Ludność województwa śląskiego - Historia wersji

Garbaczm o 10:32, 18 lip 2016

2016-07-18T10:32:29Z

← poprzednia wersja		Wersja z 12:32, 18 lip 2016
Linia 45:		Linia 45:
	W latach 1988‒1998 dynamika procesów demograficznym znacznie osłabła.		W latach 1988‒1998 dynamika procesów demograficznym znacznie osłabła.

	W województwie śląskim zanotowano spadek zaludnienia z 4900,1 tys. do 4797,7 tys. osób, tj. o -2,1%, podczas gdy w tym samym czasie w kraju nastąpił wzrost zaludnienia o 2,1%. Wyraźny spadek liczby ludności wystąpił w miastach (o -3,9%), natomiast obszary wiejskie wykazały wzrost zaludnienia o 5,7%. Na tak znaczną dynamikę zaludnienia na wsi wpłynęły dokonujące się głównie w woj. katowickim (wzrost zaludnienia na wsi o 10,2%) zmiany administracyjne polegające na wydzielaniu się obszarów wiejskich w poprzednich okresach włączonych administracyjnie w obręb miast (np. wydzielenie z Tychów gmin wiejskich [[Bojszowy]], [[Kobiór]], [[Wyry]], z [[Mysłowice\|Mysłowic]] gminy [[Chełm Śląski]] czy z Wodzisławia Śląskiego gminy Marklowice). W mniejszym stopniu na wzrost zaludnienia obszarów wiejskich wpłynął także napływ migracyjny ludności z miast. W pierwszej kolejności były to osoby, które utraciły miejsca pracy w mieście, zaś w późniejszym okresie napływała ludność zamożniejsza, która przenosiła miejsce zamieszkania na wieś nie tracąc więzi funkcjonalnych z miastem. Obszary wiejskie [[Województwo bielskie\|woj. bielskiego]] wykazały wzrost zaludnienia o 4,8%. Tu zmiany administracyjne obejmowały wydzielanie się gmin wiejskich z obrębu miast (gmina wiejska Goczałkowice wydzielona z miasta [[Pszczyna]] oraz korekta granic administracyjnych w 1998 r. między miastem Pszczyna a gminą wiejską Pszczyna na korzyść wsi). Z kolei wieś [[Województwo częstochowskie\|woj. częstochowskiego]] przestała tracić ludność notując stagnację zaludnienia. Działanie ustawy o samorządzie terytorialnym spowodowało procesy kompensacyjne po wielu odgórnie narzuconych zmianach administracyjnych w okresie centralnego sterowania, a także dało możliwość restytucji samodzielności administracyjnej jednostek terytorialnych.		W województwie śląskim zanotowano spadek zaludnienia z 4900,1 tys. do 4797,7 tys. osób, tj. o -2,1%, podczas gdy w tym samym czasie w kraju nastąpił wzrost zaludnienia o 2,1%. Wyraźny spadek liczby ludności wystąpił w miastach (o -3,9%), natomiast obszary wiejskie wykazały wzrost zaludnienia o 5,7%. Na tak znaczną dynamikę zaludnienia na wsi wpłynęły dokonujące się głównie w woj. katowickim (wzrost zaludnienia na wsi o 10,2%) zmiany administracyjne polegające na wydzielaniu się obszarów wiejskich w poprzednich okresach włączonych administracyjnie w obręb miast (np. wydzielenie z Tychów gmin wiejskich [[Bojszowy]], [[Kobiór]], [[Wyry]], z [[Mysłowice\|Mysłowic]] gminy [[Chełm Śląski]] czy z Wodzisławia Śląskiego gminy Marklowice). W mniejszym stopniu na wzrost zaludnienia obszarów wiejskich wpłynął także napływ migracyjny ludności z miast. W pierwszej kolejności były to osoby, które utraciły miejsca pracy w mieście, zaś w późniejszym okresie napływała ludność zamożniejsza, która przenosiła miejsce zamieszkania na wieś nie tracąc więzi funkcjonalnych z miastem. Obszary wiejskie [[Województwo bielskie\|woj. bielskiego]] wykazały wzrost zaludnienia o 4,8%. Tu zmiany administracyjne obejmowały wydzielanie się gmin wiejskich z obrębu miast (gmina wiejska Goczałkowice wydzielona z miasta [[Pszczyna]] oraz korekta granic administracyjnych w 1998 r. między miastem Pszczyna a gminą wiejską Pszczyna na korzyść wsi). Z kolei wieś [[Województwo częstochowskie 1975-1998\|woj. częstochowskiego]] przestała tracić ludność notując stagnację zaludnienia. Działanie ustawy o samorządzie terytorialnym spowodowało procesy kompensacyjne po wielu odgórnie narzuconych zmianach administracyjnych w okresie centralnego sterowania, a także dało możliwość restytucji samodzielności administracyjnej jednostek terytorialnych.

	Obszary notujące wzrost zaludnienia uległy znacznemu skurczeniu, ograniczając się do południowej części województwa, w tym głównie do aglomeracji bielskiej i obszarów położonych pomiędzy Bielsko-Białą a konurbacją rybnicką. Z dużym nasileniem regres zaludnienia wystąpił w miastach konurbacji katowickiej od Gliwic przez Katowice po [[Sosnowiec]] oraz od Katowic w kierunku północnym aż po gminy wiejskie [[Łazy]] i [[Siewierz]]. Obszary depresji demograficznej pojawiły się nawet w dawnym obszarze wzrostu demograficznego na wschód i południe od Katowic. Rozległy obszar nieco słabszego spadku zaludnienia otacza konurbację katowicką od zachodu ([[Zbrosławice]], [[Pyskowice]], Rudnik, [[Wielowieś]]) i północnego zachodu, obejmując powiat lubliniecki. Przyczyną diametralnej zmiany kierunku rozwoju demograficznego należy upatrywać w silnym osłabieniu rynku pracy, który był magnesem przyciągającym migrantów (Runge 2010).		Obszary notujące wzrost zaludnienia uległy znacznemu skurczeniu, ograniczając się do południowej części województwa, w tym głównie do aglomeracji bielskiej i obszarów położonych pomiędzy Bielsko-Białą a konurbacją rybnicką. Z dużym nasileniem regres zaludnienia wystąpił w miastach konurbacji katowickiej od Gliwic przez Katowice po [[Sosnowiec]] oraz od Katowic w kierunku północnym aż po gminy wiejskie [[Łazy]] i [[Siewierz]]. Obszary depresji demograficznej pojawiły się nawet w dawnym obszarze wzrostu demograficznego na wschód i południe od Katowic. Rozległy obszar nieco słabszego spadku zaludnienia otacza konurbację katowicką od zachodu ([[Zbrosławice]], [[Pyskowice]], Rudnik, [[Wielowieś]]) i północnego zachodu, obejmując powiat lubliniecki. Przyczyną diametralnej zmiany kierunku rozwoju demograficznego należy upatrywać w silnym osłabieniu rynku pracy, który był magnesem przyciągającym migrantów (Runge 2010).

Garbaczm o 13:54, 9 mar 2016

2016-03-09T13:54:02Z

← poprzednia wersja		Wersja z 15:54, 9 mar 2016
Linia 7:		Linia 7:


	Decydującym czynnikiem zmian ludnościowych zachodzących na obszarze obecnego [[Województwo śląskie ~~(III RP)~~\|województwa śląskiego]] był historyczny proces rozwoju rynku pracy na pograniczu [[Śląsk\|Śląska]] i [[Małopolska\|Małopolski]]. Występowanie surowców mineralnych (m.in. rud srebra, ołowiu, cynku) spowodowało, iż osadnictwo rozwijało się tutaj już w średniowieczu. Zalążek obecnej [[Konurbacja katowicka\|konurbacji katowickiej]] tworzyły feudalne miasta stref zewnętrznych i obrzeża obecnego rdzenia konurbacji. Natomiast całe centrum konurbacji jeszcze w końcu XVIII wieku, nie posiadało ani jednego miasta powyżej 3 tys. mieszkańców (Rajman 1977). Intensyfikacja rozwoju osadniczego oraz zaludnienia nastąpiła w drugiej połowie XVIII wieku wraz z rozpoczęciem eksploatacji złóż węgla kamiennego na skalę przemysłową. Do połowy wieku XIX w wyniku kapitalistycznej industrializacji w centralnej części dzisiejszej konurbacji powstało luźne skupienie drobnych ośrodków górniczo-hutniczych. W drugiej połowie XIX wieku, pod wpływem rozwoju transportu kolejowego i postępu technicznego w przemyśle, zaczęły się one przekształcać w potężny kompleks miejsko-przemysłowy (Długoborski 1967, Rajman 1977). Z uwagi na fakt, iż impulsy rozwojowe pochodziły z Zachodu (Prusy, później Niemcy) szybciej wzrastało zaludnienie centralnej i zachodniej części obecnej konurbacji katowickiej, zaś wolniej ‒ ośrodków [[Zagłębie Dąbrowskie\|Zagłębia Dąbrowskiego]] (Runge 2011). Szybko rozwijający się rynek pracy powodował konieczność uzupełniania niewielkich miejscowych zasobów pracy poprzez imigrację pracowników spoza [[Górny Śląsk\|Górnego Śląska]]. Skala rozwoju gospodarczego powodowała, iż od końca XVIII wieku aż po lata 80. XX wieku nieprzerwanie trwał napływ ludności na tutejszy rynek pracy.		Decydującym czynnikiem zmian ludnościowych zachodzących na obszarze obecnego [[Województwo śląskie\|województwa śląskiego]] był historyczny proces rozwoju rynku pracy na pograniczu [[Śląsk\|Śląska]] i [[Małopolska\|Małopolski]]. Występowanie surowców mineralnych (m.in. rud srebra, ołowiu, cynku) spowodowało, iż osadnictwo rozwijało się tutaj już w średniowieczu. Zalążek obecnej [[Konurbacja katowicka\|konurbacji katowickiej]] tworzyły feudalne miasta stref zewnętrznych i obrzeża obecnego rdzenia konurbacji. Natomiast całe centrum konurbacji jeszcze w końcu XVIII wieku, nie posiadało ani jednego miasta powyżej 3 tys. mieszkańców (Rajman 1977). Intensyfikacja rozwoju osadniczego oraz zaludnienia nastąpiła w drugiej połowie XVIII wieku wraz z rozpoczęciem eksploatacji złóż węgla kamiennego na skalę przemysłową. Do połowy wieku XIX w wyniku kapitalistycznej industrializacji w centralnej części dzisiejszej konurbacji powstało luźne skupienie drobnych ośrodków górniczo-hutniczych. W drugiej połowie XIX wieku, pod wpływem rozwoju transportu kolejowego i postępu technicznego w przemyśle, zaczęły się one przekształcać w potężny kompleks miejsko-przemysłowy (Długoborski 1967, Rajman 1977). Z uwagi na fakt, iż impulsy rozwojowe pochodziły z Zachodu (Prusy, później Niemcy) szybciej wzrastało zaludnienie centralnej i zachodniej części obecnej konurbacji katowickiej, zaś wolniej ‒ ośrodków [[Zagłębie Dąbrowskie\|Zagłębia Dąbrowskiego]] (Runge 2011). Szybko rozwijający się rynek pracy powodował konieczność uzupełniania niewielkich miejscowych zasobów pracy poprzez imigrację pracowników spoza [[Górny Śląsk\|Górnego Śląska]]. Skala rozwoju gospodarczego powodowała, iż od końca XVIII wieku aż po lata 80. XX wieku nieprzerwanie trwał napływ ludności na tutejszy rynek pracy.
	Nowa sytuacja polityczna w Europie po I wojnie światowej umożliwiła odrodzenie Państwa Polskiego, w skład którego w 1922 roku weszło [[Województwo śląskie 1922-1939\|województwo śląskie]].		Nowa sytuacja polityczna w Europie po I wojnie światowej umożliwiła odrodzenie Państwa Polskiego, w skład którego w 1922 roku weszło [[Województwo śląskie 1922-1939\|województwo śląskie]].

Garbaczm o 12:45, 9 mar 2016

2016-03-09T12:45:26Z

← poprzednia wersja		Wersja z 14:45, 9 mar 2016
Linia 1:		Linia 1:
	[[Kategoria:Geografia]]		[[Kategoria:Geografia]]
			[[Kategoria:Indeks haseł – alfabetyczny]]
			[[Kategoria:Tom 1 (2014)]]
	Autor: [[dr Anna Runge]]		Autor: [[dr Anna Runge]]
	::::::::::::::::::::::::: ENCYKLOPEDIA WOJEWÓDZTWA ŚLĄSKIEGO		::::::::::::::::::::::::: ENCYKLOPEDIA WOJEWÓDZTWA ŚLĄSKIEGO

Garbaczm: /* Bibliografia */

2015-07-22T11:58:36Z

Bibliografia

← poprzednia wersja		Wersja z 13:58, 22 lip 2015
Linia 202:		Linia 202:
	#Runge A., Przemiany demograficzne miast GZM, w: Górnośląski Związek Metropolitalny. Zarys monograficzny, red. R. Dulias, A. Hibszer, wyd. PTG Oddział Katowicki, Sosnowiec 2008a, s. 140-159.		#Runge A., Przemiany demograficzne miast GZM, w: Górnośląski Związek Metropolitalny. Zarys monograficzny, red. R. Dulias, A. Hibszer, wyd. PTG Oddział Katowicki, Sosnowiec 2008a, s. 140-159.
	#Runge A., Ludnościowe uwarunkowania rynku pracy w miastach Górnośląskiego Związku Metropolitalnego, w: Górnośląski Związek Metropolitalny. Zarys geograficzny, red. R. Dulias, A. Hibszer, wyd. PTG Oddział Katowicki, Sosnowiec 2008b, s. 160-170.		#Runge A., Ludnościowe uwarunkowania rynku pracy w miastach Górnośląskiego Związku Metropolitalnego, w: Górnośląski Związek Metropolitalny. Zarys geograficzny, red. R. Dulias, A. Hibszer, wyd. PTG Oddział Katowicki, Sosnowiec 2008b, s. 160-170.
			#Runge A., Procesy i struktury ludnościowe w województwie śląskim, w: Procesy i struktury demograficzno-społeczne na obszarze województwa śląskiego w latach 1988-2008, red. J. Runge, I. Żurek, wyd. WUS, Katowice 2010, s. 33-82.
	#Runge A., Procesy i struktury ludnościowe w województwie śląskim, [Procesy i struktury demograficzno-społeczne na obszarze województwa śląskiego w latach 1988-2008] J. Runge, I. Żurek ~~(red~~.), ~~WUS~~ Katowice 2010, s. 33-82.		#Runge A., Medium size towns in complex settlement systems (exemplified by Katowice conurbation), Problems of Geography 1-2, wyd. Bulgarian Academy of Sciences, Sofia 2012, p. 49-65.
	#Runge A., Medium size towns in complex settlement systems (exemplified by Katowice conurbation), Problems of Geography 1-2, Bulgarian Academy of Sciences, Sofia 2012, p. 49-65.		#Runge Je., Struktura rynku pracy regionu tradycyjnego i jego otoczenia na przykładzie województwa katowickiego, "Prace Naukowe UŚ w Katowicach" 1996, nr 1592, wyd. UŚ.
	#Runge Je., Struktura rynku pracy regionu tradycyjnego i jego otoczenia na przykładzie województwa katowickiego, Prace Naukowe UŚ w Katowicach nr 1592, ~~Katowice1996~~.		#Runge J., Ludność, w: Studium wiedzy o regionie śląskim, red. A. Szajnowska-Wysocka, "Prace Naukowe UŚ" 1999, nr 1755, wyd. UŚ, s. 15-50.
	#Runge J., Ludność [Studium wiedzy o regionie śląskim] A. Szajnowska-Wysocka ~~red.~~, Prace Naukowe UŚ nr 1755, ~~Wydawnictwa Uniwersytetu Śląskiego, Katowice 1999~~, s. 15-50.		#Runge J., Miasta tradycyjnego regionu społeczno-ekonomicznego, w: Miasto, red. S. Kaczmarek, wyd. UŁ, Łódź 2011, s. 133-142.
	#Runge ~~Jerzy~~, Miasta tradycyjnego regionu społeczno-ekonomicznego, [Miasto] S. Kaczmarek ~~(red.)~~, ~~Wyd~~. ~~Uniwersytetu Łódzkiego~~, Łódź 2011, s. 133-142.		#Runge J., Krzysztofik R., Spórna T., Cechy specyficzne umiastowienia województwa śląskiego na przełomie XX i XXI wieku, w: Koncepcje i problemy badawcze geografii, red. K. Marciniak, K. Sikora, D. Sokołowski, wyd. WSG, Bydgoszcz 2011, s. 251-264;
	#Runge J., Krzysztofik ~~Robert~~, Spórna ~~Tomasz~~, Cechy specyficzne umiastowienia województwa śląskiego na przełomie XX i XXI wieku, [Koncepcje i problemy badawcze geografii] K. Marciniak, K. Sikora, D. Sokołowski ~~(red~~.), ~~WSG~~ Bydgoszcz 2011, s. 251-264;		#Rykiel Z., Niektóre struktury społeczno-przestrzenne regionu katowickiego, Przegląd Geograficzny t. LVI, z. 3-4, Warszawa 1984, s. 19-41.
			#Rykiel Z., Struktury i mechanizmy społeczne w regionie katowickim, w: Problemy rozwoju regionalnego i lokalnego, Studia z Gospodarki Przestrzennej, wyd UW, Warszawa 1988, s. 161-183.
	#Rykiel ~~Zbigniew~~, Niektóre struktury społeczno-przestrzenne regionu katowickiego, Przegląd Geograficzny t. LVI, z. 3-4, Warszawa 1984, s. 19-41.		#Serafin F., Stosunki demograficzne i społeczne, w: Województwo śląskie (1922-1939). Zarys monograficzny, red. F. Serafin, "Prace Naukowe" UŚ 1996, nr 1555, wyd. UŚ, s.78-100.
	#Rykiel ~~Zbigniew~~, Struktury i mechanizmy społeczne w regionie katowickim, [Problemy rozwoju regionalnego i lokalnego] Studia z Gospodarki Przestrzennej, ~~Wydawnictwa Uniwersytetu Warszawskiego~~, Warszawa 1988, s. 161-183.		#Sitek S., Runge J., Kłosowski F., Runge A., Petryszyn J., Pytel S., Kurpanik M., Spórna T., Zuzańska-Żyśko E., Społeczno-gospodarcze oraz przestrzenne kierunki zmian regionalnego oraz lokalnych rynków pracy województwa śląskiego – SGP WSL, wyd UŚ, Sosnowiec 2013.
	#Serafin ~~Franciszek~~, Stosunki demograficzne i społeczne, [Województwo śląskie (1922-1939). Zarys monograficzny], F. Serafin ~~(red.)~~, Prace Naukowe UŚ nr 1555, ~~Wydawnictwo Uniwersytetu Śląskiego, Katowice 1996~~, s.78-100.		#Spórna T., Modele przemian urbanizacyjnych w województwie śląskim, "Prace Wydziału Nauk o Ziemi Uniwersytetu Śląskiego" 2012, nr 72, wyd. UŚ.
	#Sitek ~~Sławomir~~, Runge ~~Jerzy~~, Kłosowski ~~Franciszek~~, Runge ~~Anna~~, Petryszyn ~~Jacek~~, Pytel ~~Sławomir~~, Kurpanik ~~Monika~~, Spórna ~~Tomasz~~, Zuzańska-Żyśko ~~Elżbieta~~, Społeczno-gospodarcze oraz przestrzenne kierunki zmian regionalnego oraz lokalnych rynków pracy województwa śląskiego – SGP WSL, ~~Uniwersytet Śląski~~, Sosnowiec 2013.		#Szajnowska-Wysocka A., Zachowania przestrzenne ludności konurbacji górnośląskiej. Synteza badawcza, "Prace Naukowe Uniwersytetu Śląskiego" 1999, nr 1813, wyd. UŚ.
	#Spórna ~~Tomasz~~, Modele przemian urbanizacyjnych w województwie śląskim, Prace Wydziału Nauk o Ziemi Uniwersytetu Śląskiego nr 72, ~~Wydawnictwo Uniwersytetu Śląskiego, Sosnowiec 2012~~.		#Województwo śląskie. Zarys geograficzno-ekonomiczny, red. Tkocz M., "Prace Wydziału Nauk o Ziemi UŚ" 2008, nr 53, s. 16-25.
	#Szajnowska-Wysocka ~~Alicja~~, Zachowania przestrzenne ludności konurbacji górnośląskiej. Synteza badawcza. Prace Naukowe Uniwersytetu Śląskiego nr 1813, wyd. UŚ ~~Katowice 1999~~.		#Wanatowicz M. W., Województwo śląskie na tle Drugiej Rzeczypospolitej, w: Województwo śląskie (1922-1939). Zarys monograficzny, red. F. Serafin, "Prace Naukowe UŚ" 1996, nr 1555, wyd. UŚ, s. 15-29.
	#~~Tkocz Maria (red.),~~ Województwo śląskie. Zarys geograficzno-ekonomiczny, Prace Wydziału Nauk o Ziemi UŚ nr 53~~, Sosnowiec2008~~, s. 16-25.		#Wrzosek A., Główne okręgi przemysłowe Polski, wyd. PZWS, Warszawa 1972.
	#Wanatowicz ~~Maria~~ W., Województwo śląskie na tle Drugiej Rzeczypospolitej, [Województwo śląskie (1922-1939). Zarys monograficzny], F. Serafin ~~(red.)~~, Prace Naukowe UŚ nr 1555, ~~Wydawnictwo Uniwersytetu Śląskiego, Katowice 1996~~, s. 15-29.
	#Wrzosek ~~Antoni~~, Główne okręgi przemysłowe Polski, PZWS Warszawa 1972.

Garbaczm: /* Bibliografia */

2015-07-22T11:41:55Z

Bibliografia

← poprzednia wersja		Wersja z 13:41, 22 lip 2015
Linia 187:		Linia 187:
	==Bibliografia==		==Bibliografia==

	#Berezowski ~~Stanisław~~, Wielki okręg czy aglomeracja okręgów? Górnośląski Okręg Przemysłowy, Studia nad Ekonomiką Regionu t. 10, ŚIN Katowice 1980, s. 33-71.		#Berezowski S., Wielki okręg czy aglomeracja okręgów? Górnośląski Okręg Przemysłowy, Studia nad Ekonomiką Regionu,zzzz t. 10, wyd. ŚIN, Katowice 1980, s. 33-71.
	#Długoborski ~~Wacław~~, Kształtowanie się Zagłębia Górnośląskiego (próba analizy ekonomiczno-przestrzennej), Śląski Kwartalnik Historyczny „Sobótka” nr 1-2, Wrocławskie Towarzystwo Miłośników Historii, Ossolineum ~~Wrocław 1967~~, s. 109-127.		#Długoborski W., Kształtowanie się Zagłębia Górnośląskiego (próba analizy ekonomiczno-przestrzennej), Śląski Kwartalnik Historyczny „Sobótka” 1967, nr 1-2, Wrocławskie Towarzystwo Miłośników Historii, wyd. Ossolineum, s. 109-127.
	#Dziadek ~~Stanisław~~, Struktura powiązań przestrzennych województwa katowickiego z pozostałymi regionami Polski na podstawie strumieni ładunków węglowych, Zeszyty Naukowe WSE nr 5/73/77, Katowice 1977, s. 23-42.		#Dziadek S., Struktura powiązań przestrzennych województwa katowickiego z pozostałymi regionami Polski na podstawie strumieni ładunków węglowych, Zeszyty Naukowe WSE, nr 5/73/77, Katowice 1977, s. 23-42.
	#Dziadek ~~Stanisław~~, Transport województwa katowickiego w 40-leciu Polski Ludowej, Oddział PAN w Katowicach, Ossolineum Wrocław 1988.		#Dziadek S., Transport województwa katowickiego w 40-leciu Polski Ludowej, Oddział PAN w Katowicach, wyd. Ossolineum, Wrocław 1988.
	#Gwosdz ~~Krzysztof~~, Ewolucja rangi miejscowości w konurbacji przemysłowej. Przypadek Górnego Śląska (1830-2000), Instytut Geografii i Gospodarki Przestrzennej UJ, Kraków 2004.		#Gwosdz K., Ewolucja rangi miejscowości w konurbacji przemysłowej. Przypadek Górnego Śląska (1830-2000), wyd. Instytut Geografii i Gospodarki Przestrzennej UJ, Kraków 2004.
	#Jałowiecki ~~Bohdan~~, Niektóre problemy rekonstrukcji przestrzeni społecznej Górnośląskiego Okręgu Przemysłowego, Górnośląskie Studia Socjologiczne, t. VII, Katowice 1985, s. 221-226.		#Jałowiecki B., Niektóre problemy rekonstrukcji przestrzeni społecznej Górnośląskiego Okręgu Przemysłowego, Górnośląskie Studia Socjologiczne, t. VII, Katowice 1985, s. 221-226.
	#Kłosowski ~~Franciszek~~, Sektor usług w gospodarce regionu tradycyjnego w warunkach transformacji i restrukturyzacji. Przykład konurbacji katowickiej, Prace Naukowe nr 2443, ~~Wydawnictwo Uniwersytetu Śląskiego, Katowice 2006~~.		#Kłosowski F., Sektor usług w gospodarce regionu tradycyjnego w warunkach transformacji i restrukturyzacji. Przykład konurbacji katowickiej, Prace Naukowe nr 2443, wyd. UŚ, s. 319-335.
	~~Kłosowski Franciszek, Runge Jerzy, Podziały obszaru województwa katowickiego a kształtowanie się zróżnicowań demograficzno-społecznych, Czasopismo Geograficzne t. LXX, z. 3-4, Wrocław 1999~~, s. 319-335.		#Kłosowski F., Runge J., Migracje ludności w miastach województwa śląskiego w latach 1977-2006, Górnośląskie Studia Socjologiczne, Seria Nowa, t. 1, red. W. Świątkiewicz, wyd. UŚ, Katowice 2010, s. 83-92.
	#Kłosowski ~~Franciszek~~, Runge ~~Jerzy~~, Migracje ludności w miastach województwa śląskiego w latach 1977-2006, Górnośląskie Studia Socjologiczne, Seria Nowa t. 1 (red. W. Świątkiewicz), ~~Wyd~~. ~~Uniwersytetu Śląskiego~~, Katowice 2010, s. 83-92.		#Krzysztofik R., Runge J., Kantor-Pietraga I., Paths of shrinkage in the Katowice conurbation. Case studies of Bytom and Sosnowiec cities, Prace Wydziału Nauk o Ziemi Uniwersytetu Śląskiego, nr 69, Projekt Unijny „Shrink smart” nr 225193, Sosnowiec 2011.
	#Krzysztofik ~~Robert~~, Runge ~~Jerzy~~, Kantor-Pietraga ~~Iwona~~, Paths of shrinkage in the Katowice conurbation. Case studies of Bytom and Sosnowiec cities, Prace Wydziału Nauk o Ziemi Uniwersytetu Śląskiego nr 69, Projekt Unijny „Shrink smart” nr 225193, Sosnowiec 2011.		#Krzysztofik R., Runge J., Kantor-Pietraga I., An introduction to governance of urban shrinkage. A case of two polish cities: Bytom and Sosnowiec, Prace Wydziału Nauk o Ziemi Uniwersytetu Śląskiego, nr 71, Projekt Unijny „Shrink smart” nr 225193, Sosnowiec 2012.
	#Krzysztofik ~~Robert~~, Runge ~~Jerzy~~, Kantor-Pietraga ~~Iwona~~, An introduction to governance of urban shrinkage. A case of two polish cities: Bytom and Sosnowiec, Prace Wydziału Nauk o Ziemi Uniwersytetu Śląskiego nr 71, Projekt Unijny „Shrink smart” nr 225193, Sosnowiec 2012.		#Litewka Cz., Podział województwa katowickiego na regiony i rejony miejsko-przemysłowe, "Miasto" 1979, nr 6, s. 8-16.
	#Litewka ~~Czesław~~, Podział województwa katowickiego na regiony i rejony miejsko-przemysłowe, Miasto nr 6~~, 1979~~, s. 8-16.		#Rajman J., Rozwój Górnośląskiego Zespołu Miejskiego. Wybrane problemy osadnicze i społeczno-demograficzne, Rocznik Naukowo-Dydaktyczny WSP w Krakowie, z. 62, Kraków 1977, s. 5-21.
	#Rajman ~~Jan~~, Rozwój Górnośląskiego Zespołu Miejskiego. Wybrane problemy osadnicze i społeczno-demograficzne, Rocznik Naukowo-Dydaktyczny WSP w Krakowie z. 62, Kraków 1977, s. 5-21.		#Runge A., Proces starzenia się ludności miast województwa śląskiego, w: Przemiany społeczno-ekonomiczne w okresie transformacji – diagnoza i próba oceny, red. E. Bednarska, Cz. Domański, wyd. Główny Urząd Statystyczny, Urząd Statystyczny w Łodzi, Instytut Ekonometrii i Statystyki UŁ, Łódź 2003, s. 37-54.
	#Runge ~~Anna~~, Proces starzenia się ludności miast województwa śląskiego, [Przemiany społeczno-ekonomiczne w okresie transformacji – diagnoza i próba oceny], E. Bednarska, Cz. Domański ~~(red~~.), Główny Urząd Statystyczny, Urząd Statystyczny w Łodzi, Instytut Ekonometrii i Statystyki UŁ, Łódź 2003, s. 37-54.		#Runge A., Przemiany demograficzne miast GZM, w: Górnośląski Związek Metropolitalny. Zarys monograficzny, red. R. Dulias, A. Hibszer, wyd. PTG Oddział Katowicki, Sosnowiec 2008a, s. 140-159.
	#Runge ~~Anna~~, Przemiany demograficzne miast GZM, [Górnośląski Związek Metropolitalny. Zarys monograficzny] R. Dulias, A. Hibszer ~~(red~~.), PTG Oddział Katowicki, Sosnowiec 2008a, s. 140-159.		#Runge A., Ludnościowe uwarunkowania rynku pracy w miastach Górnośląskiego Związku Metropolitalnego, w: Górnośląski Związek Metropolitalny. Zarys geograficzny, red. R. Dulias, A. Hibszer, wyd. PTG Oddział Katowicki, Sosnowiec 2008b, s. 160-170.
	#Runge ~~Anna~~, Ludnościowe uwarunkowania rynku pracy w miastach Górnośląskiego Związku Metropolitalnego, [Górnośląski Związek Metropolitalny. Zarys geograficzny] R. Dulias, A. Hibszer ~~(red.)~~, ~~Wyd~~. PTG Oddział Katowicki, Sosnowiec 2008b, s. 160-170.
	#Runge ~~Anna~~, Procesy i struktury ludnościowe w województwie śląskim, [Procesy i struktury demograficzno-społeczne na obszarze województwa śląskiego w latach 1988-2008] J. Runge, I. Żurek (red.), WUS Katowice 2010, s. 33-82.		#Runge A., Procesy i struktury ludnościowe w województwie śląskim, [Procesy i struktury demograficzno-społeczne na obszarze województwa śląskiego w latach 1988-2008] J. Runge, I. Żurek (red.), WUS Katowice 2010, s. 33-82.
	#Runge ~~Anna~~, Medium size towns in complex settlement systems (exemplified by Katowice conurbation), Problems of Geography 1-2, Bulgarian Academy of Sciences, Sofia 2012, p. 49-65.		#Runge A., Medium size towns in complex settlement systems (exemplified by Katowice conurbation), Problems of Geography 1-2, Bulgarian Academy of Sciences, Sofia 2012, p. 49-65.
	#Runge ~~Jerzy~~, Struktura rynku pracy regionu tradycyjnego i jego otoczenia na przykładzie województwa katowickiego, Prace Naukowe UŚ w Katowicach nr 1592, Katowice1996.		#Runge Je., Struktura rynku pracy regionu tradycyjnego i jego otoczenia na przykładzie województwa katowickiego, Prace Naukowe UŚ w Katowicach nr 1592, Katowice1996.
	#Runge ~~Jerzy~~, Ludność [Studium wiedzy o regionie śląskim] A. Szajnowska-Wysocka red., Prace Naukowe UŚ nr 1755, Wydawnictwa Uniwersytetu Śląskiego, Katowice 1999, s. 15-50.		#Runge J., Ludność [Studium wiedzy o regionie śląskim] A. Szajnowska-Wysocka red., Prace Naukowe UŚ nr 1755, Wydawnictwa Uniwersytetu Śląskiego, Katowice 1999, s. 15-50.
	#Runge Jerzy, Miasta tradycyjnego regionu społeczno-ekonomicznego, [Miasto] S. Kaczmarek (red.), Wyd. Uniwersytetu Łódzkiego, Łódź 2011, s. 133-142.		#Runge Jerzy, Miasta tradycyjnego regionu społeczno-ekonomicznego, [Miasto] S. Kaczmarek (red.), Wyd. Uniwersytetu Łódzkiego, Łódź 2011, s. 133-142.
	#Runge ~~Jerzy~~, Krzysztofik Robert, Spórna Tomasz, Cechy specyficzne umiastowienia województwa śląskiego na przełomie XX i XXI wieku, [Koncepcje i problemy badawcze geografii] K. Marciniak, K. Sikora, D. Sokołowski (red.), WSG Bydgoszcz 2011, s. 251-264;		#Runge J., Krzysztofik Robert, Spórna Tomasz, Cechy specyficzne umiastowienia województwa śląskiego na przełomie XX i XXI wieku, [Koncepcje i problemy badawcze geografii] K. Marciniak, K. Sikora, D. Sokołowski (red.), WSG Bydgoszcz 2011, s. 251-264;

	#Rykiel Zbigniew, Niektóre struktury społeczno-przestrzenne regionu katowickiego, Przegląd Geograficzny t. LVI, z. 3-4, Warszawa 1984, s. 19-41.		#Rykiel Zbigniew, Niektóre struktury społeczno-przestrzenne regionu katowickiego, Przegląd Geograficzny t. LVI, z. 3-4, Warszawa 1984, s. 19-41.
	#Rykiel Zbigniew, Struktury i mechanizmy społeczne w regionie katowickim, [Problemy rozwoju regionalnego i lokalnego] Studia z Gospodarki Przestrzennej, Wydawnictwa Uniwersytetu Warszawskiego, Warszawa 1988, s. 161-183.		#Rykiel Zbigniew, Struktury i mechanizmy społeczne w regionie katowickim, [Problemy rozwoju regionalnego i lokalnego] Studia z Gospodarki Przestrzennej, Wydawnictwa Uniwersytetu Warszawskiego, Warszawa 1988, s. 161-183.

Garbaczm: /* Problemy bezrobocia */

2015-07-22T09:52:34Z

Problemy bezrobocia

← poprzednia wersja		Wersja z 11:52, 22 lip 2015
Linia 177:		Linia 177:
	===Problemy bezrobocia===		===Problemy bezrobocia===

	Bezrobocie jest nieodłączną cechą gospodarki rynkowej, jednak pod warunkiem, że jego stopa nie przekracza 4–5%, zaś w przypadku konkretnego bezrobotnego nie trwa ono dłużej niż kilka miesięcy. Tymczasem jeszcze w 2004 r. stopa bezrobocia w województwie śląskim wynosiła 16,9%, a w Siemianowicach Śląskich i w Świętochłowicach sięgała blisko 30%, zaś połowa bezrobotnych w województwie pozostawała bez pracy ponad rok. Po wstąpieniu Polski do Unii nastąpił okres ożywienia gospodarczego, co umożliwiło znaczny spadek liczby bezrobotnych z 310,0 tys. w 2004 r. do 122,7 tys. w 2008 r., zaś stopa bezrobocia obniżyła się do 6,9%. Niestety w następnych latach sytuacja gospodarcza uległa pogorszeniu, m.in. pod wpływem negatywnych tendencji w gospodarce światowej. Od tego czasu notujemy ponownie wzrost liczby bezrobotnych do 205,5 tys. w 2012 r., co wyraża się stopą bezrobocia wynoszącą 11,1%. Blisko 60% bezrobotnych w województwie śląskim zamieszkuje centralną część województwa. Najwyższą stopę bezrobotnych ‒ powyżej 20% ‒ notują powiat częstochowski oraz Bytom (tab. 5). Bardzo wysoka stopa bezrobocia występuje także w powiatach myszkowskim, zawierciańskim, żywieckim i będzińskim oraz w miastach Świętochłowice, Piekary Śląskie i Sosnowiec. Największymi redukcjami na rynku pracy objęte zostały obszary posiadające duży udział tradycyjnego przemysłu (górnictwo, hutnictwo, przemysł maszynowy).		Bezrobocie jest nieodłączną cechą gospodarki rynkowej, jednak pod warunkiem, że jego stopa nie przekracza 4–5%, zaś w przypadku konkretnego bezrobotnego nie trwa ono dłużej niż kilka miesięcy. Tymczasem jeszcze w 2004 roku, stopa bezrobocia w województwie śląskim wynosiła 16,9%, a w Siemianowicach Śląskich i w Świętochłowicach sięgała blisko 30%, zaś połowa bezrobotnych w województwie pozostawała bez pracy ponad rok. Po wstąpieniu Polski do Unii nastąpił okres ożywienia gospodarczego, co umożliwiło znaczny spadek liczby bezrobotnych z 310,0 tys. w 2004 r. do 122,7 tys. w 2008 r., zaś stopa bezrobocia obniżyła się do 6,9%. Niestety w następnych latach sytuacja gospodarcza uległa pogorszeniu, m.in. pod wpływem negatywnych tendencji w gospodarce światowej. Od tego czasu notujemy ponownie wzrost liczby bezrobotnych do 205,5 tys. w 2012 roku, co wyraża się stopą bezrobocia wynoszącą 11,1%. Blisko 60% bezrobotnych w województwie śląskim zamieszkuje centralną część województwa. Najwyższą stopę bezrobotnych ‒ powyżej 20% ‒ notują powiat częstochowski oraz Bytom (tab. 5). Bardzo wysoka stopa bezrobocia występuje także w powiatach myszkowskim, zawierciańskim, żywieckim i będzińskim oraz w miastach Świętochłowice, Piekary Śląskie i Sosnowiec. Największymi redukcjami na rynku pracy objęte zostały obszary posiadające duży udział tradycyjnego przemysłu (górnictwo, hutnictwo, przemysł maszynowy).

	Pozytywnym zjawiskiem jest znaczący spadek długotrwałego bezrobocia ze 155,1 tys. osób w 2004 r. do 64,4 tys. bezrobotnych w 2012 r. Jednak część osób, którym udało się uzyskać zatrudnienie w okresie ożywienia gospodarczego po wstąpieniu Polski do Unii Europejskiej w ostatnich latach znów traci pracę. W latach 2008-2012 liczba długotrwale bezrobotnych uległa niemal podwojeniu. Brak perspektyw widoczny jest na rynku pracy Bytomia i powiatu częstochowskiego, gdzie udział długotrwale bezrobotnych jest największy. Najmniejszy udział długotrwale bezrobotnych zaznacza się w Katowicach i konurbacji rybnickiej. Jednak wśród długotrwale bezrobotnych największy udział mają kobiety, zwłaszcza w obszarach o strukturze gospodarczej z dominacją górnictwa (rybnicki).		Pozytywnym zjawiskiem jest znaczący spadek długotrwałego bezrobocia ze 155,1 tys. osób w 2004 r. do 64,4 tys. bezrobotnych w 2012 r. Jednak część osób, którym udało się uzyskać zatrudnienie w okresie ożywienia gospodarczego po wstąpieniu Polski do Unii Europejskiej w ostatnich latach znów traci pracę. W latach 2008-2012 liczba długotrwale bezrobotnych uległa niemal podwojeniu. Brak perspektyw widoczny jest na rynku pracy Bytomia i powiatu częstochowskiego, gdzie udział długotrwale bezrobotnych jest największy. Najmniejszy udział długotrwale bezrobotnych zaznacza się w Katowicach i konurbacji rybnickiej. Jednak wśród długotrwale bezrobotnych największy udział mają kobiety, zwłaszcza w obszarach o strukturze gospodarczej z dominacją górnictwa (rybnicki).

Garbaczm: /* Struktury demograficzno-społeczne */

2015-07-22T09:38:15Z

Struktury demograficzno-społeczne

← poprzednia wersja		Wersja z 11:38, 22 lip 2015
Linia 161:		Linia 161:
	===Struktura wieku===		===Struktura wieku===

	Województwo śląskie należy obecnie do jednych z najstarszych demograficznie województw w kraju. W 2011 roku mediana wieku wynosiła 40,0 lat, co oznacza iż połowa mieszkańców województwa liczyła mniej niż 40,0 lat, zaś druga połowa wiek ten przekroczyła. Podobnym poziomem wskaźnika charakteryzowało się województwo opolskie (39,9 lat), zaś jedynym województwem z wyższą medianą wieku było łódzkie (40,5 lat). Tymczasem w kraju mediana wieku ludności sięgała 38,4 lat. W stosunku do 2000 r. nastąpił znaczny wzrost tego wskaźnika z 36,7 lat w woj. śląskim, zaś w kraju z 35,4 lat. Procesy starzenia postępowały zatem szybciej na obszarze województwa śląskiego niż średnio w kraju. Ponieważ kobiety żyją dłużej to mediana wieku wykazuje różnicę według płci: dla mężczyzn wynosiła ona w 2011 r. 38,1 lat (w 2000 r. jeszcze 35,0 lat), zaś dla kobiet aż 41,9 lat (w 2000 r. 38,3 lata).		Województwo śląskie należy obecnie do jednych z najstarszych demograficznie województw w kraju. W 2011 roku mediana wieku wynosiła 40,0 lat, co oznacza iż połowa mieszkańców województwa liczyła mniej niż 40,0 lat, zaś druga połowa wiek ten przekroczyła. Podobnym poziomem wskaźnika charakteryzowało się województwo opolskie (39,9 lat), zaś jedynym województwem z wyższą medianą wieku było łódzkie (40,5 lat). Tymczasem w kraju mediana wieku ludności sięgała 38,4 lat. W stosunku do roku 2000, nastąpił znaczny wzrost tego wskaźnika z 36,7 lat w woj. śląskim, zaś w kraju z 35,4 lat. Procesy starzenia postępowały zatem szybciej na obszarze województwa śląskiego niż średnio w kraju. Ponieważ kobiety żyją dłużej to mediana wieku wykazuje różnicę według płci: dla mężczyzn wynosiła ona w 2011 r. 38,1 lat (w 2000 r. jeszcze 35,0 lat), zaś dla kobiet aż 41,9 lat (w 2000 r. 38,3 lata).

	Podobnie jak w całym kraju, także i w województwie śląskim występuje zróżnicowany udział poszczególnych grup wieku wynikający z falowania wyżów i niżów demograficznych w latach 1950‒2000, które obecnie stopniowo zanika (ryc. 4a,b, ryc. 5). Ta zmienność rozmiarów poszczególnych pokoleń miała duży wpływ na rozwój infrastruktury społecznej (żłobków i przedszkoli, szkół, mieszkań). Falowanie wyżów i niżów demograficznych powodowało także zmienny dopływ zasobów siły roboczej na rynek pracy. W okresie transformacji ustrojowo-gospodarczej, tj. w latach 90. XX wieku, na kurczący się rynek pracy wkraczało pokolenie wyżu demograficznego, co potęgowało trudności w znalezieniu pracy. Obecnie na rynek pracy wkracza pokolenie niżowe, po którym już nie widać następnego pokolenia wyżowego.		Podobnie jak w całym kraju, także i w województwie śląskim występuje zróżnicowany udział poszczególnych grup wieku wynikający z falowania wyżów i niżów demograficznych w latach 1950‒2000, które obecnie stopniowo zanika (ryc. 4a,b, ryc. 5). Ta zmienność rozmiarów poszczególnych pokoleń miała duży wpływ na rozwój infrastruktury społecznej (żłobków i przedszkoli, szkół, mieszkań). Falowanie wyżów i niżów demograficznych powodowało także zmienny dopływ zasobów siły roboczej na rynek pracy. W okresie transformacji ustrojowo-gospodarczej, tj. w latach 90. XX wieku, na kurczący się rynek pracy wkraczało pokolenie wyżu demograficznego, co potęgowało trudności w znalezieniu pracy. Obecnie na rynek pracy wkracza pokolenie niżowe, po którym już nie widać następnego pokolenia wyżowego.
Linia 170:		Linia 170:
	XX wieku był jego imigracyjny charakter odmładzający strukturę wieku ludności, gdyż przybywali tu głównie ludzie młodzi, głównie mężczyźni. Migracje zatem nieco deformowały strukturę płci. W okresie załamania industrialnego modelu rozwoju gospodarczego napływ migracyjny wyraźnie się zmniejszył, a jednocześnie nasilił się odpływ, zwłaszcza z miast stanowiących dotąd tradycyjne, przemysłowe rynki pracy. Ustało zatem także odmładzanie potokami migrantów. Jednak ludność, która będąc w latach 60., 70. i 80. XX wieku w wieku produkcyjnym, tak licznie napływała do pracy w województwie śląskim, obecnie stopniowo wkracza w wiek emerytalny.		XX wieku był jego imigracyjny charakter odmładzający strukturę wieku ludności, gdyż przybywali tu głównie ludzie młodzi, głównie mężczyźni. Migracje zatem nieco deformowały strukturę płci. W okresie załamania industrialnego modelu rozwoju gospodarczego napływ migracyjny wyraźnie się zmniejszył, a jednocześnie nasilił się odpływ, zwłaszcza z miast stanowiących dotąd tradycyjne, przemysłowe rynki pracy. Ustało zatem także odmładzanie potokami migrantów. Jednak ludność, która będąc w latach 60., 70. i 80. XX wieku w wieku produkcyjnym, tak licznie napływała do pracy w województwie śląskim, obecnie stopniowo wkracza w wiek emerytalny.

	O tym jak gwałtownie postępują procesy starzenia świadczy szybki wzrost udziału ludności w wieku 60 i więcej lat. W 1988 r. na obszarze województwa śląskiego udział ten wynosił zaledwie 13,1% ogółu ludności (Runge 2003, 2010), co oznaczało początkowy stan starości demograficznej. Niektóre obszary charakteryzowały się młodością demograficzną (rybnicki, tyski), a wiele pozostałych (południowo-zachodnia część konurbacji katowickiej, ziemia pszczyńska) dojrzałością demograficzną (tab. 4, ryc. 6).		O tym jak gwałtownie postępują procesy starzenia świadczy szybki wzrost udziału ludności w wieku 60 i więcej lat. W roku 1988, na obszarze województwa śląskiego udział ten wynosił zaledwie 13,1% ogółu ludności (Runge 2003, 2010), co oznaczało początkowy stan starości demograficznej. Niektóre obszary charakteryzowały się młodością demograficzną (rybnicki, tyski), a wiele pozostałych (południowo-zachodnia część konurbacji katowickiej, ziemia pszczyńska) dojrzałością demograficzną (tab. 4, ryc. 6).

	Do lat 80. XX wieku starzenie się ludności występowało jedynie w północno-wschodniej części województwa, a także w kilku gminach beskidzkich. Jego przyczyną był odpływ młodej ludności na rynki pracy konurbacji katowickiej czy rybnickiej. Transformacja ustrojowo-gospodarcza spowodowała załamanie rozwoju owych rynków pracy, co zahamowało odpływ ludności ze wsi do miast oraz napływ migracyjny do województwa śląskiego a wręcz przyczyniło się do odpływu młodej ludności z miast przemysłowych. Niestety wraz z otwarciem się zagranicznych rynków pracy jest to odpływ nie tylko na wieś, ale poza granice województwa i kraju.		Do lat 80. XX wieku starzenie się ludności występowało jedynie w północno-wschodniej części województwa, a także w kilku gminach beskidzkich. Jego przyczyną był odpływ młodej ludności na rynki pracy konurbacji katowickiej czy rybnickiej. Transformacja ustrojowo-gospodarcza spowodowała załamanie rozwoju owych rynków pracy, co zahamowało odpływ ludności ze wsi do miast oraz napływ migracyjny do województwa śląskiego a wręcz przyczyniło się do odpływu młodej ludności z miast przemysłowych. Niestety wraz z otwarciem się zagranicznych rynków pracy jest to odpływ nie tylko na wieś, ale poza granice województwa i kraju.
Linia 184:		Linia 184:

	Trudności w uzyskaniu pracy przez absolwentów szkół zawodowych różnych szczebli powoduje ich frustrację, a z pewnością utrudnia wystartowanie w dorosłe życie, założenie rodziny. Jest to istotny problem, zwłaszcza z punktu widzenia niekorzystnych tendencji w rozwoju demograficznym. Co gorsza, część młodych ludzi wyjeżdża w poszukiwaniu pracy poza granice województwa i poza granice kraju. Województwo śląskie traci młode, wykształcone zasoby ludnościowe. Przyczynia się to do postępującego w szybkim tempie starzenia się ludności a w przyszłości zmniejszy zasoby pracy.		Trudności w uzyskaniu pracy przez absolwentów szkół zawodowych różnych szczebli powoduje ich frustrację, a z pewnością utrudnia wystartowanie w dorosłe życie, założenie rodziny. Jest to istotny problem, zwłaszcza z punktu widzenia niekorzystnych tendencji w rozwoju demograficznym. Co gorsza, część młodych ludzi wyjeżdża w poszukiwaniu pracy poza granice województwa i poza granice kraju. Województwo śląskie traci młode, wykształcone zasoby ludnościowe. Przyczynia się to do postępującego w szybkim tempie starzenia się ludności a w przyszłości zmniejszy zasoby pracy.




	==Bibliografia==		==Bibliografia==

Garbaczm: /* Struktura płci */

2015-07-22T09:31:44Z

Struktura płci

← poprzednia wersja		Wersja z 11:31, 22 lip 2015
Linia 157:		Linia 157:
	Najwyższy poziom feminizacji wykazują miasta, zwłaszcza Częstochowa i Bielsko-Biała, które ze względu na rozwinięty sektor usług oraz zróżnicowaną strukturę gałęziową przemysłu stanowiły atrakcyjny rynek pracy dla żeńskiej siły roboczej, co powodowało znaczny napływ kobiet do tych miast. Wysoki poziom feminizacji reprezentują jednak także miasta o rynku pracy zorientowanym do lat 90. XX wieku na męską siłę roboczą: Sosnowiec, Katowice, Chorzów, Siemianowice Śląskie, Bytom, Piekary Śląskie. Narastająca przewaga kobiet związana jest tu z nasilonym odpływem migracyjnym mężczyzn tracących pracę w wyniku regresu czy wręcz upadku przemysłu ciężkiego. Szczególnie szybko postępuje feminizacja Bytomia, który w 1988 roku wykazywał 102,9 kobiet na 100 mężczyzn, w 1999r. na 100 mężczyzn przypadało 105,4 kobiet, zaś w 2012 r. już 108,7. Szybko postępuje feminizacja miast, które dotąd wykazywały jej bardzo niski poziom ze względu na profil działalności gospodarczej typowy dla męskiej siły roboczej (Jastrzębie-Zdrój, Żory), a od lat 90. XX wieku notują osłabienie tego rodzaju działalności. Przyczyną zwiększania przewagi kobiet w strukturze płci jest głównie odpływ migracyjny mężczyzn, ale także szybko nasilające się procesy starzenia.		Najwyższy poziom feminizacji wykazują miasta, zwłaszcza Częstochowa i Bielsko-Biała, które ze względu na rozwinięty sektor usług oraz zróżnicowaną strukturę gałęziową przemysłu stanowiły atrakcyjny rynek pracy dla żeńskiej siły roboczej, co powodowało znaczny napływ kobiet do tych miast. Wysoki poziom feminizacji reprezentują jednak także miasta o rynku pracy zorientowanym do lat 90. XX wieku na męską siłę roboczą: Sosnowiec, Katowice, Chorzów, Siemianowice Śląskie, Bytom, Piekary Śląskie. Narastająca przewaga kobiet związana jest tu z nasilonym odpływem migracyjnym mężczyzn tracących pracę w wyniku regresu czy wręcz upadku przemysłu ciężkiego. Szczególnie szybko postępuje feminizacja Bytomia, który w 1988 roku wykazywał 102,9 kobiet na 100 mężczyzn, w 1999r. na 100 mężczyzn przypadało 105,4 kobiet, zaś w 2012 r. już 108,7. Szybko postępuje feminizacja miast, które dotąd wykazywały jej bardzo niski poziom ze względu na profil działalności gospodarczej typowy dla męskiej siły roboczej (Jastrzębie-Zdrój, Żory), a od lat 90. XX wieku notują osłabienie tego rodzaju działalności. Przyczyną zwiększania przewagi kobiet w strukturze płci jest głównie odpływ migracyjny mężczyzn, ale także szybko nasilające się procesy starzenia.

	Niską feminizacją charakteryzowały się natomiast powiaty żywiecki, pszczyński i rybnicki, co wynikało z wyższego poziomu urodzeń i słabiej zaawansowanych procesów starzenia demograficznego. W powiecie rybnickim na obniżenie stopnia feminizacji dodatkowo oddziaływał napływ mężczyzn do pracy w przemyśle. W ostatnich latach w powiatach tych zauważalny jest niewielki wzrost przewagi kobiet. Z kolei w powiatach kłobuckim i lublinieckim przyczyną niskiej feminizacji był odpływ kobiet do Częstochowy. Jednak w większości powiatów postępuje proces zwiększania się liczebnej przewagi kobiet nad mężczyznami, i to zarówno w powiatach, które już w 1999 roku osiągnęły wyższy poziom feminizacji (104,0 ≤WF<108,0 ‒ raciborski, tarnogórski, gliwicki), jak i w powiatach z dotychczas niskim współczynnikiem feminizacji (poniżej 104,0 – żywiecki, pszczyński, kłobucki, lubliniecki, rybnicki).		Niską feminizacją charakteryzowały się natomiast powiaty [[Powiat żywiecki\|żywiecki]], pszczyński i rybnicki, co wynikało z wyższego poziomu urodzeń i słabiej zaawansowanych procesów starzenia demograficznego. W powiecie rybnickim na obniżenie stopnia feminizacji dodatkowo oddziaływał napływ mężczyzn do pracy w przemyśle. W ostatnich latach w powiatach tych zauważalny jest niewielki wzrost przewagi kobiet. Z kolei w powiatach kłobuckim i lublinieckim przyczyną niskiej feminizacji był odpływ kobiet do Częstochowy. Jednak w większości powiatów postępuje proces zwiększania się liczebnej przewagi kobiet nad mężczyznami, i to zarówno w powiatach, które już w 1999 roku osiągnęły wyższy poziom feminizacji (104,0 ≤WF<108,0 ‒ raciborski, tarnogórski, gliwicki), jak i w powiatach z dotychczas niskim współczynnikiem feminizacji (poniżej 104,0 – żywiecki, pszczyński, kłobucki, lubliniecki, rybnicki).

	===Struktura wieku===		===Struktura wieku===

Garbaczm: /* Składowe przyrostu rzeczywistego ludności */

2015-07-22T09:26:58Z

Składowe przyrostu rzeczywistego ludności

← poprzednia wersja		Wersja z 11:26, 22 lip 2015
Linia 87:		Linia 87:
	W latach 1999‒2012 nastąpił spadek liczby ludności województwa śląskiego z 4 776,9 tys. do 4 615,8 tys., tj. o -161,0 tys. osób, tj. o -3,4%. Głęboki regres demograficzny objął miasta ogarnięte trudnościami w zakresie funkcjonowania ich rynków pracy. Gdy w 1988 r. liczba ludności miast woj. śląskiego sięgała blisko 4 mln osób, to w 2012 r. wynosiła ona 3,6 mln mieszkańców. W latach 1999‒2012 w miastach nastąpił spadek zaludnienia o -5,5%. Najdotkliwiej skutki transformacji ustrojowo-gospodarczej odczuły miasta konurbacji katowickiej (spadek zaludnienia o -6,4%) oraz Częstochowa (o -7,3%), nieco mniejszy spadek (o -3,0%) zanotowały miasta konurbacji rybnickiej, jednak w Jastrzębiu-Zdroju wyniósł on -6,4%, a w Raciborzu -7,7%. Lepiej poradziły sobie miasta aglomeracji bielskiej, gdzie spadek zaludnienia sięgnął tylko -1,0%.		W latach 1999‒2012 nastąpił spadek liczby ludności województwa śląskiego z 4 776,9 tys. do 4 615,8 tys., tj. o -161,0 tys. osób, tj. o -3,4%. Głęboki regres demograficzny objął miasta ogarnięte trudnościami w zakresie funkcjonowania ich rynków pracy. Gdy w 1988 r. liczba ludności miast woj. śląskiego sięgała blisko 4 mln osób, to w 2012 r. wynosiła ona 3,6 mln mieszkańców. W latach 1999‒2012 w miastach nastąpił spadek zaludnienia o -5,5%. Najdotkliwiej skutki transformacji ustrojowo-gospodarczej odczuły miasta konurbacji katowickiej (spadek zaludnienia o -6,4%) oraz Częstochowa (o -7,3%), nieco mniejszy spadek (o -3,0%) zanotowały miasta konurbacji rybnickiej, jednak w Jastrzębiu-Zdroju wyniósł on -6,4%, a w Raciborzu -7,7%. Lepiej poradziły sobie miasta aglomeracji bielskiej, gdzie spadek zaludnienia sięgnął tylko -1,0%.

	Wiele miast województwa śląskiego, w tym zwłaszcza konurbacji katowickiej podlega intensywnemu kurczeniu się demograficznemu (ryc. 2). Spadek zaludnienia o 10% wystąpił w Gliwicach, [[Zabrze\|Zabrzu]], Sosnowcu; o 9% w Świętochłowicach, [[Ruda Śląska\|Rudzie Śląskiej]]; o 8% w Katowicach, Siemianowicach Śląskich oraz o 7% w Chorzowie, Piekarach Śląskich, Dąbrowie Górniczej. O ile jednak w Katowicach, Chorzowie i w Rudzie Śląskiej w latach 2006‒2012 tempo spadku zaludnienia osłabło w stosunku do okresu 1999‒2006, to w Piekarach Śląskich, Siemianowicach Śląskich i w Sosnowcu utrzymuje się wciąż takie samo, zaś w Gliwicach, Zabrzu, Świętochłowicach i w Dąbrowie Górniczej spadek zaludnienia pogłębia się. Dość szybko zmniejsza się także liczba ludności Tychów (o -4,6%), chociaż w ostatnich latach ten spadek wyraźnie wyhamował. Najmniejsze straty w zaludnieniu poniosły Jaworzno i Mysłowice, przy czym w Mysłowicach liczba ludności w ostatnim okresie ustabilizowała się.		Wiele miast województwa śląskiego, w tym zwłaszcza konurbacji katowickiej podlega intensywnemu kurczeniu się demograficznemu (ryc. 2). Spadek zaludnienia o 10% wystąpił w Gliwicach, [[Zabrze\|Zabrzu]], Sosnowcu; o 9% w Świętochłowicach, [[Ruda Śląska\|Rudzie Śląskiej]]; o 8% w Katowicach, Siemianowicach Śląskich oraz o 7% w Chorzowie, [[Piekary Śląskie\|Piekarach Śląskich]], Dąbrowie Górniczej. O ile jednak w Katowicach, Chorzowie i w Rudzie Śląskiej w latach 2006‒2012 tempo spadku zaludnienia osłabło w stosunku do okresu 1999‒2006, to w Piekarach Śląskich, Siemianowicach Śląskich i w Sosnowcu utrzymuje się wciąż takie samo, zaś w Gliwicach, Zabrzu, Świętochłowicach i w Dąbrowie Górniczej spadek zaludnienia pogłębia się. Dość szybko zmniejsza się także liczba ludności Tychów (o -4,6%), chociaż w ostatnich latach ten spadek wyraźnie wyhamował. Najmniejsze straty w zaludnieniu poniosły Jaworzno i Mysłowice, przy czym w Mysłowicach liczba ludności w ostatnim okresie ustabilizowała się.

	Jednak przed największym problemem demograficznym stoi [[Bytom]], w którym spadek zaludnienia o -11,6%. Przyczyny upadku miasta są złożone (Krzysztofik, Runge, Kantor-Pietraga 2011, 2012). Wynikają one głównie z załamania sektora górniczego oraz szkód górniczych powstałych po eksploatacji węgla kamiennego pod miastem.		Jednak przed największym problemem demograficznym stoi [[Bytom]], w którym spadek zaludnienia o -11,6%. Przyczyny upadku miasta są złożone (Krzysztofik, Runge, Kantor-Pietraga 2011, 2012). Wynikają one głównie z załamania sektora górniczego oraz szkód górniczych powstałych po eksploatacji węgla kamiennego pod miastem.
Linia 135:		Linia 135:
	*generujące duży odpływ migracyjny przede wszystkim w ruchu wewnętrznym ‒ Katowice, Sosnowiec, Tychy, Jastrzębie-Zdrój, [[Żory]];		*generujące duży odpływ migracyjny przede wszystkim w ruchu wewnętrznym ‒ Katowice, Sosnowiec, Tychy, Jastrzębie-Zdrój, [[Żory]];
	*generujące duży odpływ migracyjny w ruchu wewnętrznym przy dużym udziale odpływu za granicę kraju ‒ Bytom i Gliwice, Rybnik;		*generujące duży odpływ migracyjny w ruchu wewnętrznym przy dużym udziale odpływu za granicę kraju ‒ Bytom i Gliwice, Rybnik;
	*dominującym odpływie za granicę kraju ‒ Zabrze, [[Chorzów, [[Ruda Śląska.		*dominującym odpływie za granicę kraju ‒ Zabrze, Chorzów, Ruda Śląska.
	Także w wielu miastach średniej wielkości przeżywających duże trudności na rynku pracy (wysoki poziom bezrobocia) znaczny jest odpływ za granicę (Piekary Śląskie, Siemianowice Śląskie, Świętochłowice).		Także w wielu miastach średniej wielkości przeżywających duże trudności na rynku pracy (wysoki poziom bezrobocia) znaczny jest odpływ za granicę (Piekary Śląskie, Siemianowice Śląskie, Świętochłowice).
	Zasadnicze różnice występują między powiatami a miastami na prawach powiatu. Powiaty, a zwłaszcza obszary wiejskie, przyjmują bowiem część odpływającej z miast ludności, zyskując korzystny bilans migracji wewnętrznych. Ciekawe natomiast są przypadki powiatów, które z jednej strony przyjmują zamożniejszą ludność napływającą z miast, a jednocześnie brak pracy wypycha własnych mieszkańców poza granice kraju (tarnogórski, lubliniecki, gliwicki).		Zasadnicze różnice występują między powiatami a miastami na prawach powiatu. Powiaty, a zwłaszcza obszary wiejskie, przyjmują bowiem część odpływającej z miast ludności, zyskując korzystny bilans migracji wewnętrznych. Ciekawe natomiast są przypadki powiatów, które z jednej strony przyjmują zamożniejszą ludność napływającą z miast, a jednocześnie brak pracy wypycha własnych mieszkańców poza granice kraju (tarnogórski, lubliniecki, [[Powiat gliwicki\|gliwicki]]).

	Część odpływu migracyjnego z miast konurbacji kieruje się z kolei do powiatów w innych obszarach województwa, zwłaszcza w regionie bielskim („suburbanizacja przeniesiona” ‒ Runge, Krzysztofik, Spórna, 2011). Konurbacja katowicka praktycznie pozbawiona jest strefy podmiejskiej, dlatego część procesu suburbanizacji przebiega w dalej położonych obszarach wiejskich. Składają się na nią dwa strumienie migrantów. Jeden stanowi reemigracja osób, które w poprzednich dziesięcioleciach napływały z południowej części województwa do konurbacji katowickiej w poszukiwaniu pracy. Drugi obejmuje mieszkańców konurbacji przenoszących się na stałe w Beskidy do tzw. drugich domów, których tradycje sięgają jeszcze lat 60. XX wieku. Beneficjentem migracji wewnętrznych jest zwłaszcza region bielski, choć w migracjach zagranicznych traci swój potencjał ludnościowy. Na obszarach wiejskich tego obszaru nakładają się kierunki napływu z innych części województwa i kraju z napływem z Bielska-Białej (ryc. 3).		Część odpływu migracyjnego z miast konurbacji kieruje się z kolei do powiatów w innych obszarach województwa, zwłaszcza w regionie bielskim („suburbanizacja przeniesiona” ‒ Runge, Krzysztofik, Spórna, 2011). Konurbacja katowicka praktycznie pozbawiona jest strefy podmiejskiej, dlatego część procesu suburbanizacji przebiega w dalej położonych obszarach wiejskich. Składają się na nią dwa strumienie migrantów. Jeden stanowi reemigracja osób, które w poprzednich dziesięcioleciach napływały z południowej części województwa do konurbacji katowickiej w poszukiwaniu pracy. Drugi obejmuje mieszkańców konurbacji przenoszących się na stałe w Beskidy do tzw. drugich domów, których tradycje sięgają jeszcze lat 60. XX wieku. Beneficjentem migracji wewnętrznych jest zwłaszcza region bielski, choć w migracjach zagranicznych traci swój potencjał ludnościowy. Na obszarach wiejskich tego obszaru nakładają się kierunki napływu z innych części województwa i kraju z napływem z Bielska-Białej (ryc. 3).

Garbaczm: /* Migracje */

2015-07-22T09:22:14Z

Migracje

← poprzednia wersja		Wersja z 11:22, 22 lip 2015
Linia 133:		Linia 133:

	Miasta, które przez wiele lat były miejscem docelowym migracji stają się obecnie obszarami skąd dokonuje się odpływ ludności (ryc. 3). Ze względu na relację między kierunkami odpływu migracyjnego można tu wyróżnić miasta (tab. 2):		Miasta, które przez wiele lat były miejscem docelowym migracji stają się obecnie obszarami skąd dokonuje się odpływ ludności (ryc. 3). Ze względu na relację między kierunkami odpływu migracyjnego można tu wyróżnić miasta (tab. 2):
	*generujące duży odpływ migracyjny przede wszystkim w ruchu wewnętrznym ‒ Katowice, Sosnowiec, Tychy, Jastrzębie-Zdrój, Żory;		*generujące duży odpływ migracyjny przede wszystkim w ruchu wewnętrznym ‒ Katowice, Sosnowiec, Tychy, Jastrzębie-Zdrój, [[Żory]];
	*generujące duży odpływ migracyjny w ruchu wewnętrznym przy dużym udziale odpływu za granicę kraju ‒ Bytom i Gliwice, Rybnik;		*generujące duży odpływ migracyjny w ruchu wewnętrznym przy dużym udziale odpływu za granicę kraju ‒ Bytom i Gliwice, Rybnik;
	*dominującym odpływie za granicę kraju ‒ [[Zabrze]], [[Chorzów]], [[Ruda Śląska]].		*dominującym odpływie za granicę kraju ‒ Zabrze, [[Chorzów, [[Ruda Śląska.
	Także w wielu miastach średniej wielkości przeżywających duże trudności na rynku pracy (wysoki poziom bezrobocia) znaczny jest odpływ za granicę (Piekary Śląskie, Siemianowice Śląskie, Świętochłowice).		Także w wielu miastach średniej wielkości przeżywających duże trudności na rynku pracy (wysoki poziom bezrobocia) znaczny jest odpływ za granicę (Piekary Śląskie, Siemianowice Śląskie, Świętochłowice).
	Zasadnicze różnice występują między powiatami a miastami na prawach powiatu. Powiaty, a zwłaszcza obszary wiejskie, przyjmują bowiem część odpływającej z miast ludności, zyskując korzystny bilans migracji wewnętrznych. Ciekawe natomiast są przypadki powiatów, które z jednej strony przyjmują zamożniejszą ludność napływającą z miast, a jednocześnie brak pracy wypycha własnych mieszkańców poza granice kraju (tarnogórski, lubliniecki, gliwicki).		Zasadnicze różnice występują między powiatami a miastami na prawach powiatu. Powiaty, a zwłaszcza obszary wiejskie, przyjmują bowiem część odpływającej z miast ludności, zyskując korzystny bilans migracji wewnętrznych. Ciekawe natomiast są przypadki powiatów, które z jednej strony przyjmują zamożniejszą ludność napływającą z miast, a jednocześnie brak pracy wypycha własnych mieszkańców poza granice kraju (tarnogórski, lubliniecki, gliwicki).