Literatura polskojęzyczna na Górnym Śląsku w latach 1922–1939 - Historia wersji

Praktykant o 15:19, 24 mar 2021

2021-03-24T15:19:16Z

← poprzednia wersja		Wersja z 17:19, 24 mar 2021
Linia 226:		Linia 226:
	Warto jeszcze zwrócić uwagę na Teresę Odrzańską. Pod tym pseudonimem pisała Apolonia Fojcik, poetka pochodząca z [[Racibórz\|Raciborza]]. Jej największa aktywność literacka przypadła na lata 1927–1939, kiedy to publikowała m.in. w „Nowinach Codziennych” oraz „Zaraniu Śląskim”. Zarówno Krystyna Heska-Kwaśniewicz, jak i Zdzisław Hierowski ocenili jej twórczość bardzo wysoko jako dobrze zapowiadający się talent Śląska Opolskiego, przewyższający poprawnością literacką innych autorów ludowych tego subregionu<ref>Zob. K. Heska-Kwaśniewicz, Taki to…, s. 28; Z. Hierowski, 25 lat literatury…, s. 39.</ref>. Niestety pisarstwo to zostało przerwane wojennymi doświadczeniami, po których poetka już nie powróciła do literatury.		Warto jeszcze zwrócić uwagę na Teresę Odrzańską. Pod tym pseudonimem pisała Apolonia Fojcik, poetka pochodząca z [[Racibórz\|Raciborza]]. Jej największa aktywność literacka przypadła na lata 1927–1939, kiedy to publikowała m.in. w „Nowinach Codziennych” oraz „Zaraniu Śląskim”. Zarówno Krystyna Heska-Kwaśniewicz, jak i Zdzisław Hierowski ocenili jej twórczość bardzo wysoko jako dobrze zapowiadający się talent Śląska Opolskiego, przewyższający poprawnością literacką innych autorów ludowych tego subregionu<ref>Zob. K. Heska-Kwaśniewicz, Taki to…, s. 28; Z. Hierowski, 25 lat literatury…, s. 39.</ref>. Niestety pisarstwo to zostało przerwane wojennymi doświadczeniami, po których poetka już nie powróciła do literatury.

	Polskojęzyczne piśmiennictwo na Śląsku Opolskim przed drugą wojną światową zasadniczo zatrzymało się na etapie literatury ludowej, jednak należy dodać, że pojawił się już wówczas poeta, którego można uznać za regionalistę, a jak pisze Opolczyk, za literata-inteligenta<ref>Zob. J. Opolczyk, Polscy poeci…, s. 126.</ref>. Mowa o Edmundzie Osmańczyku (1913–1989)<ref>Zob. Z. Hierowski, 25 lat literatury…, s. 151–154; J. Rudziński, Publicysta »Spraw Polaków« (Edmund Osmańczyk), „Kwartalnik Historii Prasy Polskiej” 1992, z. 3-4, s. 209–214.</ref>, który debiutował w 1937 roku tomikiem „Wolność jest słoneczna”. Niektóre wiersze z tego zbioru przedrukowano w „Zaraniu Śląskim”. W swych pierwszych lirykach wykazał się on dużą kulturą literacką, zwłaszcza oczytaniem we współczesnej poezji klasycyzującej, jednak w ogromie tytułów, jakie się w tym czasie ukazały, jego tomik przeszedł niesłusznie bez większego zainteresowania krytyki. Drugi zbiór ukazał się dopiero w 1945 roku („Walka jest zwycięska”), po wojnie rozwinął także swoją działalność publicystyczną i polityczną. Warto też dodać, że w latach trzydziestych pracował w Związku Polaków w Berlinie. Wymyślił nazwę „Rodło” dla symbolu Związku Polaków w Niemczech. Natomiast w 1937 roku opublikował w „Zaraniu Śląskim” ~~bardzo ważny~~ wiersz pt. ~~„Znam tylko jeden Śląsk!”, który jest manifestacją polskości i jedności całego Górnego Śląska od Frydka po Opole~~<ref>Zob. E. Osmańczyk, ~~Znam tylko jeden Śląsk!~~, „Zaranie Śląskie” 1937, z. 2, s. ~~64–65~~.</ref>.		Polskojęzyczne piśmiennictwo na Śląsku Opolskim przed drugą wojną światową zasadniczo zatrzymało się na etapie literatury ludowej, jednak należy dodać, że pojawił się już wówczas poeta, którego można uznać za regionalistę, a jak pisze Opolczyk, za literata-inteligenta<ref>Zob. J. Opolczyk, Polscy poeci…, s. 126.</ref>. Mowa o Edmundzie Osmańczyku (1913–1989)<ref>Zob. Z. Hierowski, 25 lat literatury…, s. 151–154; J. Rudziński, Publicysta »Spraw Polaków« (Edmund Osmańczyk), „Kwartalnik Historii Prasy Polskiej” 1992, z. 3-4, s. 209–214.</ref>, który debiutował w 1937 roku tomikiem „Wolność jest słoneczna”. Niektóre wiersze z tego zbioru przedrukowano w „Zaraniu Śląskim”. W swych pierwszych lirykach wykazał się on dużą kulturą literacką, zwłaszcza oczytaniem we współczesnej poezji klasycyzującej, jednak w ogromie tytułów, jakie się w tym czasie ukazały, jego tomik przeszedł niesłusznie bez większego zainteresowania krytyki. Drugi zbiór ukazał się dopiero w 1945 roku („Walka jest zwycięska”), po wojnie rozwinął także swoją działalność publicystyczną i polityczną. Warto też dodać, że w latach trzydziestych pracował w Związku Polaków w Berlinie. Wymyślił nazwę „Rodło” dla symbolu Związku Polaków w Niemczech. Natomiast w 1937 roku opublikował w „Zaraniu Śląskim” wiersz pt. "Polska"<ref>Zob. E. Osmańczyk, Polska, „Zaranie Śląskie” 1937, z. 2, s. 63.</ref>.

	Należy jeszcze wspomnieć o dwóch pisarzach, którzy w latach trzydziestych odpowiedzieli na apel Związku Polaków w Niemczech. Związek ten skierował do wszystkich literatów polskich prośbę, aby „[…] opisali prawdę o sytuacji Polaków żyjących na Śląsku przyłączonym do Niemiec […]”<ref>K. Heska-Kwaśniewicz, Taki to…, s. 13.</ref>. I tak w 1933 roku podróż na Śląsk Opolski odbył Jan Wiktor (1890–1967), a jej owocem były reportaże o wsi opolskiej i prowadzonej na niej akcji germanizacyjnej, opublikowane w krakowskim „Ilustrowanym Kurierze Codziennym”<ref>Zob. J. Szcześniak, Wiktor Jan, w: Słownik pisarzy…, t. 2, s. 155.</ref>. Natomiast w latach 1933–1935 pisarz z Kresów Wschodnich Stanisław Wasylewski (1885–1953) w towarzystwie Arki Bożka odbył kilka podróży po Śląsku Opolskim, podczas których prowadził gruntowne studia śląskoznawcze, gromadził materiały i nawiązywał kontakty z ludźmi. Efektem tych prac była interesująca publikacja „Na Śląsku Opolskim” (1937), która ukazała się w serii wydawniczej „Pamiętnik Instytutu Śląskiego”. Był to zbiór 33 szkiców, które mieściły się gatunkowo na pograniczu eseju i reportażu. Dodatkowo wzbogacone były 354 ilustracjami. Autor za tę książkę został odznaczony Złotym Wawrzynem Polskiej Akademii Literatury (1937). Była to pozycja silnie podkreślająca polskość Śląska Opolskiego i opowiadająca o jego walce z intensywnymi działaniami germanizacyjnymi, jakie władze niemieckie prowadziły na tym terenie w okresie międzywojnia. Za napisanie niewygodnej prawdy pisarz był prześladowany podczas drugiej wojny światowej, a jego księgozbiór, meble i dzieła sztuki zgromadzone w poznańskim mieszkaniu zostały zniszczone przez żołnierzy SS<ref>Zob. K. Heska-Kwaśniewicz, Taki to…, s. 13.</ref>. Co ciekawe, prześladowany także przez władze powojennej Polski, został przygarnięty przez Opole, w którym zamieszkał dzięki staraniom Arki Bożka. W tym mieście zmarł też i został pochowany.		Należy jeszcze wspomnieć o dwóch pisarzach, którzy w latach trzydziestych odpowiedzieli na apel Związku Polaków w Niemczech. Związek ten skierował do wszystkich literatów polskich prośbę, aby „[…] opisali prawdę o sytuacji Polaków żyjących na Śląsku przyłączonym do Niemiec […]”<ref>K. Heska-Kwaśniewicz, Taki to…, s. 13.</ref>. I tak w 1933 roku podróż na Śląsk Opolski odbył Jan Wiktor (1890–1967), a jej owocem były reportaże o wsi opolskiej i prowadzonej na niej akcji germanizacyjnej, opublikowane w krakowskim „Ilustrowanym Kurierze Codziennym”<ref>Zob. J. Szcześniak, Wiktor Jan, w: Słownik pisarzy…, t. 2, s. 155.</ref>. Natomiast w latach 1933–1935 pisarz z Kresów Wschodnich Stanisław Wasylewski (1885–1953) w towarzystwie Arki Bożka odbył kilka podróży po Śląsku Opolskim, podczas których prowadził gruntowne studia śląskoznawcze, gromadził materiały i nawiązywał kontakty z ludźmi. Efektem tych prac była interesująca publikacja „Na Śląsku Opolskim” (1937), która ukazała się w serii wydawniczej „Pamiętnik Instytutu Śląskiego”. Był to zbiór 33 szkiców, które mieściły się gatunkowo na pograniczu eseju i reportażu. Dodatkowo wzbogacone były 354 ilustracjami. Autor za tę książkę został odznaczony Złotym Wawrzynem Polskiej Akademii Literatury (1937). Była to pozycja silnie podkreślająca polskość Śląska Opolskiego i opowiadająca o jego walce z intensywnymi działaniami germanizacyjnymi, jakie władze niemieckie prowadziły na tym terenie w okresie międzywojnia. Za napisanie niewygodnej prawdy pisarz był prześladowany podczas drugiej wojny światowej, a jego księgozbiór, meble i dzieła sztuki zgromadzone w poznańskim mieszkaniu zostały zniszczone przez żołnierzy SS<ref>Zob. K. Heska-Kwaśniewicz, Taki to…, s. 13.</ref>. Co ciekawe, prześladowany także przez władze powojennej Polski, został przygarnięty przez Opole, w którym zamieszkał dzięki staraniom Arki Bożka. W tym mieście zmarł też i został pochowany.

Praktykant: Anulowanie wersji 10072 autora Praktykant (dyskusja)

2021-03-24T12:46:38Z

Anulowanie wersji 10072 autora Praktykant (dyskusja)

← poprzednia wersja		Wersja z 14:46, 24 mar 2021
Linia 226:		Linia 226:
	Warto jeszcze zwrócić uwagę na Teresę Odrzańską. Pod tym pseudonimem pisała Apolonia Fojcik, poetka pochodząca z [[Racibórz\|Raciborza]]. Jej największa aktywność literacka przypadła na lata 1927–1939, kiedy to publikowała m.in. w „Nowinach Codziennych” oraz „Zaraniu Śląskim”. Zarówno Krystyna Heska-Kwaśniewicz, jak i Zdzisław Hierowski ocenili jej twórczość bardzo wysoko jako dobrze zapowiadający się talent Śląska Opolskiego, przewyższający poprawnością literacką innych autorów ludowych tego subregionu<ref>Zob. K. Heska-Kwaśniewicz, Taki to…, s. 28; Z. Hierowski, 25 lat literatury…, s. 39.</ref>. Niestety pisarstwo to zostało przerwane wojennymi doświadczeniami, po których poetka już nie powróciła do literatury.		Warto jeszcze zwrócić uwagę na Teresę Odrzańską. Pod tym pseudonimem pisała Apolonia Fojcik, poetka pochodząca z [[Racibórz\|Raciborza]]. Jej największa aktywność literacka przypadła na lata 1927–1939, kiedy to publikowała m.in. w „Nowinach Codziennych” oraz „Zaraniu Śląskim”. Zarówno Krystyna Heska-Kwaśniewicz, jak i Zdzisław Hierowski ocenili jej twórczość bardzo wysoko jako dobrze zapowiadający się talent Śląska Opolskiego, przewyższający poprawnością literacką innych autorów ludowych tego subregionu<ref>Zob. K. Heska-Kwaśniewicz, Taki to…, s. 28; Z. Hierowski, 25 lat literatury…, s. 39.</ref>. Niestety pisarstwo to zostało przerwane wojennymi doświadczeniami, po których poetka już nie powróciła do literatury.

	Polskojęzyczne piśmiennictwo na Śląsku Opolskim przed drugą wojną światową zasadniczo zatrzymało się na etapie literatury ludowej, jednak należy dodać, że pojawił się już wówczas poeta, którego można uznać za regionalistę, a jak pisze Opolczyk, za literata-inteligenta<ref>Zob. J. Opolczyk, Polscy poeci…, s. 126.</ref>. Mowa o Edmundzie Osmańczyku (1913–1989)<ref>Zob. Z. Hierowski, 25 lat literatury…, s. 151–154; J. Rudziński, Publicysta »Spraw Polaków« (Edmund Osmańczyk), „Kwartalnik Historii Prasy Polskiej” 1992, z. 3-4, s. 209–214.</ref>, który debiutował w 1937 roku tomikiem „Wolność jest słoneczna”. Niektóre wiersze z tego zbioru przedrukowano w „Zaraniu Śląskim”. W swych pierwszych lirykach wykazał się on dużą kulturą literacką, zwłaszcza oczytaniem we współczesnej poezji klasycyzującej, jednak w ogromie tytułów, jakie się w tym czasie ukazały, jego tomik przeszedł niesłusznie bez większego zainteresowania krytyki. Drugi zbiór ukazał się dopiero w 1945 roku („Walka jest zwycięska”), po wojnie rozwinął także swoją działalność publicystyczną i polityczną. Warto też dodać, że w latach trzydziestych pracował w Związku Polaków w Berlinie. Wymyślił nazwę „Rodło” dla symbolu Związku Polaków w Niemczech.		Polskojęzyczne piśmiennictwo na Śląsku Opolskim przed drugą wojną światową zasadniczo zatrzymało się na etapie literatury ludowej, jednak należy dodać, że pojawił się już wówczas poeta, którego można uznać za regionalistę, a jak pisze Opolczyk, za literata-inteligenta<ref>Zob. J. Opolczyk, Polscy poeci…, s. 126.</ref>. Mowa o Edmundzie Osmańczyku (1913–1989)<ref>Zob. Z. Hierowski, 25 lat literatury…, s. 151–154; J. Rudziński, Publicysta »Spraw Polaków« (Edmund Osmańczyk), „Kwartalnik Historii Prasy Polskiej” 1992, z. 3-4, s. 209–214.</ref>, który debiutował w 1937 roku tomikiem „Wolność jest słoneczna”. Niektóre wiersze z tego zbioru przedrukowano w „Zaraniu Śląskim”. W swych pierwszych lirykach wykazał się on dużą kulturą literacką, zwłaszcza oczytaniem we współczesnej poezji klasycyzującej, jednak w ogromie tytułów, jakie się w tym czasie ukazały, jego tomik przeszedł niesłusznie bez większego zainteresowania krytyki. Drugi zbiór ukazał się dopiero w 1945 roku („Walka jest zwycięska”), po wojnie rozwinął także swoją działalność publicystyczną i polityczną. Warto też dodać, że w latach trzydziestych pracował w Związku Polaków w Berlinie. Wymyślił nazwę „Rodło” dla symbolu Związku Polaków w Niemczech. Natomiast w 1937 roku opublikował w „Zaraniu Śląskim” bardzo ważny wiersz pt. „Znam tylko jeden Śląsk!”, który jest manifestacją polskości i jedności całego Górnego Śląska od Frydka po Opole<ref>Zob. E. Osmańczyk, Znam tylko jeden Śląsk!, „Zaranie Śląskie” 1937, z. 2, s. 64–65.</ref>.

	Należy jeszcze wspomnieć o dwóch pisarzach, którzy w latach trzydziestych odpowiedzieli na apel Związku Polaków w Niemczech. Związek ten skierował do wszystkich literatów polskich prośbę, aby „[…] opisali prawdę o sytuacji Polaków żyjących na Śląsku przyłączonym do Niemiec […]”<ref>K. Heska-Kwaśniewicz, Taki to…, s. 13.</ref>. I tak w 1933 roku podróż na Śląsk Opolski odbył Jan Wiktor (1890–1967), a jej owocem były reportaże o wsi opolskiej i prowadzonej na niej akcji germanizacyjnej, opublikowane w krakowskim „Ilustrowanym Kurierze Codziennym”<ref>Zob. J. Szcześniak, Wiktor Jan, w: Słownik pisarzy…, t. 2, s. 155.</ref>. Natomiast w latach 1933–1935 pisarz z Kresów Wschodnich Stanisław Wasylewski (1885–1953) w towarzystwie Arki Bożka odbył kilka podróży po Śląsku Opolskim, podczas których prowadził gruntowne studia śląskoznawcze, gromadził materiały i nawiązywał kontakty z ludźmi. Efektem tych prac była interesująca publikacja „Na Śląsku Opolskim” (1937), która ukazała się w serii wydawniczej „Pamiętnik Instytutu Śląskiego”. Był to zbiór 33 szkiców, które mieściły się gatunkowo na pograniczu eseju i reportażu. Dodatkowo wzbogacone były 354 ilustracjami. Autor za tę książkę został odznaczony Złotym Wawrzynem Polskiej Akademii Literatury (1937). Była to pozycja silnie podkreślająca polskość Śląska Opolskiego i opowiadająca o jego walce z intensywnymi działaniami germanizacyjnymi, jakie władze niemieckie prowadziły na tym terenie w okresie międzywojnia. Za napisanie niewygodnej prawdy pisarz był prześladowany podczas drugiej wojny światowej, a jego księgozbiór, meble i dzieła sztuki zgromadzone w poznańskim mieszkaniu zostały zniszczone przez żołnierzy SS<ref>Zob. K. Heska-Kwaśniewicz, Taki to…, s. 13.</ref>. Co ciekawe, prześladowany także przez władze powojennej Polski, został przygarnięty przez Opole, w którym zamieszkał dzięki staraniom Arki Bożka. W tym mieście zmarł też i został pochowany.		Należy jeszcze wspomnieć o dwóch pisarzach, którzy w latach trzydziestych odpowiedzieli na apel Związku Polaków w Niemczech. Związek ten skierował do wszystkich literatów polskich prośbę, aby „[…] opisali prawdę o sytuacji Polaków żyjących na Śląsku przyłączonym do Niemiec […]”<ref>K. Heska-Kwaśniewicz, Taki to…, s. 13.</ref>. I tak w 1933 roku podróż na Śląsk Opolski odbył Jan Wiktor (1890–1967), a jej owocem były reportaże o wsi opolskiej i prowadzonej na niej akcji germanizacyjnej, opublikowane w krakowskim „Ilustrowanym Kurierze Codziennym”<ref>Zob. J. Szcześniak, Wiktor Jan, w: Słownik pisarzy…, t. 2, s. 155.</ref>. Natomiast w latach 1933–1935 pisarz z Kresów Wschodnich Stanisław Wasylewski (1885–1953) w towarzystwie Arki Bożka odbył kilka podróży po Śląsku Opolskim, podczas których prowadził gruntowne studia śląskoznawcze, gromadził materiały i nawiązywał kontakty z ludźmi. Efektem tych prac była interesująca publikacja „Na Śląsku Opolskim” (1937), która ukazała się w serii wydawniczej „Pamiętnik Instytutu Śląskiego”. Był to zbiór 33 szkiców, które mieściły się gatunkowo na pograniczu eseju i reportażu. Dodatkowo wzbogacone były 354 ilustracjami. Autor za tę książkę został odznaczony Złotym Wawrzynem Polskiej Akademii Literatury (1937). Była to pozycja silnie podkreślająca polskość Śląska Opolskiego i opowiadająca o jego walce z intensywnymi działaniami germanizacyjnymi, jakie władze niemieckie prowadziły na tym terenie w okresie międzywojnia. Za napisanie niewygodnej prawdy pisarz był prześladowany podczas drugiej wojny światowej, a jego księgozbiór, meble i dzieła sztuki zgromadzone w poznańskim mieszkaniu zostały zniszczone przez żołnierzy SS<ref>Zob. K. Heska-Kwaśniewicz, Taki to…, s. 13.</ref>. Co ciekawe, prześladowany także przez władze powojennej Polski, został przygarnięty przez Opole, w którym zamieszkał dzięki staraniom Arki Bożka. W tym mieście zmarł też i został pochowany.

Praktykant o 12:40, 24 mar 2021

2021-03-24T12:40:16Z

← poprzednia wersja		Wersja z 14:40, 24 mar 2021
Linia 226:		Linia 226:
	Warto jeszcze zwrócić uwagę na Teresę Odrzańską. Pod tym pseudonimem pisała Apolonia Fojcik, poetka pochodząca z [[Racibórz\|Raciborza]]. Jej największa aktywność literacka przypadła na lata 1927–1939, kiedy to publikowała m.in. w „Nowinach Codziennych” oraz „Zaraniu Śląskim”. Zarówno Krystyna Heska-Kwaśniewicz, jak i Zdzisław Hierowski ocenili jej twórczość bardzo wysoko jako dobrze zapowiadający się talent Śląska Opolskiego, przewyższający poprawnością literacką innych autorów ludowych tego subregionu<ref>Zob. K. Heska-Kwaśniewicz, Taki to…, s. 28; Z. Hierowski, 25 lat literatury…, s. 39.</ref>. Niestety pisarstwo to zostało przerwane wojennymi doświadczeniami, po których poetka już nie powróciła do literatury.		Warto jeszcze zwrócić uwagę na Teresę Odrzańską. Pod tym pseudonimem pisała Apolonia Fojcik, poetka pochodząca z [[Racibórz\|Raciborza]]. Jej największa aktywność literacka przypadła na lata 1927–1939, kiedy to publikowała m.in. w „Nowinach Codziennych” oraz „Zaraniu Śląskim”. Zarówno Krystyna Heska-Kwaśniewicz, jak i Zdzisław Hierowski ocenili jej twórczość bardzo wysoko jako dobrze zapowiadający się talent Śląska Opolskiego, przewyższający poprawnością literacką innych autorów ludowych tego subregionu<ref>Zob. K. Heska-Kwaśniewicz, Taki to…, s. 28; Z. Hierowski, 25 lat literatury…, s. 39.</ref>. Niestety pisarstwo to zostało przerwane wojennymi doświadczeniami, po których poetka już nie powróciła do literatury.

	Polskojęzyczne piśmiennictwo na Śląsku Opolskim przed drugą wojną światową zasadniczo zatrzymało się na etapie literatury ludowej, jednak należy dodać, że pojawił się już wówczas poeta, którego można uznać za regionalistę, a jak pisze Opolczyk, za literata-inteligenta<ref>Zob. J. Opolczyk, Polscy poeci…, s. 126.</ref>. Mowa o Edmundzie Osmańczyku (1913–1989)<ref>Zob. Z. Hierowski, 25 lat literatury…, s. 151–154; J. Rudziński, Publicysta »Spraw Polaków« (Edmund Osmańczyk), „Kwartalnik Historii Prasy Polskiej” 1992, z. 3-4, s. 209–214.</ref>, który debiutował w 1937 roku tomikiem „Wolność jest słoneczna”. Niektóre wiersze z tego zbioru przedrukowano w „Zaraniu Śląskim”. W swych pierwszych lirykach wykazał się on dużą kulturą literacką, zwłaszcza oczytaniem we współczesnej poezji klasycyzującej, jednak w ogromie tytułów, jakie się w tym czasie ukazały, jego tomik przeszedł niesłusznie bez większego zainteresowania krytyki. Drugi zbiór ukazał się dopiero w 1945 roku („Walka jest zwycięska”), po wojnie rozwinął także swoją działalność publicystyczną i polityczną. Warto też dodać, że w latach trzydziestych pracował w Związku Polaków w Berlinie. Wymyślił nazwę „Rodło” dla symbolu Związku Polaków w Niemczech. Natomiast w 1937 roku opublikował w „Zaraniu Śląskim” bardzo ważny wiersz pt. „Znam tylko jeden Śląsk!”, który jest manifestacją polskości i jedności całego Górnego Śląska od Frydka po Opole<ref>Zob. E. Osmańczyk, Znam tylko jeden Śląsk!, „Zaranie Śląskie” 1937, z. 2, s. 64–65.</ref>.		Polskojęzyczne piśmiennictwo na Śląsku Opolskim przed drugą wojną światową zasadniczo zatrzymało się na etapie literatury ludowej, jednak należy dodać, że pojawił się już wówczas poeta, którego można uznać za regionalistę, a jak pisze Opolczyk, za literata-inteligenta<ref>Zob. J. Opolczyk, Polscy poeci…, s. 126.</ref>. Mowa o Edmundzie Osmańczyku (1913–1989)<ref>Zob. Z. Hierowski, 25 lat literatury…, s. 151–154; J. Rudziński, Publicysta »Spraw Polaków« (Edmund Osmańczyk), „Kwartalnik Historii Prasy Polskiej” 1992, z. 3-4, s. 209–214.</ref>, który debiutował w 1937 roku tomikiem „Wolność jest słoneczna”. Niektóre wiersze z tego zbioru przedrukowano w „Zaraniu Śląskim”. W swych pierwszych lirykach wykazał się on dużą kulturą literacką, zwłaszcza oczytaniem we współczesnej poezji klasycyzującej, jednak w ogromie tytułów, jakie się w tym czasie ukazały, jego tomik przeszedł niesłusznie bez większego zainteresowania krytyki. Drugi zbiór ukazał się dopiero w 1945 roku („Walka jest zwycięska”), po wojnie rozwinął także swoją działalność publicystyczną i polityczną. Warto też dodać, że w latach trzydziestych pracował w Związku Polaków w Berlinie. Wymyślił nazwę „Rodło” dla symbolu Związku Polaków w Niemczech.

	Należy jeszcze wspomnieć o dwóch pisarzach, którzy w latach trzydziestych odpowiedzieli na apel Związku Polaków w Niemczech. Związek ten skierował do wszystkich literatów polskich prośbę, aby „[…] opisali prawdę o sytuacji Polaków żyjących na Śląsku przyłączonym do Niemiec […]”<ref>K. Heska-Kwaśniewicz, Taki to…, s. 13.</ref>. I tak w 1933 roku podróż na Śląsk Opolski odbył Jan Wiktor (1890–1967), a jej owocem były reportaże o wsi opolskiej i prowadzonej na niej akcji germanizacyjnej, opublikowane w krakowskim „Ilustrowanym Kurierze Codziennym”<ref>Zob. J. Szcześniak, Wiktor Jan, w: Słownik pisarzy…, t. 2, s. 155.</ref>. Natomiast w latach 1933–1935 pisarz z Kresów Wschodnich Stanisław Wasylewski (1885–1953) w towarzystwie Arki Bożka odbył kilka podróży po Śląsku Opolskim, podczas których prowadził gruntowne studia śląskoznawcze, gromadził materiały i nawiązywał kontakty z ludźmi. Efektem tych prac była interesująca publikacja „Na Śląsku Opolskim” (1937), która ukazała się w serii wydawniczej „Pamiętnik Instytutu Śląskiego”. Był to zbiór 33 szkiców, które mieściły się gatunkowo na pograniczu eseju i reportażu. Dodatkowo wzbogacone były 354 ilustracjami. Autor za tę książkę został odznaczony Złotym Wawrzynem Polskiej Akademii Literatury (1937). Była to pozycja silnie podkreślająca polskość Śląska Opolskiego i opowiadająca o jego walce z intensywnymi działaniami germanizacyjnymi, jakie władze niemieckie prowadziły na tym terenie w okresie międzywojnia. Za napisanie niewygodnej prawdy pisarz był prześladowany podczas drugiej wojny światowej, a jego księgozbiór, meble i dzieła sztuki zgromadzone w poznańskim mieszkaniu zostały zniszczone przez żołnierzy SS<ref>Zob. K. Heska-Kwaśniewicz, Taki to…, s. 13.</ref>. Co ciekawe, prześladowany także przez władze powojennej Polski, został przygarnięty przez Opole, w którym zamieszkał dzięki staraniom Arki Bożka. W tym mieście zmarł też i został pochowany.		Należy jeszcze wspomnieć o dwóch pisarzach, którzy w latach trzydziestych odpowiedzieli na apel Związku Polaków w Niemczech. Związek ten skierował do wszystkich literatów polskich prośbę, aby „[…] opisali prawdę o sytuacji Polaków żyjących na Śląsku przyłączonym do Niemiec […]”<ref>K. Heska-Kwaśniewicz, Taki to…, s. 13.</ref>. I tak w 1933 roku podróż na Śląsk Opolski odbył Jan Wiktor (1890–1967), a jej owocem były reportaże o wsi opolskiej i prowadzonej na niej akcji germanizacyjnej, opublikowane w krakowskim „Ilustrowanym Kurierze Codziennym”<ref>Zob. J. Szcześniak, Wiktor Jan, w: Słownik pisarzy…, t. 2, s. 155.</ref>. Natomiast w latach 1933–1935 pisarz z Kresów Wschodnich Stanisław Wasylewski (1885–1953) w towarzystwie Arki Bożka odbył kilka podróży po Śląsku Opolskim, podczas których prowadził gruntowne studia śląskoznawcze, gromadził materiały i nawiązywał kontakty z ludźmi. Efektem tych prac była interesująca publikacja „Na Śląsku Opolskim” (1937), która ukazała się w serii wydawniczej „Pamiętnik Instytutu Śląskiego”. Był to zbiór 33 szkiców, które mieściły się gatunkowo na pograniczu eseju i reportażu. Dodatkowo wzbogacone były 354 ilustracjami. Autor za tę książkę został odznaczony Złotym Wawrzynem Polskiej Akademii Literatury (1937). Była to pozycja silnie podkreślająca polskość Śląska Opolskiego i opowiadająca o jego walce z intensywnymi działaniami germanizacyjnymi, jakie władze niemieckie prowadziły na tym terenie w okresie międzywojnia. Za napisanie niewygodnej prawdy pisarz był prześladowany podczas drugiej wojny światowej, a jego księgozbiór, meble i dzieła sztuki zgromadzone w poznańskim mieszkaniu zostały zniszczone przez żołnierzy SS<ref>Zob. K. Heska-Kwaśniewicz, Taki to…, s. 13.</ref>. Co ciekawe, prześladowany także przez władze powojennej Polski, został przygarnięty przez Opole, w którym zamieszkał dzięki staraniom Arki Bożka. W tym mieście zmarł też i został pochowany.

Praktykant o 08:58, 30 wrz 2019

2019-09-30T08:58:42Z

← poprzednia wersja		Wersja z 10:58, 30 wrz 2019
Linia 1:		Linia 1:
	[[Kategoria:Historia]]		[[Kategoria:Historia]]
			[[Kategoria:Kultura i sztuka]]
	[[Kategoria:Indeks haseł – alfabetyczny]]		[[Kategoria:Indeks haseł – alfabetyczny]]
	[[Kategoria: Tom 4 (2017)]]		[[Kategoria: Tom 4 (2017)]]

Praktykant o 09:40, 15 sty 2019

2019-01-15T09:40:50Z

← poprzednia wersja		Wersja z 11:40, 15 sty 2019
Linia 2:		Linia 2:
	[[Kategoria:Indeks haseł – alfabetyczny]]		[[Kategoria:Indeks haseł – alfabetyczny]]
	[[Kategoria: Tom 4 (2017)]]		[[Kategoria: Tom 4 (2017)]]
			(ang. Polish literature in Upper Silesia between 1922-1939,niem. Polnischsprachige Literatur zwischen 1922-1939)

	Autor: [[dr Katarzyna Kuroczka]]		Autor: [[dr Katarzyna Kuroczka]]

Garbaczm o 13:28, 7 lis 2017

2017-11-07T13:28:45Z

← poprzednia wersja		Wersja z 15:28, 7 lis 2017
Linia 213:		Linia 213:
	Wywiady, które Krahelska przeprowadziła z górnikami i hutnikami w latach 1934–1937, a także obserwacje, jakie mogła poczynić, mieszkając w Katowicach, przyczyniły się do napisania powieści „Zdrada Heńka Kubisza” (1938). Jako inspektorkę pracy i działaczkę PPS interesował ją Śląsk od strony zagadnień socjalnych i tak też na niego spojrzała w swojej książce. „Zdrada” to powieść reportażowa z wyraźnymi cechami pamfletu politycznego, Krahelska występowała w niej przeciwko rządzącemu obozowi, zwracała także uwagę na niewygodne tematy, jak celibat nauczycielek w publicznych szkołach na Górnym Śląsku, radykalnie przedstawiła również walkę narodową w regionie. Z tych powodów książkę objęto zmową milczenia. Stała się też ona przyczyną sporego zamieszania, gdyż autorka była żoną bliskiego współpracownika Michała Grażyńskiego – Antoniego Krahelskiego.		Wywiady, które Krahelska przeprowadziła z górnikami i hutnikami w latach 1934–1937, a także obserwacje, jakie mogła poczynić, mieszkając w Katowicach, przyczyniły się do napisania powieści „Zdrada Heńka Kubisza” (1938). Jako inspektorkę pracy i działaczkę PPS interesował ją Śląsk od strony zagadnień socjalnych i tak też na niego spojrzała w swojej książce. „Zdrada” to powieść reportażowa z wyraźnymi cechami pamfletu politycznego, Krahelska występowała w niej przeciwko rządzącemu obozowi, zwracała także uwagę na niewygodne tematy, jak celibat nauczycielek w publicznych szkołach na Górnym Śląsku, radykalnie przedstawiła również walkę narodową w regionie. Z tych powodów książkę objęto zmową milczenia. Stała się też ona przyczyną sporego zamieszania, gdyż autorka była żoną bliskiego współpracownika Michała Grażyńskiego – Antoniego Krahelskiego.

	==Literatura lat 1922–1939 na ~~Śląsk Opolski~~==		==Literatura lat 1922–1939 na Śląsku Opolskim==

	Geograficznie i historycznie Śląsk Opolski należy do Górnego Śląska, jednak nie mieści się w ramach administracyjnych obecnego województwa śląskiego ani nie mieścił się w okresie międzywojnia w obrębie ówczesnego województwa śląskiego. Dla pełności obrazu polskojęzycznej literatury w latach 1922–1939 na Górnym Śląsku warto jednak wspomnieć jeszcze o kilku kwestiach związanych z piśmiennictwem tego subregionu we wskazanym przedziale czasowym.		Geograficznie i historycznie Śląsk Opolski należy do Górnego Śląska, jednak nie mieści się w ramach administracyjnych obecnego województwa śląskiego ani nie mieścił się w okresie międzywojnia w obrębie ówczesnego województwa śląskiego. Dla pełności obrazu polskojęzycznej literatury w latach 1922–1939 na Górnym Śląsku warto jednak wspomnieć jeszcze o kilku kwestiach związanych z piśmiennictwem tego subregionu we wskazanym przedziale czasowym.

Garbaczm o 12:15, 3 lis 2017

2017-11-03T12:15:31Z

← poprzednia wersja		Wersja z 14:15, 3 lis 2017
Linia 1:		Linia 1:
	[[Kategoria:Historia]]		[[Kategoria:Historia]]
	[[Kategoria:Indeks haseł – alfabetyczny]]		[[Kategoria:Indeks haseł – alfabetyczny]]
	[[Kategoria: Tom 4(2017)]]		[[Kategoria: Tom 4 (2017)]]
	Autor: [[dr Katarzyna Kuroczka]]		Autor: [[dr Katarzyna Kuroczka]]

Praktykant o 11:26, 2 lis 2017

2017-11-02T11:26:37Z

← poprzednia wersja		Wersja z 13:26, 2 lis 2017
Linia 1:		Linia 1:
	[[Kategoria:Historia]]		[[Kategoria:Historia]]
	[[Kategoria:Indeks haseł – alfabetyczny]]		[[Kategoria:Indeks haseł – alfabetyczny]]
	[[Kategoria:Tom 4 (2017)]		[[Kategoria: Tom 4(2017)]]
	Autor: [[dr Katarzyna Kuroczka]]		Autor: [[dr Katarzyna Kuroczka]]

Praktykant o 11:25, 2 lis 2017

2017-11-02T11:25:58Z

← poprzednia wersja		Wersja z 13:25, 2 lis 2017
Linia 1:		Linia 1:
			[[Kategoria:Historia]]
			[[Kategoria:Indeks haseł – alfabetyczny]]
			[[Kategoria:Tom 4 (2017)]
	Autor: [[dr Katarzyna Kuroczka]]		Autor: [[dr Katarzyna Kuroczka]]


			::::::::::::::::::::::::: ENCYKLOPEDIA WOJEWÓDZTWA ŚLĄSKIEGO
			:::::::::::::::::::::::::[[ENCYKLOPEDIA WOJEWÓDZTWA ŚLĄSKIEGO Tom 4 (2017)\|TOM: 4 (2017)]]

	[[Plik:Gustaw_Morcinek.jpg\|400px\|thumb\|right\|Gustaw Morcinek]]		[[Plik:Gustaw_Morcinek.jpg\|400px\|thumb\|right\|Gustaw Morcinek]]

Praktykant: /* Bibliografia */

2017-10-23T06:00:39Z

Bibliografia

← poprzednia wersja		Wersja z 08:00, 23 paź 2017
Linia 256:		Linia 256:
	# Z czarnego kraju. Górny Śląsk w reportażu międzywojennym, wybór i wstęp W. Janota, Katowice 1981.		# Z czarnego kraju. Górny Śląsk w reportażu międzywojennym, wybór i wstęp W. Janota, Katowice 1981.

	[Plik:~~Bibliografia_Kuroczka~~.pdf\|Bibliografia do Literatury polskojęzycznej na Górnym Śląsku w latach 1922–1939]		[[Plik:Bibliografia Kuroczka.pdf\|Bibliografia do Literatury polskojęzycznej na Górnym Śląsku w latach 1922–1939]]

	==Przypisy==		==Przypisy==