Księga Henrykowska - Historia wersji

Praktykant o 09:03, 30 wrz 2019

2019-09-30T09:03:33Z

← poprzednia wersja		Wersja z 11:03, 30 wrz 2019
Linia 1:		Linia 1:
	[[Kategoria:Historia]]		[[Kategoria:Historia]]
			[[Kategoria:Kultura i sztuka]]
	[[Kategoria:Indeks haseł – alfabetyczny]]		[[Kategoria:Indeks haseł – alfabetyczny]]
	[[Kategoria:Tom 2 (2015)]]		[[Kategoria:Tom 2 (2015)]]

Praktykant o 09:25, 15 sty 2019

2019-01-15T09:25:03Z

← poprzednia wersja		Wersja z 11:25, 15 sty 2019
Linia 2:		Linia 2:
	[[Kategoria:Indeks haseł – alfabetyczny]]		[[Kategoria:Indeks haseł – alfabetyczny]]
	[[Kategoria:Tom 2 (2015)]]		[[Kategoria:Tom 2 (2015)]]
			(ang. Book of Henryków, niem. Gründungsbuch des Klosters Heinrichau)

	Autor: [[Marta Pater]]		Autor: [[Marta Pater]]
	::::::::::::::::::::::::: ENCYKLOPEDIA WOJEWÓDZTWA ŚLĄSKIEGO		::::::::::::::::::::::::: ENCYKLOPEDIA WOJEWÓDZTWA ŚLĄSKIEGO

Praktykant: /* Źródła on-line */

2017-10-17T06:34:47Z

Źródła on-line

← poprzednia wersja		Wersja z 08:34, 17 paź 2017
Linia 71:		Linia 71:
	==Źródła on-line==		==Źródła on-line==
	* [http://digital.fides.org.pl/dlibra/docmetadata?id=744&from=publication Księga Henrykowska]		* [http://digital.fides.org.pl/dlibra/docmetadata?id=744&from=publication Księga Henrykowska]
	* [~~http~~://www.sbc.org.pl/dlibra/~~docmetadata?id=~~9632~~&from=publication~~ A. Małecki , Ludność wieśniacza w księdze henrykowskiej, „Kwartalnik Historyczny” 1894, t. 8, s. 391]		* [https://www.sbc.org.pl/dlibra/publication/10383/edition/9632 A. Małecki , Ludność wieśniacza w księdze henrykowskiej, „Kwartalnik Historyczny” 1894, t. 8, s. 391]

Garbaczm o 07:52, 18 kwi 2016

2016-04-18T07:52:16Z

← poprzednia wersja		Wersja z 09:52, 18 kwi 2016
Linia 1:		Linia 1:
	[[Kategoria:Historia]]		[[Kategoria:Historia]]
	[[Kategoria:Indeks haseł – alfabetyczny]]		[[Kategoria:Indeks haseł – alfabetyczny]]
	[[Kategoria:Tom 1 (~~2014~~)]]		[[Kategoria:Tom 2 (2015)]]
	Autor: [[Marta Pater]]		Autor: [[Marta Pater]]
	::::::::::::::::::::::::: ENCYKLOPEDIA WOJEWÓDZTWA ŚLĄSKIEGO		::::::::::::::::::::::::: ENCYKLOPEDIA WOJEWÓDZTWA ŚLĄSKIEGO

Garbaczm o 13:09, 17 mar 2016

2016-03-17T13:09:01Z

← poprzednia wersja		Wersja z 15:09, 17 mar 2016
Linia 1:		Linia 1:
	[[Kategoria:]]		[[Kategoria:Historia]]
	[[Kategoria:]]		[[Kategoria:Indeks haseł – alfabetyczny]]
	[[Kategoria:]]		[[Kategoria:Tom 1 (2014)]]
	~~[[Kategoria:~~]]
	Autor: [[Marta Pater]]		Autor: [[Marta Pater]]
	::::::::::::::::::::::::: ENCYKLOPEDIA WOJEWÓDZTWA ŚLĄSKIEGO		::::::::::::::::::::::::: ENCYKLOPEDIA WOJEWÓDZTWA ŚLĄSKIEGO

Garbaczm: /* Źródła on-line */

2016-03-17T10:52:49Z

Źródła on-line

← poprzednia wersja		Wersja z 12:52, 17 mar 2016
Linia 72:		Linia 72:
	==Źródła on-line==		==Źródła on-line==
	* [http://digital.fides.org.pl/dlibra/docmetadata?id=744&from=publication Księga Henrykowska]		* [http://digital.fides.org.pl/dlibra/docmetadata?id=744&from=publication Księga Henrykowska]
	* [http://www.sbc.org.pl/dlibra/docmetadata?id=9632&from=publication A. Małecki , Ludność wieśniacza w księdze henrykowskiej, „Kwartalnik Historyczny” 1894, t. 8]		* [http://www.sbc.org.pl/dlibra/docmetadata?id=9632&from=publication A. Małecki , Ludność wieśniacza w księdze henrykowskiej, „Kwartalnik Historyczny” 1894, t. 8, s. 391]

Kaczmarekr: /* Źródła on-line */

2016-03-17T10:42:55Z

Źródła on-line

← poprzednia wersja		Wersja z 12:42, 17 mar 2016
Linia 72:		Linia 72:
	==Źródła on-line==		==Źródła on-line==
	* [http://digital.fides.org.pl/dlibra/docmetadata?id=744&from=publication Księga Henrykowska]		* [http://digital.fides.org.pl/dlibra/docmetadata?id=744&from=publication Księga Henrykowska]
	* [http://www.sbc.org.pl/dlibra/docmetadata?id=9632&from=publication ~~Kwartalnik Historyczny~~]		* [http://www.sbc.org.pl/dlibra/docmetadata?id=9632&from=publication A. Małecki , Ludność wieśniacza w księdze henrykowskiej, „Kwartalnik Historyczny” 1894, t. 8]

Garbaczm o 11:48, 11 mar 2016

2016-03-11T11:48:45Z

← poprzednia wersja		Wersja z 13:48, 11 mar 2016
Linia 18:		Linia 18:

	==Autorzy==		==Autorzy==
	Księga henrykowska jest wynikiem pracy dwóch autorów. Piotr ~~(ur. k. XIII lub p. XII w.)~~, opat klasztoru w latach 1259-1269, był autorem I księgi oraz katalogu biskupów wrocławskich. Był on zakonnikiem przysłanym do Henrykowa w 1227 roku z macierzystego klasztoru w Lubiążu. Zaliczał się więc do grupy pierwszego konwentu zakonnego w Henrykowie. Nie da się określić faktów dotyczących wczesnych lat jego życia oraz edukacji. Być może urodził się w Niemczech, a na Śląsk przybył jeszcze w okresie dzieciństwa, wraz z pierwszymi kolonistami. Tam też mógł podjąć naukę w szkole katedralnej we Wrocławiu. Z pewnością był osobą wykształconą, gdyż już jako zakonnik pełnił godność piwnicznego klasztoru. Zajmował się kwestiami majątkowymi, gospodarczymi i prawnymi klasztoru, a również towarzyszył ówczesnemu opatowi Bodonowi w ~~wyprawach~~ na dwór książęcy i wiece ~~państwowe~~, gdzie reprezentował klasztor ~~na zewnątrz~~. Delegowany był też na samodzielne misje, a w trakcie konfliktu księcia [[Henryk II Pobożny\|Henryka Pobożnego]] z biskupem Tomaszem, został reprezentantem interesów biskupa. Od niego też otrzymał w 1259 roku konsekrację opacką. Drugi z autorów pozostaje anonimowy. Należał do zakonników niżej rangi, i sam siebie określił jako minimus fratrum, a więc najmniejszego z braci.		Księga henrykowska jest wynikiem pracy dwóch autorów. Piotr, opat klasztoru w latach 1259-1269, był autorem I księgi oraz katalogu biskupów wrocławskich. Był on zakonnikiem przysłanym do Henrykowa w 1227 roku z macierzystego klasztoru w Lubiążu. Zaliczał się więc do grupy pierwszego konwentu zakonnego w Henrykowie. Nie da się określić faktów dotyczących wczesnych lat jego życia oraz edukacji. Być może urodził się w Niemczech, a na Śląsk przybył jeszcze w okresie dzieciństwa, wraz z pierwszymi kolonistami. Tam też mógł podjąć naukę w szkole katedralnej we Wrocławiu. Z pewnością był osobą wykształconą, gdyż już jako zakonnik pełnił godność piwnicznego klasztoru. Zajmował się kwestiami majątkowymi, gospodarczymi i prawnymi klasztoru, a również towarzyszył ówczesnemu opatowi Bodonowi w podróżach na dwór książęcy i wiece dzielnicowe, gdzie reprezentował klasztor. Delegowany był też na samodzielne misje, a w trakcie konfliktu księcia [[Henryk II Pobożny\|Henryka Pobożnego]] z biskupem Tomaszem, został reprezentantem interesów biskupa. Od niego też otrzymał w 1259 roku konsekrację opacką. Drugi z autorów pozostaje anonimowy. Należał do zakonników niżej rangi, i sam siebie określił jako minimus fratrum, a więc najmniejszego z braci.

	==Sposób napisania==		==Sposób napisania==
Linia 42:		Linia 42:
	Zapisane w Księdze polskie zdanie pojawiło się w momencie wyjaśnienia genezy nazwy wsi Brukalice. Według zapisu ojca Piotra wieś wzięła swą nazwę od uszczypliwego przydomka jej właściciela Boguchwała, który chcąc odciążyć małżonkę od pracy przy mieleniu na żarnach powiedział: Day, ut ia pobrusa, a ti poziwai. Słowa te po transkrypcji brzmią następująco: Daj, ać ja pobruszę, a ty poczywaj, co we współczesnym języku polskim oznacza: Daj, niech ja pomielę, a ty odpoczywaj<ref> Mielenie na żarnach było bowiem zajęciem należącym do kobiet, toteż wykonywanie podobnej pracy przez mężczyznę ośmieszało go w oczach współczesnych i mogło stać się powodem kpin, jak w przypadku Boguchwała.</ref>. Obok polskiej przekładni autor zamieścił częściowo łacińskie znaczenie wypowiedzianych słów: sine, ut ego etiam molam<ref>KS I, 10, s. 234.</ref>.		Zapisane w Księdze polskie zdanie pojawiło się w momencie wyjaśnienia genezy nazwy wsi Brukalice. Według zapisu ojca Piotra wieś wzięła swą nazwę od uszczypliwego przydomka jej właściciela Boguchwała, który chcąc odciążyć małżonkę od pracy przy mieleniu na żarnach powiedział: Day, ut ia pobrusa, a ti poziwai. Słowa te po transkrypcji brzmią następująco: Daj, ać ja pobruszę, a ty poczywaj, co we współczesnym języku polskim oznacza: Daj, niech ja pomielę, a ty odpoczywaj<ref> Mielenie na żarnach było bowiem zajęciem należącym do kobiet, toteż wykonywanie podobnej pracy przez mężczyznę ośmieszało go w oczach współczesnych i mogło stać się powodem kpin, jak w przypadku Boguchwała.</ref>. Obok polskiej przekładni autor zamieścił częściowo łacińskie znaczenie wypowiedzianych słów: sine, ut ego etiam molam<ref>KS I, 10, s. 234.</ref>.

	Zdanie to ukazuje po raz pierwszy formy czasownikowe języka polskiego to jest, rozkaźnik daj i poczywaj oraz pierwszą osobę liczby pojedynczej czasu teraźniejszego, czyli pobruczę. ~~Ponad to~~ zawiera połączenie zdania głównego z pobocznym: daj, ać ja pobruczę, a także współrzędne powiązania go z drugim zdaniem za pomocą spójnika: a ty poczywaj<ref>J. Matuszewski, Najstarsze polskie zdanie…, s. 9.</ref>. ~~Mimo to~~ nie ~~posiada~~ ono ~~większego znaczenia dla dziejów~~ języka polskiego~~, ponieważ jest za krótkie~~. Dyskusyjna jest również jego autentyczność, bowiem ojciec Piotr z pewnością nie usłyszał tych słów od protoplasty rodu Brukaliców. Opowieść ta jest zapewne anegdotą przekazaną Piotrowi przez któregoś z jego informatorów. ~~Ponad to~~ opat, jako Niemiec, nie był dokładnie zaznajomiony z polskim systemem fonetycznym. Z tego względu nie można uznać ~~tego~~ zdania za całkowicie polskie<ref>Tamże, s. 93-139.</ref>.		Zdanie to ukazuje po raz pierwszy formy czasownikowe języka polskiego to jest, rozkaźnik daj i poczywaj oraz pierwszą osobę liczby pojedynczej czasu teraźniejszego, czyli pobruczę. Ponadto zawiera połączenie zdania głównego z pobocznym: daj, ać ja pobruczę, a także współrzędne powiązania go z drugim zdaniem za pomocą spójnika: a ty poczywaj<ref>J. Matuszewski, Najstarsze polskie zdanie…, s. 9.</ref>. Jednakże, nie jest ono na tyle treściwe, by pełnić większą rolę w badaniach nad dziejami języka polskiego. Dyskusyjna jest również jego autentyczność, bowiem ojciec Piotr z pewnością nie usłyszał tych słów od protoplasty rodu Brukaliców. Opowieść ta jest zapewne anegdotą przekazaną Piotrowi przez któregoś z jego informatorów. Ponadto opat, jako Niemiec, nie był dokładnie zaznajomiony z polskim systemem fonetycznym. Z tego względu nie można uznać omawianego zdania za całkowicie polskie<ref>Tamże, s. 93-139.</ref>.

	==Bibliografia==		==Bibliografia==

Garbaczm o 11:13, 11 mar 2016

2016-03-11T11:13:43Z

← poprzednia wersja		Wersja z 13:13, 11 mar 2016
Linia 29:		Linia 29:
	Księga I liczy dziewięć rozdziałów oraz wstęp, z czego całość materiału została podzielona chronologicznie na dwie części. Pierwsza z nich opisuje facta huius claustri ante paganos, a więc dzieje klasztoru przed najazdem mongolskim w 1241 roku, druga zaś nadania po tych wydarzeniach – ea, que post paganos huic claustro sunt donate et confirmata<ref>KS I, 8, s. 63.</ref>. Układ ten był koncepcją, która pojawiła się u autora już w trakcie sporządzania manuskryptu, a wszelkie nieścisłości z tym związane nie zdążyły zostać przez niego poprawione. W księdze I zamieszczono następujące rozdziały: I – o Henrykowie, II – o Cieńkowicach, III – o Bobolicach, IV – o Skalicach, V – o Jaworowicach, VI – o Mikołajowicach, VII – o Głębowicach, VIII – o Schӧnwalde, IX – o Brukalicach<ref>Planowany układ rozdziałów wyglądał następująco: I – Henryków, II – Bobolice, III – Skalice, IV –Jaworowice, V – O źrebie Michała zamienionym za Nikłowice, VI – Głębowice, VII – Brukalice, VIII – Dębnica w Wielkopolsce i IX – Grodoszów. KS I, 1, s. 22-23.</ref>.		Księga I liczy dziewięć rozdziałów oraz wstęp, z czego całość materiału została podzielona chronologicznie na dwie części. Pierwsza z nich opisuje facta huius claustri ante paganos, a więc dzieje klasztoru przed najazdem mongolskim w 1241 roku, druga zaś nadania po tych wydarzeniach – ea, que post paganos huic claustro sunt donate et confirmata<ref>KS I, 8, s. 63.</ref>. Układ ten był koncepcją, która pojawiła się u autora już w trakcie sporządzania manuskryptu, a wszelkie nieścisłości z tym związane nie zdążyły zostać przez niego poprawione. W księdze I zamieszczono następujące rozdziały: I – o Henrykowie, II – o Cieńkowicach, III – o Bobolicach, IV – o Skalicach, V – o Jaworowicach, VI – o Mikołajowicach, VII – o Głębowicach, VIII – o Schӧnwalde, IX – o Brukalicach<ref>Planowany układ rozdziałów wyglądał następująco: I – Henryków, II – Bobolice, III – Skalice, IV –Jaworowice, V – O źrebie Michała zamienionym za Nikłowice, VI – Głębowice, VII – Brukalice, VIII – Dębnica w Wielkopolsce i IX – Grodoszów. KS I, 1, s. 22-23.</ref>.

			W konsekwencji wplecenia nieplanowanego rozdziału o Cieńkowicach, w księdze I zabrakło przewidywanych przez ojca Piotra rozdziałów o Dębnicy w Wielkopolsce (VIII) i Grodoszowie (IX). Spowodowało to również zmianę numeracji, tak więc przewidywane na rozdział trzeci Skalice opisane zostały w rozdziale czwartym<ref>rozdział III= IV, IV= V, V=VI, a VI=VII, R.Grodecki, Wstęp, s. XXVII</ref>. Kolejną nieprawidłowość stanowi chronologia. Układ I księgi został zmieniony po napisaniu siedmiu rozdziałów, toteż w partii „przed najazdem pogan”, znalazły się dzieje dóbr, które klasztor otrzymał po roku 1241. Były to: Jaworowice nabyte w 1243 roku i Mikołajowice nabyte w 1254 roku. Ponadto w tejże pierwszej części znalazły się dalsze losy dóbr, post paganos: Skalice i Bobolice.
			Księga II składa się z siedmiu rozdziałów: I – o Muszkowicach, II – o 6 ½ łana synów Dzierżysława, III – o Nietowicach, IV – o Wiesenthal, VII – o źrebie Ścibora i jego brata Przybysława w Czesławicach<ref> KS II, 1, s. 94.</ref>.
			W planach był również ósmy rozdział, który jednak na kartach księgi nigdy się nie pojawił.
			Księga II napisana została jednolitym charakterem pisma i nie zawiera luk. Wzorowana jest na księdze I, dzięki temu całe dzieło zachowało jednolitość formy i treści
			Księga Henrykowska zawiera także fragmenty zapisane czerwonym atramentem:
			* nagłówki
			* explicit
			* dłuższe ustępy tekstu, które zostały uznane za szczególnie istotne.

			==Polskie zdanie==

			Zapisane w Księdze polskie zdanie pojawiło się w momencie wyjaśnienia genezy nazwy wsi Brukalice. Według zapisu ojca Piotra wieś wzięła swą nazwę od uszczypliwego przydomka jej właściciela Boguchwała, który chcąc odciążyć małżonkę od pracy przy mieleniu na żarnach powiedział: Day, ut ia pobrusa, a ti poziwai. Słowa te po transkrypcji brzmią następująco: Daj, ać ja pobruszę, a ty poczywaj, co we współczesnym języku polskim oznacza: Daj, niech ja pomielę, a ty odpoczywaj<ref> Mielenie na żarnach było bowiem zajęciem należącym do kobiet, toteż wykonywanie podobnej pracy przez mężczyznę ośmieszało go w oczach współczesnych i mogło stać się powodem kpin, jak w przypadku Boguchwała.</ref>. Obok polskiej przekładni autor zamieścił częściowo łacińskie znaczenie wypowiedzianych słów: sine, ut ego etiam molam<ref>KS I, 10, s. 234.</ref>.

			Zdanie to ukazuje po raz pierwszy formy czasownikowe języka polskiego to jest, rozkaźnik daj i poczywaj oraz pierwszą osobę liczby pojedynczej czasu teraźniejszego, czyli pobruczę. Ponad to zawiera połączenie zdania głównego z pobocznym: daj, ać ja pobruczę, a także współrzędne powiązania go z drugim zdaniem za pomocą spójnika: a ty poczywaj<ref>J. Matuszewski, Najstarsze polskie zdanie…, s. 9.</ref>. Mimo to nie posiada ono większego znaczenia dla dziejów języka polskiego, ponieważ jest za krótkie. Dyskusyjna jest również jego autentyczność, bowiem ojciec Piotr z pewnością nie usłyszał tych słów od protoplasty rodu Brukaliców. Opowieść ta jest zapewne anegdotą przekazaną Piotrowi przez któregoś z jego informatorów. Ponad to opat, jako Niemiec, nie był dokładnie zaznajomiony z polskim systemem fonetycznym. Z tego względu nie można uznać tego zdania za całkowicie polskie<ref>Tamże, s. 93-139.</ref>.

	==Bibliografia==		==Bibliografia==


	# Boroń P., Wizerunki ludzi w Księdze Henrykowskiej, w: Hominem Quaerere. Człowiek w źródle historycznym, red. S.Rosik, P.Wiszewski, Wrocław 2008.		# Boroń P., Wizerunki ludzi w Księdze Henrykowskiej, w: Hominem Quaerere. Człowiek w źródle historycznym, red. S.Rosik, P.Wiszewski, Wrocław 2008.

Garbaczm o 11:00, 11 mar 2016

2016-03-11T11:00:57Z

← poprzednia wersja		Wersja z 13:00, 11 mar 2016
Linia 18:		Linia 18:

	==Autorzy==		==Autorzy==
	Księga henrykowska jest wynikiem pracy dwóch autorów. Piotr (ur. k. XIII lub p. XII w.), opat klasztoru w latach 1259-1269, był autorem I księgi oraz katalogu biskupów wrocławskich. Był on zakonnikiem przysłanym do Henrykowa w 1227 roku z macierzystego klasztoru w Lubiążu. Zaliczał się więc do grupy pierwszego konwentu zakonnego w Henrykowie. Nie da się określić faktów dotyczących wczesnych lat jego życia oraz edukacji. Być może urodził się w Niemczech, a na Śląsk przybył jeszcze w okresie dzieciństwa, wraz z pierwszymi kolonistami. Tam też mógł podjąć naukę w szkole katedralnej we Wrocławiu. Z pewnością był osobą wykształconą, gdyż już jako zakonnik pełnił godność piwnicznego klasztoru. Zajmował się kwestiami majątkowymi, gospodarczymi i prawnymi klasztoru, a również towarzyszył ówczesnemu opatowi Bodonowi w wyprawach na dwór książęcy i wiece państwowe, gdzie reprezentował klasztor na zewnątrz. Delegowany był też na samodzielne misje, a w trakcie konfliktu księcia Henryka Pobożnego z biskupem Tomaszem, został reprezentantem interesów biskupa. Od niego też otrzymał w 1259 roku konsekrację opacką. Drugi z autorów pozostaje anonimowy. Należał do zakonników niżej rangi, i sam siebie określił jako minimus fratrum, a więc najmniejszego z braci.		Księga henrykowska jest wynikiem pracy dwóch autorów. Piotr (ur. k. XIII lub p. XII w.), opat klasztoru w latach 1259-1269, był autorem I księgi oraz katalogu biskupów wrocławskich. Był on zakonnikiem przysłanym do Henrykowa w 1227 roku z macierzystego klasztoru w Lubiążu. Zaliczał się więc do grupy pierwszego konwentu zakonnego w Henrykowie. Nie da się określić faktów dotyczących wczesnych lat jego życia oraz edukacji. Być może urodził się w Niemczech, a na Śląsk przybył jeszcze w okresie dzieciństwa, wraz z pierwszymi kolonistami. Tam też mógł podjąć naukę w szkole katedralnej we Wrocławiu. Z pewnością był osobą wykształconą, gdyż już jako zakonnik pełnił godność piwnicznego klasztoru. Zajmował się kwestiami majątkowymi, gospodarczymi i prawnymi klasztoru, a również towarzyszył ówczesnemu opatowi Bodonowi w wyprawach na dwór książęcy i wiece państwowe, gdzie reprezentował klasztor na zewnątrz. Delegowany był też na samodzielne misje, a w trakcie konfliktu księcia [[Henryk II Pobożny\|Henryka Pobożnego]] z biskupem Tomaszem, został reprezentantem interesów biskupa. Od niego też otrzymał w 1259 roku konsekrację opacką. Drugi z autorów pozostaje anonimowy. Należał do zakonników niżej rangi, i sam siebie określił jako minimus fratrum, a więc najmniejszego z braci.

	==Sposób napisania==		==Sposób napisania==
	Tekst Księgi sporządzony został do wewnętrznego użytku środowiska klasztornego. Opisuje dzieje założenia i uposażenia klasztoru cystersów w Henrykowie. Zawiera informacje dotyczące okoliczności nabycia każdej z kilkunastu wsi, stanowiących własność klasztoru, wielokrotnie przytaczając historie osób związanych z nadaniem owych dóbr. W ten sposób głównie poruszane są sprawy majątkowe, ale nie zabrakło rozmaitych informacji na temat XIII-wiecznego, śląskiego społeczeństwa. Dziełko posiada prosty, niemal gawędziarski styl pisania, i jako źródło historyczne jest przede wszystkim źródłem narracyjnym. Autorzy znali jednak i posługiwali się średniowieczną konwencją kancelaryjną, a styl napisania księgi można określić jako kancelaryjno-dokumentowy<ref>R. Grodecki, Wstęp, s. XLVII.</ref>. Treść wzbogacona jest cytowanymi dokumentami z archiwum klasztornego. Stanowią one niejako materiał dowodowy, uzupełniający całość opowieści autorów. Dodatkowo posługiwali się oni analogiami biblijnymi o zdobyciu Ziemi Obiecanej przez naród wybrany, co czytelne jest tak w pierwszej, jak i w drugiej księdze<ref>M. Certwiński, Bóg, szatan i człowiek w „Księdze Henrykowskiej”, w: "Nasza Przeszłość" 1994, nr 83, s 77-91, Tenże, „Nowy Izrael”. Księga Henrykowska i kształtowanie poczucia wspólnoty średniowiecznej., w: Venerabiles, nobilem et honesti. Studia z dziejów społeczeństwa Polski średniowiecznej., s. 72-73.</ref>. Przeciwwagą dla środowiska mnichów henrykowskich było z kolei lokalne społeczeństwo, któremu autor I księgi złośliwie przypisywał rozmaite przywary .		Tekst Księgi sporządzony został do wewnętrznego użytku środowiska klasztornego. Opisuje dzieje założenia i uposażenia klasztoru cystersów w Henrykowie. Zawiera informacje dotyczące okoliczności nabycia każdej z kilkunastu wsi, stanowiących własność klasztoru, wielokrotnie przytaczając historie osób związanych z nadaniem owych dóbr. W ten sposób głównie poruszane są sprawy majątkowe, ale nie zabrakło rozmaitych informacji na temat XIII-wiecznego, śląskiego społeczeństwa. Dziełko posiada prosty, niemal gawędziarski styl pisania, i jako źródło historyczne jest przede wszystkim źródłem narracyjnym. Autorzy znali jednak i posługiwali się średniowieczną konwencją kancelaryjną, a styl napisania księgi można określić jako kancelaryjno-dokumentowy<ref>R. Grodecki, Wstęp, s. XLVII.</ref>. Treść wzbogacona jest cytowanymi dokumentami z archiwum klasztornego. Stanowią one niejako materiał dowodowy, uzupełniający całość opowieści autorów. Dodatkowo posługiwali się oni analogiami biblijnymi o zdobyciu Ziemi Obiecanej przez naród wybrany, co czytelne jest tak w pierwszej, jak i w drugiej księdze<ref>M. Certwiński, Bóg, szatan i człowiek w „Księdze Henrykowskiej”, w: "Nasza Przeszłość" 1994, nr 83, s 77-91, Tenże, „Nowy Izrael”. Księga Henrykowska i kształtowanie poczucia wspólnoty średniowiecznej, w: Venerabiles, nobilem et honesti. Studia z dziejów społeczeństwa Polski średniowiecznej, s. 72-73.</ref>. Przeciwwagą dla środowiska mnichów henrykowskich było z kolei lokalne społeczeństwo, któremu autor I księgi złośliwie przypisywał rozmaite przywary<ref>P. Boroń, Wizerunki ludzi w Księdze Henrykowskiej, w: Hominem Quaerere. Człowiek w źródle historycznym, red. S.Rosik, P. Wiszewski, Wrocław 2008, s.</ref>.

			Zachowany rękopis księgi I, nie jest oryginałem sporządzonym przez opata Piotra, lecz jego wierną kopią, spisywaną przez zakonników. Kopiści, a także drugi autor, nigdy nie uzupełnili luk w tekście, ani też nie podjęli się kontynuacji dziełka, toteż urywa się ono w połowie niedokończonego zdania<ref>KS II, s. 91</ref>, by następnie przejść do księgi II. Ta również została przerwana, kończąc się zapowiedzią kolejnego rozdziału<ref>KS II, 8, s. 157.</ref>.

			Całość złożona jest z czterech, napisanych po łacinie poszytów, które składają się na księgę I, piąty poszyt to księga II, szósty z kolei stanowi katalog biskupów. W tekście znajduje się też uchodzące za najstarsze, zdanie napisane w języku polskim.

			Księga I liczy dziewięć rozdziałów oraz wstęp, z czego całość materiału została podzielona chronologicznie na dwie części. Pierwsza z nich opisuje facta huius claustri ante paganos, a więc dzieje klasztoru przed najazdem mongolskim w 1241 roku, druga zaś nadania po tych wydarzeniach – ea, que post paganos huic claustro sunt donate et confirmata<ref>KS I, 8, s. 63.</ref>. Układ ten był koncepcją, która pojawiła się u autora już w trakcie sporządzania manuskryptu, a wszelkie nieścisłości z tym związane nie zdążyły zostać przez niego poprawione. W księdze I zamieszczono następujące rozdziały: I – o Henrykowie, II – o Cieńkowicach, III – o Bobolicach, IV – o Skalicach, V – o Jaworowicach, VI – o Mikołajowicach, VII – o Głębowicach, VIII – o Schӧnwalde, IX – o Brukalicach<ref>Planowany układ rozdziałów wyglądał następująco: I – Henryków, II – Bobolice, III – Skalice, IV –Jaworowice, V – O źrebie Michała zamienionym za Nikłowice, VI – Głębowice, VII – Brukalice, VIII – Dębnica w Wielkopolsce i IX – Grodoszów. KS I, 1, s. 22-23.</ref>.




	==Bibliografia==		==Bibliografia==


	# Boroń P., Wizerunki ludzi w Księdze Henrykowskiej, w: Hominem Quaerere. Człowiek w źródle historycznym, red. S.Rosik, P.Wiszewski, Wrocław 2008.		# Boroń P., Wizerunki ludzi w Księdze Henrykowskiej, w: Hominem Quaerere. Człowiek w źródle historycznym, red. S.Rosik, P.Wiszewski, Wrocław 2008.