Przemysł województwa śląskiego - Historia wersji

Praktykant: /* Przetwórstwo przemysłowe */

2018-01-12T13:30:21Z

Przetwórstwo przemysłowe

← poprzednia wersja		Wersja z 15:30, 12 sty 2018
Linia 100:		Linia 100:
	Przetwórstwo przemysłowe jest tą sekcją przemysłu, która występuje we wszystkich gminach zarówno wiejskich, jak i miejskich województwa śląskiego. Rozpatrując strukturę przestrzenną należy zwrócić uwagę na olbrzymie zróżnicowanie wielkości ośrodków według liczby pracujących, zarówno wśród gmin wiejskich, jak i miejskich. Największymi ośrodkami, w których pracuje powyżej 30 tys. osób, są: Katowice, Częstochowa oraz Bielsko-Biała. Tak duże skupienie pracujących w tej sekcji, w wymienionych miastach wiąże się z dużą różnorodnością branż przemysłowych występujących w tych ośrodkach. Kolejnymi ośrodkami przetwórstwa przemysłowego są Gliwice, Sosnowiec i Dąbrowa Górnicza, Tychy, Zabrze i Żywiec. W granicach od 5000 do 10000 osób pracuje w działalności produkcyjnej w Bytomiu, Chorzowie, Czechowicach-Dziedzicach, Myszkowie, Raciborzu, Rudzie Śląskiej, Rybniku, Siemianowicach Śląskich, Tarnowskich Górach i Zawierciu (ryc. 2).		Przetwórstwo przemysłowe jest tą sekcją przemysłu, która występuje we wszystkich gminach zarówno wiejskich, jak i miejskich województwa śląskiego. Rozpatrując strukturę przestrzenną należy zwrócić uwagę na olbrzymie zróżnicowanie wielkości ośrodków według liczby pracujących, zarówno wśród gmin wiejskich, jak i miejskich. Największymi ośrodkami, w których pracuje powyżej 30 tys. osób, są: Katowice, Częstochowa oraz Bielsko-Biała. Tak duże skupienie pracujących w tej sekcji, w wymienionych miastach wiąże się z dużą różnorodnością branż przemysłowych występujących w tych ośrodkach. Kolejnymi ośrodkami przetwórstwa przemysłowego są Gliwice, Sosnowiec i Dąbrowa Górnicza, Tychy, Zabrze i Żywiec. W granicach od 5000 do 10000 osób pracuje w działalności produkcyjnej w Bytomiu, Chorzowie, Czechowicach-Dziedzicach, Myszkowie, Raciborzu, Rudzie Śląskiej, Rybniku, Siemianowicach Śląskich, Tarnowskich Górach i Zawierciu (ryc. 2).

	Działalność produkcyjna rozwijana jest także na obszarach gmin wiejskich. Największymi ośrodkami są gminy: [[Poczesna]], Jasienica i Rędziny, w których liczba pracujących kształtuje się od 2,0 do 2,3 tys. osób. Natomiast najmniej osób tj. w przedziale 40-80 osób pracuje w działalności produkcyjnej w gminach wiejskich: [[Irządze]], [[Koniecpol]], [[Kornowac]], [[Koszarawa], [[Lelów]], [[Boronów]], [[Rudziniec]], [[Starcza]].		Działalność produkcyjna rozwijana jest także na obszarach gmin wiejskich. Największymi ośrodkami są gminy: [[Poczesna]], Jasienica i Rędziny, w których liczba pracujących kształtuje się od 2,0 do 2,3 tys. osób. Natomiast najmniej osób tj. w przedziale 40-80 osób pracuje w działalności produkcyjnej w gminach wiejskich: [[Irządze]], [[Koniecpol]], [[Kornowac]], [[Koszarawa]], [[Lelów]], [[Boronów]], [[Rudziniec]], [[Starcza]].

	===Wytwarzanie i zaopatrywanie w energię elektryczną, gaz i wodę===		===Wytwarzanie i zaopatrywanie w energię elektryczną, gaz i wodę===

Praktykant o 06:28, 28 lut 2017

2017-02-28T06:28:32Z

← poprzednia wersja		Wersja z 08:28, 28 lut 2017
Linia 2:		Linia 2:
	[[Kategoria:Indeks haseł – alfabetyczny]]		[[Kategoria:Indeks haseł – alfabetyczny]]
	[[Kategoria:Tom 1 (2014)]]		[[Kategoria:Tom 1 (2014)]]
	Autor: [[dr hab. ~~prof. UŚ~~ Maria Tkocz]]		Autor: [[prof UŚ dr hab. Maria Tkocz]]
	::::::::::::::::::::::::: ENCYKLOPEDIA WOJEWÓDZTWA ŚLĄSKIEGO		::::::::::::::::::::::::: ENCYKLOPEDIA WOJEWÓDZTWA ŚLĄSKIEGO
	::::::::::::::::::::::::: [[ENCYKLOPEDIA WOJEWÓDZTWA ŚLĄSKIEGO Tom 1 (2014)\|TOM: 1 (2014)]]		::::::::::::::::::::::::: [[ENCYKLOPEDIA WOJEWÓDZTWA ŚLĄSKIEGO Tom 1 (2014)\|TOM: 1 (2014)]]

Garbaczm o 13:57, 9 mar 2016

2016-03-09T13:57:44Z

← poprzednia wersja		Wersja z 15:57, 9 mar 2016
Linia 11:		Linia 11:
	==Przemysł województwa śląskiego na tle kraju==		==Przemysł województwa śląskiego na tle kraju==

	[[Województwo śląskie ~~(III RP)~~\|Województwo śląskie]] należy do najlepiej rozwiniętych województw w Polsce. Jego udział w tworzeniu produktu krajowego brutto w 2011 wynosił 13,0% i ustępował jedynie mazowieckiemu (22,3%). Sytuacja ta nie uległa zmianie od momentu wprowadzenia nowego podziału administracyjnego (1999). Również pod względem ogólnej liczby pracujących, która w roku 2011, wyniosła 1648,1 tys. osób, co stanowiło 11,8% pracujących w Polsce, województwo śląskie ustępowało jedynie mazowieckiemu (16,2%)<ref>Rocznik Statystyczny Województw 2012, wyd. GUS, Warszawa.</ref>.		[[Województwo śląskie\|Województwo śląskie]] należy do najlepiej rozwiniętych województw w Polsce. Jego udział w tworzeniu produktu krajowego brutto w 2011 wynosił 13,0% i ustępował jedynie mazowieckiemu (22,3%). Sytuacja ta nie uległa zmianie od momentu wprowadzenia nowego podziału administracyjnego (1999). Również pod względem ogólnej liczby pracujących, która w roku 2011, wyniosła 1648,1 tys. osób, co stanowiło 11,8% pracujących w Polsce, województwo śląskie ustępowało jedynie mazowieckiemu (16,2%)<ref>Rocznik Statystyczny Województw 2012, wyd. GUS, Warszawa.</ref>.

	Spośród wszystkich województw w Polsce, województwo śląskie wyróżnia się najwyższą liczbą zatrudnionych w przemyśle, która w roku 2011 wynosiła 472,7 tys. osób, co stanowiło 17,4% zatrudnionych w przemyśle Polski. W przeliczeniu na 1000 mieszkańców, wskaźnik ten wyniósł 102, co stawia województwo śląskie na pierwszym miejscu w kraju. Województwo śląskie należy również do czołówki (drugie miejsce po województwie mazowieckim) pod względem wielkości produkcji sprzedanej przemysłu, która w 2011 roku wynosiła 207,0 mld zł tj. 18,2% produkcji przemysłowej Polski. Także pod względem nakładów inwestycyjnych na przemysł województwo zajmuje pierwsze miejsce wśród województw z wartością 13,5 mld zł, co stanowiło 17,6% nakładów na przemysł w Polsce. Również najwyższa była wartość brutto środków trwałych w przemyśle województwa śląskiego stanowiąca 18,0% ogólnej wartości brutto środków trwałych przemysłu Polski<ref>Rocznik Statystyczny Rzeczpospolitej Polskiej, wyd. GUS, Warszawa 2012.</ref>. Przedstawione mierniki wskazują, że województwo śląskie jest najsilniej uprzemysłowionym regionem w Polsce, a proces jego intensywnej industrializacji trwa nieprzerwanie od końca XVIII wieku. W procesie rozwoju przemysłu wykształciły się na obszarze Śląskiego cztery okręgi przemysłowe: [[Częstochowski Okręg Przemysłowy\|częstochowski]], [[Górnośląski Okręg Przemysłowy\|górnośląski]], [[Rybnicki Okręg Węglowy\|rybnicki]] i [[Bielski Okręg Przemysłowy\|bielski]]<ref>M. Grabania, Regiony przemysłowe województwa katowickiego, wyd. Śląsk, Katowice 1963.</ref>. Dominowały w nich tradycyjne gałęzie przemysłu (tab. 1).		Spośród wszystkich województw w Polsce, województwo śląskie wyróżnia się najwyższą liczbą zatrudnionych w przemyśle, która w roku 2011 wynosiła 472,7 tys. osób, co stanowiło 17,4% zatrudnionych w przemyśle Polski. W przeliczeniu na 1000 mieszkańców, wskaźnik ten wyniósł 102, co stawia województwo śląskie na pierwszym miejscu w kraju. Województwo śląskie należy również do czołówki (drugie miejsce po województwie mazowieckim) pod względem wielkości produkcji sprzedanej przemysłu, która w 2011 roku wynosiła 207,0 mld zł tj. 18,2% produkcji przemysłowej Polski. Także pod względem nakładów inwestycyjnych na przemysł województwo zajmuje pierwsze miejsce wśród województw z wartością 13,5 mld zł, co stanowiło 17,6% nakładów na przemysł w Polsce. Również najwyższa była wartość brutto środków trwałych w przemyśle województwa śląskiego stanowiąca 18,0% ogólnej wartości brutto środków trwałych przemysłu Polski<ref>Rocznik Statystyczny Rzeczpospolitej Polskiej, wyd. GUS, Warszawa 2012.</ref>. Przedstawione mierniki wskazują, że województwo śląskie jest najsilniej uprzemysłowionym regionem w Polsce, a proces jego intensywnej industrializacji trwa nieprzerwanie od końca XVIII wieku. W procesie rozwoju przemysłu wykształciły się na obszarze Śląskiego cztery okręgi przemysłowe: [[Częstochowski Okręg Przemysłowy\|częstochowski]], [[Górnośląski Okręg Przemysłowy\|górnośląski]], [[Rybnicki Okręg Węglowy\|rybnicki]] i [[Bielski Okręg Przemysłowy\|bielski]]<ref>M. Grabania, Regiony przemysłowe województwa katowickiego, wyd. Śląsk, Katowice 1963.</ref>. Dominowały w nich tradycyjne gałęzie przemysłu (tab. 1).

Garbaczm o 12:53, 9 mar 2016

2016-03-09T12:53:32Z

← poprzednia wersja		Wersja z 14:53, 9 mar 2016
Linia 1:		Linia 1:
	[[Kategoria:Geografia]]		[[Kategoria:Geografia]]
			[[Kategoria:Indeks haseł – alfabetyczny]]
			[[Kategoria:Tom 1 (2014)]]
	Autor: [[dr hab. prof. UŚ Maria Tkocz]]		Autor: [[dr hab. prof. UŚ Maria Tkocz]]
	::::::::::::::::::::::::: ENCYKLOPEDIA WOJEWÓDZTWA ŚLĄSKIEGO		::::::::::::::::::::::::: ENCYKLOPEDIA WOJEWÓDZTWA ŚLĄSKIEGO

Garbaczm: /* Bibliografia */

2015-08-28T11:50:42Z

Bibliografia

Garbaczm o 11:45, 28 sie 2015

2015-08-28T11:45:04Z

← poprzednia wersja		Wersja z 13:45, 28 sie 2015
Linia 115:		Linia 115:
	==Rozwój sektora prywatnego==		==Rozwój sektora prywatnego==

	Ważnym elementem przekształceń struktury przemysłu jest rozwój sektora prywatnego, w którym istotną rolę odgrywa indywidualna działalność gospodarcza. Obszerniejsze i porównywalne informacje statystyczne, na podstawie których można scharakteryzować przebieg tego procesu w woj. śląskim można znaleźć w oficjalnej statystyce od 1992 roku. Informacje te są jednak niepełne, nie zawierają bowiem danych odnoszących się do liczby pracujących, toteż analiza dotyczy jedynie rozwoju ilościowego. Dynamiczny wzrost liczby podmiotów gospodarki narodowej zarejestrowanych w systemie regon obserwowany jest do dziś. W ~~2000r.~~ zarejestrowano w województwie 385,4 tys. podmiotów, w 2011 roku 443,4 tys., czyli o 15% więcej. Wśród podmiotów gospodarki narodowej największą grupę stanowią osoby fizyczne prowadzące działalność gospodarczą. Udział tej grupy wśród podmiotów ogółem w województwie wyniósł 75% w ~~2011r.~~ z liczbą 331,7 tys. podmiotów. W przemyśle zarejestrowanych było zaledwie 44,2 tys. jednostek czyli 10% ogółem podmiotów, w tym wśród osób fizycznych prowadzących działalność gospodarczą udział przemysłu był minimalnie niższy i wyniósł 9,9%. Udział podmiotów reprezentowanych przez przemysł jest stosunkowo niewielki w porównaniu z innymi sekcjami. Podmioty gospodarcze zarejestrowane w przemyśle należały w 95% do sekcji przetwórstwo przemysłowe. Znacząca większość wśród nich - sięgającą 75,5%, to osoby fizyczne prowadzące działalność gospodarczą. Są one zazwyczaj poddostawcami dla dużych firm, bądź producentami artykułów o przeznaczeniu rynkowym. Często jednak nie są w stanie sprostać oczekiwaniom rynkowym i zaprzestają działalności. Oprócz tego w województwie funkcjonuje nadal 9 przedsiębiorstw państwowych w sekcji przetwórstwo przemysłowe.		Ważnym elementem przekształceń struktury przemysłu jest rozwój sektora prywatnego, w którym istotną rolę odgrywa indywidualna działalność gospodarcza. Obszerniejsze i porównywalne informacje statystyczne, na podstawie których można scharakteryzować przebieg tego procesu w woj. śląskim można znaleźć w oficjalnej statystyce od 1992 roku. Informacje te są jednak niepełne, nie zawierają bowiem danych odnoszących się do liczby pracujących, toteż analiza dotyczy jedynie rozwoju ilościowego. Dynamiczny wzrost liczby podmiotów gospodarki narodowej zarejestrowanych w systemie regon obserwowany jest do dziś. W 2000 roku zarejestrowano w województwie 385,4 tys. podmiotów, w 2011 roku 443,4 tys., czyli o 15% więcej. Wśród podmiotów gospodarki narodowej największą grupę stanowią osoby fizyczne prowadzące działalność gospodarczą. Udział tej grupy wśród podmiotów ogółem w województwie wyniósł 75% w roku 2011 z liczbą 331,7 tys. podmiotów. W przemyśle zarejestrowanych było zaledwie 44,2 tys. jednostek czyli 10% ogółem podmiotów, w tym wśród osób fizycznych prowadzących działalność gospodarczą udział przemysłu był minimalnie niższy i wyniósł 9,9%. Udział podmiotów reprezentowanych przez przemysł jest stosunkowo niewielki w porównaniu z innymi sekcjami. Podmioty gospodarcze zarejestrowane w przemyśle należały w 95% do sekcji przetwórstwo przemysłowe. Znacząca większość wśród nich - sięgającą 75,5%, to osoby fizyczne prowadzące działalność gospodarczą. Są one zazwyczaj poddostawcami dla dużych firm, bądź producentami artykułów o przeznaczeniu rynkowym. Często jednak nie są w stanie sprostać oczekiwaniom rynkowym i zaprzestają działalności. Oprócz tego w województwie funkcjonuje nadal 9 przedsiębiorstw państwowych w sekcji przetwórstwo przemysłowe.

	W przemyśle województwa funkcjonuje także 1508 spółek z udziałem kapitału zagranicznego. Stanowią one czwartą część spółek z kapitałem zagranicznym zarejestrowanych w województwie śląskim. Największa grupę reprezentuje przetwórstwo przemysłowe 1368 (tab. 7).		W przemyśle województwa funkcjonuje także 1508 spółek z udziałem kapitału zagranicznego. Stanowią one czwartą część spółek z kapitałem zagranicznym zarejestrowanych w województwie śląskim. Największa grupę reprezentuje przetwórstwo przemysłowe 1368 (tab. 7).

	Znaczna część spółek z kapitałem zagranicznym funkcjonuje w ramach Katowickiej Specjalnej Strefy Ekonomicznej, powołanej do życia rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 18.06.1996 r., (jako trzecią w kraju) z zakładanym okresem działalności wynoszącym 20 lat. W momencie powstania obejmowała ona 828 ha i od początku założono jej rozproszony charakter. Wynikał on z jednej strony z powołania czterech podstref: gliwickiej, jastrzębsko-żorskiej, sosnowiecko-dąbrowskiej i tyskiej - w różnych częściach województwa, a z drugiej strony z faktu, że na każdą z podstref składało się co najmniej kilka obszarów położonych często w kilku gminach. Od momentu utworzenia do roku 2012 jej powierzchnia wzrosła ponad 2-krotnie i obejmuje 2000 ha. Tylko na terenie województwa śląskiego zlokalizowana jest w 21 gminach, na ponad 50 obszarach. Do ~~2012r.~~ zainwestowano tu 17,395 mld zł i stworzono 49,9 tys. miejsc pracy.		Znaczna część spółek z kapitałem zagranicznym funkcjonuje w ramach [[Katowicka Specjalna Strefa Ekonomiczna\|Katowickiej Specjalnej Strefy Ekonomicznej]], powołanej do życia rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 18.06.1996 r., (jako trzecią w kraju) z zakładanym okresem działalności wynoszącym 20 lat. W momencie powstania obejmowała ona 828 ha i od początku założono jej rozproszony charakter. Wynikał on z jednej strony z powołania czterech podstref: gliwickiej, jastrzębsko-żorskiej, sosnowiecko-dąbrowskiej i tyskiej - w różnych częściach województwa, a z drugiej strony z faktu, że na każdą z podstref składało się co najmniej kilka obszarów położonych często w kilku gminach. Od momentu utworzenia, do roku 2012, jej powierzchnia wzrosła ponad 2-krotnie i obejmuje 2000 ha. Tylko na terenie województwa śląskiego zlokalizowana jest w 21 gminach, na ponad 50 obszarach. Do 2012 roku, zainwestowano tu 17,395 mld zł i stworzono 49,9 tys. miejsc pracy.
	[[Plik:Tab.7.png\|500px\|thumb\|right\|Tab. 7. Podmioty gospodarki narodowej zarejestrowane w rejestrze REGON w przemyśle województwa śląskiego w 2011, łącznie z sekcją „Dostawa wody; gospodarowanie ściekami i odpadami, rekultywacja” (Źródło: opracowanie własne na podstawie: Rocznika Statystycznego Województwa Śląskiego~~. 2012. Urząd Statystyczny~~, Katowice).]]		[[Plik:Tab.7.png\|500px\|thumb\|right\|Tab. 7. Podmioty gospodarki narodowej zarejestrowane w rejestrze REGON w przemyśle województwa śląskiego w 2011, łącznie z sekcją „Dostawa wody; gospodarowanie ściekami i odpadami, rekultywacja” (Źródło: opracowanie własne na podstawie: Rocznika Statystycznego Województwa Śląskiego, Katowice 2012).]]

	Aktualnie w KSSE działalność prowadzą 192 zakłady. Najwięcej zakładów, ponad 50 zlokalizowanych jest w podstrefach: tyskiej i gliwickiej. Biorąc pod uwagę strukturę branżową zakładów to wyraźnie widać motoryzacyjną specjalizację strefy, gdyż z tym przemysłem związane są 43 zakłady czyli 62% inwestycji. Ta specjalizacja odzwierciedla się również w przedstawionej wcześniej strukturze pracujących i produkcji sprzedanej przemysłu województwa. Większe znaczenie mają jeszcze 3 branże – wyrobów ze szkła, budowlana i metalowa.		Aktualnie w KSSE działalność prowadzą 192 zakłady. Najwięcej zakładów, ponad 50 zlokalizowanych jest w podstrefach: tyskiej i gliwickiej. Biorąc pod uwagę strukturę branżową zakładów to wyraźnie widać motoryzacyjną specjalizację strefy, gdyż z tym przemysłem związane są 43 zakłady czyli 62% inwestycji. Ta specjalizacja odzwierciedla się również w przedstawionej wcześniej strukturze pracujących i produkcji sprzedanej przemysłu województwa. Większe znaczenie mają jeszcze 3 branże – wyrobów ze szkła, budowlana i metalowa.

	Powstałe zakłady to inwestycje kapitału reprezentującego kilkanaście państw, z czego największe nakłady finansowe pochodzą z USA (31%). Znaczącymi inwestorami w strefie są ponadto firmy pochodzące z Włoch, Niemiec, Japonii i Polski. KSSE jest najlepiej zagospodarowaną strefą w Polsce i dalej się rozwija. W 2012 r. wydano tu 22 nowe zezwolenia na działalność i zainwestowano 1,4 mld zł co było najlepszym rezultatem wśród specjalnych stref ekonomicznych w Polsce<ref>~~Sitek~~ S., ~~Kłosowski~~ F., ~~Kurpanik~~ M., ~~Petryszyn~~ J., ~~Pytel~~ S., Runge A, ~~Runge~~ J., ~~Spórna~~ T., Zuzańska-Żyśko ~~E., 2013~~, Społeczno-gospodarcze oraz przestrzenne kierunki zmian regionalnego oraz lokalnych rynków pracy województwa śląskiego, ~~Uniwersytet Śląski~~, Sosnowiec 2013, s.150-162.</ref>.		Powstałe zakłady to inwestycje kapitału reprezentującego kilkanaście państw, z czego największe nakłady finansowe pochodzą z USA (31%). Znaczącymi inwestorami w strefie są ponadto firmy pochodzące z Włoch, Niemiec, Japonii i Polski. KSSE jest najlepiej zagospodarowaną strefą w Polsce i dalej się rozwija. W 2012 roku wydano tu 22 nowe zezwolenia na działalność i zainwestowano 1,4 mld zł co było najlepszym rezultatem wśród specjalnych stref ekonomicznych w Polsce<ref>S. Sitek, F. Kłosowski, M. Kurpanik, J. Petryszyn, S. Pytel, A. Runge, J. Runge, T. Spórna, E. Zuzańska-Żyśko, Społeczno-gospodarcze oraz przestrzenne kierunki zmian regionalnego oraz lokalnych rynków pracy województwa śląskiego, wyd. UŚ, Sosnowiec 2013, s. 150-162.</ref>.

	==Struktura przestrzenna przemysłu==		==Struktura przestrzenna przemysłu==
Linia 131:		Linia 131:
	[[Plik:Ryc.4.png\|300px\|thumb\|left\|Ryc. 4. Pracujący w przemyśle w gminach miejskich i wiejskich województwa śląskiego (Źródło: Opracowanie własne).]]		[[Plik:Ryc.4.png\|300px\|thumb\|left\|Ryc. 4. Pracujący w przemyśle w gminach miejskich i wiejskich województwa śląskiego (Źródło: Opracowanie własne).]]

	Jest to obszar określany jako Górnośląski Okręg Przemysłowy, skupiający największe ośrodki przemysłowe województwa, takie jak: Katowice, Gliwice, Zabrze, Bytom, Rudę Śląską, Chorzów, Siemianowice Śląskie, Tychy, Sosnowiec, Dąbrowę Górniczą, Tarnowskie Góry oraz nieco mniejsze jak: Mysłowice, Jaworzno, Będzin, Piekary Śląskie, Mikołów. Decyduje o tym wysoka liczba pracujących w przemyśle. O wysokiej koncentracji pracujących w okolicach Rybnika (Rybnicki Okręg Przemysłowa) decyduje wysoka liczba pracujących w przede wszystkim w górnictwie. W części północnej, w Częstochowskim Okręgu Przemysłowym oraz w części południowej – w Bielskim Okręgu Przemysłowym – dobrze rozwinięte są głównie dwie sekcje przemysłu tj. przetwórstwo przemysłowe oraz wytwarzanie i zaopatrywanie w energię elektryczną, gaz i wodę. Ważnymi ośrodkami przemysłowymi są także miasta Racibórz, Żywiec, Zawiercie. W świetle analizy liczby pracujących w przemyśle należy stwierdzić trwałość wykształconej w przeszłości struktury przestrzennej przemysłu<ref>~~Tkocz~~ M., Restrukturyzacja przemysłu regionu tradycyjnego, ~~Wydawnictwo Uniwersytetu Śląskiego~~ , Katowice 2001, s. 210-218.</ref>.Nastąpił jednak spadek natężenia działalności produkcyjnej w tradycyjnych, dotychczasowych ośrodkach oraz rozwój wielu nowych, małych ośrodków (ryc. 4).		Jest to obszar określany jako Górnośląski Okręg Przemysłowy, skupiający największe ośrodki przemysłowe województwa, takie jak: Katowice, Gliwice, Zabrze, Bytom, Rudę Śląską, Chorzów, Siemianowice Śląskie, Tychy, Sosnowiec, Dąbrowę Górniczą, Tarnowskie Góry oraz nieco mniejsze jak: [[Mysłowice\|Mysłowice]], Jaworzno, [[Będzin\|Będzin]], Piekary Śląskie, Mikołów. Decyduje o tym wysoka liczba pracujących w przemyśle. O wysokiej koncentracji pracujących w okolicach Rybnika (Rybnicki Okręg Przemysłowa) decyduje wysoka liczba pracujących w przede wszystkim w górnictwie. W części północnej, w Częstochowskim Okręgu Przemysłowym oraz w części południowej – w Bielskim Okręgu Przemysłowym – dobrze rozwinięte są głównie dwie sekcje przemysłu tj. przetwórstwo przemysłowe oraz wytwarzanie i zaopatrywanie w energię elektryczną, gaz i wodę. Ważnymi ośrodkami przemysłowymi są także miasta Racibórz, Żywiec, Zawiercie. W świetle analizy liczby pracujących w przemyśle należy stwierdzić trwałość wykształconej w przeszłości struktury przestrzennej przemysłu<ref>M. Tkocz, Restrukturyzacja przemysłu regionu tradycyjnego, wyd. UŚ, Katowice 2001, s. 210-218.</ref>.Nastąpił jednak spadek natężenia działalności produkcyjnej w tradycyjnych, dotychczasowych ośrodkach oraz rozwój wielu nowych, małych ośrodków (ryc. 4).

Garbaczm o 11:27, 28 sie 2015

2015-08-28T11:27:01Z

← poprzednia wersja		Wersja z 13:27, 28 sie 2015
Linia 91:		Linia 91:
	Do licznej grupy producentów artykułów spożywczych, rozproszonych w całym województwie, należą spółdzielnie produkujące przetwory mleczne. Duże zakłady tej branży znajdują się między innymi w Raciborzu, Sosnowcu, [[Żywiec\|Żywcu]], [[Bieruń\|Bieruniu]] (firma „Danone”). Duży zakład produkujący sery, głównie topione, „Sertop” znajduje się w Tychach. Ważnym ośrodkiem przemysłu spożywczego jest Ustroń, w którym w 1990 roku, rozpoczęła działalność firma „Mokate” specjalizująca się w produkcji kawy, herbaty, czekolady do picia oraz śmietanki do kawy. Drugi zakład tej firmy wybudowano w latach 2000-2005 na obszarze wchodzącym w skład Katowickiej Specjalnej Strefy Ekonomicznej.		Do licznej grupy producentów artykułów spożywczych, rozproszonych w całym województwie, należą spółdzielnie produkujące przetwory mleczne. Duże zakłady tej branży znajdują się między innymi w Raciborzu, Sosnowcu, [[Żywiec\|Żywcu]], [[Bieruń\|Bieruniu]] (firma „Danone”). Duży zakład produkujący sery, głównie topione, „Sertop” znajduje się w Tychach. Ważnym ośrodkiem przemysłu spożywczego jest Ustroń, w którym w 1990 roku, rozpoczęła działalność firma „Mokate” specjalizująca się w produkcji kawy, herbaty, czekolady do picia oraz śmietanki do kawy. Drugi zakład tej firmy wybudowano w latach 2000-2005 na obszarze wchodzącym w skład Katowickiej Specjalnej Strefy Ekonomicznej.

	Tradycyjnym ośrodkiem produkcji słodyczy, zwłaszcza znanych Prince Polo jest Cieszyn, a także Skoczów (Trumph Mauxion Chocolates Sp. z o.o.) i Racibórz („Mieszko”). W całym regionie można spotkać drobne zakłady cukiernicze i piekarnicze starające się pozyskać klientów nie tylko z najbliższej okolicy.		Tradycyjnym ośrodkiem produkcji słodyczy, zwłaszcza znanych Prince Polo jest Cieszyn, a także [[Skoczów]] (Trumph Mauxion Chocolates Sp. z o.o.) i Racibórz („Mieszko”). W całym regionie można spotkać drobne zakłady cukiernicze i piekarnicze starające się pozyskać klientów nie tylko z najbliższej okolicy.

	Ważnym rodzajem działalności rozwijającym się z różnym natężeniem na obszarze całego województwa jest przetwórstwo rolno-spożywcze. Szczególnie dużo firm działa w rejonie Częstochowy oraz w powiecie kłobuckim. Są to przeważnie zakłady przetwórstwa warzywnego oraz wytwórnie octu spirytusowego, przypraw lub różnych komponentów do napojów. Liczna grupa zajmuje się produkcją makaronu oraz przetwórstwem mięsa. Obecnie z produkcji makaronu znane są wytwórnie zlokalizowane w gminie Rędziny koło Częstochowy i w Czańcu koło Bielska-Białej.		Ważnym rodzajem działalności rozwijającym się z różnym natężeniem na obszarze całego województwa jest przetwórstwo rolno-spożywcze. Szczególnie dużo firm działa w rejonie Częstochowy oraz w powiecie kłobuckim. Są to przeważnie zakłady przetwórstwa warzywnego oraz wytwórnie octu spirytusowego, przypraw lub różnych komponentów do napojów. Liczna grupa zajmuje się produkcją makaronu oraz przetwórstwem mięsa. Obecnie z produkcji makaronu znane są wytwórnie zlokalizowane w gminie [[Rędziny]] koło Częstochowy i w [[Czaniec\|Czańcu]] koło Bielska-Białej.
	[[Plik:Ryc.2.png\|300px\|thumb\|left\|Ryc. 2. Największe ośrodki przetwórstwa przemysłowego w województwie śląskim (Źródło: Opracowanie własne).]]		[[Plik:Ryc.2.png\|300px\|thumb\|left\|Ryc. 2. Największe ośrodki przetwórstwa przemysłowego w województwie śląskim (Źródło: Opracowanie własne).]]

	Przetwórstwo przemysłowe jest tą sekcją przemysłu, która występuje we wszystkich gminach zarówno wiejskich, jak i miejskich województwa śląskiego. Rozpatrując strukturę przestrzenną należy zwrócić uwagę na olbrzymie zróżnicowanie wielkości ośrodków według liczby pracujących, zarówno wśród gmin wiejskich, jak i miejskich. Największymi ośrodkami, w których pracuje powyżej 30 tys. osób, są: Katowice, Częstochowa oraz Bielsko-Biała. Tak duże skupienie pracujących w tej sekcji, w wymienionych miastach wiąże się z dużą różnorodnością branż przemysłowych występujących w tych ośrodkach. Kolejnymi ośrodkami przetwórstwa przemysłowego są Gliwice, Sosnowiec i Dąbrowa Górnicza, Tychy, Zabrze i Żywiec. W granicach od 5000 do 10000 osób pracuje w działalności produkcyjnej w Bytomiu, Chorzowie, Czechowicach-Dziedzicach, Myszkowie, Raciborzu, Rudzie Śląskiej, Rybniku, Siemianowicach Śląskich, Tarnowskich Górach i Zawierciu (ryc. 2).		Przetwórstwo przemysłowe jest tą sekcją przemysłu, która występuje we wszystkich gminach zarówno wiejskich, jak i miejskich województwa śląskiego. Rozpatrując strukturę przestrzenną należy zwrócić uwagę na olbrzymie zróżnicowanie wielkości ośrodków według liczby pracujących, zarówno wśród gmin wiejskich, jak i miejskich. Największymi ośrodkami, w których pracuje powyżej 30 tys. osób, są: Katowice, Częstochowa oraz Bielsko-Biała. Tak duże skupienie pracujących w tej sekcji, w wymienionych miastach wiąże się z dużą różnorodnością branż przemysłowych występujących w tych ośrodkach. Kolejnymi ośrodkami przetwórstwa przemysłowego są Gliwice, Sosnowiec i Dąbrowa Górnicza, Tychy, Zabrze i Żywiec. W granicach od 5000 do 10000 osób pracuje w działalności produkcyjnej w Bytomiu, Chorzowie, Czechowicach-Dziedzicach, Myszkowie, Raciborzu, Rudzie Śląskiej, Rybniku, Siemianowicach Śląskich, Tarnowskich Górach i Zawierciu (ryc. 2).

	Działalność produkcyjna rozwijana jest także na obszarach gmin wiejskich. Największymi ośrodkami są gminy: Poczesna, Jasienica i Rędziny, w których liczba pracujących kształtuje się od 2,0 do 2,3 tys. osób. Natomiast najmniej osób tj. w przedziale 40-80 osób pracuje w działalności produkcyjnej w gminach wiejskich: Irządze, Koniecpol, Kornowac, Koszarawa, Lelów, Boronów, Rudziniec, Starcza.		Działalność produkcyjna rozwijana jest także na obszarach gmin wiejskich. Największymi ośrodkami są gminy: [[Poczesna]], Jasienica i Rędziny, w których liczba pracujących kształtuje się od 2,0 do 2,3 tys. osób. Natomiast najmniej osób tj. w przedziale 40-80 osób pracuje w działalności produkcyjnej w gminach wiejskich: [[Irządze]], [[Koniecpol]], [[Kornowac]], [[Koszarawa], [[Lelów]], [[Boronów]], [[Rudziniec]], [[Starcza]].

	===Wytwarzanie i zaopatrywanie w energię elektryczną, gaz i wodę===		===Wytwarzanie i zaopatrywanie w energię elektryczną, gaz i wodę===

Garbaczm o 11:23, 28 sie 2015

2015-08-28T11:23:38Z

Garbaczm: /* Przetwórstwo przemysłowe */

2015-08-28T11:16:55Z

Przetwórstwo przemysłowe

← poprzednia wersja		Wersja z 13:16, 28 sie 2015
Linia 74:		Linia 74:
	[[Plik:Tab.5.png\|500px\|thumb\|right\|Tab. 5. Największe przedsiębiorstwa przemysłu samochodowego województwa śląskiego. (Źródło: Lista 500 – Polityka 2013).]]		[[Plik:Tab.5.png\|500px\|thumb\|right\|Tab. 5. Największe przedsiębiorstwa przemysłu samochodowego województwa śląskiego. (Źródło: Lista 500 – Polityka 2013).]]

	Największymi ośrodkami przemysłu samochodowego są Tychy, Gliwice, Bielsko-Biała. W ~~2006r.~~ ok. 51% samochodów wyprodukował w Polsce „Fiat” w zakładzie w Tychach i ok. 27% „General Motors” reprezentowany przez zakład „Opel Polska”.		Największymi ośrodkami przemysłu samochodowego są [Tychy]], Gliwice, [[Bielsko-Biała]]. W 2006 roku, ok. 51% samochodów wyprodukował w Polsce „Fiat” w zakładzie w Tychach i ok. 27% „General Motors” reprezentowany przez zakład „Opel Polska”.

	Drugie miejsce pod względem wielkości produkcji sprzedanej w województwie śląskim zajmuje produkcja metali i wyrobów z metalu, której udział w produkcji sprzedanej wyniósł w ~~2011r.~~ 21,9% a w strukturze pracujących 15,3% (tab. 3 i 4). W tej grupie czołową pozycję zajmują producenci związani z hutnictwem żelaza wytwarzający m.in. surówkę, stal, wyroby walcowane, a także firmy przetwarzające te produkty. Największym producentem zarówno w Polsce, jak i w województwie śląskim jest „Arcelor Mittal”. Na obszarze województwa śląskiego zlokalizowane są cztery huty należące do tego producenta. Są to: pochodząca z lat 70. XX wieku największa w regionie huta „Katowice” w Dąbrowie Górniczej, huta „Cedler” w Sosnowcu, której początek działalności przypada na rok 1902, huta „Florian” w Świętochłowicach powstała w ~~1828r.~~ oraz huta „Królewska” w Chorzowie, której geneza sięga 1798r. Oprócz nich do spółki „Arcelor Mittal” należy huta w Krakowie (dawniej im. Lenina, później Sendzimira) oraz huta w Warszawie. Produkcją różnorodnych wyrobów hutniczych jak: szyny kolejowe, taśmy, blachy stalowe, pręty i druty zbrojeniowe, rury, obręcze, żelazostopy zajmują się także inni producenci w województwie, jak: „CMC Zawiercie” S.A., huta „Bankowa” w Dąbrowie Górniczej, „ISD Huta Częstochowa”, huta „Batory” w Chorzowie, huta „Łabędy” w Gliwicach, huta „Łaziska” w Łaziskach Górnych, huta „Pokój” w Rudzie Śląskiej oraz Walcownia Metali „Dziedzice” w Czechowicach-Dziedzicach. Producentów metali reprezentują także zakłady zajmujące się przetwórstwem metali nieżelaznych jak Huta Cynku „Miasteczko Śląskie” i Z.M. „Silesia” w Katowicach (tab. 6). Niektóre huty zostały zlikwidowane bądź znajdują się w stanie upadłości. Do takich należy huta „1-go Maja” w Gliwicach, huta „Zygmunt” w Bytomiu, huta „Jedność” w Siemianowicach, huta „Baildon” w Katowicach, huta „Buczek” w Sosnowcu. Zlikwidowano również, zlokalizowaną w centrum regionu, czyli w Katowicach-Szopienicach hutę metali nieżelaznych.		Drugie miejsce pod względem wielkości produkcji sprzedanej w województwie śląskim zajmuje produkcja metali i wyrobów z metalu, której udział w produkcji sprzedanej wyniósł w roku 2011, 21,9% a w strukturze pracujących 15,3% (tab. 3 i 4). W tej grupie czołową pozycję zajmują producenci związani z hutnictwem żelaza wytwarzający m.in. surówkę, stal, wyroby walcowane, a także firmy przetwarzające te produkty. Największym producentem zarówno w Polsce, jak i w województwie śląskim jest „Arcelor Mittal”. Na obszarze województwa śląskiego zlokalizowane są cztery huty należące do tego producenta. Są to: pochodząca z lat 70. XX wieku największa w regionie huta „Katowice” w Dąbrowie Górniczej, huta „Cedler” w Sosnowcu, której początek działalności przypada na rok 1902, huta „Florian” w [[Świętochłowice\|Świętochłowicach]] powstała w 1828 roku, oraz huta „Królewska” w Chorzowie, której geneza sięga 1798r. Oprócz nich do spółki „Arcelor Mittal” należy huta w Krakowie (dawniej im. Lenina, później Sendzimira) oraz huta w Warszawie. Produkcją różnorodnych wyrobów hutniczych jak: szyny kolejowe, taśmy, blachy stalowe, pręty i druty zbrojeniowe, rury, obręcze, żelazostopy zajmują się także inni producenci w województwie, jak: „CMC Zawiercie” S.A., huta „Bankowa” w Dąbrowie Górniczej, „ISD Huta Częstochowa”, huta „Batory” w Chorzowie, huta „Łabędy” w Gliwicach, huta „Łaziska” w Łaziskach Górnych, huta „Pokój” w Rudzie Śląskiej oraz Walcownia Metali „Dziedzice” w Czechowicach-Dziedzicach. Producentów metali reprezentują także zakłady zajmujące się przetwórstwem metali nieżelaznych jak Huta Cynku „Miasteczko Śląskie” i Z.M. „Silesia” w Katowicach (tab. 6). Niektóre huty zostały zlikwidowane bądź znajdują się w stanie upadłości. Do takich należy huta „1-go Maja” w Gliwicach, huta „Zygmunt” w Bytomiu, huta „Jedność” w Siemianowicach, huta „Baildon” w Katowicach, huta „Buczek” w Sosnowcu. Zlikwidowano również, zlokalizowaną w centrum regionu, czyli w Katowicach-Szopienicach hutę metali nieżelaznych.

	Potrzeby hutnictwa w zakresie dostaw koksu zaspakajają Koksownia „Przyjaźń” w Dąbrowie Górniczej i Kombinat Koksochemiczny Zabrze S.A., „Bo-Carbo” w Bytomiu oraz Koksownia „Częstochowa Nowa”.		Potrzeby hutnictwa w zakresie dostaw koksu zaspakajają Koksownia „Przyjaźń” w Dąbrowie Górniczej i Kombinat Koksochemiczny Zabrze S.A., „Bo-Carbo” w Bytomiu oraz Koksownia „Częstochowa Nowa”.

Garbaczm o 11:15, 28 sie 2015

2015-08-28T11:15:09Z

← poprzednia wersja		Wersja z 13:15, 28 sie 2015
Linia 54:		Linia 54:
	W wyniku dokonanych zmian w skład Katowickiego Holdingu Węglowego S.A. w roku 2011 wchodziły cztery kopalnie: KWK „Murcki-Staszic”, KWK „Mysłowice-Wesoła”, KWK „Wieczorek”, KWK „Wujek”. W kopalniach tych zatrudnionych jest ok. 19 tys. osób. Obszar górniczy Katowickiego Holdingu Węglowego w 2010 roku, wyniósł 175,34 km2, a zasoby operacyjne ok. 540 mln. ton. Roczne wydobycie węgla w roku 2010, wynosiło12,3 mln ton, natomiast dzienne wydobycie ok. 49 tys. ton. Kopalnią o największych zasobach operacyjnych (300,5 mln ton), największym zatrudnieniu (6,5 tys.) i największym wydobyciu rocznym (2010) wynoszącym 4,3 mln ton jest KWK „Murcki-Staszic”, której początki eksploatacji sięgają 1740 roku (kopalnia Murcki). Do najstarszych kopalń Katowickiego Holdingu Węglowego należy także KWK „Wieczorek” założona w roku 1835, której roczne wydobycie wynosi ok. 1,7 mln ton (2010) oraz kopalnia „Mysłowice”, której budowę rozpoczęto w 1837 roku. W roku 2007 została połączona z o wiele młodszą kopalnią „Wesoła”, której początki eksploatacji sięgają 1914 roku. Z końca XIX wieku (1899) pochodzi kopalnia „Wujek” zatrudniająca ok. 4,5 tys. osób i wydobywająca rocznie ok. 2,7 mln ton węgla.		W wyniku dokonanych zmian w skład Katowickiego Holdingu Węglowego S.A. w roku 2011 wchodziły cztery kopalnie: KWK „Murcki-Staszic”, KWK „Mysłowice-Wesoła”, KWK „Wieczorek”, KWK „Wujek”. W kopalniach tych zatrudnionych jest ok. 19 tys. osób. Obszar górniczy Katowickiego Holdingu Węglowego w 2010 roku, wyniósł 175,34 km2, a zasoby operacyjne ok. 540 mln. ton. Roczne wydobycie węgla w roku 2010, wynosiło12,3 mln ton, natomiast dzienne wydobycie ok. 49 tys. ton. Kopalnią o największych zasobach operacyjnych (300,5 mln ton), największym zatrudnieniu (6,5 tys.) i największym wydobyciu rocznym (2010) wynoszącym 4,3 mln ton jest KWK „Murcki-Staszic”, której początki eksploatacji sięgają 1740 roku (kopalnia Murcki). Do najstarszych kopalń Katowickiego Holdingu Węglowego należy także KWK „Wieczorek” założona w roku 1835, której roczne wydobycie wynosi ok. 1,7 mln ton (2010) oraz kopalnia „Mysłowice”, której budowę rozpoczęto w 1837 roku. W roku 2007 została połączona z o wiele młodszą kopalnią „Wesoła”, której początki eksploatacji sięgają 1914 roku. Z końca XIX wieku (1899) pochodzi kopalnia „Wujek” zatrudniająca ok. 4,5 tys. osób i wydobywająca rocznie ok. 2,7 mln ton węgla.

	Katowicki Holding Węglowy wchodzi w skład Katowickiej Grupy Kapitałowej, do której należy także KWK „Kazimierz-Juliusz”, jedyna kopalnia zlokalizowana w Sosnowcu z przewidywaną eksploatacją węgla do 2019 roku. Jej początki sięgają 1874 roku. Większość kopalń holdingu to kopalnie wydobywające węgiel kilkadziesiąt lat, toteż złoża ich są w znacznym stopniu wyczerpane powodując trudności eksploatacyjne i w perspektywie konieczność ich likwidacji.		Katowicki Holding Węglowy wchodzi w skład Katowickiej Grupy Kapitałowej, do której należy także KWK „Kazimierz-Juliusz”, jedyna kopalnia zlokalizowana w [[Sosnowiec\|Sosnowcu]] z przewidywaną eksploatacją węgla do 2019 roku. Jej początki sięgają 1874 roku. Większość kopalń holdingu to kopalnie wydobywające węgiel kilkadziesiąt lat, toteż złoża ich są w znacznym stopniu wyczerpane powodując trudności eksploatacyjne i w perspektywie konieczność ich likwidacji.

	'''Jastrzębska Spółka Węglowa''', której siedziba mieści się w Jastrzębiu-Zdroju została utworzona 1 kwietnia 1993 roku. W jej skład wchodzą 4 kopalnie: KWK „Borynia-Zofiówka-Jastrzębie” w Jastrzębiu-Zdroju, KWK „Krupiński” w Suszcu, KWK „Pniówek” w Pawłowicach oraz najmłodsza kopalnia w Polsce – KWK „Budryk” w Ornontowicach. W 2012r. w kopalniach JSW wydobyto 9,5 mln ton węgla koksowego oraz 4,0 mln ton węgla energetycznego. Spółka zatrudniała w 2012 roku ok. 22 tys. osób.		'''Jastrzębska Spółka Węglowa''', której siedziba mieści się w Jastrzębiu-Zdroju została utworzona 1 kwietnia 1993 roku. W jej skład wchodzą 4 kopalnie: KWK „Borynia-Zofiówka-Jastrzębie” w [[Jastrzębie-Zdrój\|Jastrzębiu-Zdroju]], KWK „Krupiński” w [[Suszec\|Suszcu]], KWK „Pniówek” w [[Pawłowice\|Pawłowicach]] oraz najmłodsza kopalnia w Polsce – KWK „Budryk” w Ornontowicach. W 2012r. w kopalniach JSW wydobyto 9,5 mln ton węgla koksowego oraz 4,0 mln ton węgla energetycznego. Spółka zatrudniała w 2012 roku ok. 22 tys. osób.

	Kopalnia „Zofiówka-Borynia-Jastrzębie” powstała w wyniku połączenia wcześniej istniejących kopalń Zofiówki, Borynii oraz Jas-Mos zlokalizowanych na obszarze Jastrzębia i sąsiednich gmin. Najstarszą spośród wymienionych kopalń jest kopalnia Jas-Mos, której początki eksploatacji sięgają 1955 roku. Budowę kopalni Borynia oraz Zofiówka rozpoczęto w 1962 roku, a w roku 2011 nastąpiło ich połączenie. Natomiast w roku 2013 obie kopalnie połączono z KWK „Jas-Mos”. Kopalnie charakteryzują się wysokim dobowym wydobyciem kształtującym się w granicach 9,5-11 ton na dobę. Kopalnia „Pniówek”, położona na terenie gminy Pawłowice, była budowana w latach 1963-1974. Wyróżnia się zarówno wysokim dobowym wydobyciem, ok. 11,6 tys. ton, jak i dużą głębokością eksploatacji sięgającą 1000 metrów. Początki budowy kopalni „Krupiński” w Suszcu sięgają 1976 roku. Należy ona do kopalń o znacznej głębokości eksploatacji sięgającej 800 metrów, a wydobycie dobowe wynosi ok. 5 tys. ton. Najmłodszą kopalnia Jastrzębskiej Spółki Węglowej jest „Budryk” w Ornontowicach, budowana w latach 1978-1994, a oddana do eksploatacji w 1995 roku. Wydobywa dobowo ok. 12 tys. ton węgla, a głębokość eksploatacji przekracza 1000 metrów.		Kopalnia „Zofiówka-Borynia-Jastrzębie” powstała w wyniku połączenia wcześniej istniejących kopalń Zofiówki, Borynii oraz Jas-Mos zlokalizowanych na obszarze Jastrzębia i sąsiednich gmin. Najstarszą spośród wymienionych kopalń jest kopalnia Jas-Mos, której początki eksploatacji sięgają 1955 roku. Budowę kopalni Borynia oraz Zofiówka rozpoczęto w 1962 roku, a w roku 2011 nastąpiło ich połączenie. Natomiast w roku 2013 obie kopalnie połączono z KWK „Jas-Mos”. Kopalnie charakteryzują się wysokim dobowym wydobyciem kształtującym się w granicach 9,5-11 ton na dobę. Kopalnia „Pniówek”, położona na terenie gminy Pawłowice, była budowana w latach 1963-1974. Wyróżnia się zarówno wysokim dobowym wydobyciem, ok. 11,6 tys. ton, jak i dużą głębokością eksploatacji sięgającą 1000 metrów. Początki budowy kopalni „Krupiński” w Suszcu sięgają 1976 roku. Należy ona do kopalń o znacznej głębokości eksploatacji sięgającej 800 metrów, a wydobycie dobowe wynosi ok. 5 tys. ton. Najmłodszą kopalnia Jastrzębskiej Spółki Węglowej jest „Budryk” w Ornontowicach, budowana w latach 1978-1994, a oddana do eksploatacji w 1995 roku. Wydobywa dobowo ok. 12 tys. ton węgla, a głębokość eksploatacji przekracza 1000 metrów.

	Oprócz wymienionych trzech dużych producentów węgla kamiennego na obszarze województwa śląskiego funkcjonują trzy kopalnie prywatne. Są to „Siltech” Sp. z o.o. w Zabrzu, kopalnia „Sobieski” w Jaworznie należąca do Południowego Koncernu Energetycznego oraz Przedsiębiorstwo Górnicze „Silesia” Sp. z o.o. w Czechowicach-Dziedzicach, którego właścicielem jest „Energyticky’ a prumyslowy holding a.s.” czołowej czeskiej grupy działającej w sektorze energetycznym. Przedsiębiorstwo „Silesia” zatrudnia ok. 1,6 tys. osób a roczne wydobycie wynosi ok. 1-1,2 mln ton.		Oprócz wymienionych trzech dużych producentów węgla kamiennego na obszarze województwa śląskiego funkcjonują trzy kopalnie prywatne. Są to „Siltech” Sp. z o.o. w Zabrzu, kopalnia „Sobieski” w Jaworznie należąca do Południowego Koncernu Energetycznego oraz Przedsiębiorstwo Górnicze „Silesia” Sp. z o.o. w [[Czechowice-Dziedzice\|Czechowicach-Dziedzicach]], którego właścicielem jest „Energyticky’ a prumyslowy holding a.s.” czołowej czeskiej grupy działającej w sektorze energetycznym. Przedsiębiorstwo „Silesia” zatrudnia ok. 1,6 tys. osób a roczne wydobycie wynosi ok. 1-1,2 mln ton.

	Analizując strukturę przestrzenną górnictwa województwa śląskiego zauważa się jej trwałość w zasadniczych rysach przy jednoczesnej likwidacji niektórych kopalń, zwłaszcza w części wschodniej Górnośląskiego Okręgu Przemysłowego (Sosnowcu, Czeladzi, Dąbrowie Górniczej, Jaworznie, Wojkowicach), w części centralnej (Bytomiu, Siemianowicach Śląskich, Katowicach, Zabrzu, Gliwicach i Rudzie Śląskiej), a także w Rybnickim Okręgu Węglowym. W większości były one wcześniej poddane wieloletniej, a nawet wielowiekowej eksploatacji („Wawel” w Rudzie Śląskiej, „Rozbark” w Bytomiu, „Chorzów” w Chorzowie, „Zabrze” w Zabrzu), a ich pola górnicze znajdowały się w filarach ochronnych, toteż eksploatacja była ograniczona (ryc. 1).		Analizując strukturę przestrzenną górnictwa województwa śląskiego zauważa się jej trwałość w zasadniczych rysach przy jednoczesnej likwidacji niektórych kopalń, zwłaszcza w części wschodniej Górnośląskiego Okręgu Przemysłowego (Sosnowcu, [[Czeladź\|Czeladzi]], [[Dąbrowa Górnicza\|Dąbrowie Górniczej]], [[Jaworzno\|Jaworznie]], [[Wojkowice\|Wojkowicach]]), w części centralnej (Bytomiu, [[Siemianowice Śląskie\|Siemianowicach Śląskich]], Katowicach, Zabrzu, [[Gliwice\|Gliwicach]] i Rudzie Śląskiej), a także w Rybnickim Okręgu Węglowym. W większości były one wcześniej poddane wieloletniej, a nawet wielowiekowej eksploatacji („Wawel” w Rudzie Śląskiej, „Rozbark” w Bytomiu, „Chorzów” w Chorzowie, „Zabrze” w Zabrzu), a ich pola górnicze znajdowały się w filarach ochronnych, toteż eksploatacja była ograniczona (ryc. 1).
	[[Plik:Ryc.1.png\|300px\|thumb\|left\|Ryc. 1. Ośrodki górnictwa węgla kamiennego w województwie śląskim (Źródło: Opracowanie własne).]]		[[Plik:Ryc.1.png\|300px\|thumb\|left\|Ryc. 1. Ośrodki górnictwa węgla kamiennego w województwie śląskim (Źródło: Opracowanie własne).]]

	Aktualnie w województwie śląskim węgiel wydobywa 27 kopalń węgla kamiennego czyli o ponad połowę mniej w porównaniu z końcowym okresem gospodarki socjalistycznej (1989), kiedy to funkcjonowało 70 kopalń. Największymi ośrodkami górniczymi od wielu lat są: Katowice, gdzie czynne są trzy kopalnie: „Wujek” „Staszic-Murcki” i „Wieczorek”; Ruda Śląska również z trzema kopalniami: „Bielszowice”, „Pokój”, „Halemba-Wirek” oraz Jastrzębie-Zdrój, gdzie funkcjonuje jedna kopalnia „Borynia-Zofiówka-Jastrzębie” z trzema oddziałami. W wyniku procesów restrukturyzacyjnych i likwidacji, w pozostałych miastach Zagłębia Górnośląskiego czynna jest zazwyczaj jedna kopalnia, chociaż w granicach administracyjnych miasta mogą znajdować się pola górnicze kilku kopalń (Bytom, Zabrze, Piekary Śląskie).		Aktualnie w województwie śląskim węgiel wydobywa 27 kopalń węgla kamiennego czyli o ponad połowę mniej w porównaniu z końcowym okresem gospodarki socjalistycznej (1989), kiedy to funkcjonowało 70 kopalń. Największymi ośrodkami górniczymi od wielu lat są: Katowice, gdzie czynne są trzy kopalnie: „Wujek” „Staszic-Murcki” i „Wieczorek”; Ruda Śląska również z trzema kopalniami: „Bielszowice”, „Pokój”, „Halemba-Wirek” oraz Jastrzębie-Zdrój, gdzie funkcjonuje jedna kopalnia „Borynia-Zofiówka-Jastrzębie” z trzema oddziałami. W wyniku procesów restrukturyzacyjnych i likwidacji, w pozostałych miastach Zagłębia Górnośląskiego czynna jest zazwyczaj jedna kopalnia, chociaż w granicach administracyjnych miasta mogą znajdować się pola górnicze kilku kopalń (Bytom, Zabrze, [[Piekary Śląskie]]).

	===Przetwórstwo przemysłowe===		===Przetwórstwo przemysłowe===

← poprzednia wersja		Wersja z 13:50, 28 sie 2015
Linia 157:		Linia 157:
	==Bibliografia==		==Bibliografia==

	#Kortus ~~Bolesław~~, Adamus ~~Jerzy~~, Ocena przemian strukturalnych przemysłu w okręgach górnośląskim i krakowskim. Folia Geographica, ser. Geographica Oeconomica. 24, s. 13-34~~, 1992~~.		#Kortus B., Adamus J., Ocena przemian strukturalnych przemysłu w okręgach górnośląskim i krakowskim, "Folia Geographica" 1992, ser. Geographica Oeconomica, nr 24, s. 13-34.
	#Kłosowski ~~Franciszek~~, Specjalne strefy ekonomiczne [w:~~] M. Tkocz (red.)~~ Województwo śląskie. Zarys geograficzno-ekonomiczny, WNoZ UŚ, Sosnowiec, 2008.		#Kłosowski F., Specjalne strefy ekonomiczne, w: Województwo śląskie. Zarys geograficzno-ekonomiczny, red. M. Tkocz, wyd. WNoZ UŚ, Sosnowiec 2008.
	#Polityka restrukturyzacji przemysłu województwa katowickiego~~, 1991~~, Prace Naukowe AE, Katowice.		#Polityka restrukturyzacji przemysłu województwa katowickiego, Prace Naukowe AE, Katowice 1991.
	#Polski Przemysł Stalowy, Hutnicza Izba Przemysłowo-Handlowa, Katowice, 2012.		#Polski Przemysł Stalowy, Hutnicza Izba Przemysłowo-Handlowa, Katowice 2012.
	#Pukowska-Mitka ~~Maria~~, Tkocz ~~Maria~~, Przemysł [w:~~] M. Tkocz (red.)~~ Województwo śląskie. Zarys geograficzno-ekonomiczny, WNoZ UŚ, Sosnowiec 2008.		#Pukowska-Mitka M., Tkocz M., Przemysł, w: Województwo śląskie. Zarys geograficzno-ekonomiczny, red. M. Tkocz, wyd. WNoZ UŚ, Sosnowiec 2008.
	#Rocznik Statystyczny Kopalń Węgla Kamiennego, PAWK, Katowice, 1991.		#Rocznik Statystyczny Kopalń Węgla Kamiennego, wyd. PAWK, Katowice 1991.
	#Rocznik Statystyczny Województwa Katowickiego~~, Urząd Statystyczny~~, Katowice, 1991.		#Rocznik Statystyczny Województwa Katowickiego, Katowice 1991.
	#Rocznik Statystyczny Województwa Katowickiego~~, US~~, Katowice, 1997.		#Rocznik Statystyczny Województwa Katowickiego, Katowice 1997.
	#Rocznik statystyczny województwa śląskiego~~, Urząd Statystyczny~~, Katowice, 2012.		#Rocznik statystyczny województwa śląskiego, Katowice 2012.
	#Runge ~~Jerzy~~, Struktura rynku pracy regionu tradycyjnego i jego otoczenia na przykładzie województwa katowickiego, ~~Wydawnictwo Uniwersytetu Śląskiego~~, Katowice, 1996.		#Runge J., Struktura rynku pracy regionu tradycyjnego i jego otoczenia na przykładzie województwa katowickiego, wyd. UŚ, Katowice 1996.
	#Tkocz ~~Maria~~, Restrukturyzacja przemysłu regionu tradycyjnego, ~~Wydawnictwo Uniwersytetu Śląskiego~~, Katowice, 2001.		#Tkocz M., Restrukturyzacja przemysłu regionu tradycyjnego, wyd. UŚ, Katowice 2001.
	#Tkocz ~~Maria~~, Kierunki restrukturyzacji przemysłu, [w:] Przeobrażenia społeczne i ekonomiczne regionu katowickiego w okresie transformacji gospodarczej, ~~Wydawnictwo~~ UŚ, Katowice, 1997.		#Tkocz M., Kierunki restrukturyzacji przemysłu, w: Przeobrażenia społeczne i ekonomiczne regionu katowickiego w okresie transformacji gospodarczej, wyd UŚ, Katowice 1997.
	#Wiedermann ~~Krzysztof~~, Czynniki i skutki rozwoju przemysłu motoryzacyjnego na terenie województwa śląskiego [w:~~] Z. Zioło i T. Rachwał (red.)~~ Procesy transformacji układów przestrzennych przemysłu na tle zmieniającego się otoczenia, s. ~~93-108~~, Warszawa-Kraków, ~~2008~~.		#Wiedermann K., Czynniki i skutki rozwoju przemysłu motoryzacyjnego na terenie województwa śląskiego, w: Procesy transformacji układów przestrzennych przemysłu na tle zmieniającego się otoczenia, red. Z. Zioło, T. Rachwał, Warszawa-Kraków 2008, s. 93-108.
	#Wieloński ~~Andrzej~~, Geografia przemysłu, ~~Wydawnictwo~~ UW, Warszawa, 2005		#Wieloński A., Geografia przemysłu, wyd. UW, Warszawa 2005.
	#Województwo Śląskie 2012, podregiony, powiaty, gminy, US Katowice.		#Województwo Śląskie 2012, podregiony, powiaty, gminy, wyd. US Katowice.

	==Przypisy==		==Przypisy==

	<references/>		<references/>

← poprzednia wersja		Wersja z 13:23, 28 sie 2015
Linia 62:		Linia 62:
	Oprócz wymienionych trzech dużych producentów węgla kamiennego na obszarze województwa śląskiego funkcjonują trzy kopalnie prywatne. Są to „Siltech” Sp. z o.o. w Zabrzu, kopalnia „Sobieski” w Jaworznie należąca do Południowego Koncernu Energetycznego oraz Przedsiębiorstwo Górnicze „Silesia” Sp. z o.o. w [[Czechowice-Dziedzice\|Czechowicach-Dziedzicach]], którego właścicielem jest „Energyticky’ a prumyslowy holding a.s.” czołowej czeskiej grupy działającej w sektorze energetycznym. Przedsiębiorstwo „Silesia” zatrudnia ok. 1,6 tys. osób a roczne wydobycie wynosi ok. 1-1,2 mln ton.		Oprócz wymienionych trzech dużych producentów węgla kamiennego na obszarze województwa śląskiego funkcjonują trzy kopalnie prywatne. Są to „Siltech” Sp. z o.o. w Zabrzu, kopalnia „Sobieski” w Jaworznie należąca do Południowego Koncernu Energetycznego oraz Przedsiębiorstwo Górnicze „Silesia” Sp. z o.o. w [[Czechowice-Dziedzice\|Czechowicach-Dziedzicach]], którego właścicielem jest „Energyticky’ a prumyslowy holding a.s.” czołowej czeskiej grupy działającej w sektorze energetycznym. Przedsiębiorstwo „Silesia” zatrudnia ok. 1,6 tys. osób a roczne wydobycie wynosi ok. 1-1,2 mln ton.

	Analizując strukturę przestrzenną górnictwa województwa śląskiego zauważa się jej trwałość w zasadniczych rysach przy jednoczesnej likwidacji niektórych kopalń, zwłaszcza w części wschodniej Górnośląskiego Okręgu Przemysłowego (Sosnowcu, [[Czeladź\|Czeladzi]], [[Dąbrowa Górnicza\|Dąbrowie Górniczej]], [[Jaworzno\|Jaworznie]], [[Wojkowice\|Wojkowicach]]), w części centralnej (Bytomiu, [[Siemianowice Śląskie\|Siemianowicach Śląskich]], Katowicach, Zabrzu, [[Gliwice\|Gliwicach]] i Rudzie Śląskiej), a także w Rybnickim Okręgu Węglowym. W większości były one wcześniej poddane wieloletniej, a nawet wielowiekowej eksploatacji („Wawel” w Rudzie Śląskiej, „Rozbark” w Bytomiu, „Chorzów” w Chorzowie, „Zabrze” w Zabrzu), a ich pola górnicze znajdowały się w filarach ochronnych, toteż eksploatacja była ograniczona (ryc. 1).		Analizując strukturę przestrzenną górnictwa województwa śląskiego zauważa się jej trwałość w zasadniczych rysach przy jednoczesnej likwidacji niektórych kopalń, zwłaszcza w części wschodniej Górnośląskiego Okręgu Przemysłowego (Sosnowcu, [[Czeladź\|Czeladzi]], [[Dąbrowa Górnicza\|Dąbrowie Górniczej]], [[Jaworzno\|Jaworznie]], [[Wojkowice\|Wojkowicach]]), w części centralnej (Bytomiu, [[Siemianowice Śląskie\|Siemianowicach Śląskich]], Katowicach, Zabrzu, [[Gliwice\|Gliwicach]] i Rudzie Śląskiej), a także w Rybnickim Okręgu Węglowym. W większości były one wcześniej poddane wieloletniej, a nawet wielowiekowej eksploatacji („Wawel” w Rudzie Śląskiej, „Rozbark” w Bytomiu, „Chorzów” w [[Chorzów\|Chorzowie]], „Zabrze” w Zabrzu), a ich pola górnicze znajdowały się w filarach ochronnych, toteż eksploatacja była ograniczona (ryc. 1).
	[[Plik:Ryc.1.png\|300px\|thumb\|left\|Ryc. 1. Ośrodki górnictwa węgla kamiennego w województwie śląskim (Źródło: Opracowanie własne).]]		[[Plik:Ryc.1.png\|300px\|thumb\|left\|Ryc. 1. Ośrodki górnictwa węgla kamiennego w województwie śląskim (Źródło: Opracowanie własne).]]

Linia 76:		Linia 76:
	Największymi ośrodkami przemysłu samochodowego są [Tychy]], Gliwice, [[Bielsko-Biała]]. W 2006 roku, ok. 51% samochodów wyprodukował w Polsce „Fiat” w zakładzie w Tychach i ok. 27% „General Motors” reprezentowany przez zakład „Opel Polska”.		Największymi ośrodkami przemysłu samochodowego są [Tychy]], Gliwice, [[Bielsko-Biała]]. W 2006 roku, ok. 51% samochodów wyprodukował w Polsce „Fiat” w zakładzie w Tychach i ok. 27% „General Motors” reprezentowany przez zakład „Opel Polska”.

	Drugie miejsce pod względem wielkości produkcji sprzedanej w województwie śląskim zajmuje produkcja metali i wyrobów z metalu, której udział w produkcji sprzedanej wyniósł w roku 2011, 21,9% a w strukturze pracujących 15,3% (tab. 3 i 4). W tej grupie czołową pozycję zajmują producenci związani z hutnictwem żelaza wytwarzający m.in. surówkę, stal, wyroby walcowane, a także firmy przetwarzające te produkty. Największym producentem zarówno w Polsce, jak i w województwie śląskim jest „Arcelor Mittal”. Na obszarze województwa śląskiego zlokalizowane są cztery huty należące do tego producenta. Są to: pochodząca z lat 70. XX wieku największa w regionie huta „Katowice” w Dąbrowie Górniczej, huta „Cedler” w Sosnowcu, której początek działalności przypada na rok 1902, huta „Florian” w [[Świętochłowice\|Świętochłowicach]] powstała w 1828 roku, oraz huta „Królewska” w Chorzowie, której geneza sięga ~~1798r~~. Oprócz nich do spółki „Arcelor Mittal” należy huta w Krakowie (dawniej im. Lenina, później Sendzimira) oraz huta w Warszawie. Produkcją różnorodnych wyrobów hutniczych jak: szyny kolejowe, taśmy, blachy stalowe, pręty i druty zbrojeniowe, rury, obręcze, żelazostopy zajmują się także inni producenci w województwie, jak: „CMC Zawiercie” S.A., huta „Bankowa” w Dąbrowie Górniczej, „ISD Huta Częstochowa”, huta „Batory” w Chorzowie, huta „Łabędy” w Gliwicach, huta „Łaziska” w Łaziskach Górnych, huta „Pokój” w Rudzie Śląskiej oraz Walcownia Metali „Dziedzice” w Czechowicach-Dziedzicach. Producentów metali reprezentują także zakłady zajmujące się przetwórstwem metali nieżelaznych jak Huta Cynku „Miasteczko Śląskie” i Z.M. „Silesia” w Katowicach (tab. 6). Niektóre huty zostały zlikwidowane bądź znajdują się w stanie upadłości. Do takich należy huta „1-go Maja” w Gliwicach, huta „Zygmunt” w Bytomiu, huta „Jedność” w Siemianowicach, huta „Baildon” w Katowicach, huta „Buczek” w Sosnowcu. Zlikwidowano również, zlokalizowaną w centrum regionu, czyli w Katowicach-Szopienicach hutę metali nieżelaznych.		Drugie miejsce pod względem wielkości produkcji sprzedanej w województwie śląskim zajmuje produkcja metali i wyrobów z metalu, której udział w produkcji sprzedanej wyniósł w roku 2011, 21,9% a w strukturze pracujących 15,3% (tab. 3 i 4). W tej grupie czołową pozycję zajmują producenci związani z hutnictwem żelaza wytwarzający m.in. surówkę, stal, wyroby walcowane, a także firmy przetwarzające te produkty. Największym producentem zarówno w Polsce, jak i w województwie śląskim jest „Arcelor Mittal”. Na obszarze województwa śląskiego zlokalizowane są cztery huty należące do tego producenta. Są to: pochodząca z lat 70. XX wieku największa w regionie [[Huta Katowice\|huta „Katowice”]] w Dąbrowie Górniczej, huta „Cedler” w Sosnowcu, której początek działalności przypada na rok 1902, huta „Florian” w [[Świętochłowice\|Świętochłowicach]] powstała w 1828 roku, oraz huta „Królewska” w Chorzowie, której geneza sięga 1798 roku. Oprócz nich do spółki „Arcelor Mittal” należy huta w Krakowie (dawniej im. Lenina, później Sendzimira) oraz huta w Warszawie. Produkcją różnorodnych wyrobów hutniczych jak: szyny kolejowe, taśmy, blachy stalowe, pręty i druty zbrojeniowe, rury, obręcze, żelazostopy zajmują się także inni producenci w województwie, jak: „CMC Zawiercie” S.A., huta „Bankowa” w Dąbrowie Górniczej, „ISD Huta Częstochowa”, huta „Batory” w Chorzowie, huta „Łabędy” w Gliwicach, huta „Łaziska” w Łaziskach Górnych, huta „Pokój” w Rudzie Śląskiej oraz Walcownia Metali „Dziedzice” w Czechowicach-Dziedzicach. Producentów metali reprezentują także zakłady zajmujące się przetwórstwem metali nieżelaznych jak Huta Cynku „Miasteczko Śląskie” i Z.M. „Silesia” w Katowicach (tab. 6). Niektóre huty zostały zlikwidowane bądź znajdują się w stanie upadłości. Do takich należy huta „1-go Maja” w Gliwicach, huta „Zygmunt” w Bytomiu, huta „Jedność” w Siemianowicach, huta „Baildon” w Katowicach, huta „Buczek” w Sosnowcu. Zlikwidowano również, zlokalizowaną w centrum regionu, czyli w Katowicach-Szopienicach hutę metali nieżelaznych.

	Potrzeby hutnictwa w zakresie dostaw koksu zaspakajają Koksownia „Przyjaźń” w Dąbrowie Górniczej i Kombinat Koksochemiczny Zabrze S.A., „Bo-Carbo” w Bytomiu oraz Koksownia „Częstochowa Nowa”.		Potrzeby hutnictwa w zakresie dostaw koksu zaspakajają Koksownia „Przyjaźń” w Dąbrowie Górniczej i Kombinat Koksochemiczny Zabrze S.A., „Bo-Carbo” w Bytomiu oraz Koksownia „Częstochowa Nowa”.
Linia 82:		Linia 82:
	[[Plik:Tab.6.png\|500px\|thumb\|right\|Tab. 6. Największe przedsiębiorstwa produkcji metali w województwie śląskim, dane za 2006r.(Źródło: Lista 500 – Polityka 2013).]]		[[Plik:Tab.6.png\|500px\|thumb\|right\|Tab. 6. Największe przedsiębiorstwa produkcji metali w województwie śląskim, dane za 2006r.(Źródło: Lista 500 – Polityka 2013).]]

	Należą do nich między innymi: „Bumar-Łabędy” w Gliwicach, „Damel” Dąbrowska Fabryka Maszyn Elektrycznych, Fabryka Sprzętu i Narzędzi Górniczych Grupa Kapitałowa „Fasing” S.A. w Katowicach, Grupa „Famur” w Katowicach - produkująca maszyny dla górnictwa, „Ryfama” S.A. w Rybniku, „Tagor” w Tarnowskich Górach - produkujący zmechanizowane obudowy ścianowe, „Mifama” w Mikołowie - specjalizująca się w przenośnikach dla przemysłu wydobywczego. W pierwszej dekadzie XXI wieku dobrze rozwijają także inne branże przemysłu elektromaszynowego, jak produkcja łożysk („Timken Polska” w Sosnowcu) kotłów fluidalnych („Foster Wheeler Energy Fakop”) wagonów tramwajowych, wagonów metra, autobusów szynowych („Konstal” przejęty przez koncern „GEC ALSTOM”), konstrukcji metalowych („Mostostal Zabrze”) sprzętu wojskowego (Zakłady Mechaniczne „Bumar-Łabędy”), produkcja aparatury kontrolno-pomiarowej („Metalchem” w Gliwicach), produkcja kotłów przemysłowych („Rafako” w Raciborzu), produkcja silników okrętowych („Zgoda” w Świętochłowicach), pomp okrętowych i dźwigów („GZUT" w Gliwicach).		Należą do nich między innymi: „Bumar-Łabędy” w Gliwicach, „Damel” Dąbrowska Fabryka Maszyn Elektrycznych, Fabryka Sprzętu i Narzędzi Górniczych Grupa Kapitałowa „Fasing” S.A. w Katowicach, Grupa „Famur” w Katowicach - produkująca maszyny dla górnictwa, „Ryfama” S.A. w Rybniku, „Tagor” w [[Tarnowskie Góry\|Tarnowskich Górach]] - produkujący zmechanizowane obudowy ścianowe, „Mifama” w Mikołowie - specjalizująca się w przenośnikach dla przemysłu wydobywczego. W pierwszej dekadzie XXI wieku dobrze rozwijają także inne branże przemysłu elektromaszynowego, jak produkcja łożysk („Timken Polska” w Sosnowcu) kotłów fluidalnych („Foster Wheeler Energy Fakop”) wagonów tramwajowych, wagonów metra, autobusów szynowych („Konstal” przejęty przez koncern „GEC ALSTOM”), konstrukcji metalowych („Mostostal Zabrze”) sprzętu wojskowego (Zakłady Mechaniczne „Bumar-Łabędy”), produkcja aparatury kontrolno-pomiarowej („Metalchem” w Gliwicach), produkcja kotłów przemysłowych („Rafako” w [[Racibórz\|Raciborzu]]), produkcja silników okrętowych („Zgoda” w Świętochłowicach), pomp okrętowych i dźwigów („GZUT" w Gliwicach).

	Dobrze rozwijającymi się działami przemysłowymi są branże o orientacji rynkowej, takie jak produkcja materiałów budowlanych, zwłaszcza cementu i szkła, wyrobów sanitarnych, tworzyw sztucznych. Do wiodących zakładów należy: „Saint-Gobain Glass Polska” w Dąbrowie Górniczej, Huta Szkła „Guardian” w Częstochowie czy Huta Szkła „Zawiercie” specjalizująca się w szkle kryształowym, Zakłady Ceramiki Łazienkowej „Roca” w Gliwicach oraz Ceramika „Pilch” w Jasienicy.		Dobrze rozwijającymi się działami przemysłowymi są branże o orientacji rynkowej, takie jak produkcja materiałów budowlanych, zwłaszcza cementu i szkła, wyrobów sanitarnych, tworzyw sztucznych. Do wiodących zakładów należy: „Saint-Gobain Glass Polska” w Dąbrowie Górniczej, Huta Szkła „Guardian” w [[Częstochowa\|Częstochowie]] czy Huta Szkła „Zawiercie” specjalizująca się w szkle kryształowym, Zakłady Ceramiki Łazienkowej „Roca” w Gliwicach oraz Ceramika „Pilch” w [[Jasienica\|Jasienicy]].

	W strukturze produkcji sprzedanej województwa śląskiego ważne miejsce zajmuje produkcja artykułów spożywczych i napojów. O wysokiej i rosnącej pozycji tego działu decyduje w dużym stopniu wielobranżowość i rozproszenie tej dziedziny wytwórczości. Można tu wyróżnić zarówno zakłady duże jak browary, jak i małe np. lokalne zakłady przetwórstwa rolno-spożywczego. Do czołowych producentów związanych z tą branżą należą browary: Żywiec wraz z browarem w Cieszynie, wchodzące w skład Grupy Kapitałowej Żywiec oraz browar w Tychach należący do Kompanii Piwowarskiej. Intensywnie rozwija się produkcja napojów bezalkoholowych i wód mineralnych. Czołowe marki wód produkowanych w województwie śląskim to: Żywiec-Zdrój produkowana w Węgierskiej Górce, Ustronianka w Ustroniu, Jurajska produkowana w Myszkowie oraz Złoty Potok produkowana w miejscowości o tej samej nazwie. Z zakładów produkujących alkohole należy wymienić Śląską Wytwórnię Wódek Gatunkowych w Bielsku-Białej.		W strukturze produkcji sprzedanej województwa śląskiego ważne miejsce zajmuje produkcja artykułów spożywczych i napojów. O wysokiej i rosnącej pozycji tego działu decyduje w dużym stopniu wielobranżowość i rozproszenie tej dziedziny wytwórczości. Można tu wyróżnić zarówno zakłady duże jak browary, jak i małe np. lokalne zakłady przetwórstwa rolno-spożywczego. Do czołowych producentów związanych z tą branżą należą browary: Żywiec wraz z browarem w Cieszynie, wchodzące w skład Grupy Kapitałowej Żywiec oraz browar w Tychach należący do Kompanii Piwowarskiej. Intensywnie rozwija się produkcja napojów bezalkoholowych i wód mineralnych. Czołowe marki wód produkowanych w województwie śląskim to: Żywiec-Zdrój produkowana w [[Węgierska Górka\|Węgierskiej Górce]], Ustronianka w [[Ustroń\|Ustroniu]], Jurajska produkowana w [[Myszków\|Myszkowie]] oraz [[Złoty Potok]] produkowana w miejscowości o tej samej nazwie. Z zakładów produkujących alkohole należy wymienić Śląską Wytwórnię Wódek Gatunkowych w Bielsku-Białej.

	Dobrze rozwija się przemysł tłuszczowy z wiodącymi zakładami w Katowicach i Bielsku-Białej, przemysł mięsny dzięki uruchomieniu w Sosnowcu dużych zakładów mięsnych „Duda-Bis”, Zakładom Mięsnym Silesia S.A. w Katowicach, Zakładom Przetwórstwa Mięsnego Henryk Kania oraz najmłodszym zakładom uruchomionym w ~~2006r.~~ w Tychach – Hilton Foods Poland, a także dzięki wielu małym firmom zlokalizowanym w całym regionie.		Dobrze rozwija się przemysł tłuszczowy z wiodącymi zakładami w Katowicach i Bielsku-Białej, przemysł mięsny dzięki uruchomieniu w Sosnowcu dużych zakładów mięsnych „Duda-Bis”, Zakładom Mięsnym Silesia S.A. w Katowicach, Zakładom Przetwórstwa Mięsnego Henryk Kania oraz najmłodszym zakładom uruchomionym w 2006 roku, w Tychach – Hilton Foods Poland, a także dzięki wielu małym firmom zlokalizowanym w całym regionie.
	Do licznej grupy producentów artykułów spożywczych, rozproszonych w całym województwie, należą spółdzielnie produkujące przetwory mleczne. Duże zakłady tej branży znajdują się między innymi w Raciborzu, Sosnowcu, Żywcu, Bieruniu (firma „Danone”). Duży zakład produkujący sery, głównie topione, „Sertop” znajduje się w Tychach. Ważnym ośrodkiem przemysłu spożywczego jest Ustroń, w którym w ~~1990r.~~ rozpoczęła działalność firma „Mokate” specjalizująca się w produkcji kawy, herbaty, czekolady do picia oraz śmietanki do kawy. Drugi zakład tej firmy wybudowano w latach 2000-2005 na obszarze wchodzącym w skład Katowickiej Specjalnej Strefy Ekonomicznej.		Do licznej grupy producentów artykułów spożywczych, rozproszonych w całym województwie, należą spółdzielnie produkujące przetwory mleczne. Duże zakłady tej branży znajdują się między innymi w Raciborzu, Sosnowcu, [[Żywiec\|Żywcu]], [[Bieruń\|Bieruniu]] (firma „Danone”). Duży zakład produkujący sery, głównie topione, „Sertop” znajduje się w Tychach. Ważnym ośrodkiem przemysłu spożywczego jest Ustroń, w którym w 1990 roku, rozpoczęła działalność firma „Mokate” specjalizująca się w produkcji kawy, herbaty, czekolady do picia oraz śmietanki do kawy. Drugi zakład tej firmy wybudowano w latach 2000-2005 na obszarze wchodzącym w skład Katowickiej Specjalnej Strefy Ekonomicznej.

	Tradycyjnym ośrodkiem produkcji słodyczy, zwłaszcza znanych Prince Polo jest Cieszyn, a także Skoczów (Trumph Mauxion Chocolates Sp. z o.o.) i Racibórz („Mieszko”). W całym regionie można spotkać drobne zakłady cukiernicze i piekarnicze starające się pozyskać klientów nie tylko z najbliższej okolicy.		Tradycyjnym ośrodkiem produkcji słodyczy, zwłaszcza znanych Prince Polo jest Cieszyn, a także Skoczów (Trumph Mauxion Chocolates Sp. z o.o.) i Racibórz („Mieszko”). W całym regionie można spotkać drobne zakłady cukiernicze i piekarnicze starające się pozyskać klientów nie tylko z najbliższej okolicy.