. Przeważały założenia zwarte, dośrodkowe. Z czasem do wnętrz wprowadzane są empory, niekiedy kilkokondygnacyjne. Jako ideowo najważniejsze elementy wyposażenia kościoła służył tak zwany „liturgiczny trójdźwięk” złożony z ołtarza, ambony i chrzcielnicy, często sytuowanych blisko siebie.  </div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[Górny Śląsk]] w dobie [[Reformacja|Reformacji]] posiadał złożoną sytuację polityczną. Poczynając od XV wieku, a są to wtedy dziedziczne ziemie książąt piastowskich (1532 wymiera linia opolska, 1653 - cieszyńska) będąc od XIV wieku lennem czeskim, przechodzą początkiem XVI wieku pod panowanie [[Habsburgowie|Habsburgów]]. Na ten czas przypada pojawienie się tutaj Reformacji. Wnosi ona nowe pojmowanie sztuki oraz architektury kościelnej. Dzieło malarskie czy rzeźba nie były teraz pojmowane jako przedmiot kultu, nie znano pojęcia „świętego obrazu”. Obraz, wizerunek, spełniać miał zadanie pouczenia, dydaktyki, miał ilustrować tematy biblijne, głównie najważniejszego: historii Zbawienia. Nadto spełniał funkcję upamiętniania, co uwidoczniło się w sztuce epitafiów i nagrobków. W zakresie architektury zrazu nie wypracowano nowych form. Często przejmowano dawne kościoły katolickie i przystosowywano do nowych potrzeb. Takim był przykładowo drewniany kościół w Gierałcicach niedaleko Kluczborka. Protestanci rezygnują z wielości ołtarzy, skupiają się na jednym. Nieraz kompozycyjnie ołtarz łączony jest z umieszczaną nad nim amboną. Wynika to z faktu, że w protestanckim nabożeństwie najistotniejszym elementem jest kazanie- głoszenie Słowa Bożego. Taką kompozycją ołtarz-ambona uzyskiwano maksymalną słyszalność. Zasadą było hasło „Sola Scriptura” - tylko Pismo, nie zaś kościelna tradycja. Łączyło się to z ideą „powrotu do źródeł” - (ad fontes). Kościół stawał sie tedy miejscem wspólnotowego modlitewnego zgromadzenia. W ślad za tym szło zanegowanie kultu świętych i Madonny. Uproszczenie i ascetyzm, w nowoczesnych kościołach wręcz minimalizm form, był tego naturalną konsekwencją. Przestrzeń wnętrz kościelnych powoli zmieniała swój kształt: redukowano wydłużone prezbiterium, podobnie jak boczne kaplice i wielonawowość. Przeważały założenia zwarte, dośrodkowe. Z czasem do wnętrz wprowadzane są empory, niekiedy kilkokondygnacyjne. Jako ideowo najważniejsze elementy wyposażenia kościoła służył tak zwany „liturgiczny trójdźwięk” złożony z ołtarza, ambony i chrzcielnicy, często sytuowanych blisko siebie.  </div></td></tr> </table>

Praktykant