https://ibrbs.pl/index.php?action=history&feed=atom&title=Ruchy_spo%C5%82eczneRuchy społeczne - Historia wersji2026-05-04T23:07:20ZHistoria wersji tej strony wikiMediaWiki 1.43.3https://ibrbs.pl/index.php?title=Ruchy_spo%C5%82eczne&diff=9346&oldid=prevPraktykant o 06:32, 26 maj 20202020-05-26T06:32:06Z<p></p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<tr class="diff-title" lang="pl">
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">← poprzednia wersja</td>
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">Wersja z 08:32, 26 maj 2020</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1">Linia 1:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">Linia 1:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[Kategoria:<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Socjologia</del>]]</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[Kategoria:<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Nauki społeczne</ins>]]</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[Kategoria:Indeks haseł – alfabetyczny]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[Kategoria:Indeks haseł – alfabetyczny]]</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[Kategoria:Tom 2 (2015)]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[Kategoria:Tom 2 (2015)]]</div></td></tr>
</table>Praktykanthttps://ibrbs.pl/index.php?title=Ruchy_spo%C5%82eczne&diff=8633&oldid=prevPraktykant o 13:00, 22 mar 20202020-03-22T13:00:31Z<p></p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<tr class="diff-title" lang="pl">
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">← poprzednia wersja</td>
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">Wersja z 15:00, 22 mar 2020</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l18">Linia 18:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">Linia 18:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==Teorie zmian społecznych a ruchy społeczne==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==Teorie zmian społecznych a ruchy społeczne==</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>Teorie zmian społecznych należą do najważniejszych zagadnień socjologicznych. Najkrócej i najdosadniej ujmuje to Piotr Sztompka. „Socjologia narodziła się w XIX wieku jako teoria zmian społecznych<ref>P. Sztompka, Teorie zmiany społecznej w Encyklopedia Socjologii, t. 4, Warszawa 2000 s. 232.</ref>.” Przyczyny zmian społecznych mogą być zewnętrzne jak i imannentne a co najistotniejsze obydwie te grupy zmian mogą zachodzić jednocześnie<ref> M. S. Szczepański, Teorie zmian społecznych, Katowice 1990, s. 5-21.</ref>. Wyróżnia się cztery wizje teorii zmian społecznych. Pierwsza to ewolucjonistyczna, w której mieszczą się dwie istotne dla pojęcia ruchów społecznych: teoria modernizacji i społeczeństwa postindustrialnego. Wizja druga cykliczna jest przede wszystkim oparta na historycznym ujęciu Vilfredo Pareto, w którym system społeczny poddany jest nieustającym fluktuacjom a najważniejszą zmianą jest teoria krążenia elit<<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Mref</del>> M. Stefaniuk, Teoria elit Vilfreda Pareta, Lublin 2001. </ref>. Wizja trzecia: dialektyczna związana jest z materializmem historycznym i wszelkimi teoriami postmarksitowskimi. Oraz wizja czwarta – stawanie się społeczeństwa, w ramach której wyróżniamy dwie teorie: socjologii historycznej z teorią podmiotowości oraz teorię stawania się społeczeństwa<ref>P. Sztompka, Teorie zmiany społecznej…. s. 232-238.</ref>. Dla pojęcia ruchów społecznych najważniejsze wydają się teorie modernizacji i socjologii historycznej. Bardzo skrótowo można zdefiniować zmianę społeczną jako element dynamiki społecznej przejawiającej się w ciągłej zmianie społeczeństwa, którą możemy określić poprzez wykazanie stopnia modyfikacji dokonujących się w danym okresie w obrębie instytucji społecznych oraz porównaniem zmian do czynników stałych takich jak np. wielkie systemy religijne. Do oznaczenia zmiany społecznej służą trzy pojęcia:</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>Teorie zmian społecznych należą do najważniejszych zagadnień socjologicznych. Najkrócej i najdosadniej ujmuje to Piotr Sztompka. „Socjologia narodziła się w XIX wieku jako teoria zmian społecznych<ref>P. Sztompka, Teorie zmiany społecznej w Encyklopedia Socjologii, t. 4, Warszawa 2000 s. 232.</ref>.” Przyczyny zmian społecznych mogą być zewnętrzne jak i imannentne a co najistotniejsze obydwie te grupy zmian mogą zachodzić jednocześnie<ref> M. S. Szczepański, Teorie zmian społecznych, Katowice 1990, s. 5-21.</ref>. Wyróżnia się cztery wizje teorii zmian społecznych. Pierwsza to ewolucjonistyczna, w której mieszczą się dwie istotne dla pojęcia ruchów społecznych: teoria modernizacji i społeczeństwa postindustrialnego. Wizja druga cykliczna jest przede wszystkim oparta na historycznym ujęciu Vilfredo Pareto, w którym system społeczny poddany jest nieustającym fluktuacjom a najważniejszą zmianą jest teoria krążenia elit<<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>> M. Stefaniuk, Teoria elit Vilfreda Pareta, Lublin 2001. </ref>. Wizja trzecia: dialektyczna związana jest z materializmem historycznym i wszelkimi teoriami postmarksitowskimi. Oraz wizja czwarta – stawanie się społeczeństwa, w ramach której wyróżniamy dwie teorie: socjologii historycznej z teorią podmiotowości oraz teorię stawania się społeczeństwa<ref>P. Sztompka, Teorie zmiany społecznej…. s. 232-238.</ref>. Dla pojęcia ruchów społecznych najważniejsze wydają się teorie modernizacji i socjologii historycznej. Bardzo skrótowo można zdefiniować zmianę społeczną jako element dynamiki społecznej przejawiającej się w ciągłej zmianie społeczeństwa, którą możemy określić poprzez wykazanie stopnia modyfikacji dokonujących się w danym okresie w obrębie instytucji społecznych oraz porównaniem zmian do czynników stałych takich jak np. wielkie systemy religijne. Do oznaczenia zmiany społecznej służą trzy pojęcia:</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* neutralnej zmiany</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* neutralnej zmiany</div></td></tr>
</table>Praktykanthttps://ibrbs.pl/index.php?title=Ruchy_spo%C5%82eczne&diff=5637&oldid=prevKaczmarekr o 11:55, 12 sie 20162016-08-12T11:55:31Z<p></p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<tr class="diff-title" lang="pl">
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">← poprzednia wersja</td>
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">Wersja z 13:55, 12 sie 2016</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l11">Linia 11:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">Linia 11:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>Pojęcie ruchów społecznych jest przedmiotem badań różnych dyscyplin naukowych takich jak psychologia społeczna i polityczna, socjologia zmian społecznych, socjologia polityki, socjologia organizacji, struktur społecznych i religii, socjologia miejska, socjologia ruchów społecznych<ref> J. P. Lebel, A. Touraine, Sociologie de l’action. Pour une sociologie des mouvements sociaux, Ellipses 2012.</ref>, politologia a także historia. </div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>Pojęcie ruchów społecznych jest przedmiotem badań różnych dyscyplin naukowych takich jak psychologia społeczna i polityczna, socjologia zmian społecznych, socjologia polityki, socjologia organizacji, struktur społecznych i religii, socjologia miejska, socjologia ruchów społecznych<ref> J. P. Lebel, A. Touraine, Sociologie de l’action. Pour une sociologie des mouvements sociaux, Ellipses 2012.</ref>, politologia a także historia. </div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>Historia za pierwszy prehistoryczny wielki ruch społeczny uznaje, w oparciu o źródła pisane, strajk pracowników egipskich pomiędzy 1190-1180 p.n.e w Deir el-Médineh za panowania Ramzesa III<ref>D. Valvelle, Les ouvriers de la Tombe, Deir el-Médineh à l'époque ramesside, Institut Français d'Archéologie Orientale, El Cairo 1985.</ref>. Kolejnymi były: bunt niewolników na Sycylii ok. VI w.p.n.e. i powstanie Spartakusa. W okresie nowożytnym zaliczamy do ruchów społecznych, również wielkie bunty chłopskie w średniowieczu. W socjologii za pierwsze zdarzenie historyczne badane przy pomocy metody socjologicznej wykorzystującej pojęcie ruchu społecznego, uznaje się Rewolucję Francuską<ref>Za Charlem Tilly uważa się, że dopiero zmiany społeczno-ekonomiczne rewolucji przemysłowej doprowadziły do stworzenia środowiska w którym mogły powstać ruchy społeczne. Porównaj Ch. Tilly, Rewolucje europejskie 1492-1992, tłum. E. Żelazna, Warszawa 1997; Ch. Tilly, Demokracja, tłum. M. Szczubiałka, Warszawa 2008. Por. również A. Touraine, Samotworzenie się społeczeństwa, tłum. A. Karpowicz, Kraków 2010.</ref>. Pojęcie ruchy społeczne, pozostawało od samego początku istnienia socjologii w obszarze jej zainteresowań. Ruch społeczny istnieje w sytuacji, w której duża grupa ludzi, podejmuje działania mające na celu zmianę istniejącego stanu rzeczy, w którym przyszło im żyć. Działając w oparciu o przyjętą strategię dążą oni do zmiany regulacji prawnych, zniesienia ograniczeń kulturowych, walczą ze stereotypami, uprzedzeniami ale także chcą zmienić tradycje i religię, idee, ideologię lub strukturę społeczną czy administracyjną. Ruchy społeczne zawsze rodzą się tam gdzie istnieje niezadowolenie z rzeczywistości społeczno-ekonomicznej i politycznej. „Ruchy społeczne są więc produktem, jak i wskaźnikiem niezadowolenia społecznego, świadczą o tym, że stan istniejący nie zaspokaja ludzkich aspiracji lub, że poziom tolerancji dla niedogodności materialnych, religijnych, intelektualnych czy politycznych został przekroczony”<ref>B. Misztal, Ruch społeczny w Encyklopedia Socjologii, t. 3, Warszawa 2000, s. 341.</ref>. Tym co odróżnia ruchy społeczne od innych zachowań zbiorowych czy też rozruchów, niepokoi społecznych jest wyznaczenie sobie celu: którym jest jakiegoś rodzaju zmiana społeczna. Ruchy społeczne przebiegają w ramach działań niezinstytucjonalizowanych i niesformalizowanych, a przynajmniej nie w pełni zinstytucjonalizowanych i sformalizowanych<ref>P. Sztompka, Socjologia. Analiza społeczeństwa, Kraków 2004, s. 158</ref>. </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>Historia za pierwszy prehistoryczny wielki ruch społeczny uznaje, w oparciu o źródła pisane, strajk pracowników egipskich pomiędzy 1190-1180 p.n.e w Deir el-Médineh za panowania Ramzesa III<ref>D. Valvelle, Les ouvriers de la Tombe, Deir el-Médineh à l'époque ramesside, Institut Français d'Archéologie Orientale, El Cairo 1985.</ref>. Kolejnymi były: bunt niewolników na Sycylii ok. VI w.p.n.e. i powstanie Spartakusa. W okresie nowożytnym zaliczamy do ruchów społecznych, również wielkie bunty chłopskie w średniowieczu. W socjologii za pierwsze zdarzenie historyczne badane przy pomocy metody socjologicznej wykorzystującej pojęcie ruchu społecznego, uznaje się Rewolucję Francuską<ref>Za Charlem Tilly uważa się, że dopiero zmiany społeczno-ekonomiczne rewolucji przemysłowej doprowadziły do stworzenia środowiska<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">, </ins>w którym mogły powstać ruchy społeczne. Porównaj Ch. Tilly, Rewolucje europejskie 1492-1992, tłum. E. Żelazna, Warszawa 1997; Ch. Tilly, Demokracja, tłum. M. Szczubiałka, Warszawa 2008. Por. również A. Touraine, Samotworzenie się społeczeństwa, tłum. A. Karpowicz, Kraków 2010.</ref>. Pojęcie ruchy społeczne, pozostawało od samego początku istnienia socjologii w obszarze jej zainteresowań. Ruch społeczny istnieje w sytuacji, w której duża grupa ludzi, podejmuje działania mające na celu zmianę istniejącego stanu rzeczy, w którym przyszło im żyć. Działając w oparciu o przyjętą strategię dążą oni do zmiany regulacji prawnych, zniesienia ograniczeń kulturowych, walczą ze stereotypami, uprzedzeniami ale także chcą zmienić tradycje i religię, idee, ideologię lub strukturę społeczną czy administracyjną. Ruchy społeczne zawsze rodzą się tam gdzie istnieje niezadowolenie z rzeczywistości społeczno-ekonomicznej i politycznej. „Ruchy społeczne są więc produktem, jak i wskaźnikiem niezadowolenia społecznego, świadczą o tym, że stan istniejący nie zaspokaja ludzkich aspiracji lub, że poziom tolerancji dla niedogodności materialnych, religijnych, intelektualnych czy politycznych został przekroczony”<ref>B. Misztal, Ruch społeczny w Encyklopedia Socjologii, t. 3, Warszawa 2000, s. 341.</ref>. Tym co odróżnia ruchy społeczne od innych zachowań zbiorowych czy też rozruchów, niepokoi społecznych jest wyznaczenie sobie celu: którym jest jakiegoś rodzaju zmiana społeczna. Ruchy społeczne przebiegają w ramach działań niezinstytucjonalizowanych i niesformalizowanych, a przynajmniej nie w pełni zinstytucjonalizowanych i sformalizowanych<ref>P. Sztompka, Socjologia. Analiza społeczeństwa, Kraków 2004, s. 158</ref>. </div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>Istnienie i działanie ruchów społecznych jest uzależnione od szeroko rozumianego otoczenia zatem jak pisze Bronisław Misztal pojęcie ruchu społecznego powinno być analizowane „…w ramach zakreślonych przez teorie zmiany społecznej i przyczynowości historycznej.” </div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>Istnienie i działanie ruchów społecznych jest uzależnione od szeroko rozumianego otoczenia zatem jak pisze Bronisław Misztal pojęcie ruchu społecznego powinno być analizowane „…w ramach zakreślonych przez teorie zmiany społecznej i przyczynowości historycznej.” </div></td></tr>
</table>Kaczmarekrhttps://ibrbs.pl/index.php?title=Ruchy_spo%C5%82eczne&diff=5386&oldid=prevGarbaczm o 12:26, 18 maj 20162016-05-18T12:26:23Z<p></p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<tr class="diff-title" lang="pl">
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">← poprzednia wersja</td>
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">Wersja z 14:26, 18 maj 2016</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1">Linia 1:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">Linia 1:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[Kategoria:<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Historia</del>]]</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[Kategoria:<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Socjologia</ins>]]</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[Kategoria:Indeks haseł – alfabetyczny]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[Kategoria:Indeks haseł – alfabetyczny]]</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[Kategoria:Tom 2 (2015)]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[Kategoria:Tom 2 (2015)]]</div></td></tr>
</table>Garbaczmhttps://ibrbs.pl/index.php?title=Ruchy_spo%C5%82eczne&diff=5382&oldid=prevGarbaczm o 12:24, 18 maj 20162016-05-18T12:24:54Z<p></p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<tr class="diff-title" lang="pl">
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">← poprzednia wersja</td>
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">Wersja z 14:24, 18 maj 2016</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1">Linia 1:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">Linia 1:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[Kategoria:</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[Kategoria:<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Historia]]</ins></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[Kategoria:Indeks haseł – alfabetyczny]]</ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[Kategoria:Tom 2 (2015)]]</ins></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>Autor: [[dr Marcin Gacek]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>Autor: [[dr Marcin Gacek]]</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>::::::::::::::::::::::::: ENCYKLOPEDIA WOJEWÓDZTWA ŚLĄSKIEGO</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>::::::::::::::::::::::::: ENCYKLOPEDIA WOJEWÓDZTWA ŚLĄSKIEGO</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>::::::::::::::::::::::::: [[ENCYKLOPEDIA WOJEWÓDZTWA ŚLĄSKIEGO Tom 2 (2015)|TOM: 2 (2015)]]</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>:::::::::::::::::::::::::[[ENCYKLOPEDIA WOJEWÓDZTWA ŚLĄSKIEGO Tom 2 (2015)|TOM: 2 (2015)]] <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"> </ins></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
</table>Garbaczmhttps://ibrbs.pl/index.php?title=Ruchy_spo%C5%82eczne&diff=5305&oldid=prevGarbaczm o 08:37, 12 kwi 20162016-04-12T08:37:58Z<p></p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<tr class="diff-title" lang="pl">
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">← poprzednia wersja</td>
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">Wersja z 10:37, 12 kwi 2016</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l43">Linia 43:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">Linia 43:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>Ruchy polityczne przechodzą pięć stadiów rozwoju: </div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>Ruchy polityczne przechodzą pięć stadiów rozwoju: </div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div># Tworzenie się przesłanek ruchu. Uogólniając jest to moment odczuwania niezadowolenia z zastanego stanu rzeczy, zagrożenia realnego bądź domniemanego poprzez poszczególnych ludzi. Następnie dochodzi do wymiany informacji, zrzeszania się bądź w ramach styczności bezpośrednich lub pośrednich np. poprzez portale społecznościowe<ref>I. Castells, Władza komunikacji, tłum. J.Jedliński, P. Tomanek, Warszawa 2013.</ref>. W wyniku tego dochodzi do sprzężenia zwrotnego w postaci wymiany poglądów i ich krystalizacji, co prowadzi do potrzeby stworzenia ruchu społecznego.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div># Tworzenie się przesłanek ruchu. Uogólniając jest to moment odczuwania niezadowolenia z zastanego stanu rzeczy, zagrożenia realnego bądź domniemanego poprzez poszczególnych ludzi. Następnie dochodzi do wymiany informacji, zrzeszania się bądź w ramach styczności bezpośrednich lub pośrednich np. poprzez portale społecznościowe<ref>I. Castells, Władza komunikacji, tłum. J.Jedliński, P. Tomanek, Warszawa 2013.</ref>. W wyniku tego dochodzi do sprzężenia zwrotnego w postaci wymiany poglądów i ich krystalizacji, co prowadzi do potrzeby stworzenia ruchu społecznego. Polityczny ruch społeczny może powstawać spontanicznie (opisany jak wyżej) lub poprzez działania ośrodka władzy lub ośrodków władzy(w przypadku działań rządów innych krajów). Wtedy mamy do czynienia z działalnością PR-u politycznego i rekrutacji członków.</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>Polityczny ruch społeczny może powstawać spontanicznie (opisany jak wyżej) lub poprzez działania ośrodka władzy lub ośrodków władzy(w przypadku działań rządów innych krajów). Wtedy mamy do czynienia z działalnością PR-u politycznego i rekrutacji członków.</div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div># Stadium artykulacji dążeń. Następuje mniej lub bardziej precyzyjne formułowanie wspólnych celów i środków ich realizacji</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div># Stadium artykulacji dążeń. Następuje mniej lub bardziej precyzyjne formułowanie wspólnych celów i środków ich realizacji</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div># Stadium komunikacji politycznej. Sprowadza się do celowej i wzmożonej akcji informacyjnej nastawionej na rekrutowanie członków ruchu.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div># Stadium komunikacji politycznej. Sprowadza się do celowej i wzmożonej akcji informacyjnej nastawionej na rekrutowanie członków ruchu.</div></td></tr>
</table>Garbaczmhttps://ibrbs.pl/index.php?title=Ruchy_spo%C5%82eczne&diff=5304&oldid=prevGarbaczm: /* Ruchy społeczne na Śląsku */2016-04-12T08:36:46Z<p><span class="autocomment">Ruchy społeczne na Śląsku</span></p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<tr class="diff-title" lang="pl">
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">← poprzednia wersja</td>
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">Wersja z 10:36, 12 kwi 2016</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l58">Linia 58:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">Linia 58:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>Momentem gwałtownego przyspieszenia rozwoju ruchów społecznych na Śląsku był początek XX wieku. Nie ulega wątpliwości, że sprzyjały temu uniwersalne zewnętrzne jak i wewnętrzne czynniki związane z rozwojem [[Industrializacja|industrializacji]], sentymentów nacjonalistycznych, jak i sytuacja geopolityczna, która poróżniła kraje Europy. Jednak najistotniejszym czynnikiem był zewnętrzny spór Niemiec i Polski o przynależność państwową Śląska. [[Polska Organizacja Wojskowa Górnego Śląska|Powstanie Polskiej Organizacji Wojskowej na Śląsku]] jest najlepszym dowodem na wpływ czynnika zewnętrznego. Niemcy mocno wspierali poprzez organy państwowe, ruchy społeczne na Śląsku wymierzone przeciwko żywiołowi polskiemu. Walki zbrojne w czasie [[Powstania Śląskie|powstań śląskich]] świadczyły jednoznacznie o końcu pokojowej koegzystencji wielokulturowego Śląska<ref>Por. K. Okonsky, Oblężenie Katowic w trzecim powstaniu śląskim 1921, tłum. M. Grzenda; W. Rzymowski, Wielki tydzień Górnego Śląska, w: Pierony. Górny Śląsk po polsku i niemiecku, red. D. Kortko, L. Ostałowska, Warszawa 2014, s. 84-98.</ref>. [[Województwo śląskie 1922-1939|Okres międzywojnia]] to utrwalenie podziału na ruchy społeczne wspierane przez rządy: polski i niemiecki. Starały się one popierać organizacje Ślązaków na obszarach swojego sąsiada. [[Druga wojna światowa|II Wojna Światowa]] to okres [[Tragedia Górnośląska|tragedii Górnośląskiej]], która oprócz ogromu cierpień ludności cywilnej doprowadziła do największej migracji z i na Śląsk. I tak, Śląsk nadal jest najbardziej wielokulturowym regionem w Polsce. W [[Województwo katowickie w Polsce Ludowej|okresie PRL]] mamy do czynienia z ruchami społecznymi sterowanymi przez władze komunistyczną. Biorąc pod uwagę, że do [[Województwo Śląskie w III RP − jednostka administracyjna|województwa śląskiego]] należy [[Zagłębie Dąbrowskie]] trzeba wspomnieć o fali strajków na początku lat pięćdziesiątych w tamtejszych kopalniach. Nie miały one charakteru ruchu społecznego ale wychodziły poza kilka zakładów pracy. Wielki renesans ruchów społecznych na Górnym Śląsku przypada wraz z karnawałem „[[NSZZ Solidarność|Solidarności]]”. Przywódcy związku zdawali sobie sprawę z kardynalnego znaczenia górnośląskiego przemysłu dla ruchu społecznego jakim była „Solidarność”. Co prawda impuls do wydarzeń sierpniowych wyszedł z wybrzeża ale obydwie strony konfliktu społecznego przyznały, że dopiero strajki w sercu przemysłowym kraju spowodowały uznanie przez władze protesty za ogólnokrajowe i akceptację strony związkowej jako poważnego partnera w dialogu. O sile śląskiego ruchu społecznego jakim była fala sprzeciwu wobec komunizmu świadczy to, że w skali całego kraju tylko na Śląsku użyto broni w grudniu 1981 roku. </div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>Momentem gwałtownego przyspieszenia rozwoju ruchów społecznych na Śląsku był początek XX wieku. Nie ulega wątpliwości, że sprzyjały temu uniwersalne zewnętrzne jak i wewnętrzne czynniki związane z rozwojem [[Industrializacja|industrializacji]], sentymentów nacjonalistycznych, jak i sytuacja geopolityczna, która poróżniła kraje Europy. Jednak najistotniejszym czynnikiem był zewnętrzny spór Niemiec i Polski o przynależność państwową Śląska. [[Polska Organizacja Wojskowa Górnego Śląska|Powstanie Polskiej Organizacji Wojskowej na Śląsku]] jest najlepszym dowodem na wpływ czynnika zewnętrznego. Niemcy mocno wspierali poprzez organy państwowe, ruchy społeczne na Śląsku wymierzone przeciwko żywiołowi polskiemu. Walki zbrojne w czasie [[Powstania Śląskie|powstań śląskich]] świadczyły jednoznacznie o końcu pokojowej koegzystencji wielokulturowego Śląska<ref>Por. K. Okonsky, Oblężenie Katowic w trzecim powstaniu śląskim 1921, tłum. M. Grzenda; W. Rzymowski, Wielki tydzień Górnego Śląska, w: Pierony. Górny Śląsk po polsku i niemiecku, red. D. Kortko, L. Ostałowska, Warszawa 2014, s. 84-98.</ref>. [[Województwo śląskie 1922-1939|Okres międzywojnia]] to utrwalenie podziału na ruchy społeczne wspierane przez rządy: polski i niemiecki. Starały się one popierać organizacje Ślązaków na obszarach swojego sąsiada. [[Druga wojna światowa|II Wojna Światowa]] to okres [[Tragedia Górnośląska|tragedii Górnośląskiej]], która oprócz ogromu cierpień ludności cywilnej doprowadziła do największej migracji z i na Śląsk. I tak, Śląsk nadal jest najbardziej wielokulturowym regionem w Polsce. W [[Województwo katowickie w Polsce Ludowej|okresie PRL]] mamy do czynienia z ruchami społecznymi sterowanymi przez władze komunistyczną. Biorąc pod uwagę, że do [[Województwo Śląskie w III RP − jednostka administracyjna|województwa śląskiego]] należy [[Zagłębie Dąbrowskie]] trzeba wspomnieć o fali strajków na początku lat pięćdziesiątych w tamtejszych kopalniach. Nie miały one charakteru ruchu społecznego ale wychodziły poza kilka zakładów pracy. Wielki renesans ruchów społecznych na Górnym Śląsku przypada wraz z karnawałem „[[NSZZ Solidarność|Solidarności]]”. Przywódcy związku zdawali sobie sprawę z kardynalnego znaczenia górnośląskiego przemysłu dla ruchu społecznego jakim była „Solidarność”. Co prawda impuls do wydarzeń sierpniowych wyszedł z wybrzeża ale obydwie strony konfliktu społecznego przyznały, że dopiero strajki w sercu przemysłowym kraju spowodowały uznanie przez władze protesty za ogólnokrajowe i akceptację strony związkowej jako poważnego partnera w dialogu. O sile śląskiego ruchu społecznego jakim była fala sprzeciwu wobec komunizmu świadczy to, że w skali całego kraju tylko na Śląsku użyto broni w grudniu 1981 roku. </div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>Po 1989 roku Śląsk staje się regionem poddanym najbardziej procesom deindustrializacji częściowo tylko rekompensowanym przez „nowe technologie” i gospodarkę postindustrialną. Powoduje to szereg problemów społeczno-ekonomicznych w naszym regionie<ref>Tym problemom poświęcono wiele wartościowych analiz socjologicznych, z których warto przytoczyć jako próbę (z braku miejsca) dwie publikacje: K. Wódz, Górnicy wobec wyzwań restrukturyzacji, Katowice 1997; M. S. Szczepański, Górnicy górnośląscy. Ludzie zbędni, ludzie luźni, Katowice 1993.</ref>. W ostatnich latach obserwujemy wzrost poczucia tożsamości regionalnej<ref>M. S. Szczepański, A. Śliz, Dylematy regionalnej tożsamości. Przypadek Górnego Śląska.</ref>, które stają się źródłem działań takich organizacji jak Ruch Autonomii Śląska. Nie jest to jeszcze <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ruchy społeczne. </del>ale na pewno możemy mówić o fazach początkowych tworzenia ruchu społecznego na rzecz budowania tożsamości śląskiej. O początkach tworzenia się fazy rekrutacji świadczą takie inicjatywy jak Zjednoczeni dla Śląska. Najważniejszymi i twardymi - z socjologicznego punktu widzenia - danymi świadczącymi o początkach regionalnego <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ruchy społeczne. </del>na Śląsku są wyniki Powszechnego Spisu Ludności z 2011 roku. Za Ślązaków (jako jedyną lub pierwszą narodowość) uznało się ok. 435,8 tys. ankietowanych. Bycie Polakiem - Ślązakiem (po dopytaniu) zadeklarowało ok. 411 tys.<ref>Patrz szerzej: Struktura narodowo-etniczna, językowa i wyznaniowa ludności Polski - NSP 2011.<ref>. <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;"> </del>Warto tę dystynkcję brać pod uwagę tworząc projekty zarówno ugrupowań politycznych głoszących autonomię jak i politycznych <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ruchy społeczne. </del>na rzecz regionu<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">. </del></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>Po 1989 roku Śląsk staje się regionem poddanym najbardziej procesom deindustrializacji częściowo tylko rekompensowanym przez „nowe technologie” i gospodarkę postindustrialną. Powoduje to szereg problemów społeczno-ekonomicznych w naszym regionie<ref>Tym problemom poświęcono wiele wartościowych analiz socjologicznych, z których warto przytoczyć jako próbę (z braku miejsca) dwie publikacje: K. Wódz, Górnicy wobec wyzwań restrukturyzacji, Katowice 1997; M. S. Szczepański, Górnicy górnośląscy. Ludzie zbędni, ludzie luźni, Katowice 1993.</ref>. W ostatnich latach obserwujemy wzrost poczucia <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[Tożsamość regionalna|</ins>tożsamości regionalnej<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]]</ins><ref>M. S. Szczepański, A. Śliz, Dylematy regionalnej tożsamości. Przypadek Górnego Śląska.</ref>, które stają się źródłem działań takich organizacji jak <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>Ruch Autonomii Śląska<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]]</ins>. Nie jest to jeszcze <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ruch społeczny, </ins>ale na pewno możemy mówić o fazach początkowych tworzenia ruchu społecznego na rzecz budowania tożsamości śląskiej. O początkach tworzenia się fazy rekrutacji świadczą takie inicjatywy jak Zjednoczeni dla Śląska. Najważniejszymi i twardymi - z socjologicznego punktu widzenia - danymi świadczącymi o początkach regionalnego <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ruchu społecznego </ins>na Śląsku są wyniki Powszechnego Spisu Ludności z 2011 roku. Za Ślązaków (jako jedyną lub pierwszą narodowość) uznało się ok. 435,8 tys. ankietowanych. Bycie Polakiem - Ślązakiem (po dopytaniu) zadeklarowało ok. 411 tys.<ref>Patrz szerzej: Struktura narodowo-etniczna, językowa i wyznaniowa ludności Polski - NSP 2011.<<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">/</ins>ref>. Warto tę dystynkcję brać pod uwagę tworząc projekty zarówno ugrupowań politycznych głoszących autonomię jak i politycznych <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ruchów społecznych </ins>na rzecz regionu. </div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Możemy zaobserwować tworzenie się miejskich ruchów politycznych, których celem jest działanie na rzecz społeczności lokalnych na obszarze całego województwa śląskiego<ref>S. Wróbel, Miejskie ruchy polityczne w śląskich miastach na prawach powiatu. Wybrane zagadnienia.</ref>. Otwartym pozostaje pytanie czy dojdzie do stworzenia - się ponad podziałami - ruchy społeczne. na rzecz powstania Metropolii „Silesia”, która stałaby się największą konurbacją w Polsce i mogłaby być kołem zamachowym dla rozwoju gospodarki całego województwa śląskiego. Bowiem „małe jest piękne, ale duży może więcej”<ref>M. S. Szczepański, W. Ślęzak-Tazbir, G. Gawron, Metropolia „Silesia”: aktorzy, scena i kapitały w oglądzie socjologicznym, w: Od badania do działania. Analiza trendów rozwojowych i zmian gospodarczych w obszarze Górnośląskiego Związku Metropolitalnego, red. M. S. Szczepański, W. Ślęzak-Tazbir, G. Gawron, Tychy 2011 s. 21.</ref></del>.</div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Możemy zaobserwować tworzenie się miejskich ruchów politycznych, których celem jest działanie na rzecz społeczności lokalnych na obszarze całego województwa śląskiego<ref>S. Wróbel, Miejskie ruchy polityczne w śląskich miastach na prawach powiatu. Wybrane zagadnienia.</ref>. Otwartym pozostaje pytanie czy dojdzie do stworzenia − ponad podziałami − ruchu społecznego na rzecz powstania Metropolii „Silesia”, która stałaby się największą konurbacją w Polsce i mogłaby być kołem zamachowym dla rozwoju gospodarki całego województwa śląskiego. Bowiem „małe jest piękne, ale duży może więcej”<ref>M. S. Szczepański, W. Ślęzak-Tazbir, G. Gawron, Metropolia „Silesia”: aktorzy, scena i kapitały w oglądzie socjologicznym, w: Od badania do działania. Analiza trendów rozwojowych i zmian gospodarczych w obszarze Górnośląskiego Związku Metropolitalnego, red. M. S. Szczepański, W. Ślęzak-Tazbir, G. Gawron, Tychy 2011 s. 21.</ref>.</ins></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==Bibliografia==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==Bibliografia==</div></td></tr>
</table>Garbaczmhttps://ibrbs.pl/index.php?title=Ruchy_spo%C5%82eczne&diff=5303&oldid=prevGarbaczm o 08:24, 12 kwi 20162016-04-12T08:24:32Z<p></p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<tr class="diff-title" lang="pl">
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">← poprzednia wersja</td>
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">Wersja z 10:24, 12 kwi 2016</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l56">Linia 56:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">Linia 56:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>Rozwój przemysłu na [[Śląsk|Śląsku]] przyniósł również dosyć wczesny rozwój ruchów społecznych. Pierwszymi ruchami były ruchy kulturowo-tożsamościowe. Niemiecka ludność napływowa niosła ze sobą nie tylko [[Ewangelicy na Górnym Śląsku|religię protestancką]] ale i swoją etykę. Z kolei rdzenni Ślązacy byli katolikami i dzielili się na niemieckojęzycznych i pozostających w kręgu kultury języka polskiego. Świadczy o tym wydawanie czasopism w języku polskim, dążącym do obrony śląskiej tożsamości katolickiej. Przykładem tego jest redagowane w języku polskim śląskie czasopismo polskojęzyczne „[[Katolik]]” założone pod auspicjami Kościoła Katolickiego już 1869 roku. [[Kulturkampf|Kulturkampf]] doprowadził do procesu odwrotnego od założonego tzn. wzmocnienia żywiołu polskiego na terenach [[Górny Śląsk|Górnego Śląska]] szczególnie na Opolszczyźnie i w okolicach [[Bytom|Bytomia]]. Pomimo różnic interesów, Śląsk pozostawał wielokulturowy<ref>M. Czapliński, Najpilniejsze deficyty śląskich badań historycznych, w: Deficyty badań śląskoznawczych, red. M. S. Szczepański, T. Nawrocki, A. Niesporek, Katowice 2010, s. 19-29.</ref> bez szerzenia ksenofobicznej nienawiści<ref>J. Chałasiński, Antagonizm polsko-niemiecki w osadzie fabrycznej „Kopalnia” na Górnym Śląsku, Warszawa 1936.</ref>. Wzmocnienie ruchów społecznych katolickich na Śląsku, które wpłynęło na ożywienie poczucia przynależności części Ślązaków do kultury polskiej było wynikiem silnego sprzeciwu wobec wpływów myśli socjalistycznej przychodzącej z lepiej rozwiniętych przemysłowo Niemiec. Na Górnym Śląsku żyło się obiektywnie trudniej niż w innych regionach niemieckich, stąd już w 1889 roku doszło do strajku górników śląskich. Ruch robotniczy przekształcił się w [[Związek Wzajemnej Pomocy Chrześcijańskich Robotników Górnośląskich|Związek Wzajemnej Pomocy Robotników Górnośląskich]]<ref>U. Swadźba, Śląski etos pracy. Studium socjologiczne, Katowice 2001, s. 60.</ref>. Był on tworzony przez redakcje „Katolika” wydawanego w nakładzie ponad 6000 egzemplarzy. Biorąc pod uwagę, że konkurencyjny organ niemieckiej [[Niemiecka Partia Centrum|Katolickiej Partii Centrum]] miał nakład 5000 egzemplarzy, nie dziwi fakt, że socjalistyczne organizacje na Górnym Śląsku nie przekraczały kilkuset członków. </div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>Rozwój przemysłu na [[Śląsk|Śląsku]] przyniósł również dosyć wczesny rozwój ruchów społecznych. Pierwszymi ruchami były ruchy kulturowo-tożsamościowe. Niemiecka ludność napływowa niosła ze sobą nie tylko [[Ewangelicy na Górnym Śląsku|religię protestancką]] ale i swoją etykę. Z kolei rdzenni Ślązacy byli katolikami i dzielili się na niemieckojęzycznych i pozostających w kręgu kultury języka polskiego. Świadczy o tym wydawanie czasopism w języku polskim, dążącym do obrony śląskiej tożsamości katolickiej. Przykładem tego jest redagowane w języku polskim śląskie czasopismo polskojęzyczne „[[Katolik]]” założone pod auspicjami Kościoła Katolickiego już 1869 roku. [[Kulturkampf|Kulturkampf]] doprowadził do procesu odwrotnego od założonego tzn. wzmocnienia żywiołu polskiego na terenach [[Górny Śląsk|Górnego Śląska]] szczególnie na Opolszczyźnie i w okolicach [[Bytom|Bytomia]]. Pomimo różnic interesów, Śląsk pozostawał wielokulturowy<ref>M. Czapliński, Najpilniejsze deficyty śląskich badań historycznych, w: Deficyty badań śląskoznawczych, red. M. S. Szczepański, T. Nawrocki, A. Niesporek, Katowice 2010, s. 19-29.</ref> bez szerzenia ksenofobicznej nienawiści<ref>J. Chałasiński, Antagonizm polsko-niemiecki w osadzie fabrycznej „Kopalnia” na Górnym Śląsku, Warszawa 1936.</ref>. Wzmocnienie ruchów społecznych katolickich na Śląsku, które wpłynęło na ożywienie poczucia przynależności części Ślązaków do kultury polskiej było wynikiem silnego sprzeciwu wobec wpływów myśli socjalistycznej przychodzącej z lepiej rozwiniętych przemysłowo Niemiec. Na Górnym Śląsku żyło się obiektywnie trudniej niż w innych regionach niemieckich, stąd już w 1889 roku doszło do strajku górników śląskich. Ruch robotniczy przekształcił się w [[Związek Wzajemnej Pomocy Chrześcijańskich Robotników Górnośląskich|Związek Wzajemnej Pomocy Robotników Górnośląskich]]<ref>U. Swadźba, Śląski etos pracy. Studium socjologiczne, Katowice 2001, s. 60.</ref>. Był on tworzony przez redakcje „Katolika” wydawanego w nakładzie ponad 6000 egzemplarzy. Biorąc pod uwagę, że konkurencyjny organ niemieckiej [[Niemiecka Partia Centrum|Katolickiej Partii Centrum]] miał nakład 5000 egzemplarzy, nie dziwi fakt, że socjalistyczne organizacje na Górnym Śląsku nie przekraczały kilkuset członków. </div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>Momentem gwałtownego przyspieszenia rozwoju <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ruchy społeczne. </del>na Śląsku był początek XX wieku. Nie ulega wątpliwości, że sprzyjały temu uniwersalne zewnętrzne jak i wewnętrzne czynniki związane z rozwojem industrializacji, sentymentów nacjonalistycznych, jak i sytuacja geopolityczna, która poróżniła kraje Europy. Jednak najistotniejszym czynnikiem był zewnętrzny spór Niemiec i Polski o przynależność państwową Śląska. Powstanie Polskiej Organizacji Wojskowej na Śląsku jest najlepszym dowodem na wpływ czynnika zewnętrznego. <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Oczywiście </del>Niemcy wspierali <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">jeszcze silniej </del>poprzez organy państwowe ruchy społeczne<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">. śląskie </del>wymierzone przeciwko żywiołowi polskiemu. Walki zbrojne w czasie powstań śląskich świadczyły jednoznacznie o końcu pokojowej koegzystencji wielokulturowego Śląska<ref>Por. K. Okonsky, Oblężenie Katowic w trzecim powstaniu śląskim 1921, tłum. M. Grzenda; W. Rzymowski, Wielki tydzień Górnego Śląska, w: Pierony. Górny Śląsk po polsku i niemiecku, red. D. Kortko, L. Ostałowska, Warszawa 2014, s. 84-98.</ref>. Okres międzywojnia to utrwalenie podziału na ruchy społeczne<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">. </del>wspierane przez rządy: <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">polskie </del>i <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;"> niemieckie</del>. Starały się one popierać organizacje Ślązaków na obszarach swojego sąsiada. II Wojna Światowa to okres tragedii Górnośląskiej, która oprócz ogromu cierpień ludności cywilnej doprowadziła do największej migracji z i na Śląsk<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">.</del>. I tak Śląsk nadal jest najbardziej wielokulturowym regionem w Polsce. W okresie PRL mamy do czynienia z <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ruchy społeczne. </del>sterowanymi przez władze komunistyczną. Biorąc pod uwagę, że do województwa śląskiego należy Zagłębie Dąbrowskie trzeba wspomnieć o fali strajków na początku lat pięćdziesiątych w tamtejszych kopalniach. Nie miały one charakteru <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ruchy społeczne. </del>ale wychodziły poza kilka zakładów pracy. Wielki renesans <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ruchy społeczne. </del>na Górnym Śląsku przypada wraz z karnawałem <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">„Solidarności”</del>. Przywódcy związku zdawali sobie sprawę z kardynalnego znaczenia górnośląskiego przemysłu dla <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ruchy społeczne. </del>jakim była „Solidarność”. Co prawda impuls do wydarzeń sierpniowych wyszedł z wybrzeża ale obydwie strony konfliktu społecznego przyznały, że dopiero strajki w sercu przemysłowym kraju spowodowały uznanie przez władze protesty za ogólnokrajowe i akceptację strony związkowej jako poważnego partnera w dialogu. O sile śląskiego <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ruchy społeczne. </del>jakim była fala sprzeciwu wobec komunizmu świadczy to, że w skali całego kraju tylko na Śląsku użyto broni w grudniu 1981 roku. </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>Momentem gwałtownego przyspieszenia rozwoju <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ruchów społecznych </ins>na Śląsku był początek XX wieku. Nie ulega wątpliwości, że sprzyjały temu uniwersalne zewnętrzne jak i wewnętrzne czynniki związane z rozwojem <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[Industrializacja|</ins>industrializacji<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]]</ins>, sentymentów nacjonalistycznych, jak i sytuacja geopolityczna, która poróżniła kraje Europy. Jednak najistotniejszym czynnikiem był zewnętrzny spór Niemiec i Polski o przynależność państwową Śląska. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[Polska Organizacja Wojskowa Górnego Śląska|</ins>Powstanie Polskiej Organizacji Wojskowej na Śląsku<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>jest najlepszym dowodem na wpływ czynnika zewnętrznego. Niemcy <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">mocno </ins>wspierali poprzez organy państwowe<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">, </ins>ruchy społeczne <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">na Śląsku </ins>wymierzone przeciwko żywiołowi polskiemu. Walki zbrojne w czasie <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[Powstania Śląskie|</ins>powstań śląskich<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>świadczyły jednoznacznie o końcu pokojowej koegzystencji wielokulturowego Śląska<ref>Por. K. Okonsky, Oblężenie Katowic w trzecim powstaniu śląskim 1921, tłum. M. Grzenda; W. Rzymowski, Wielki tydzień Górnego Śląska, w: Pierony. Górny Śląsk po polsku i niemiecku, red. D. Kortko, L. Ostałowska, Warszawa 2014, s. 84-98.</ref>. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[Województwo śląskie 1922-1939|</ins>Okres międzywojnia<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>to utrwalenie podziału na ruchy społeczne wspierane przez rządy: <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">polski </ins>i <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">niemiecki</ins>. Starały się one popierać organizacje Ślązaków na obszarach swojego sąsiada. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[Druga wojna światowa|</ins>II Wojna Światowa<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>to okres <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[Tragedia Górnośląska|</ins>tragedii Górnośląskiej<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]]</ins>, która oprócz ogromu cierpień ludności cywilnej doprowadziła do największej migracji z i na Śląsk. I tak<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">, </ins>Śląsk nadal jest najbardziej wielokulturowym regionem w Polsce. W <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[Województwo katowickie w Polsce Ludowej|</ins>okresie PRL<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>mamy do czynienia z <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ruchami społecznymi </ins>sterowanymi przez władze komunistyczną. Biorąc pod uwagę, że do <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[Województwo Śląskie w III RP − jednostka administracyjna|</ins>województwa śląskiego<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>należy <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>Zagłębie Dąbrowskie<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>trzeba wspomnieć o fali strajków na początku lat pięćdziesiątych w tamtejszych kopalniach. Nie miały one charakteru <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ruchu społecznego </ins>ale wychodziły poza kilka zakładów pracy. Wielki renesans <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ruchów społecznych </ins>na Górnym Śląsku przypada wraz z karnawałem <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">„[[NSZZ Solidarność|Solidarności]]”</ins>. Przywódcy związku zdawali sobie sprawę z kardynalnego znaczenia górnośląskiego przemysłu dla <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ruchu społecznego </ins>jakim była „Solidarność”. Co prawda impuls do wydarzeń sierpniowych wyszedł z wybrzeża ale obydwie strony konfliktu społecznego przyznały, że dopiero strajki w sercu przemysłowym kraju spowodowały uznanie przez władze protesty za ogólnokrajowe i akceptację strony związkowej jako poważnego partnera w dialogu. O sile śląskiego <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ruchu społecznego </ins>jakim była fala sprzeciwu wobec komunizmu świadczy to, że w skali całego kraju tylko na Śląsku użyto broni w grudniu 1981 roku. </div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>Po 1989 roku Śląsk staje się regionem poddanym najbardziej procesom deindustrializacji częściowo tylko rekompensowanym przez „nowe technologie” i gospodarkę postindustrialną. Powoduje to szereg problemów społeczno-ekonomicznych w naszym regionie<ref>Tym problemom poświęcono wiele wartościowych analiz socjologicznych, z których warto przytoczyć jako próbę (z braku miejsca) dwie publikacje: K. Wódz, Górnicy wobec wyzwań restrukturyzacji, Katowice 1997; M. S. Szczepański, Górnicy górnośląscy. Ludzie zbędni, ludzie luźni, Katowice 1993.</ref>. W ostatnich latach obserwujemy wzrost poczucia tożsamości regionalnej<ref>M. S. Szczepański, A. Śliz, Dylematy regionalnej tożsamości. Przypadek Górnego Śląska.</ref>, które stają się źródłem działań takich organizacji jak Ruch Autonomii Śląska. Nie jest to jeszcze ruchy społeczne. ale na pewno możemy mówić o fazach początkowych tworzenia ruchu społecznego na rzecz budowania tożsamości śląskiej. O początkach tworzenia się fazy rekrutacji świadczą takie inicjatywy jak Zjednoczeni dla Śląska. Najważniejszymi i twardymi - z socjologicznego punktu widzenia - danymi świadczącymi o początkach regionalnego ruchy społeczne. na Śląsku są wyniki Powszechnego Spisu Ludności z 2011 roku. Za Ślązaków (jako jedyną lub pierwszą narodowość) uznało się ok. 435,8 tys. ankietowanych. Bycie Polakiem - Ślązakiem (po dopytaniu) zadeklarowało ok. 411 tys.<ref>Patrz szerzej: Struktura narodowo-etniczna, językowa i wyznaniowa ludności Polski - NSP 2011.<ref>. Warto tę dystynkcję brać pod uwagę tworząc projekty zarówno ugrupowań politycznych głoszących autonomię jak i politycznych ruchy społeczne. na rzecz regionu. </div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>Po 1989 roku Śląsk staje się regionem poddanym najbardziej procesom deindustrializacji częściowo tylko rekompensowanym przez „nowe technologie” i gospodarkę postindustrialną. Powoduje to szereg problemów społeczno-ekonomicznych w naszym regionie<ref>Tym problemom poświęcono wiele wartościowych analiz socjologicznych, z których warto przytoczyć jako próbę (z braku miejsca) dwie publikacje: K. Wódz, Górnicy wobec wyzwań restrukturyzacji, Katowice 1997; M. S. Szczepański, Górnicy górnośląscy. Ludzie zbędni, ludzie luźni, Katowice 1993.</ref>. W ostatnich latach obserwujemy wzrost poczucia tożsamości regionalnej<ref>M. S. Szczepański, A. Śliz, Dylematy regionalnej tożsamości. Przypadek Górnego Śląska.</ref>, które stają się źródłem działań takich organizacji jak Ruch Autonomii Śląska. Nie jest to jeszcze ruchy społeczne. ale na pewno możemy mówić o fazach początkowych tworzenia ruchu społecznego na rzecz budowania tożsamości śląskiej. O początkach tworzenia się fazy rekrutacji świadczą takie inicjatywy jak Zjednoczeni dla Śląska. Najważniejszymi i twardymi - z socjologicznego punktu widzenia - danymi świadczącymi o początkach regionalnego ruchy społeczne. na Śląsku są wyniki Powszechnego Spisu Ludności z 2011 roku. Za Ślązaków (jako jedyną lub pierwszą narodowość) uznało się ok. 435,8 tys. ankietowanych. Bycie Polakiem - Ślązakiem (po dopytaniu) zadeklarowało ok. 411 tys.<ref>Patrz szerzej: Struktura narodowo-etniczna, językowa i wyznaniowa ludności Polski - NSP 2011.<ref>. Warto tę dystynkcję brać pod uwagę tworząc projekty zarówno ugrupowań politycznych głoszących autonomię jak i politycznych ruchy społeczne. na rzecz regionu. </div></td></tr>
</table>Garbaczmhttps://ibrbs.pl/index.php?title=Ruchy_spo%C5%82eczne&diff=5302&oldid=prevGarbaczm o 08:11, 12 kwi 20162016-04-12T08:11:46Z<p></p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<tr class="diff-title" lang="pl">
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">← poprzednia wersja</td>
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">Wersja z 10:11, 12 kwi 2016</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l54">Linia 54:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">Linia 54:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==Ruchy społeczne na Śląsku== </div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==Ruchy społeczne na Śląsku== </div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>Rozwój przemysłu na Śląsku przyniósł również dosyć wczesny rozwój ruchów społecznych. Pierwszymi ruchami były ruchy kulturowo-tożsamościowe. Niemiecka ludność napływowa niosła ze sobą nie tylko religię protestancką ale i swoją etykę. Z kolei rdzenni Ślązacy byli katolikami i dzielili się na niemieckojęzycznych i pozostających w kręgu kultury języka polskiego. Świadczy o tym wydawanie czasopism w języku polskim, dążącym do obrony śląskiej tożsamości katolickiej. Przykładem tego jest redagowane w języku polskim śląskie czasopismo polskojęzyczne <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">„Katolik” </del>założone pod auspicjami Kościoła Katolickiego już 1869 roku. Kulturkampf doprowadził do procesu odwrotnego od założonego tzn. wzmocnienia żywiołu polskiego na terenach Górnego Śląska szczególnie na Opolszczyźnie i w okolicach Bytomia. Pomimo różnic interesów, Śląsk pozostawał wielokulturowy<ref>M. Czapliński, Najpilniejsze deficyty śląskich badań historycznych, w: Deficyty badań śląskoznawczych, red. M. S. Szczepański, T. Nawrocki, A. Niesporek, Katowice 2010, s. 19-29.</ref> bez szerzenia ksenofobicznej nienawiści<ref>J. Chałasiński, Antagonizm polsko-niemiecki w osadzie fabrycznej „Kopalnia” na Górnym Śląsku, Warszawa 1936.</ref>. Wzmocnienie <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ruchy społeczne. </del>katolickich na Śląsku, które wpłynęło na ożywienie poczucia przynależności części Ślązaków do kultury polskiej było wynikiem silnego sprzeciwu wobec wpływów myśli socjalistycznej przychodzącej z lepiej rozwiniętych przemysłowo Niemiec. Na Górnym Śląsku żyło się obiektywnie trudniej niż w innych regionach niemieckich, stąd już w 1889 roku doszło do strajku górników śląskich. Ruch robotniczy przekształcił się w Związek Wzajemnej Pomocy Robotników <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Górno-Śląskich</del><ref>U. Swadźba, Śląski etos pracy. Studium socjologiczne, Katowice 2001, s. 60.</ref>. Był on tworzony przez redakcje „Katolika” wydawanego w nakładzie ponad 6000. <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;"> </del>Biorąc pod uwagę, że konkurencyjny organ niemieckiej Katolickiej Partii Centrum miał nakład 5000 nie dziwi fakt, że socjalistyczne organizacje na Górnym Śląsku nie przekraczały kilkuset członków. </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>Rozwój przemysłu na <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[Śląsk|</ins>Śląsku<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>przyniósł również dosyć wczesny rozwój ruchów społecznych. Pierwszymi ruchami były ruchy kulturowo-tożsamościowe. Niemiecka ludność napływowa niosła ze sobą nie tylko <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[Ewangelicy na Górnym Śląsku|</ins>religię protestancką<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>ale i swoją etykę. Z kolei rdzenni Ślązacy byli katolikami i dzielili się na niemieckojęzycznych i pozostających w kręgu kultury języka polskiego. Świadczy o tym wydawanie czasopism w języku polskim, dążącym do obrony śląskiej tożsamości katolickiej. Przykładem tego jest redagowane w języku polskim śląskie czasopismo polskojęzyczne <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">„[[Katolik]]” </ins>założone pod auspicjami Kościoła Katolickiego już 1869 roku. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[Kulturkampf|</ins>Kulturkampf<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>doprowadził do procesu odwrotnego od założonego tzn. wzmocnienia żywiołu polskiego na terenach <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[Górny Śląsk|</ins>Górnego Śląska<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>szczególnie na Opolszczyźnie i w okolicach <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[Bytom|</ins>Bytomia<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]]</ins>. Pomimo różnic interesów, Śląsk pozostawał wielokulturowy<ref>M. Czapliński, Najpilniejsze deficyty śląskich badań historycznych, w: Deficyty badań śląskoznawczych, red. M. S. Szczepański, T. Nawrocki, A. Niesporek, Katowice 2010, s. 19-29.</ref> bez szerzenia ksenofobicznej nienawiści<ref>J. Chałasiński, Antagonizm polsko-niemiecki w osadzie fabrycznej „Kopalnia” na Górnym Śląsku, Warszawa 1936.</ref>. Wzmocnienie <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ruchów społecznych </ins>katolickich na Śląsku, które wpłynęło na ożywienie poczucia przynależności części Ślązaków do kultury polskiej było wynikiem silnego sprzeciwu wobec wpływów myśli socjalistycznej przychodzącej z lepiej rozwiniętych przemysłowo Niemiec. Na Górnym Śląsku żyło się obiektywnie trudniej niż w innych regionach niemieckich, stąd już w 1889 roku doszło do strajku górników śląskich. Ruch robotniczy przekształcił się w <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>Związek Wzajemnej Pomocy <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Chrześcijańskich </ins>Robotników <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Górnośląskich|Związek Wzajemnej Pomocy Robotników Górnośląskich]]</ins><ref>U. Swadźba, Śląski etos pracy. Studium socjologiczne, Katowice 2001, s. 60.</ref>. Był on tworzony przez redakcje „Katolika” wydawanego w nakładzie ponad 6000 <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">egzemplarzy</ins>. Biorąc pod uwagę, że konkurencyjny organ niemieckiej <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[Niemiecka Partia Centrum|</ins>Katolickiej Partii Centrum<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>miał nakład 5000 <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">egzemplarzy, </ins>nie dziwi fakt, że socjalistyczne organizacje na Górnym Śląsku nie przekraczały kilkuset członków. </div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>Momentem gwałtownego przyspieszenia rozwoju ruchy społeczne. na Śląsku był początek XX wieku. Nie ulega wątpliwości, że sprzyjały temu uniwersalne zewnętrzne jak i wewnętrzne czynniki związane z rozwojem industrializacji, sentymentów nacjonalistycznych, jak i sytuacja geopolityczna, która poróżniła kraje Europy. Jednak najistotniejszym czynnikiem był zewnętrzny spór Niemiec i Polski o przynależność państwową Śląska. Powstanie Polskiej Organizacji Wojskowej na Śląsku jest najlepszym dowodem na wpływ czynnika zewnętrznego. Oczywiście Niemcy wspierali jeszcze silniej poprzez organy państwowe ruchy społeczne. śląskie wymierzone przeciwko żywiołowi polskiemu. Walki zbrojne w czasie powstań śląskich świadczyły jednoznacznie o końcu pokojowej koegzystencji wielokulturowego Śląska<ref>Por. K. Okonsky, Oblężenie Katowic w trzecim powstaniu śląskim 1921, tłum. M. Grzenda; W. Rzymowski, Wielki tydzień Górnego Śląska, w: Pierony. Górny Śląsk po polsku i niemiecku, red. D. Kortko, L. Ostałowska, Warszawa 2014, s. 84-98.</ref>. Okres międzywojnia to utrwalenie podziału na ruchy społeczne. wspierane przez rządy: polskie i niemieckie. Starały się one popierać organizacje Ślązaków na obszarach swojego sąsiada. II Wojna Światowa to okres tragedii Górnośląskiej, która oprócz ogromu cierpień ludności cywilnej doprowadziła do największej migracji z i na Śląsk.. I tak Śląsk nadal jest najbardziej wielokulturowym regionem w Polsce. W okresie PRL mamy do czynienia z ruchy społeczne. sterowanymi przez władze komunistyczną. Biorąc pod uwagę, że do województwa śląskiego należy Zagłębie Dąbrowskie trzeba wspomnieć o fali strajków na początku lat pięćdziesiątych w tamtejszych kopalniach. Nie miały one charakteru ruchy społeczne. ale wychodziły poza kilka zakładów pracy. Wielki renesans ruchy społeczne. na Górnym Śląsku przypada wraz z karnawałem „Solidarności”. Przywódcy związku zdawali sobie sprawę z kardynalnego znaczenia górnośląskiego przemysłu dla ruchy społeczne. jakim była „Solidarność”. Co prawda impuls do wydarzeń sierpniowych wyszedł z wybrzeża ale obydwie strony konfliktu społecznego przyznały, że dopiero strajki w sercu przemysłowym kraju spowodowały uznanie przez władze protesty za ogólnokrajowe i akceptację strony związkowej jako poważnego partnera w dialogu. O sile śląskiego ruchy społeczne. jakim była fala sprzeciwu wobec komunizmu świadczy to, że w skali całego kraju tylko na Śląsku użyto broni w grudniu 1981 roku. </div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>Momentem gwałtownego przyspieszenia rozwoju ruchy społeczne. na Śląsku był początek XX wieku. Nie ulega wątpliwości, że sprzyjały temu uniwersalne zewnętrzne jak i wewnętrzne czynniki związane z rozwojem industrializacji, sentymentów nacjonalistycznych, jak i sytuacja geopolityczna, która poróżniła kraje Europy. Jednak najistotniejszym czynnikiem był zewnętrzny spór Niemiec i Polski o przynależność państwową Śląska. Powstanie Polskiej Organizacji Wojskowej na Śląsku jest najlepszym dowodem na wpływ czynnika zewnętrznego. Oczywiście Niemcy wspierali jeszcze silniej poprzez organy państwowe ruchy społeczne. śląskie wymierzone przeciwko żywiołowi polskiemu. Walki zbrojne w czasie powstań śląskich świadczyły jednoznacznie o końcu pokojowej koegzystencji wielokulturowego Śląska<ref>Por. K. Okonsky, Oblężenie Katowic w trzecim powstaniu śląskim 1921, tłum. M. Grzenda; W. Rzymowski, Wielki tydzień Górnego Śląska, w: Pierony. Górny Śląsk po polsku i niemiecku, red. D. Kortko, L. Ostałowska, Warszawa 2014, s. 84-98.</ref>. Okres międzywojnia to utrwalenie podziału na ruchy społeczne. wspierane przez rządy: polskie i niemieckie. Starały się one popierać organizacje Ślązaków na obszarach swojego sąsiada. II Wojna Światowa to okres tragedii Górnośląskiej, która oprócz ogromu cierpień ludności cywilnej doprowadziła do największej migracji z i na Śląsk.. I tak Śląsk nadal jest najbardziej wielokulturowym regionem w Polsce. W okresie PRL mamy do czynienia z ruchy społeczne. sterowanymi przez władze komunistyczną. Biorąc pod uwagę, że do województwa śląskiego należy Zagłębie Dąbrowskie trzeba wspomnieć o fali strajków na początku lat pięćdziesiątych w tamtejszych kopalniach. Nie miały one charakteru ruchy społeczne. ale wychodziły poza kilka zakładów pracy. Wielki renesans ruchy społeczne. na Górnym Śląsku przypada wraz z karnawałem „Solidarności”. Przywódcy związku zdawali sobie sprawę z kardynalnego znaczenia górnośląskiego przemysłu dla ruchy społeczne. jakim była „Solidarność”. Co prawda impuls do wydarzeń sierpniowych wyszedł z wybrzeża ale obydwie strony konfliktu społecznego przyznały, że dopiero strajki w sercu przemysłowym kraju spowodowały uznanie przez władze protesty za ogólnokrajowe i akceptację strony związkowej jako poważnego partnera w dialogu. O sile śląskiego ruchy społeczne. jakim była fala sprzeciwu wobec komunizmu świadczy to, że w skali całego kraju tylko na Śląsku użyto broni w grudniu 1981 roku. </div></td></tr>
</table>Garbaczmhttps://ibrbs.pl/index.php?title=Ruchy_spo%C5%82eczne&diff=5301&oldid=prevGarbaczm o 07:58, 12 kwi 20162016-04-12T07:58:59Z<p></p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<tr class="diff-title" lang="pl">
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">← poprzednia wersja</td>
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">Wersja z 09:58, 12 kwi 2016</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l10">Linia 10:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">Linia 10:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>Pojęcie ruchów społecznych jest przedmiotem badań różnych dyscyplin naukowych takich jak psychologia społeczna i polityczna, socjologia zmian społecznych, socjologia polityki, socjologia organizacji, struktur społecznych i religii, socjologia miejska, socjologia ruchów społecznych<ref> J. P. Lebel, A. Touraine, Sociologie de l’action. Pour une sociologie des mouvements sociaux, Ellipses 2012.</ref>, politologia a także historia. </div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>Pojęcie ruchów społecznych jest przedmiotem badań różnych dyscyplin naukowych takich jak psychologia społeczna i polityczna, socjologia zmian społecznych, socjologia polityki, socjologia organizacji, struktur społecznych i religii, socjologia miejska, socjologia ruchów społecznych<ref> J. P. Lebel, A. Touraine, Sociologie de l’action. Pour une sociologie des mouvements sociaux, Ellipses 2012.</ref>, politologia a także historia. </div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>Historia za pierwszy prehistoryczny wielki ruch społeczny uznaje, w oparciu o źródła pisane, strajk pracowników egipskich pomiędzy 1190-1180 p.n.e w Deir el-Médineh za panowania Ramzesa III<ref>D. Valvelle, Les ouvriers de la Tombe, Deir el-Médineh à l'époque ramesside, Institut Français d'Archéologie Orientale, El Cairo 1985<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">; porównaj http://www.egyptos.net/egyptos/histoire/imprimer-la-premiere-greve-connue-de-l-histoire.php dostęp. 10.10.2015</del>.</ref>. Kolejnymi były: bunt niewolników na Sycylii ok. VI w.p.n.e. i powstanie Spartakusa. W okresie nowożytnym zaliczamy do ruchów społecznych, również wielkie bunty chłopskie w średniowieczu. W socjologii za pierwsze zdarzenie historyczne badane przy pomocy metody socjologicznej wykorzystującej pojęcie ruchu społecznego, uznaje się Rewolucję Francuską<ref>Za Charlem Tilly uważa się, że dopiero zmiany społeczno-ekonomiczne rewolucji przemysłowej doprowadziły do stworzenia środowiska w którym mogły powstać ruchy społeczne. Porównaj Ch. Tilly, Rewolucje europejskie 1492-1992, tłum. E. Żelazna, Warszawa 1997; Ch. Tilly, Demokracja, tłum. M. Szczubiałka, Warszawa 2008. Por. również A. Touraine, Samotworzenie się społeczeństwa, tłum. A. Karpowicz, Kraków 2010.</ref>. Pojęcie ruchy społeczne, pozostawało od samego początku istnienia socjologii w obszarze jej zainteresowań. Ruch społeczny istnieje w sytuacji, w której duża grupa ludzi, podejmuje działania mające na celu zmianę istniejącego stanu rzeczy, w którym przyszło im żyć. Działając w oparciu o przyjętą strategię dążą oni do zmiany regulacji prawnych, zniesienia ograniczeń kulturowych, walczą ze stereotypami, uprzedzeniami ale także chcą zmienić tradycje i religię, idee, ideologię lub strukturę społeczną czy administracyjną. Ruchy społeczne zawsze rodzą się tam gdzie istnieje niezadowolenie z rzeczywistości społeczno-ekonomicznej i politycznej. „Ruchy społeczne są więc produktem, jak i wskaźnikiem niezadowolenia społecznego, świadczą o tym, że stan istniejący nie zaspokaja ludzkich aspiracji lub, że poziom tolerancji dla niedogodności materialnych, religijnych, intelektualnych czy politycznych został przekroczony”<ref>B. Misztal, Ruch społeczny w Encyklopedia Socjologii, t. 3, Warszawa 2000, s. 341.</ref>. Tym co odróżnia ruchy społeczne od innych zachowań zbiorowych czy też rozruchów, niepokoi społecznych jest wyznaczenie sobie celu: którym jest jakiegoś rodzaju zmiana społeczna. Ruchy społeczne przebiegają w ramach działań niezinstytucjonalizowanych i niesformalizowanych, a przynajmniej nie w pełni zinstytucjonalizowanych i sformalizowanych<ref>P. Sztompka, Socjologia. Analiza społeczeństwa, Kraków 2004, s. 158</ref>. </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>Historia za pierwszy prehistoryczny wielki ruch społeczny uznaje, w oparciu o źródła pisane, strajk pracowników egipskich pomiędzy 1190-1180 p.n.e w Deir el-Médineh za panowania Ramzesa III<ref>D. Valvelle, Les ouvriers de la Tombe, Deir el-Médineh à l'époque ramesside, Institut Français d'Archéologie Orientale, El Cairo 1985.</ref>. Kolejnymi były: bunt niewolników na Sycylii ok. VI w.p.n.e. i powstanie Spartakusa. W okresie nowożytnym zaliczamy do ruchów społecznych, również wielkie bunty chłopskie w średniowieczu. W socjologii za pierwsze zdarzenie historyczne badane przy pomocy metody socjologicznej wykorzystującej pojęcie ruchu społecznego, uznaje się Rewolucję Francuską<ref>Za Charlem Tilly uważa się, że dopiero zmiany społeczno-ekonomiczne rewolucji przemysłowej doprowadziły do stworzenia środowiska w którym mogły powstać ruchy społeczne. Porównaj Ch. Tilly, Rewolucje europejskie 1492-1992, tłum. E. Żelazna, Warszawa 1997; Ch. Tilly, Demokracja, tłum. M. Szczubiałka, Warszawa 2008. Por. również A. Touraine, Samotworzenie się społeczeństwa, tłum. A. Karpowicz, Kraków 2010.</ref>. Pojęcie ruchy społeczne, pozostawało od samego początku istnienia socjologii w obszarze jej zainteresowań. Ruch społeczny istnieje w sytuacji, w której duża grupa ludzi, podejmuje działania mające na celu zmianę istniejącego stanu rzeczy, w którym przyszło im żyć. Działając w oparciu o przyjętą strategię dążą oni do zmiany regulacji prawnych, zniesienia ograniczeń kulturowych, walczą ze stereotypami, uprzedzeniami ale także chcą zmienić tradycje i religię, idee, ideologię lub strukturę społeczną czy administracyjną. Ruchy społeczne zawsze rodzą się tam gdzie istnieje niezadowolenie z rzeczywistości społeczno-ekonomicznej i politycznej. „Ruchy społeczne są więc produktem, jak i wskaźnikiem niezadowolenia społecznego, świadczą o tym, że stan istniejący nie zaspokaja ludzkich aspiracji lub, że poziom tolerancji dla niedogodności materialnych, religijnych, intelektualnych czy politycznych został przekroczony”<ref>B. Misztal, Ruch społeczny w Encyklopedia Socjologii, t. 3, Warszawa 2000, s. 341.</ref>. Tym co odróżnia ruchy społeczne od innych zachowań zbiorowych czy też rozruchów, niepokoi społecznych jest wyznaczenie sobie celu: którym jest jakiegoś rodzaju zmiana społeczna. Ruchy społeczne przebiegają w ramach działań niezinstytucjonalizowanych i niesformalizowanych, a przynajmniej nie w pełni zinstytucjonalizowanych i sformalizowanych<ref>P. Sztompka, Socjologia. Analiza społeczeństwa, Kraków 2004, s. 158</ref>. </div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>Istnienie i działanie ruchów społecznych jest uzależnione od szeroko rozumianego otoczenia zatem jak pisze Bronisław Misztal pojęcie ruchu społecznego powinno być analizowane „…w ramach zakreślonych przez teorie zmiany społecznej i przyczynowości historycznej.” </div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>Istnienie i działanie ruchów społecznych jest uzależnione od szeroko rozumianego otoczenia zatem jak pisze Bronisław Misztal pojęcie ruchu społecznego powinno być analizowane „…w ramach zakreślonych przez teorie zmiany społecznej i przyczynowości historycznej.” </div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l58">Linia 58:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">Linia 58:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>Momentem gwałtownego przyspieszenia rozwoju ruchy społeczne. na Śląsku był początek XX wieku. Nie ulega wątpliwości, że sprzyjały temu uniwersalne zewnętrzne jak i wewnętrzne czynniki związane z rozwojem industrializacji, sentymentów nacjonalistycznych, jak i sytuacja geopolityczna, która poróżniła kraje Europy. Jednak najistotniejszym czynnikiem był zewnętrzny spór Niemiec i Polski o przynależność państwową Śląska. Powstanie Polskiej Organizacji Wojskowej na Śląsku jest najlepszym dowodem na wpływ czynnika zewnętrznego. Oczywiście Niemcy wspierali jeszcze silniej poprzez organy państwowe ruchy społeczne. śląskie wymierzone przeciwko żywiołowi polskiemu. Walki zbrojne w czasie powstań śląskich świadczyły jednoznacznie o końcu pokojowej koegzystencji wielokulturowego Śląska<ref>Por. K. Okonsky, Oblężenie Katowic w trzecim powstaniu śląskim 1921, tłum. M. Grzenda; W. Rzymowski, Wielki tydzień Górnego Śląska, w: Pierony. Górny Śląsk po polsku i niemiecku, red. D. Kortko, L. Ostałowska, Warszawa 2014, s. 84-98.</ref>. Okres międzywojnia to utrwalenie podziału na ruchy społeczne. wspierane przez rządy: polskie i niemieckie. Starały się one popierać organizacje Ślązaków na obszarach swojego sąsiada. II Wojna Światowa to okres tragedii Górnośląskiej, która oprócz ogromu cierpień ludności cywilnej doprowadziła do największej migracji z i na Śląsk.. I tak Śląsk nadal jest najbardziej wielokulturowym regionem w Polsce. W okresie PRL mamy do czynienia z ruchy społeczne. sterowanymi przez władze komunistyczną. Biorąc pod uwagę, że do województwa śląskiego należy Zagłębie Dąbrowskie trzeba wspomnieć o fali strajków na początku lat pięćdziesiątych w tamtejszych kopalniach. Nie miały one charakteru ruchy społeczne. ale wychodziły poza kilka zakładów pracy. Wielki renesans ruchy społeczne. na Górnym Śląsku przypada wraz z karnawałem „Solidarności”. Przywódcy związku zdawali sobie sprawę z kardynalnego znaczenia górnośląskiego przemysłu dla ruchy społeczne. jakim była „Solidarność”. Co prawda impuls do wydarzeń sierpniowych wyszedł z wybrzeża ale obydwie strony konfliktu społecznego przyznały, że dopiero strajki w sercu przemysłowym kraju spowodowały uznanie przez władze protesty za ogólnokrajowe i akceptację strony związkowej jako poważnego partnera w dialogu. O sile śląskiego ruchy społeczne. jakim była fala sprzeciwu wobec komunizmu świadczy to, że w skali całego kraju tylko na Śląsku użyto broni w grudniu 1981 roku. </div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>Momentem gwałtownego przyspieszenia rozwoju ruchy społeczne. na Śląsku był początek XX wieku. Nie ulega wątpliwości, że sprzyjały temu uniwersalne zewnętrzne jak i wewnętrzne czynniki związane z rozwojem industrializacji, sentymentów nacjonalistycznych, jak i sytuacja geopolityczna, która poróżniła kraje Europy. Jednak najistotniejszym czynnikiem był zewnętrzny spór Niemiec i Polski o przynależność państwową Śląska. Powstanie Polskiej Organizacji Wojskowej na Śląsku jest najlepszym dowodem na wpływ czynnika zewnętrznego. Oczywiście Niemcy wspierali jeszcze silniej poprzez organy państwowe ruchy społeczne. śląskie wymierzone przeciwko żywiołowi polskiemu. Walki zbrojne w czasie powstań śląskich świadczyły jednoznacznie o końcu pokojowej koegzystencji wielokulturowego Śląska<ref>Por. K. Okonsky, Oblężenie Katowic w trzecim powstaniu śląskim 1921, tłum. M. Grzenda; W. Rzymowski, Wielki tydzień Górnego Śląska, w: Pierony. Górny Śląsk po polsku i niemiecku, red. D. Kortko, L. Ostałowska, Warszawa 2014, s. 84-98.</ref>. Okres międzywojnia to utrwalenie podziału na ruchy społeczne. wspierane przez rządy: polskie i niemieckie. Starały się one popierać organizacje Ślązaków na obszarach swojego sąsiada. II Wojna Światowa to okres tragedii Górnośląskiej, która oprócz ogromu cierpień ludności cywilnej doprowadziła do największej migracji z i na Śląsk.. I tak Śląsk nadal jest najbardziej wielokulturowym regionem w Polsce. W okresie PRL mamy do czynienia z ruchy społeczne. sterowanymi przez władze komunistyczną. Biorąc pod uwagę, że do województwa śląskiego należy Zagłębie Dąbrowskie trzeba wspomnieć o fali strajków na początku lat pięćdziesiątych w tamtejszych kopalniach. Nie miały one charakteru ruchy społeczne. ale wychodziły poza kilka zakładów pracy. Wielki renesans ruchy społeczne. na Górnym Śląsku przypada wraz z karnawałem „Solidarności”. Przywódcy związku zdawali sobie sprawę z kardynalnego znaczenia górnośląskiego przemysłu dla ruchy społeczne. jakim była „Solidarność”. Co prawda impuls do wydarzeń sierpniowych wyszedł z wybrzeża ale obydwie strony konfliktu społecznego przyznały, że dopiero strajki w sercu przemysłowym kraju spowodowały uznanie przez władze protesty za ogólnokrajowe i akceptację strony związkowej jako poważnego partnera w dialogu. O sile śląskiego ruchy społeczne. jakim była fala sprzeciwu wobec komunizmu świadczy to, że w skali całego kraju tylko na Śląsku użyto broni w grudniu 1981 roku. </div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>Po 1989 roku Śląsk staje się regionem poddanym najbardziej procesom deindustrializacji częściowo tylko rekompensowanym przez „nowe technologie” i gospodarkę postindustrialną. Powoduje to szereg problemów społeczno-ekonomicznych w naszym regionie<ref>Tym problemom poświęcono wiele wartościowych analiz socjologicznych, z których warto przytoczyć jako próbę (z braku miejsca) dwie publikacje: K. Wódz, Górnicy wobec wyzwań restrukturyzacji, Katowice 1997; M. S. Szczepański, Górnicy górnośląscy. Ludzie zbędni, ludzie luźni, Katowice 1993.</ref>. W ostatnich latach obserwujemy wzrost poczucia tożsamości regionalnej , które stają się źródłem działań takich organizacji jak Ruch Autonomii Śląska. Nie jest to jeszcze ruchy społeczne. ale na pewno możemy mówić o fazach początkowych tworzenia ruchu społecznego na rzecz budowania tożsamości śląskiej. O początkach tworzenia się fazy rekrutacji świadczą takie inicjatywy jak Zjednoczeni dla Śląska. Najważniejszymi i twardymi - z socjologicznego punktu widzenia - danymi świadczącymi o początkach regionalnego ruchy społeczne. na Śląsku są wyniki Powszechnego Spisu Ludności z 2011 roku. Za Ślązaków (jako jedyną lub pierwszą narodowość) uznało się ok. 435,8 tys. ankietowanych. Bycie Polakiem - Ślązakiem (po dopytaniu) zadeklarowało ok. 411 tys. Warto tę dystynkcję brać pod uwagę tworząc projekty zarówno ugrupowań politycznych głoszących autonomię jak i politycznych ruchy społeczne. na rzecz regionu. </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>Po 1989 roku Śląsk staje się regionem poddanym najbardziej procesom deindustrializacji częściowo tylko rekompensowanym przez „nowe technologie” i gospodarkę postindustrialną. Powoduje to szereg problemów społeczno-ekonomicznych w naszym regionie<ref>Tym problemom poświęcono wiele wartościowych analiz socjologicznych, z których warto przytoczyć jako próbę (z braku miejsca) dwie publikacje: K. Wódz, Górnicy wobec wyzwań restrukturyzacji, Katowice 1997; M. S. Szczepański, Górnicy górnośląscy. Ludzie zbędni, ludzie luźni, Katowice 1993.</ref>. W ostatnich latach obserwujemy wzrost poczucia tożsamości regionalnej<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"><ref>M. S. Szczepański, A. Śliz, Dylematy regionalnej tożsamości. Przypadek Górnego Śląska.</ref></ins>, które stają się źródłem działań takich organizacji jak Ruch Autonomii Śląska. Nie jest to jeszcze ruchy społeczne. ale na pewno możemy mówić o fazach początkowych tworzenia ruchu społecznego na rzecz budowania tożsamości śląskiej. O początkach tworzenia się fazy rekrutacji świadczą takie inicjatywy jak Zjednoczeni dla Śląska. Najważniejszymi i twardymi - z socjologicznego punktu widzenia - danymi świadczącymi o początkach regionalnego ruchy społeczne. na Śląsku są wyniki Powszechnego Spisu Ludności z 2011 roku. Za Ślązaków (jako jedyną lub pierwszą narodowość) uznało się ok. 435,8 tys. ankietowanych. Bycie Polakiem - Ślązakiem (po dopytaniu) zadeklarowało ok. 411 tys<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">.<ref>Patrz szerzej: Struktura narodowo-etniczna, językowa i wyznaniowa ludności Polski - NSP 2011.<ref></ins>. Warto tę dystynkcję brać pod uwagę tworząc projekty zarówno ugrupowań politycznych głoszących autonomię jak i politycznych ruchy społeczne. na rzecz regionu. </div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>Możemy zaobserwować tworzenie się miejskich ruchów politycznych, których celem jest działanie na rzecz społeczności lokalnych na obszarze całego województwa śląskiego. <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;"> </del>Otwartym pozostaje pytanie czy dojdzie do stworzenia - się ponad podziałami - ruchy społeczne. na rzecz powstania Metropolii „Silesia”, która stałaby się największą konurbacją w Polsce i mogłaby być kołem zamachowym dla rozwoju gospodarki całego województwa śląskiego. Bowiem „małe jest piękne, ale duży może więcej”.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>Możemy zaobserwować tworzenie się miejskich ruchów politycznych, których celem jest działanie na rzecz społeczności lokalnych na obszarze całego województwa śląskiego<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"><ref>S. Wróbel, Miejskie ruchy polityczne w śląskich miastach na prawach powiatu. Wybrane zagadnienia.</ref></ins>. Otwartym pozostaje pytanie czy dojdzie do stworzenia - się ponad podziałami - ruchy społeczne. na rzecz powstania Metropolii „Silesia”, która stałaby się największą konurbacją w Polsce i mogłaby być kołem zamachowym dla rozwoju gospodarki całego województwa śląskiego. Bowiem „małe jest piękne, ale duży może więcej”<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"><ref>M. S. Szczepański, W. Ślęzak-Tazbir, G. Gawron, Metropolia „Silesia”: aktorzy, scena i kapitały w oglądzie socjologicznym, w: Od badania do działania. Analiza trendów rozwojowych i zmian gospodarczych w obszarze Górnośląskiego Związku Metropolitalnego, red. M. S. Szczepański, W. Ślęzak-Tazbir, G. Gawron, Tychy 2011 s. 21.</ref></ins>.</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
</table>Garbaczm