Stan wojenny w województwie katowickim - Historia wersji

Praktykant o 07:44, 16 sty 2019

2019-01-16T07:44:53Z

← poprzednia wersja		Wersja z 09:44, 16 sty 2019
Linia 2:		Linia 2:
	[[Kategoria:Indeks haseł – alfabetyczny]]		[[Kategoria:Indeks haseł – alfabetyczny]]
	[[Kategoria:Tom 4 (2017)]]		[[Kategoria:Tom 4 (2017)]]
			(ang. Martial law in Katowice Voivodeship,niem. Krigszustand in der Woiwodschaft Katowice)

	Autor:[[Karol Chwastek]]		Autor:[[Karol Chwastek]]

Praktykant: /* Źródła on-line */

2018-09-06T09:13:32Z

Źródła on-line

← poprzednia wersja		Wersja z 11:13, 6 wrz 2018
Linia 183:		Linia 183:
	==Źródła on-line==		==Źródła on-line==
	[https://www.sbc.org.pl/dlibra/publication/148100/edition/139071 R. Moric, Byłem przy tym, Katowice 2013]		[https://www.sbc.org.pl/dlibra/publication/148100/edition/139071 R. Moric, Byłem przy tym, Katowice 2013]

	[https://www.sbc.org.pl/dlibra/publication/83593/edition/78929 „Tygodnik Śląsko-Dąbrowski” 2011, wydanie specjalne]		[https://www.sbc.org.pl/dlibra/publication/83593/edition/78929 „Tygodnik Śląsko-Dąbrowski” 2011, wydanie specjalne]

	[https://www.sbc.org.pl/dlibra/publication/184905/edition/174177 „Biuletyn Komitetu Strajkowego HK” 1981, dodatek do „Wolnego Związkowca”]		[https://www.sbc.org.pl/dlibra/publication/184905/edition/174177 „Biuletyn Komitetu Strajkowego HK” 1981, dodatek do „Wolnego Związkowca”]

Garbaczm o 12:36, 5 mar 2018

2018-03-05T12:36:52Z

← poprzednia wersja		Wersja z 14:36, 5 mar 2018
Linia 112:		Linia 112:
	Górnicy, uzbrojeni w zaimprowizowaną na potrzeby obrony broń, starali się wyprzeć ZOMO z terenu kopalni. W tym celu nacierających milicjantów obrzucano przygotowanymi wcześniej ciężkimi przedmiotami: nakrętkami, cegłami i kamieniami. Obie grupy trzymały się na odległość 20-30 metrów. Wyjątkiem był incydent przy bramie kolejowej. Niesprzyjający podmuch wiatru skierował kłęby trującego gazu w stronę nacierających sił milicyjnych. Dodatkowo na utworzonej wcześniej przez górników barykadzie zawisł czołg. Górnicy korzystając z okazji wyparli ZOMO za płot, w zamieszaniu udało się pochwycić górnikom trzech funkcjonariuszy milicji. Jeńców rozbrojono i zaprowadzono do budynku, w którym znajdował się komitet strajkowy.		Górnicy, uzbrojeni w zaimprowizowaną na potrzeby obrony broń, starali się wyprzeć ZOMO z terenu kopalni. W tym celu nacierających milicjantów obrzucano przygotowanymi wcześniej ciężkimi przedmiotami: nakrętkami, cegłami i kamieniami. Obie grupy trzymały się na odległość 20-30 metrów. Wyjątkiem był incydent przy bramie kolejowej. Niesprzyjający podmuch wiatru skierował kłęby trującego gazu w stronę nacierających sił milicyjnych. Dodatkowo na utworzonej wcześniej przez górników barykadzie zawisł czołg. Górnicy korzystając z okazji wyparli ZOMO za płot, w zamieszaniu udało się pochwycić górnikom trzech funkcjonariuszy milicji. Jeńców rozbrojono i zaprowadzono do budynku, w którym znajdował się komitet strajkowy.

	Najbardziej dramatyczne wydarzenia odbywały się jednak przy wyrwie w murze obok kopalnianej kotłowni. Kilkunastu funkcjonariuszy plutonu specjalnego pod osłoną nacierających sił ZOMO przedostało się na rampę przy budynku magazynu. Funkcjonariusze ~~otwarli~~ ogień. Pośród huków i wystrzałów górnicy początkowo nie zdawali sobie nawet sprawy, że zaczęto strzelać ostrą amunicją. 6 górników zginęło na miejscu, trzech kolejnych zmarło po przewiezieniu do szpitala. Ostatni z nich, Jan Stawisiński, zmarł w szpitalu ponad miesiąc od pacyfikacji - 25 stycznia 1982 roku<ref>Biogramy Dziewięciu Górników, w: http://www.scwis.org.pl/biogramy-dziewieciu-gornikow-.php</ref>. 23 górników odniosło rany postrzałowe, a dziesiątki innych było zatrutych gazami.		Najbardziej dramatyczne wydarzenia odbywały się jednak przy wyrwie w murze obok kopalnianej kotłowni. Kilkunastu funkcjonariuszy plutonu specjalnego pod osłoną nacierających sił ZOMO przedostało się na rampę przy budynku magazynu. Funkcjonariusze otworzyli ogień. Pośród huków i wystrzałów górnicy początkowo nie zdawali sobie nawet sprawy, że zaczęto strzelać ostrą amunicją. 6 górników zginęło na miejscu, trzech kolejnych zmarło po przewiezieniu do szpitala. Ostatni z nich, Jan Stawisiński, zmarł w szpitalu ponad miesiąc od pacyfikacji - 25 stycznia 1982 roku<ref>Biogramy Dziewięciu Górników, w: http://www.scwis.org.pl/biogramy-dziewieciu-gornikow-.php</ref>. 23 górników odniosło rany postrzałowe, a dziesiątki innych było zatrutych gazami.

	Zdarzało się, że udzielanie pomocy medycznej poszkodowanym było dodatkowo utrudniane przez patrolujących teren przy kopalni milicjantów<ref>T. Nowara, Kopalnia „Wujek” 13-16 grudnia 1981 roku…, s. 126-127.</ref>. Karetki pogotowia, które docierały na miejsce tragedii, były zatrzymywane przez funkcjonariuszy. Kierowców wyciągano z pojazdów, lżono, a nierzadko nawet bito.		Zdarzało się, że udzielanie pomocy medycznej poszkodowanym było dodatkowo utrudniane przez patrolujących teren przy kopalni milicjantów<ref>T. Nowara, Kopalnia „Wujek” 13-16 grudnia 1981 roku…, s. 126-127.</ref>. Karetki pogotowia, które docierały na miejsce tragedii, były zatrzymywane przez funkcjonariuszy. Kierowców wyciągano z pojazdów, lżono, a nierzadko nawet bito.

Praktykant o 11:59, 12 gru 2017

2017-12-12T11:59:15Z

← poprzednia wersja		Wersja z 13:59, 12 gru 2017
Linia 1:		Linia 1:
			[[Kategoria:Historia]]
			[[Kategoria:Indeks haseł – alfabetyczny]]
			[[Kategoria:Tom 4 (2017)]]
	Autor:[[Karol Chwastek]]		Autor:[[Karol Chwastek]]

			::::::::::::::::::::::::: ENCYKLOPEDIA WOJEWÓDZTWA ŚLĄSKIEGO
			:::::::::::::::::::::::::[[ENCYKLOPEDIA WOJEWÓDZTWA ŚLĄSKIEGO Tom 4 (2017)\|TOM: 4 (2017)]]



	Trwający od 12 grudnia 1981 r. do 22 lipca 1983 r. stan wojenny miał szczególny przebieg w [[Województwo katowickie w Polsce Ludowej\|województwie katowickim]]. [[NSZZ Solidarność - region śląsko-dąbrowski\|„Solidarność” śląsko-dąbrowska]] była najliczniejszym regionem związkowym w całym kraju. Silnie uprzemysłowiony obszar, liczne zakłady pracy, które zatrudniały nawet do kilkunastu tysięcy pracowników, były kluczowe dla władzy w pierwszych dniach stanu wojennego.		Trwający od 12 grudnia 1981 r. do 22 lipca 1983 r. stan wojenny miał szczególny przebieg w [[Województwo katowickie w Polsce Ludowej\|województwie katowickim]]. [[NSZZ Solidarność - region śląsko-dąbrowski\|„Solidarność” śląsko-dąbrowska]] była najliczniejszym regionem związkowym w całym kraju. Silnie uprzemysłowiony obszar, liczne zakłady pracy, które zatrudniały nawet do kilkunastu tysięcy pracowników, były kluczowe dla władzy w pierwszych dniach stanu wojennego.

Praktykant o 05:14, 4 paź 2017

2017-10-04T05:14:41Z

← poprzednia wersja		Wersja z 07:14, 4 paź 2017
Linia 1:		Linia 1:
	[[Karol Chwastek]]		Autor:[[Karol Chwastek]]

	Trwający od 12 grudnia 1981 r. do 22 lipca 1983 r. stan wojenny miał szczególny przebieg w [[Województwo katowickie w Polsce Ludowej\|województwie katowickim]]. [[NSZZ Solidarność - region śląsko-dąbrowski\|„Solidarność” śląsko-dąbrowska]] była najliczniejszym regionem związkowym w całym kraju. Silnie uprzemysłowiony obszar, liczne zakłady pracy, które zatrudniały nawet do kilkunastu tysięcy pracowników, były kluczowe dla władzy w pierwszych dniach stanu wojennego.		Trwający od 12 grudnia 1981 r. do 22 lipca 1983 r. stan wojenny miał szczególny przebieg w [[Województwo katowickie w Polsce Ludowej\|województwie katowickim]]. [[NSZZ Solidarność - region śląsko-dąbrowski\|„Solidarność” śląsko-dąbrowska]] była najliczniejszym regionem związkowym w całym kraju. Silnie uprzemysłowiony obszar, liczne zakłady pracy, które zatrudniały nawet do kilkunastu tysięcy pracowników, były kluczowe dla władzy w pierwszych dniach stanu wojennego.

Praktykant: /* Przyczyny */

2017-09-07T09:54:32Z

Przyczyny

← poprzednia wersja		Wersja z 11:54, 7 wrz 2017
Linia 4:		Linia 4:

	==Przyczyny==		==Przyczyny==

	Polityka forsowana przez rządzącego w Polsce w latach 70. [[Edward Gierek\|Edwarda Gierka]] doprowadziła do dramatycznej sytuacji gospodarczej w Polsce. Kolejna podwyżka cen, wprowadzona 1 lipca, spowodowała wybuch powszechnego niezadowolenia.		Polityka forsowana przez rządzącego w Polsce w latach 70. [[Edward Gierek\|Edwarda Gierka]] doprowadziła do dramatycznej sytuacji gospodarczej w Polsce. Kolejna podwyżka cen, wprowadzona 1 lipca, spowodowała wybuch powszechnego niezadowolenia.

	14 sierpnia w Stoczni Gdańskiej im. Lenina wybuchł strajk okupacyjny, który zapoczątkował przełomowe zmiany w komunistycznej Polsce. Kilka tygodni później strajkował już cały kraj. Władza została zmuszona do ustępstw. W myśl porozumień (szczecińskie, gdańskie, jastrzębskie, katowickie) powstał Niezależny Samorządny Związek Zawodowy „Solidarność”, który za cel stawiał sobie dbanie o interesy klasy robotniczej. Nowo powstały związek mógł także legalnie wydawać własną prasę, łamiąc tym samym informacyjny monopol władzy.		14 sierpnia w Stoczni Gdańskiej im. Lenina wybuchł strajk okupacyjny, który zapoczątkował przełomowe zmiany w komunistycznej Polsce. Kilka tygodni później strajkował już cały kraj. Władza została zmuszona do ustępstw. W myśl porozumień (szczecińskie, gdańskie, jastrzębskie, katowickie) powstał Niezależny Samorządny Związek Zawodowy „Solidarność”, który za cel stawiał sobie dbanie o interesy klasy robotniczej. Nowo powstały związek mógł także legalnie wydawać własną prasę, łamiąc tym samym informacyjny monopol władzy.

	W krótkim czasie nastąpiła stopniowa demokratyzacja życia publicznego i wolność słowa. Sprawiło to, że fundamentalny dla władzy komunistycznej monopol na rządzenie państwem uległ podważeniu. Wobec braku możliwości rozwiązania zagrożenia w inny sposób, a także w celu utrzymania rządów komunistycznych w Polsce, Wojciech Jaruzelski zdecydował się użyć siły do walki z własnym społeczeństwem.		W krótkim czasie nastąpiła stopniowa demokratyzacja życia publicznego i wolność słowa. Sprawiło to, że fundamentalny dla władzy komunistycznej monopol na rządzenie państwem uległ podważeniu. Wobec braku możliwości rozwiązania zagrożenia w inny sposób, a także w celu utrzymania rządów komunistycznych w Polsce, Wojciech Jaruzelski zdecydował się użyć siły do walki z własnym społeczeństwem.


	==Pierwsze plany wprowadzenia stanu wojennego==		==Pierwsze plany wprowadzenia stanu wojennego==

Praktykant o 09:54, 7 wrz 2017

2017-09-07T09:54:14Z

← poprzednia wersja		Wersja z 11:54, 7 wrz 2017
Linia 1:		Linia 1:
	[[Karol Chwastek]]		[[Karol Chwastek]]

	Trwający od 12 grudnia 1981 r. do 22 lipca 1983 r. stan wojenny miał szczególny przebieg w [[Województwo katowickie w Polsce Ludowej\|województwie katowickim]]. [[NSZZ Solidarność - region śląsko-dąbrowski\|„Solidarność” śląsko-dąbrowska]] była najliczniejszym regionem związkowym w całym kraju. Silnie uprzemysłowiony obszar, liczne zakłady pracy, które zatrudniały nawet do kilkunastu tysięcy pracowników, były kluczowe dla władzy w pierwszych dniach stanu wojennego.		Trwający od 12 grudnia 1981 r. do 22 lipca 1983 r. stan wojenny miał szczególny przebieg w [[Województwo katowickie w Polsce Ludowej\|województwie katowickim]]. [[NSZZ Solidarność - region śląsko-dąbrowski\|„Solidarność” śląsko-dąbrowska]] była najliczniejszym regionem związkowym w całym kraju. Silnie uprzemysłowiony obszar, liczne zakłady pracy, które zatrudniały nawet do kilkunastu tysięcy pracowników, były kluczowe dla władzy w pierwszych dniach stanu wojennego.

Praktykant o 09:53, 7 wrz 2017

2017-09-07T09:53:59Z

← poprzednia wersja		Wersja z 11:53, 7 wrz 2017
Linia 1:		Linia 1:
			[[Karol Chwastek]]
	Trwający od 12 grudnia 1981 r. do 22 lipca 1983 r. stan wojenny miał szczególny przebieg w [[Województwo katowickie w Polsce Ludowej\|województwie katowickim]]. [[NSZZ Solidarność - region śląsko-dąbrowski\|„Solidarność” śląsko-dąbrowska]] była najliczniejszym regionem związkowym w całym kraju. Silnie uprzemysłowiony obszar, liczne zakłady pracy, które zatrudniały nawet do kilkunastu tysięcy pracowników, były kluczowe dla władzy w pierwszych dniach stanu wojennego.		Trwający od 12 grudnia 1981 r. do 22 lipca 1983 r. stan wojenny miał szczególny przebieg w [[Województwo katowickie w Polsce Ludowej\|województwie katowickim]]. [[NSZZ Solidarność - region śląsko-dąbrowski\|„Solidarność” śląsko-dąbrowska]] była najliczniejszym regionem związkowym w całym kraju. Silnie uprzemysłowiony obszar, liczne zakłady pracy, które zatrudniały nawet do kilkunastu tysięcy pracowników, były kluczowe dla władzy w pierwszych dniach stanu wojennego.

Praktykant: /* Bibliografia */

2017-09-07T09:50:27Z

Bibliografia

← poprzednia wersja		Wersja z 11:50, 7 wrz 2017
Linia 158:		Linia 158:
	#Dziadul J., Rozstrzelana kopalnia. 13-16 grudnia 1981 roku, Warszawa 1991.		#Dziadul J., Rozstrzelana kopalnia. 13-16 grudnia 1981 roku, Warszawa 1991.
	#Eisler J., „Polskie miesiące” czyli kryzys(y) w PRL, Warszawa 2008.		#Eisler J., „Polskie miesiące” czyli kryzys(y) w PRL, Warszawa 2008.
	Idą pancry na „Wujek”, pod red. Adama Borowskiego, Katowice 2006.		#Idą pancry na „Wujek”, pod red. Adama Borowskiego, Katowice 2006.
	#Kurpierz T., Neja J., „Solidarność” śląsko-dąbrowska, Katowice 2012.		#Kurpierz T., Neja J., „Solidarność” śląsko-dąbrowska, Katowice 2012.
	#Majchrzak G., Inteligentna forma internowania, Warszawa 2016.		#Majchrzak G., Inteligentna forma internowania, Warszawa 2016.

Praktykant: Utworzono nową stronę "Trwający od 12 grudnia 1981 r. do 22 lipca 1983 r. stan wojenny miał szczególny przebieg w województwie katowickim. NS..."

2017-09-07T09:49:43Z

Utworzono nową stronę "Trwający od 12 grudnia 1981 r. do 22 lipca 1983 r. stan wojenny miał szczególny przebieg w województwie katowickim. NS..."

Podgląd zmian