https://ibrbs.pl/index.php?action=history&feed=atom&title=Konurbacja_katowickaKonurbacja katowicka - Historia wersji2026-05-04T19:42:44ZHistoria wersji tej strony wikiMediaWiki 1.43.3https://ibrbs.pl/index.php?title=Konurbacja_katowicka&diff=5019&oldid=prevGarbaczm o 13:53, 9 mar 20162016-03-09T13:53:50Z<p></p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<tr class="diff-title" lang="pl">
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">← poprzednia wersja</td>
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">Wersja z 15:53, 9 mar 2016</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l7">Linia 7:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">Linia 7:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>Konurbacja katowicka jest policentryczną formą osadniczą integrująca współcześnie 52 gminy [[Województwo śląskie <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">(III RP)</del>|województwa śląskiego]] i 2 gminy z województwa małopolskiego oraz zajmującym obszar 1354 km²<ref>Krzysztofik, Runge, Spórna, 2011.</ref>. Zlokalizowana jest ona w środkowej części województwa śląskiego i składa się z trzech obszarów strukturalnych rdzenia, strefy wewnętrznej i strefy zewnętrznej (ryc. 1). Według przyjętej metodologii badawczej jest to największy w Polsce obszar zaglomerowany, szczególnie jeśli rozpatrywać go w kategoriach jednostek posiadających prawa miejskie. Konurbacja katowicka należy także do największych i najludniejszych form osadniczych Europy. </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>Konurbacja katowicka jest policentryczną formą osadniczą integrująca współcześnie 52 gminy [[Województwo śląskie|województwa śląskiego]] i 2 gminy z województwa małopolskiego oraz zajmującym obszar 1354 km²<ref>Krzysztofik, Runge, Spórna, 2011.</ref>. Zlokalizowana jest ona w środkowej części województwa śląskiego i składa się z trzech obszarów strukturalnych rdzenia, strefy wewnętrznej i strefy zewnętrznej (ryc. 1). Według przyjętej metodologii badawczej jest to największy w Polsce obszar zaglomerowany, szczególnie jeśli rozpatrywać go w kategoriach jednostek posiadających prawa miejskie. Konurbacja katowicka należy także do największych i najludniejszych form osadniczych Europy. </div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[Plik:Konurbacja1.jpg|250px|thumb|right|Ryc. 1. Struktura przestrzenna konurbacji katowickiej. Oznaczenia: 1 – miasta rdzenia konurbacji katowickiej, 2 – miasta strefy wewnętrznej konurbacji katowickiej, 3 – gminy strefy zewnętrznej konurbacji katowickiej, 4 granice gmin lub obszarów miejskich i wiejskich w gminach, 5 – granice powiatów, 6 – granica województwa śląskiego, 7 – zasięg terytorialno-administracyjny konurbacji katowickiej.]] </div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[Plik:Konurbacja1.jpg|250px|thumb|right|Ryc. 1. Struktura przestrzenna konurbacji katowickiej. Oznaczenia: 1 – miasta rdzenia konurbacji katowickiej, 2 – miasta strefy wewnętrznej konurbacji katowickiej, 3 – gminy strefy zewnętrznej konurbacji katowickiej, 4 granice gmin lub obszarów miejskich i wiejskich w gminach, 5 – granice powiatów, 6 – granica województwa śląskiego, 7 – zasięg terytorialno-administracyjny konurbacji katowickiej.]] </div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>Pod pojęciem konurbacji miejskiej rozumieć należy skupienie co najmniej 3 miast o zbliżonym potencjale demograficznym i funkcjach, zlokalizowanych w najbliższym sąsiedztwie, tak, że każde z nich bezpośrednio graniczy z co najmniej jednym innym pod względem administracyjnym. Miasta te tworzą rdzeń konurbacji. W Polsce w odniesieniu do konurbacji wielkomiejskich przyjmuje się, że wśród miast stanowiących rdzeń konurbacji powinny się znajdować ośrodki co z liczba ludności przekraczająca 100 tys.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>Pod pojęciem konurbacji miejskiej rozumieć należy skupienie co najmniej 3 miast o zbliżonym potencjale demograficznym i funkcjach, zlokalizowanych w najbliższym sąsiedztwie, tak, że każde z nich bezpośrednio graniczy z co najmniej jednym innym pod względem administracyjnym. Miasta te tworzą rdzeń konurbacji. W Polsce w odniesieniu do konurbacji wielkomiejskich przyjmuje się, że wśród miast stanowiących rdzeń konurbacji powinny się znajdować ośrodki co z liczba ludności przekraczająca 100 tys.</div></td></tr>
</table>Garbaczmhttps://ibrbs.pl/index.php?title=Konurbacja_katowicka&diff=4892&oldid=prevGarbaczm o 12:50, 9 mar 20162016-03-09T12:50:30Z<p></p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<tr class="diff-title" lang="pl">
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">← poprzednia wersja</td>
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">Wersja z 14:50, 9 mar 2016</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l2">Linia 2:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">Linia 2:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[Kategoria:Indeks haseł – alfabetyczny]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[Kategoria:Indeks haseł – alfabetyczny]]</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[Kategoria:Tom 1 (2014)]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[Kategoria:Tom 1 (2014)]]</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>Autor: [[dr hab Robert Krzysztofik]]</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>Autor: [[dr hab<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">. </ins>Robert Krzysztofik]]</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>::::::::::::::::::::::::: ENCYKLOPEDIA WOJEWÓDZTWA ŚLĄSKIEGO</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>::::::::::::::::::::::::: ENCYKLOPEDIA WOJEWÓDZTWA ŚLĄSKIEGO</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>::::::::::::::::::::::::: [[ENCYKLOPEDIA WOJEWÓDZTWA ŚLĄSKIEGO Tom 1 (2014)|TOM: 1 (2014)]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>::::::::::::::::::::::::: [[ENCYKLOPEDIA WOJEWÓDZTWA ŚLĄSKIEGO Tom 1 (2014)|TOM: 1 (2014)]]</div></td></tr>
</table>Garbaczmhttps://ibrbs.pl/index.php?title=Konurbacja_katowicka&diff=4885&oldid=prevGarbaczm o 12:47, 9 mar 20162016-03-09T12:47:08Z<p></p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<tr class="diff-title" lang="pl">
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">← poprzednia wersja</td>
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">Wersja z 14:47, 9 mar 2016</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l2">Linia 2:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">Linia 2:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[Kategoria:Indeks haseł – alfabetyczny]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[Kategoria:Indeks haseł – alfabetyczny]]</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[Kategoria:Tom 1 (2014)]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[Kategoria:Tom 1 (2014)]]</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>Autor: [[dr Robert Krzysztofik]]</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>Autor: [[dr <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">hab </ins>Robert Krzysztofik]]</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>::::::::::::::::::::::::: ENCYKLOPEDIA WOJEWÓDZTWA ŚLĄSKIEGO</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>::::::::::::::::::::::::: ENCYKLOPEDIA WOJEWÓDZTWA ŚLĄSKIEGO</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>::::::::::::::::::::::::: [[ENCYKLOPEDIA WOJEWÓDZTWA ŚLĄSKIEGO Tom 1 (2014)|TOM: 1 (2014)]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>::::::::::::::::::::::::: [[ENCYKLOPEDIA WOJEWÓDZTWA ŚLĄSKIEGO Tom 1 (2014)|TOM: 1 (2014)]]</div></td></tr>
</table>Garbaczmhttps://ibrbs.pl/index.php?title=Konurbacja_katowicka&diff=4877&oldid=prevGarbaczm o 12:44, 9 mar 20162016-03-09T12:44:55Z<p></p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<tr class="diff-title" lang="pl">
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">← poprzednia wersja</td>
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">Wersja z 14:44, 9 mar 2016</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1">Linia 1:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">Linia 1:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[Kategoria:Geografia]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[Kategoria:Geografia]]</div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[Kategoria:Indeks haseł – alfabetyczny]]</ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[Kategoria:Tom 1 (2014)]]</ins></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>Autor: [[dr Robert Krzysztofik]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>Autor: [[dr Robert Krzysztofik]]</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>::::::::::::::::::::::::: ENCYKLOPEDIA WOJEWÓDZTWA ŚLĄSKIEGO</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>::::::::::::::::::::::::: ENCYKLOPEDIA WOJEWÓDZTWA ŚLĄSKIEGO</div></td></tr>
</table>Garbaczmhttps://ibrbs.pl/index.php?title=Konurbacja_katowicka&diff=4204&oldid=prevGarbaczm: /* Rozwój formy osadniczej konurbacji katowickiej */2015-07-20T10:42:52Z<p><span class="autocomment">Rozwój formy osadniczej konurbacji katowickiej</span></p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<tr class="diff-title" lang="pl">
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">← poprzednia wersja</td>
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">Wersja z 12:42, 20 lip 2015</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l63">Linia 63:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">Linia 63:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>Okres rzeczywisty rozwoju formy osadniczej konurbacji miejskiej przypadł dopiero na XIX i I połowę XX wieku. Tłem rozwoju układów zaglomerowanych była silna koncentracja przemysłu wydobywczego i przetwórczego, która na przełomie XIX i XX wieku spowodowała, to, że charakter zurbanizowany posiadała przeważająca część miejscowości od okolic Gliwic do okolic [[Dąbrowa Górnicza|Dąbrowy Górniczej]] i od okolic Bytomia i Tarnowskich Gór po okolice Mysłowic i Mikołowa. Silna industrializacja i urbanizacja regionu nie powodowała jednak automatycznie jego umiastowienia, a tym samym ukształtowania się formy osadniczej konurbacji miejskiej. Przynajmniej z administracyjnego punktu widzenia. Przed połową XIX wieku, doszło jedynie do nieudanej próby umiastowienia górniczego [[Reden|Redenu]] (obecnie część Dąbrowy Górn.) w Królestwie Polskim. Przywileje miejskie związane z procesem industrializacji regionu oraz wyraźnym wzrostem ludnościowym miały dopiero miejsce w latach 50. i 60. XIX wieku. W pierwszej kolejności ówczesne władze pruskie restytuowały niektóre spośród miast zdegradowanych w I połowie XVIII w, a stanowiące lokalne ośrodki handlowo-rzemieślnicze w trefie peryferyjnej współczesnej konurbacji [[Bieruń]], [[Sośnicowice]] i [[Woźniki]]. Dopiero w latach 60. XIX w. w zbiorze miast ponownie znalazły się bardziej uprzemysłowione Mysłowice. </div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>Okres rzeczywisty rozwoju formy osadniczej konurbacji miejskiej przypadł dopiero na XIX i I połowę XX wieku. Tłem rozwoju układów zaglomerowanych była silna koncentracja przemysłu wydobywczego i przetwórczego, która na przełomie XIX i XX wieku spowodowała, to, że charakter zurbanizowany posiadała przeważająca część miejscowości od okolic Gliwic do okolic [[Dąbrowa Górnicza|Dąbrowy Górniczej]] i od okolic Bytomia i Tarnowskich Gór po okolice Mysłowic i Mikołowa. Silna industrializacja i urbanizacja regionu nie powodowała jednak automatycznie jego umiastowienia, a tym samym ukształtowania się formy osadniczej konurbacji miejskiej. Przynajmniej z administracyjnego punktu widzenia. Przed połową XIX wieku, doszło jedynie do nieudanej próby umiastowienia górniczego [[Reden|Redenu]] (obecnie część Dąbrowy Górn.) w Królestwie Polskim. Przywileje miejskie związane z procesem industrializacji regionu oraz wyraźnym wzrostem ludnościowym miały dopiero miejsce w latach 50. i 60. XIX wieku. W pierwszej kolejności ówczesne władze pruskie restytuowały niektóre spośród miast zdegradowanych w I połowie XVIII w, a stanowiące lokalne ośrodki handlowo-rzemieślnicze w trefie peryferyjnej współczesnej konurbacji [[Bieruń]], [[Sośnicowice]] i [[Woźniki]]. Dopiero w latach 60. XIX w. w zbiorze miast ponownie znalazły się bardziej uprzemysłowione Mysłowice. </div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>W latach 60. XIX w. prawa miejskie otrzymały także Katowice (1865 r.) i [[Chorzów|Królewska Huta]] (1869 r.). Ich geneza była jednak odmienna. O ile Królewska Huta stanowiła klasyczny ośrodek przemysłowy doby industrialnej, związany zarówno z hutnictwem żelaza, jak i górnictwem węgla, o tyle rozwój Katowic stanowił efekt wykreowania w nich funkcji zarządczych i dyspozycyjnych, handlowych i transportowych<ref>Tkocz, 1995. </ref>. Rola przemysłu i górnictwa rozumianych jako stymulanty bezpośredniej była znacząco ograniczona. Obszary koncentracji funkcji produkcyjnych znalazły się bowiem poza granicami administracyjnymi miasta. Katowice przyjęły funkcje klasycznego miasta-wrót doby industrialnej, w czym znaczącą rolę miało położenie w najbliższym sąsiedztwie granicy państwowej. Analogiczne funkcje, uzupełniane eksploracja górniczą posiadały Mysłowice. Jak już wspomniano w innym miejscu (hasło: [[Miasta województwa śląskiego]]) umiastowienie regionu, w żadnym przypadku nie nadążało za jego urbanizacją. Szczególnie widoczne było to w II połowie XIX w. w [[Zagłębie Dąbrowskie|Zagłębiu Dąbrowskim]] i jego zapleczu, gdzie nie dość, że administracyjnie opóźniano nabywanie praw miejskich (Sosnowiec) to w latach 1869-1870 część miejscowości pozbawiono praw miejskich ([[Czeladź]], [[Siewierz]], [[Sławków]]). Dopiero w 1902 r. prawa miejskie otrzymał [[Sosnowiec]]. Rok wcześniej w Galicji umiastowiono [[Jaworzno]]. Jeszcze w latach 80. XIX w. prawa miasteczka uzyskała [[Szczakowa]], jako ośrodek transportu nadgranicznego w północno-zachodniej części Galicji. Kolejne dwa miasta powstały w roku 1916 – [[Dąbrowa Górnicza]] i 1922 – [[Zabrze]]. W obu wypadkach prawa miejskie otrzymały ośrodki kilkudziesięciotysięczne, które potencjałem demograficznym przewyższały nie tylko większość miast odpowiednio Małopolski i [[Górny Śląsk|Górnego Śląska]], ale także międzywojennego państwa polskiego i niemieckiego. Fakt ten najlepiej świadczył o znaczącym opóźnieniu formalizowania struktur miejskich. W ramach [[Województwo śląskie 1922-1939|autonomicznego województwa śląskiego]] podjęto dalszych 6 prób umiastowienia, przy czym do II wojny światowej udało się to tylko w przypadku [[Siemianowice Śląskie|Siemianowic Śląskich]] (1932 r.). Nowy Bytom, [[Piekary Śląskie]], [[Ruda]], [[Szopienice]] i [[Świętochłowice]] z powodu II wojny światowej prawa miejskie otrzymują dopiero w 1947 roku. W roku 1949, na krótko miastem staje się [[Wirek]]. W części zagłębiowskiej do 1950 roku, prawa miejskie w roku 1919 przywrócono jedynie Czeladzi. Nie powiodły się natomiast podejmowane w okresie międzywojennym próby umiastowienia pod nazwą Niwka-Modrzejów gminy Niwka wraz z Modrzejowem, włączonym w roku 1915 do Sosnowca. </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>W latach 60. XIX w. prawa miejskie otrzymały także Katowice (1865 r.) i [[Chorzów|Królewska Huta]] (1869 r.). Ich geneza była jednak odmienna. O ile Królewska Huta stanowiła klasyczny ośrodek przemysłowy doby industrialnej, związany zarówno z hutnictwem żelaza, jak i górnictwem węgla, o tyle rozwój Katowic stanowił efekt wykreowania w nich funkcji zarządczych i dyspozycyjnych, handlowych i transportowych<ref>Tkocz, 1995. </ref>. Rola przemysłu i górnictwa rozumianych jako stymulanty bezpośredniej była znacząco ograniczona. Obszary koncentracji funkcji produkcyjnych znalazły się bowiem poza granicami administracyjnymi miasta. Katowice przyjęły funkcje klasycznego miasta-wrót doby industrialnej, w czym znaczącą rolę miało położenie w najbliższym sąsiedztwie granicy państwowej. Analogiczne funkcje, uzupełniane eksploracja górniczą posiadały Mysłowice. Jak już wspomniano w innym miejscu (hasło: [[Miasta województwa śląskiego]]) umiastowienie regionu, w żadnym przypadku nie nadążało za jego urbanizacją. Szczególnie widoczne było to w II połowie XIX w. w [[Zagłębie Dąbrowskie|Zagłębiu Dąbrowskim]] i jego zapleczu, gdzie nie dość, że administracyjnie opóźniano nabywanie praw miejskich (Sosnowiec) to w latach 1869-1870 część miejscowości pozbawiono praw miejskich ([[Czeladź]], [[Siewierz]], [[Sławków]]). Dopiero w 1902 r. prawa miejskie otrzymał [[Sosnowiec]]. Rok wcześniej w Galicji umiastowiono [[Jaworzno]]. Jeszcze w latach 80. XIX w. prawa miasteczka uzyskała [[Szczakowa]], jako ośrodek transportu nadgranicznego w północno-zachodniej części Galicji. Kolejne dwa miasta powstały w roku 1916 – [[Dąbrowa Górnicza]] i 1922 – [[Zabrze]]. W obu wypadkach prawa miejskie otrzymały ośrodki kilkudziesięciotysięczne, które potencjałem demograficznym przewyższały nie tylko większość miast odpowiednio Małopolski i [[Górny Śląsk|Górnego Śląska]], ale także międzywojennego państwa polskiego i niemieckiego. Fakt ten najlepiej świadczył o znaczącym opóźnieniu formalizowania struktur miejskich. W ramach [[Województwo śląskie 1922-1939|autonomicznego województwa śląskiego]] podjęto dalszych 6 prób umiastowienia, przy czym do II wojny światowej udało się to tylko w przypadku [[Siemianowice Śląskie|Siemianowic Śląskich]] (1932 r.). <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>Nowy Bytom<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]]</ins>, [[Piekary Śląskie]], [[Ruda]], [[Szopienice]] i [[Świętochłowice]] z powodu II wojny światowej prawa miejskie otrzymują dopiero w 1947 roku. W roku 1949, na krótko miastem staje się [[Wirek]]. W części zagłębiowskiej do 1950 roku, prawa miejskie w roku 1919 przywrócono jedynie Czeladzi. Nie powiodły się natomiast podejmowane w okresie międzywojennym próby umiastowienia pod nazwą Niwka-Modrzejów gminy Niwka wraz z Modrzejowem, włączonym w roku 1915 do Sosnowca. </div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>Przyjąć należy umownie, że lata 50. XX wieku zamykają etap kształtowania się konurbacji katowickiej jako aglomerowanej formy osadniczej. Zarówno jego rdzenia, jak i wyraźnie już ukształtowanej strefy peryferyjnej. Obszar strefy peryferyjnej obejmował także kilkadziesiąt miejscowości, które stanowiły w kolejnych dekadach tło ekspansji terytorialnej miast istniejących w połowie XX wieku. </div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>Przyjąć należy umownie, że lata 50. XX wieku zamykają etap kształtowania się konurbacji katowickiej jako aglomerowanej formy osadniczej. Zarówno jego rdzenia, jak i wyraźnie już ukształtowanej strefy peryferyjnej. Obszar strefy peryferyjnej obejmował także kilkadziesiąt miejscowości, które stanowiły w kolejnych dekadach tło ekspansji terytorialnej miast istniejących w połowie XX wieku. </div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l69">Linia 69:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">Linia 69:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>Ukonstytuowana do połowy XX wieku konurbacja w kolejnych dekadach przechodziła jednak dalszą ewolucję. Już w 1951 roku, powstało kilka następnych miast: [[Brzeziny Śląskie]], [[Grodziec]], [[Knurów]], [[Łaziska Górne]], [[Radzionków]] i [[Tychy]]. W roku 1954 umiastowiono natomiast [[Łabędy]] i [[Strzemieszyce Wielkie]]. Jednocześnie w latach 1951-1954 w wielu miastach miała miejsce szeroko zakrojona ekspansja terytorialna. Wiele miast powiększyło swoje terytorium o ¼ i więcej dotychczasowej powierzchni. Zabrze w 1951 roku niemal ukształtowało wtedy już współczesny obraz terytorium miasta. Do Bytomia włączono pas dzielnic południowych niemal podwajając jego obszar. W 1953 roku do Sosnowca przyłączono gminę Niwka i Jęzor z ówczesnego województwa krakowskiego, a do Gliwic włączono Stare Gliwice. Świętochłowice terytorialnie ukształtowały się po włączeniu do nich w 1951 r. gminy [[Lipiny]] (wraz z [[Chropaczowem]]). Znacząco rozrosły się same Katowice do których w 1953 r. przyłączono [[Ochojec]], [[Piotrowice]] i [[Wełnowiec]]. </div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>Ukonstytuowana do połowy XX wieku konurbacja w kolejnych dekadach przechodziła jednak dalszą ewolucję. Już w 1951 roku, powstało kilka następnych miast: [[Brzeziny Śląskie]], [[Grodziec]], [[Knurów]], [[Łaziska Górne]], [[Radzionków]] i [[Tychy]]. W roku 1954 umiastowiono natomiast [[Łabędy]] i [[Strzemieszyce Wielkie]]. Jednocześnie w latach 1951-1954 w wielu miastach miała miejsce szeroko zakrojona ekspansja terytorialna. Wiele miast powiększyło swoje terytorium o ¼ i więcej dotychczasowej powierzchni. Zabrze w 1951 roku niemal ukształtowało wtedy już współczesny obraz terytorium miasta. Do Bytomia włączono pas dzielnic południowych niemal podwajając jego obszar. W 1953 roku do Sosnowca przyłączono gminę Niwka i Jęzor z ówczesnego województwa krakowskiego, a do Gliwic włączono Stare Gliwice. Świętochłowice terytorialnie ukształtowały się po włączeniu do nich w 1951 r. gminy [[Lipiny]] (wraz z [[Chropaczowem]]). Znacząco rozrosły się same Katowice do których w 1953 r. przyłączono [[Ochojec]], [[Piotrowice]] i [[Wełnowiec]]. </div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>Największe zmiany miały jednak miejsce w obrębie dzisiejszej Rudy Śląskiej, która powstała w 1958 r. z połączenia Rudy i Nowego Bytomia. Wcześniej jednak oba miasta zintegrowały w swoich graniach kilkanaście innych miejscowości. Lata 50. XX wieku w procesie kształtowania się rdzenia konurbacji katowickiej z punktu formalno prawnego zdecydowanie kierowały się w stronę procesu przyłączeń administracyjnych silnie zurbanizowanych gmin do większych już istniejących miast<ref>Spórna, 2012. </ref>. Ukonstytuowanie się Rudy Śląskiej w 1958 <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">r. </del>oraz włączenie do Jaworzna miasta Szczakowa rozpoczęły natomiast trend ekspansji większych miast w stronę miast mniejszych. Symbolicznie w latach 60. XX wieku rozpoczęła go aneksja Szopienic przez Katowice. Trwał on do końca lat 70. XX wieku. Celem ekspansji terytorialnej dużych miast były licznie powstające w latach 60. XX wieku mniejsze miasta monofunkcyjne, w zdecydowanej większości górnicze i przemysłowe. Fala wzrostu nowych miast trwała do połowy lat 70. XX wieku. W procesie formowania struktury konurbacji katowickiej miała dość istotne znaczenie formalizując prawomocnie charakter przestrzeni wokół większych miast, a szczególnie na zewnątrz widocznego już plazmowego kształtu omawianej formy osadniczej. W latach 70. <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">I </del>80. XX wieku rdzeń konurbacji znacząco rozszerzył się we wszystkich kierunkach obejmując na północy Tarnowskie Góry, na południu Tychy, zachodzie Gliwice, a na wschodzie Dąbrowę Górniczą. </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>Największe zmiany miały jednak miejsce w obrębie dzisiejszej <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[Ruda Śląska|</ins>Rudy Śląskiej<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]]</ins>, która powstała w 1958 r. z połączenia Rudy i Nowego Bytomia. Wcześniej jednak oba miasta zintegrowały w swoich graniach kilkanaście innych miejscowości. Lata 50. XX wieku w procesie kształtowania się rdzenia konurbacji katowickiej z punktu formalno prawnego zdecydowanie kierowały się w stronę procesu przyłączeń administracyjnych silnie zurbanizowanych gmin do większych już istniejących miast<ref>Spórna, 2012. </ref>. Ukonstytuowanie się Rudy Śląskiej w 1958 <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">roku, </ins>oraz włączenie do Jaworzna miasta Szczakowa rozpoczęły natomiast trend ekspansji większych miast w stronę miast mniejszych. Symbolicznie w latach 60. XX wieku rozpoczęła go aneksja Szopienic przez Katowice. Trwał on do końca lat 70. XX wieku. Celem ekspansji terytorialnej dużych miast były licznie powstające w latach 60. XX wieku mniejsze miasta monofunkcyjne, w zdecydowanej większości górnicze i przemysłowe. Fala wzrostu nowych miast trwała do połowy lat 70. XX wieku. W procesie formowania struktury konurbacji katowickiej miała dość istotne znaczenie formalizując prawomocnie charakter przestrzeni wokół większych miast, a szczególnie na zewnątrz widocznego już plazmowego kształtu omawianej formy osadniczej. W latach 70. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">i </ins>80. XX wieku rdzeń konurbacji znacząco rozszerzył się we wszystkich kierunkach obejmując na północy Tarnowskie Góry, na południu Tychy, zachodzie Gliwice, a na wschodzie Dąbrowę Górniczą. </div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>Zmiany terytorialne w miastach rdzenia konurbacji katowickiej, które miały miejsce w latach 70. XX wieku spowodowały jednak, że jego charakter był stosunkowo niejednolity. To znaczy, że z jednej strony istniały silnie zurbanizowane i zaludnione miasta w jego strefie centralnej, takie jak Chorzów czy Świętochłowice, z drugiej zaś powstanie „wielkiej” Dąbrowy czy „wielkich” Tychów włączyło w jego obręb wiele miejscowości o charakterze wiejskim z niskim wskaźnikiem zaludnienia. </div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>Zmiany terytorialne w miastach rdzenia konurbacji katowickiej, które miały miejsce w latach 70. XX wieku spowodowały jednak, że jego charakter był stosunkowo niejednolity. To znaczy, że z jednej strony istniały silnie zurbanizowane i zaludnione miasta w jego strefie centralnej, takie jak Chorzów czy Świętochłowice, z drugiej zaś powstanie „wielkiej” Dąbrowy czy „wielkich” Tychów włączyło w jego obręb wiele miejscowości o charakterze wiejskim z niskim wskaźnikiem zaludnienia. </div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l75">Linia 75:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">Linia 75:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>Istotne zmiany w strukturze przestrzennej konurbacji katowickiej miały miejsce w latach 90. XX wieku, a związane to było z rozpadem administracyjnym wielu miast, w tym miast dużych<ref>Krzysztofik, Szmytkie, 2011. </ref>. W niemal wszystkich przypadkach separujące się miasta weszły w skład strefy wewnętrznej konurbacji, uszczuplając tym samym terytorialnie obszar rdzenia. </div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>Istotne zmiany w strukturze przestrzennej konurbacji katowickiej miały miejsce w latach 90. XX wieku, a związane to było z rozpadem administracyjnym wielu miast, w tym miast dużych<ref>Krzysztofik, Szmytkie, 2011. </ref>. W niemal wszystkich przypadkach separujące się miasta weszły w skład strefy wewnętrznej konurbacji, uszczuplając tym samym terytorialnie obszar rdzenia. </div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>Tendencje odśrodkowe utrzymywały się w latach 2000. <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">I </del>trwają nadal. Istotnym czynnikiem mającym bezpośredni wpływ na ograniczanie obszaru rdzenia konurbacji katowickiej i zwiększanie strefy wewnętrznej są zmiany ekonomiczne i społeczne na większą skalę zainicjowane w latach 90. XX wieku. W ich efekcie słabnie przyciągającą rola większych i średnich miast zlokalizowanych w rdzeniu, zwiększają się zaś tendencje dekoncentracyjne skutkujące usamodzielnianiem się prawno-administracyjnym niektórych dzielnic. Tendencje takie widoczne są szczególnie wtedy, gdy kryzys przeżywa miasto główne, a na jego przedmieściach trwa lokalny wzrost różnych struktur – przestrzennych, gospodarczych czy społecznych. Egzemplifikacją tego zjawiska po 2011 <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">r. </del>są próby podzielenia na dwie części miasta Mysłowice i utworzenie z jednej z nich (południowej) trzech jednostek administracyjnych – dwóch gmin miejskich i jednej wiejskiej. Tym samym kosztem rdzenia konurbacji zwiększy się jego strefa wewnętrzna (gminy miejskie) i strefa zewnętrzna (gmina wiejska).</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>Tendencje odśrodkowe utrzymywały się w latach 2000. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">i </ins>trwają nadal. Istotnym czynnikiem mającym bezpośredni wpływ na ograniczanie obszaru rdzenia konurbacji katowickiej i zwiększanie strefy wewnętrznej są zmiany ekonomiczne i społeczne na większą skalę zainicjowane w latach 90. XX wieku. W ich efekcie słabnie przyciągającą rola większych i średnich miast zlokalizowanych w rdzeniu, zwiększają się zaś tendencje dekoncentracyjne skutkujące usamodzielnianiem się prawno-administracyjnym niektórych dzielnic. Tendencje takie widoczne są szczególnie wtedy, gdy kryzys przeżywa miasto główne, a na jego przedmieściach trwa lokalny wzrost różnych struktur – przestrzennych, gospodarczych czy społecznych. Egzemplifikacją tego zjawiska po 2011 <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">roku, </ins>są próby podzielenia na dwie części miasta Mysłowice i utworzenie z jednej z nich (południowej) trzech jednostek administracyjnych – dwóch gmin miejskich i jednej wiejskiej. Tym samym kosztem rdzenia konurbacji zwiększy się jego strefa wewnętrzna (gminy miejskie) i strefa zewnętrzna (gmina wiejska).</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==Struktura konurbacji katowickiej==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==Struktura konurbacji katowickiej==</div></td></tr>
</table>Garbaczmhttps://ibrbs.pl/index.php?title=Konurbacja_katowicka&diff=4203&oldid=prevGarbaczm: /* Rozwój formy osadniczej konurbacji katowickiej */2015-07-20T10:35:48Z<p><span class="autocomment">Rozwój formy osadniczej konurbacji katowickiej</span></p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<tr class="diff-title" lang="pl">
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">← poprzednia wersja</td>
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">Wersja z 12:35, 20 lip 2015</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l63">Linia 63:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">Linia 63:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>Okres rzeczywisty rozwoju formy osadniczej konurbacji miejskiej przypadł dopiero na XIX i I połowę XX wieku. Tłem rozwoju układów zaglomerowanych była silna koncentracja przemysłu wydobywczego i przetwórczego, która na przełomie XIX i XX wieku spowodowała, to, że charakter zurbanizowany posiadała przeważająca część miejscowości od okolic Gliwic do okolic [[Dąbrowa Górnicza|Dąbrowy Górniczej]] i od okolic Bytomia i Tarnowskich Gór po okolice Mysłowic i Mikołowa. Silna industrializacja i urbanizacja regionu nie powodowała jednak automatycznie jego umiastowienia, a tym samym ukształtowania się formy osadniczej konurbacji miejskiej. Przynajmniej z administracyjnego punktu widzenia. Przed połową XIX wieku, doszło jedynie do nieudanej próby umiastowienia górniczego [[Reden|Redenu]] (obecnie część Dąbrowy Górn.) w Królestwie Polskim. Przywileje miejskie związane z procesem industrializacji regionu oraz wyraźnym wzrostem ludnościowym miały dopiero miejsce w latach 50. i 60. XIX wieku. W pierwszej kolejności ówczesne władze pruskie restytuowały niektóre spośród miast zdegradowanych w I połowie XVIII w, a stanowiące lokalne ośrodki handlowo-rzemieślnicze w trefie peryferyjnej współczesnej konurbacji [[Bieruń]], [[Sośnicowice]] i [[Woźniki]]. Dopiero w latach 60. XIX w. w zbiorze miast ponownie znalazły się bardziej uprzemysłowione Mysłowice. </div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>Okres rzeczywisty rozwoju formy osadniczej konurbacji miejskiej przypadł dopiero na XIX i I połowę XX wieku. Tłem rozwoju układów zaglomerowanych była silna koncentracja przemysłu wydobywczego i przetwórczego, która na przełomie XIX i XX wieku spowodowała, to, że charakter zurbanizowany posiadała przeważająca część miejscowości od okolic Gliwic do okolic [[Dąbrowa Górnicza|Dąbrowy Górniczej]] i od okolic Bytomia i Tarnowskich Gór po okolice Mysłowic i Mikołowa. Silna industrializacja i urbanizacja regionu nie powodowała jednak automatycznie jego umiastowienia, a tym samym ukształtowania się formy osadniczej konurbacji miejskiej. Przynajmniej z administracyjnego punktu widzenia. Przed połową XIX wieku, doszło jedynie do nieudanej próby umiastowienia górniczego [[Reden|Redenu]] (obecnie część Dąbrowy Górn.) w Królestwie Polskim. Przywileje miejskie związane z procesem industrializacji regionu oraz wyraźnym wzrostem ludnościowym miały dopiero miejsce w latach 50. i 60. XIX wieku. W pierwszej kolejności ówczesne władze pruskie restytuowały niektóre spośród miast zdegradowanych w I połowie XVIII w, a stanowiące lokalne ośrodki handlowo-rzemieślnicze w trefie peryferyjnej współczesnej konurbacji [[Bieruń]], [[Sośnicowice]] i [[Woźniki]]. Dopiero w latach 60. XIX w. w zbiorze miast ponownie znalazły się bardziej uprzemysłowione Mysłowice. </div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>W latach 60. XIX w. prawa miejskie otrzymały także Katowice (1865 r.) i [[Chorzów|Królewska Huta]] (1869 r.). Ich geneza była jednak odmienna. O ile Królewska Huta stanowiła klasyczny ośrodek przemysłowy doby industrialnej, związany zarówno z hutnictwem żelaza, jak i górnictwem węgla, o tyle rozwój Katowic stanowił efekt wykreowania w nich funkcji zarządczych i dyspozycyjnych, handlowych i transportowych<ref>Tkocz, 1995. </ref>. Rola przemysłu i górnictwa rozumianych jako stymulanty bezpośredniej była znacząco ograniczona. Obszary koncentracji funkcji produkcyjnych znalazły się bowiem poza granicami administracyjnymi miasta. Katowice przyjęły funkcje klasycznego miasta-wrót doby industrialnej, w czym znaczącą rolę miało położenie w najbliższym sąsiedztwie granicy państwowej. Analogiczne funkcje, uzupełniane eksploracja górniczą posiadały Mysłowice. Jak już wspomniano w innym miejscu (hasło: Miasta województwa śląskiego) umiastowienie regionu, w żadnym przypadku nie nadążało za jego urbanizacją. Szczególnie widoczne było to w II połowie XIX w. w Zagłębiu Dąbrowskim i jego zapleczu, gdzie nie dość, że administracyjnie opóźniano nabywanie praw miejskich (Sosnowiec) to w latach 1869-1870 część miejscowości pozbawiono praw miejskich ([[Czeladź]], [[Siewierz]], [[Sławków]]). Dopiero w 1902 r. prawa miejskie otrzymał [[Sosnowiec]]. Rok wcześniej w Galicji umiastowiono [[Jaworzno]]. Jeszcze w latach 80. XIX w. prawa miasteczka uzyskała Szczakowa, jako ośrodek transportu nadgranicznego w północno-zachodniej części Galicji. Kolejne dwa miasta powstały w 1916 <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">r. </del>– [[Dąbrowa Górnicza]] i 1922 – [[Zabrze]]. W obu wypadkach prawa miejskie otrzymały ośrodki kilkudziesięciotysięczne, które potencjałem demograficznym przewyższały nie tylko większość miast odpowiednio Małopolski i Górnego Śląska, ale także międzywojennego państwa polskiego i niemieckiego. Fakt ten najlepiej świadczył o znaczącym opóźnieniu formalizowania struktur miejskich. W ramach autonomicznego województwa śląskiego podjęto dalszych 6 prób umiastowienia, przy czym do II wojny światowej udało się to tylko w przypadku [[Siemianowice Śląskie|Siemianowic Śląskich]] (1932 r.). Nowy Bytom, [[Piekary Śląskie]], [[Ruda]], [[Szopienice]] i [[Świętochłowice]] z powodu II wojny światowej prawa miejskie otrzymują dopiero w 1947 <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">r</del>. W 1949 <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">r. </del>na krótko miastem staje się Wirek. W części zagłębiowskiej do 1950 <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">r. </del>prawa miejskie w 1919 <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">r. </del>przywrócono jedynie Czeladzi. Nie powiodły się natomiast podejmowane w okresie międzywojennym próby umiastowienia pod nazwą Niwka-Modrzejów gminy Niwka wraz z Modrzejowem, włączonym w 1915 <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">r. </del>do Sosnowca. </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>W latach 60. XIX w. prawa miejskie otrzymały także Katowice (1865 r.) i [[Chorzów|Królewska Huta]] (1869 r.). Ich geneza była jednak odmienna. O ile Królewska Huta stanowiła klasyczny ośrodek przemysłowy doby industrialnej, związany zarówno z hutnictwem żelaza, jak i górnictwem węgla, o tyle rozwój Katowic stanowił efekt wykreowania w nich funkcji zarządczych i dyspozycyjnych, handlowych i transportowych<ref>Tkocz, 1995. </ref>. Rola przemysłu i górnictwa rozumianych jako stymulanty bezpośredniej była znacząco ograniczona. Obszary koncentracji funkcji produkcyjnych znalazły się bowiem poza granicami administracyjnymi miasta. Katowice przyjęły funkcje klasycznego miasta-wrót doby industrialnej, w czym znaczącą rolę miało położenie w najbliższym sąsiedztwie granicy państwowej. Analogiczne funkcje, uzupełniane eksploracja górniczą posiadały Mysłowice. Jak już wspomniano w innym miejscu (hasło: <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>Miasta województwa śląskiego<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]]</ins>) umiastowienie regionu, w żadnym przypadku nie nadążało za jego urbanizacją. Szczególnie widoczne było to w II połowie XIX w. w <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[Zagłębie Dąbrowskie|</ins>Zagłębiu Dąbrowskim<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>i jego zapleczu, gdzie nie dość, że administracyjnie opóźniano nabywanie praw miejskich (Sosnowiec) to w latach 1869-1870 część miejscowości pozbawiono praw miejskich ([[Czeladź]], [[Siewierz]], [[Sławków]]). Dopiero w 1902 r. prawa miejskie otrzymał [[Sosnowiec]]. Rok wcześniej w Galicji umiastowiono [[Jaworzno]]. Jeszcze w latach 80. XIX w. prawa miasteczka uzyskała <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>Szczakowa<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]]</ins>, jako ośrodek transportu nadgranicznego w północno-zachodniej części Galicji. Kolejne dwa miasta powstały w <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">roku </ins>1916 – [[Dąbrowa Górnicza]] i 1922 – [[Zabrze]]. W obu wypadkach prawa miejskie otrzymały ośrodki kilkudziesięciotysięczne, które potencjałem demograficznym przewyższały nie tylko większość miast odpowiednio Małopolski i <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[Górny Śląsk|</ins>Górnego Śląska<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]]</ins>, ale także międzywojennego państwa polskiego i niemieckiego. Fakt ten najlepiej świadczył o znaczącym opóźnieniu formalizowania struktur miejskich. W ramach <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[Województwo śląskie 1922-1939|</ins>autonomicznego województwa śląskiego<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>podjęto dalszych 6 prób umiastowienia, przy czym do II wojny światowej udało się to tylko w przypadku [[Siemianowice Śląskie|Siemianowic Śląskich]] (1932 r.). Nowy Bytom, [[Piekary Śląskie]], [[Ruda]], [[Szopienice]] i [[Świętochłowice]] z powodu II wojny światowej prawa miejskie otrzymują dopiero w 1947 <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">roku</ins>. W <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">roku </ins>1949<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">, </ins>na krótko miastem staje się <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>Wirek<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]]</ins>. W części zagłębiowskiej do 1950 <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">roku, </ins>prawa miejskie w <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">roku </ins>1919 przywrócono jedynie Czeladzi. Nie powiodły się natomiast podejmowane w okresie międzywojennym próby umiastowienia pod nazwą Niwka-Modrzejów gminy Niwka wraz z Modrzejowem, włączonym w <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">roku </ins>1915 do Sosnowca. </div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>Przyjąć należy umownie, że lata 50. XX wieku zamykają etap kształtowania się konurbacji katowickiej jako aglomerowanej formy osadniczej. Zarówno jego rdzenia, jak i wyraźnie już ukształtowanej strefy peryferyjnej. Obszar strefy peryferyjnej obejmował także kilkadziesiąt miejscowości, które stanowiły w kolejnych dekadach tło ekspansji terytorialnej miast istniejących w połowie XX wieku. </div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>Przyjąć należy umownie, że lata 50. XX wieku zamykają etap kształtowania się konurbacji katowickiej jako aglomerowanej formy osadniczej. Zarówno jego rdzenia, jak i wyraźnie już ukształtowanej strefy peryferyjnej. Obszar strefy peryferyjnej obejmował także kilkadziesiąt miejscowości, które stanowiły w kolejnych dekadach tło ekspansji terytorialnej miast istniejących w połowie XX wieku. </div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>Ukonstytuowana do połowy XX wieku konurbacja w kolejnych dekadach przechodziła jednak dalszą ewolucję. Już w 1951 <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">r. </del>powstało kilka następnych miast: [[Brzeziny Śląskie]], [[Grodziec]], [[Knurów]], [[Łaziska Górne]], [[Radzionków]] i [[Tychy]]. W 1954 <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">r. </del>umiastowiono natomiast [[Łabędy]] i [[Strzemieszyce Wielkie]]. Jednocześnie w latach 1951-1954 w wielu miastach miała miejsce szeroko zakrojona ekspansja terytorialna. Wiele miast powiększyło swoje terytorium o ¼ i więcej dotychczasowej powierzchni. Zabrze w 1951 <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">r. </del>niemal ukształtowało wtedy już współczesny obraz terytorium miasta. Do Bytomia włączono pas dzielnic południowych niemal podwajając jego obszar. W 1953 <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">r. </del>do Sosnowca przyłączono gminę Niwka i Jęzor z ówczesnego województwa krakowskiego, a do Gliwic włączono Stare Gliwice. Świętochłowice terytorialnie ukształtowały się po włączeniu do nich w 1951 r. gminy Lipiny (wraz z Chropaczowem). Znacząco rozrosły się same Katowice do których w 1953 r. przyłączono Ochojec, Piotrowice i Wełnowiec. </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>Ukonstytuowana do połowy XX wieku konurbacja w kolejnych dekadach przechodziła jednak dalszą ewolucję. Już w 1951 <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">roku, </ins>powstało kilka następnych miast: [[Brzeziny Śląskie]], [[Grodziec]], [[Knurów]], [[Łaziska Górne]], [[Radzionków]] i [[Tychy]]. W <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">roku </ins>1954 umiastowiono natomiast [[Łabędy]] i [[Strzemieszyce Wielkie]]. Jednocześnie w latach 1951-1954 w wielu miastach miała miejsce szeroko zakrojona ekspansja terytorialna. Wiele miast powiększyło swoje terytorium o ¼ i więcej dotychczasowej powierzchni. Zabrze w 1951 <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">roku </ins>niemal ukształtowało wtedy już współczesny obraz terytorium miasta. Do Bytomia włączono pas dzielnic południowych niemal podwajając jego obszar. W 1953 <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">roku </ins>do Sosnowca przyłączono gminę Niwka i Jęzor z ówczesnego województwa krakowskiego, a do Gliwic włączono Stare Gliwice. Świętochłowice terytorialnie ukształtowały się po włączeniu do nich w 1951 r. gminy <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>Lipiny<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>(wraz z <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>Chropaczowem<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]]</ins>). Znacząco rozrosły się same Katowice do których w 1953 r. przyłączono <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>Ochojec<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]]</ins>, <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>Piotrowice<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>i <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>Wełnowiec<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]]</ins>. </div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>Największe zmiany miały jednak miejsce w obrębie dzisiejszej Rudy Śląskiej, która powstała w 1958 r. z połączenia Rudy i Nowego Bytomia. Wcześniej jednak oba miasta zintegrowały w swoich graniach kilkanaście innych miejscowości. Lata 50. XX wieku w procesie kształtowania się rdzenia konurbacji katowickiej z punktu formalno prawnego zdecydowanie kierowały się w stronę procesu przyłączeń administracyjnych silnie zurbanizowanych gmin do większych już istniejących miast<ref>Spórna, 2012. </ref>. Ukonstytuowanie się Rudy Śląskiej w 1958 r. oraz włączenie do Jaworzna miasta Szczakowa rozpoczęły natomiast trend ekspansji większych miast w stronę miast mniejszych. Symbolicznie w latach 60. XX wieku rozpoczęła go aneksja Szopienic przez Katowice. Trwał on do końca lat 70. XX wieku. Celem ekspansji terytorialnej dużych miast były licznie powstające w latach 60. XX wieku mniejsze miasta monofunkcyjne, w zdecydowanej większości górnicze i przemysłowe. Fala wzrostu nowych miast trwała do połowy lat 70. XX wieku. W procesie formowania struktury konurbacji katowickiej miała dość istotne znaczenie formalizując prawomocnie charakter przestrzeni wokół większych miast, a szczególnie na zewnątrz widocznego już plazmowego kształtu omawianej formy osadniczej. W latach 70. I 80. XX wieku rdzeń konurbacji znacząco rozszerzył się we wszystkich kierunkach obejmując na północy Tarnowskie Góry, na południu Tychy, zachodzie Gliwice, a na wschodzie Dąbrowę Górniczą. </div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>Największe zmiany miały jednak miejsce w obrębie dzisiejszej Rudy Śląskiej, która powstała w 1958 r. z połączenia Rudy i Nowego Bytomia. Wcześniej jednak oba miasta zintegrowały w swoich graniach kilkanaście innych miejscowości. Lata 50. XX wieku w procesie kształtowania się rdzenia konurbacji katowickiej z punktu formalno prawnego zdecydowanie kierowały się w stronę procesu przyłączeń administracyjnych silnie zurbanizowanych gmin do większych już istniejących miast<ref>Spórna, 2012. </ref>. Ukonstytuowanie się Rudy Śląskiej w 1958 r. oraz włączenie do Jaworzna miasta Szczakowa rozpoczęły natomiast trend ekspansji większych miast w stronę miast mniejszych. Symbolicznie w latach 60. XX wieku rozpoczęła go aneksja Szopienic przez Katowice. Trwał on do końca lat 70. XX wieku. Celem ekspansji terytorialnej dużych miast były licznie powstające w latach 60. XX wieku mniejsze miasta monofunkcyjne, w zdecydowanej większości górnicze i przemysłowe. Fala wzrostu nowych miast trwała do połowy lat 70. XX wieku. W procesie formowania struktury konurbacji katowickiej miała dość istotne znaczenie formalizując prawomocnie charakter przestrzeni wokół większych miast, a szczególnie na zewnątrz widocznego już plazmowego kształtu omawianej formy osadniczej. W latach 70. I 80. XX wieku rdzeń konurbacji znacząco rozszerzył się we wszystkich kierunkach obejmując na północy Tarnowskie Góry, na południu Tychy, zachodzie Gliwice, a na wschodzie Dąbrowę Górniczą. </div></td></tr>
</table>Garbaczmhttps://ibrbs.pl/index.php?title=Konurbacja_katowicka&diff=4202&oldid=prevGarbaczm: /* Rozwój formy osadniczej konurbacji katowickiej */2015-07-20T09:43:51Z<p><span class="autocomment">Rozwój formy osadniczej konurbacji katowickiej</span></p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<tr class="diff-title" lang="pl">
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">← poprzednia wersja</td>
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">Wersja z 11:43, 20 lip 2015</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l63">Linia 63:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">Linia 63:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>Okres rzeczywisty rozwoju formy osadniczej konurbacji miejskiej przypadł dopiero na XIX i I połowę XX wieku. Tłem rozwoju układów zaglomerowanych była silna koncentracja przemysłu wydobywczego i przetwórczego, która na przełomie XIX i XX wieku spowodowała, to, że charakter zurbanizowany posiadała przeważająca część miejscowości od okolic Gliwic do okolic [[Dąbrowa Górnicza|Dąbrowy Górniczej]] i od okolic Bytomia i Tarnowskich Gór po okolice Mysłowic i Mikołowa. Silna industrializacja i urbanizacja regionu nie powodowała jednak automatycznie jego umiastowienia, a tym samym ukształtowania się formy osadniczej konurbacji miejskiej. Przynajmniej z administracyjnego punktu widzenia. Przed połową XIX wieku, doszło jedynie do nieudanej próby umiastowienia górniczego [[Reden|Redenu]] (obecnie część Dąbrowy Górn.) w Królestwie Polskim. Przywileje miejskie związane z procesem industrializacji regionu oraz wyraźnym wzrostem ludnościowym miały dopiero miejsce w latach 50. i 60. XIX wieku. W pierwszej kolejności ówczesne władze pruskie restytuowały niektóre spośród miast zdegradowanych w I połowie XVIII w, a stanowiące lokalne ośrodki handlowo-rzemieślnicze w trefie peryferyjnej współczesnej konurbacji [[Bieruń]], [[Sośnicowice]] i [[Woźniki]]. Dopiero w latach 60. XIX w. w zbiorze miast ponownie znalazły się bardziej uprzemysłowione Mysłowice. </div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>Okres rzeczywisty rozwoju formy osadniczej konurbacji miejskiej przypadł dopiero na XIX i I połowę XX wieku. Tłem rozwoju układów zaglomerowanych była silna koncentracja przemysłu wydobywczego i przetwórczego, która na przełomie XIX i XX wieku spowodowała, to, że charakter zurbanizowany posiadała przeważająca część miejscowości od okolic Gliwic do okolic [[Dąbrowa Górnicza|Dąbrowy Górniczej]] i od okolic Bytomia i Tarnowskich Gór po okolice Mysłowic i Mikołowa. Silna industrializacja i urbanizacja regionu nie powodowała jednak automatycznie jego umiastowienia, a tym samym ukształtowania się formy osadniczej konurbacji miejskiej. Przynajmniej z administracyjnego punktu widzenia. Przed połową XIX wieku, doszło jedynie do nieudanej próby umiastowienia górniczego [[Reden|Redenu]] (obecnie część Dąbrowy Górn.) w Królestwie Polskim. Przywileje miejskie związane z procesem industrializacji regionu oraz wyraźnym wzrostem ludnościowym miały dopiero miejsce w latach 50. i 60. XIX wieku. W pierwszej kolejności ówczesne władze pruskie restytuowały niektóre spośród miast zdegradowanych w I połowie XVIII w, a stanowiące lokalne ośrodki handlowo-rzemieślnicze w trefie peryferyjnej współczesnej konurbacji [[Bieruń]], [[Sośnicowice]] i [[Woźniki]]. Dopiero w latach 60. XIX w. w zbiorze miast ponownie znalazły się bardziej uprzemysłowione Mysłowice. </div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>W latach 60. XIX w. prawa miejskie otrzymały także <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</del>Katowice<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </del>(1865 r.) i Królewska Huta (1869 r.). Ich geneza była jednak odmienna. O ile Królewska Huta stanowiła klasyczny ośrodek przemysłowy doby industrialnej, związany zarówno z hutnictwem żelaza, jak i górnictwem węgla, o tyle rozwój Katowic stanowił efekt wykreowania w nich funkcji zarządczych i dyspozycyjnych, handlowych i transportowych<ref>Tkocz, 1995. </ref>. Rola przemysłu i górnictwa rozumianych jako stymulanty bezpośredniej była znacząco ograniczona. Obszary koncentracji funkcji produkcyjnych znalazły się bowiem poza granicami administracyjnymi miasta. Katowice przyjęły funkcje klasycznego miasta-wrót doby industrialnej, w czym znaczącą rolę miało położenie w najbliższym sąsiedztwie granicy państwowej. Analogiczne funkcje, uzupełniane eksploracja górniczą posiadały Mysłowice. Jak już wspomniano w innym miejscu (hasło: Miasta województwa śląskiego) umiastowienie regionu, w żadnym przypadku nie nadążało za jego urbanizacją. Szczególnie widoczne było to w II połowie XIX w. w Zagłębiu Dąbrowskim i jego zapleczu, gdzie nie dość, że administracyjnie opóźniano nabywanie praw miejskich (Sosnowiec) to w latach 1869-1870 część miejscowości pozbawiono praw miejskich ([[Czeladź]], [[Siewierz]], [[Sławków]]). Dopiero w 1902 r. prawa miejskie otrzymał [[Sosnowiec]]. Rok wcześniej w Galicji umiastowiono [[Jaworzno]]. Jeszcze w latach 80. XIX w. prawa miasteczka uzyskała Szczakowa, jako ośrodek transportu nadgranicznego w północno-zachodniej części Galicji. Kolejne dwa miasta powstały w 1916 r. – [[Dąbrowa Górnicza]] i 1922 – [[Zabrze]]. W obu wypadkach prawa miejskie otrzymały ośrodki kilkudziesięciotysięczne, które potencjałem demograficznym przewyższały nie tylko większość miast odpowiednio Małopolski i Górnego Śląska, ale także międzywojennego państwa polskiego i niemieckiego. Fakt ten najlepiej świadczył o znaczącym opóźnieniu formalizowania struktur miejskich. W ramach autonomicznego województwa śląskiego podjęto dalszych 6 prób umiastowienia, przy czym do II wojny światowej udało się to tylko w przypadku [[Siemianowice Śląskie|Siemianowic Śląskich]] (1932 r.). Nowy Bytom, [[Piekary Śląskie]], [[Ruda]], [[Szopienice]] i [[Świętochłowice]] z powodu II wojny światowej prawa miejskie otrzymują dopiero w 1947 r. W 1949 r. na krótko miastem staje się Wirek. W części zagłębiowskiej do 1950 r. prawa miejskie w 1919 r. przywrócono jedynie Czeladzi. Nie powiodły się natomiast podejmowane w okresie międzywojennym próby umiastowienia pod nazwą Niwka-Modrzejów gminy Niwka wraz z Modrzejowem, włączonym w 1915 r. do Sosnowca. </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>W latach 60. XIX w. prawa miejskie otrzymały także Katowice (1865 r.) i <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[Chorzów|</ins>Królewska Huta<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>(1869 r.). Ich geneza była jednak odmienna. O ile Królewska Huta stanowiła klasyczny ośrodek przemysłowy doby industrialnej, związany zarówno z hutnictwem żelaza, jak i górnictwem węgla, o tyle rozwój Katowic stanowił efekt wykreowania w nich funkcji zarządczych i dyspozycyjnych, handlowych i transportowych<ref>Tkocz, 1995. </ref>. Rola przemysłu i górnictwa rozumianych jako stymulanty bezpośredniej była znacząco ograniczona. Obszary koncentracji funkcji produkcyjnych znalazły się bowiem poza granicami administracyjnymi miasta. Katowice przyjęły funkcje klasycznego miasta-wrót doby industrialnej, w czym znaczącą rolę miało położenie w najbliższym sąsiedztwie granicy państwowej. Analogiczne funkcje, uzupełniane eksploracja górniczą posiadały Mysłowice. Jak już wspomniano w innym miejscu (hasło: Miasta województwa śląskiego) umiastowienie regionu, w żadnym przypadku nie nadążało za jego urbanizacją. Szczególnie widoczne było to w II połowie XIX w. w Zagłębiu Dąbrowskim i jego zapleczu, gdzie nie dość, że administracyjnie opóźniano nabywanie praw miejskich (Sosnowiec) to w latach 1869-1870 część miejscowości pozbawiono praw miejskich ([[Czeladź]], [[Siewierz]], [[Sławków]]). Dopiero w 1902 r. prawa miejskie otrzymał [[Sosnowiec]]. Rok wcześniej w Galicji umiastowiono [[Jaworzno]]. Jeszcze w latach 80. XIX w. prawa miasteczka uzyskała Szczakowa, jako ośrodek transportu nadgranicznego w północno-zachodniej części Galicji. Kolejne dwa miasta powstały w 1916 r. – [[Dąbrowa Górnicza]] i 1922 – [[Zabrze]]. W obu wypadkach prawa miejskie otrzymały ośrodki kilkudziesięciotysięczne, które potencjałem demograficznym przewyższały nie tylko większość miast odpowiednio Małopolski i Górnego Śląska, ale także międzywojennego państwa polskiego i niemieckiego. Fakt ten najlepiej świadczył o znaczącym opóźnieniu formalizowania struktur miejskich. W ramach autonomicznego województwa śląskiego podjęto dalszych 6 prób umiastowienia, przy czym do II wojny światowej udało się to tylko w przypadku [[Siemianowice Śląskie|Siemianowic Śląskich]] (1932 r.). Nowy Bytom, [[Piekary Śląskie]], [[Ruda]], [[Szopienice]] i [[Świętochłowice]] z powodu II wojny światowej prawa miejskie otrzymują dopiero w 1947 r. W 1949 r. na krótko miastem staje się Wirek. W części zagłębiowskiej do 1950 r. prawa miejskie w 1919 r. przywrócono jedynie Czeladzi. Nie powiodły się natomiast podejmowane w okresie międzywojennym próby umiastowienia pod nazwą Niwka-Modrzejów gminy Niwka wraz z Modrzejowem, włączonym w 1915 r. do Sosnowca. </div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>Przyjąć należy umownie, że lata 50. XX wieku zamykają etap kształtowania się konurbacji katowickiej jako aglomerowanej formy osadniczej. Zarówno jego rdzenia, jak i wyraźnie już ukształtowanej strefy peryferyjnej. Obszar strefy peryferyjnej obejmował także kilkadziesiąt miejscowości, które stanowiły w kolejnych dekadach tło ekspansji terytorialnej miast istniejących w połowie XX wieku. </div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>Przyjąć należy umownie, że lata 50. XX wieku zamykają etap kształtowania się konurbacji katowickiej jako aglomerowanej formy osadniczej. Zarówno jego rdzenia, jak i wyraźnie już ukształtowanej strefy peryferyjnej. Obszar strefy peryferyjnej obejmował także kilkadziesiąt miejscowości, które stanowiły w kolejnych dekadach tło ekspansji terytorialnej miast istniejących w połowie XX wieku. </div></td></tr>
</table>Garbaczmhttps://ibrbs.pl/index.php?title=Konurbacja_katowicka&diff=4201&oldid=prevGarbaczm: /* Rozwój formy osadniczej konurbacji katowickiej */2015-07-20T09:06:14Z<p><span class="autocomment">Rozwój formy osadniczej konurbacji katowickiej</span></p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<tr class="diff-title" lang="pl">
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">← poprzednia wersja</td>
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">Wersja z 11:06, 20 lip 2015</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l42">Linia 42:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">Linia 42:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>Konurbacje miejskie w przeciwieństwie do aglomeracji policentrycznych rozwijają się policentrycznie, to znaczy, ze rozwój form zurbanizowanych ewoluuje z kilku punktów jednocześnie. Miasta współtworzące później konurbację miejską, rozwijają się niezależnie od siebie, a ich potencjał warunkowany jest rolą czynnika miastotwórczego, a nie tak jak w przypadku większości aglomeracji monocentrycznych rangą miasta głównego. </div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>Konurbacje miejskie w przeciwieństwie do aglomeracji policentrycznych rozwijają się policentrycznie, to znaczy, ze rozwój form zurbanizowanych ewoluuje z kilku punktów jednocześnie. Miasta współtworzące później konurbację miejską, rozwijają się niezależnie od siebie, a ich potencjał warunkowany jest rolą czynnika miastotwórczego, a nie tak jak w przypadku większości aglomeracji monocentrycznych rangą miasta głównego. </div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>Dla miast konurbacji katowickiej czynnikiem sprawczym ich rozwoju była zlokalizowana punktowo eksploatacja węgla kamiennego, która w istotny sposób nałożyła się także na skupienie ośrodków przemysłu przetwórczego. Rozmieszczenie kopalń oraz zakładów przemysłu przetwórczego stanowiło podstawową stymulantę formowania się formy osadniczej konurbacji miejskiej w okolicach Katowic. Nie był nią wpływ, żadnego ośrodka miejskiego istniejącego w danym okresie rozważań. </div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>Dla miast konurbacji katowickiej czynnikiem sprawczym ich rozwoju była zlokalizowana punktowo eksploatacja węgla kamiennego, która w istotny sposób nałożyła się także na skupienie ośrodków przemysłu przetwórczego. Rozmieszczenie kopalń oraz zakładów przemysłu przetwórczego stanowiło podstawową stymulantę formowania się formy osadniczej konurbacji miejskiej w okolicach Katowic. Nie był nią wpływ, żadnego ośrodka miejskiego istniejącego w danym okresie rozważań. </div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></ins></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>Rozwój formy osadniczej konurbacji katowickiej należy widzieć w 3 etapach:</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>Rozwój formy osadniczej konurbacji katowickiej należy widzieć w 3 etapach:</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>*zalążkowym (do pocz. XIX w.),</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>*zalążkowym (do pocz. XIX w.),</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>*rozwijającym się (pocz. XIX w. – I połowa XX wieku),</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>*rozwijającym się (pocz. XIX w. – I połowa XX wieku),</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>*rozwiniętym (od połowy XX wieku).</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>*rozwiniętym (od połowy XX wieku).</div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></ins></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[Plik:Konurb1.png|300px|thumb|right|Tab. 1.1. Powierzchnia i ludność konurbacji katowickiej w 2013 roku.]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[Plik:Konurb1.png|300px|thumb|right|Tab. 1.1. Powierzchnia i ludność konurbacji katowickiej w 2013 roku.]]</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[Plik:Konurb1.3.png|300px|thumb|right|Tab. 1.2. Powierzchnia i ludność konurbacji katowickiej w 2013 roku.]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[Plik:Konurb1.3.png|300px|thumb|right|Tab. 1.2. Powierzchnia i ludność konurbacji katowickiej w 2013 roku.]]</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[Plik:Konurb1.33.png|300px|thumb|right|Tab. 1.3. Powierzchnia i ludność konurbacji katowickiej w 2013 roku.]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[Plik:Konurb1.33.png|300px|thumb|right|Tab. 1.3. Powierzchnia i ludność konurbacji katowickiej w 2013 roku.]]</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[Plik:Konurb1.4.png|300px|thumb|right|Tab. 1.4. Powierzchnia i ludność konurbacji katowickiej w 2013 roku.]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[Plik:Konurb1.4.png|300px|thumb|right|Tab. 1.4. Powierzchnia i ludność konurbacji katowickiej w 2013 roku.]]</div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></ins></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>Na etapie zalążkowym na obszarze współczesnej konurbacji funkcjonowało kilka miast wyizolowanych ([[Będzin]], [[Bytom]], [[Czeladź]], [[Gliwice]], [[Mikołów]]) oraz dwie proto-aglomeracje (tarnogórska i mysłowicka). Druga z nich miała w istocie charakter konurbacji miejskiej. </div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>Na etapie zalążkowym na obszarze współczesnej konurbacji funkcjonowało kilka miast wyizolowanych ([[Będzin]], [[Bytom]], [[Czeladź]], [[Gliwice]], [[Mikołów]]) oraz dwie proto-aglomeracje (tarnogórska i mysłowicka). Druga z nich miała w istocie charakter konurbacji miejskiej. </div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>Do początku XIX w. miasta w środkowej części współczesnego województwa śląskiego wytwarzały swoje pola oddziaływań. Jednak z uwagi na stosunkowo niedużą wielkość miast oraz pewne ograniczenia prawne, zjawisko nowej urbanizacji podmiejskiej (zurbanizowane przedmieścia, jurydyki) miało wyraźnie ograniczony charakter. Zjawiskiem najczęstszym była częściowa urbanizacja podmiejskich wsi rolniczych, szczególnie wtedy, gdy zlokalizowane były w najbliższym sąsiedztwie miasta ([[Rozbark]] przy Bytomiu, [[Gzichów]] przy Będzinie). To one pełniły funkcje przedmieść. Rozwój silnie zurbanizowanych i uprzemysłowionych przedmieść, z reguły w oparciu o wcześniejsze wsie feudalne nastąpił dopiero w XIX w. </div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>Do początku XIX w. miasta w środkowej części współczesnego województwa śląskiego wytwarzały swoje pola oddziaływań. Jednak z uwagi na stosunkowo niedużą wielkość miast oraz pewne ograniczenia prawne, zjawisko nowej urbanizacji podmiejskiej (zurbanizowane przedmieścia, jurydyki) miało wyraźnie ograniczony charakter. Zjawiskiem najczęstszym była częściowa urbanizacja podmiejskich wsi rolniczych, szczególnie wtedy, gdy zlokalizowane były w najbliższym sąsiedztwie miasta ([[Rozbark]] przy Bytomiu, [[Gzichów]] przy Będzinie). To one pełniły funkcje przedmieść. Rozwój silnie zurbanizowanych i uprzemysłowionych przedmieść, z reguły w oparciu o wcześniejsze wsie feudalne nastąpił dopiero w XIX w. </div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>W okresie wczesnonowożytnym ukształtowały się natomiast 2 skupienia miejskie, mające charakter zaglomerowany. Pierwszym było skupienie miast: [[Tarnowskie Góry]] – [[Miasteczko Śląskie]], powstałe w połowie XVI <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">w.</del>, w oparciu o czynnik górnictwa kruszcowego. Parę tych miast można uznać zatem za pierwszy przykład relacji górnictwo – umiastowienie na obszarze współczesnej konurbacji, jakkolwiek nie było to jeszcze decydujące w tej kwestii górnictwo węgla kamiennego. Układ miast Tarnowskie Góry – Miasteczko Śląskie należy widzieć jako układ silnie wyspecjalizowanych miast bliźniaczych, powstałych w oparciu o podobny czynnik funkcjonalny. Pomiędzy tymi miastami istniały jednak różnice wielkościowe. </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>W okresie wczesnonowożytnym ukształtowały się natomiast 2 skupienia miejskie, mające charakter zaglomerowany. Pierwszym było skupienie miast: [[Tarnowskie Góry]] – [[Miasteczko Śląskie]], powstałe w połowie XVI <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">wieku</ins>, w oparciu o czynnik górnictwa kruszcowego. Parę tych miast można uznać zatem za pierwszy przykład relacji górnictwo – umiastowienie na obszarze współczesnej konurbacji, jakkolwiek nie było to jeszcze decydujące w tej kwestii górnictwo węgla kamiennego. Układ miast Tarnowskie Góry – Miasteczko Śląskie należy widzieć jako układ silnie wyspecjalizowanych miast bliźniaczych, powstałych w oparciu o podobny czynnik funkcjonalny. Pomiędzy tymi miastami istniały jednak różnice wielkościowe. </div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>Drugim skupieniem miejskim ukształtowanym jeszcze przed początkiem XIX w. był transgraniczny układ: Mysłowice – Modrzejów – Niwka<ref>Kantor-Pietraga, Krzysztofik, 2011. </ref>.Układ ten powstał na granicy śląsko-małopolskiej, w sąsiedztwie średniowiecznych Mysłowic. Granicę w tym miejscu przecinał lokalny trakt z Karkowa na Śląsk. Potencjał handlowo-transportowy jakie tworzyło to miejsce doprowadził do ukształtowania się trójpodmiotowego układu miast konkurencyjnych, o tożsamych funkcjach tzw. miasta-wrót<ref>Krzysztofik, 2012. </ref>. Z przestrzennego punktu widzenia nastąpiło z kolei rozszczepienie impulsów miastotwórczych na 3 ośrodki. Ostatecznie hamowało to rozwój i doprowadziło do pozbawienia praw miejskich w latach 1742-1801 wszystkich trzech miast. Mysłowice i Modrzejów w XIX <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">w. </del>odzyskały swoje przywileje miejskie, jednak szczególnie to drugie miasto nie rozwinęło się znacząco. </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>Drugim skupieniem miejskim ukształtowanym jeszcze przed początkiem XIX w. był transgraniczny układ: <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>Mysłowice<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>– <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>Modrzejów<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>– <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>Niwka<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]]</ins><ref>Kantor-Pietraga, Krzysztofik, 2011. </ref>.Układ ten powstał na granicy śląsko-małopolskiej, w sąsiedztwie średniowiecznych Mysłowic. Granicę w tym miejscu przecinał lokalny trakt z Karkowa na <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>Śląsk<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]]</ins>. Potencjał handlowo-transportowy jakie tworzyło to miejsce doprowadził do ukształtowania się trójpodmiotowego układu miast konkurencyjnych, o tożsamych funkcjach tzw. miasta-wrót<ref>Krzysztofik, 2012. </ref>. Z przestrzennego punktu widzenia nastąpiło z kolei rozszczepienie impulsów miastotwórczych na 3 ośrodki. Ostatecznie hamowało to rozwój i doprowadziło do pozbawienia praw miejskich w latach 1742-1801 wszystkich trzech miast. Mysłowice i Modrzejów w XIX <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">wieku </ins>odzyskały swoje przywileje miejskie, jednak szczególnie to drugie miasto nie rozwinęło się znacząco. </div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>Okres rzeczywisty rozwoju formy osadniczej konurbacji miejskiej przypadł dopiero na XIX i I połowę XX wieku. Tłem rozwoju układów zaglomerowanych była silna koncentracja przemysłu wydobywczego i przetwórczego, która na przełomie XIX i XX wieku spowodowała, to, że charakter zurbanizowany posiadała przeważająca część miejscowości od okolic <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[Gliwice|</del>Gliwic<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </del>do okolic [[Dąbrowa Górnicza|Dąbrowy Górniczej]] i od okolic Bytomia i Tarnowskich Gór po okolice Mysłowic i <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[Mikołów|</del>Mikołowa<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]]</del>. Silna industrializacja i urbanizacja regionu nie powodowała jednak automatycznie jego umiastowienia, a tym samym ukształtowania się formy osadniczej konurbacji miejskiej. Przynajmniej z administracyjnego punktu widzenia. Przed połową XIX <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">w. </del>doszło jedynie do nieudanej próby umiastowienia górniczego Redenu (obecnie część Dąbrowy Górn.) w Królestwie Polskim. Przywileje miejskie związane z procesem industrializacji regionu oraz wyraźnym wzrostem ludnościowym miały dopiero miejsce w latach 50. i 60. XIX <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">w</del>. W pierwszej kolejności ówczesne władze pruskie restytuowały niektóre spośród miast zdegradowanych w I połowie XVIII w, a stanowiące lokalne ośrodki handlowo-rzemieślnicze w trefie peryferyjnej współczesnej konurbacji [[Bieruń]], [[Sośnicowice]] i [[Woźniki]]. Dopiero w latach 60. XIX w. w zbiorze miast ponownie znalazły się bardziej uprzemysłowione <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</del>Mysłowice<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]]</del>. </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>Okres rzeczywisty rozwoju formy osadniczej konurbacji miejskiej przypadł dopiero na XIX i I połowę XX wieku. Tłem rozwoju układów zaglomerowanych była silna koncentracja przemysłu wydobywczego i przetwórczego, która na przełomie XIX i XX wieku spowodowała, to, że charakter zurbanizowany posiadała przeważająca część miejscowości od okolic Gliwic do okolic [[Dąbrowa Górnicza|Dąbrowy Górniczej]] i od okolic Bytomia i Tarnowskich Gór po okolice Mysłowic i Mikołowa. Silna industrializacja i urbanizacja regionu nie powodowała jednak automatycznie jego umiastowienia, a tym samym ukształtowania się formy osadniczej konurbacji miejskiej. Przynajmniej z administracyjnego punktu widzenia. Przed połową XIX <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">wieku, </ins>doszło jedynie do nieudanej próby umiastowienia górniczego <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[Reden|</ins>Redenu<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>(obecnie część Dąbrowy Górn.) w Królestwie Polskim. Przywileje miejskie związane z procesem industrializacji regionu oraz wyraźnym wzrostem ludnościowym miały dopiero miejsce w latach 50. i 60. XIX <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">wieku</ins>. W pierwszej kolejności ówczesne władze pruskie restytuowały niektóre spośród miast zdegradowanych w I połowie XVIII w, a stanowiące lokalne ośrodki handlowo-rzemieślnicze w trefie peryferyjnej współczesnej konurbacji [[Bieruń]], [[Sośnicowice]] i [[Woźniki]]. Dopiero w latach 60. XIX w. w zbiorze miast ponownie znalazły się bardziej uprzemysłowione Mysłowice. </div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>W latach 60. XIX w. prawa miejskie otrzymały także [[Katowice]] (1865 r.) i Królewska Huta (1869 r.). Ich geneza była jednak odmienna. O ile Królewska Huta stanowiła klasyczny ośrodek przemysłowy doby industrialnej, związany zarówno z hutnictwem żelaza, jak i górnictwem węgla, o tyle rozwój Katowic stanowił efekt wykreowania w nich funkcji zarządczych i dyspozycyjnych, handlowych i transportowych<ref>Tkocz, 1995. </ref>. Rola przemysłu i górnictwa rozumianych jako stymulanty bezpośredniej była znacząco ograniczona. Obszary koncentracji funkcji produkcyjnych znalazły się bowiem poza granicami administracyjnymi miasta. Katowice przyjęły funkcje klasycznego miasta-wrót doby industrialnej, w czym znaczącą rolę miało położenie w najbliższym sąsiedztwie granicy państwowej. Analogiczne funkcje, uzupełniane eksploracja górniczą posiadały Mysłowice. Jak już wspomniano w innym miejscu (hasło: Miasta województwa śląskiego) umiastowienie regionu, w żadnym przypadku nie nadążało za jego urbanizacją. Szczególnie widoczne było to w II połowie XIX w. w Zagłębiu Dąbrowskim i jego zapleczu, gdzie nie dość, że administracyjnie opóźniano nabywanie praw miejskich (Sosnowiec) to w latach 1869-1870 część miejscowości pozbawiono praw miejskich ([[Czeladź]], [[Siewierz]], [[Sławków]]). Dopiero w 1902 r. prawa miejskie otrzymał [[Sosnowiec]]. Rok wcześniej w Galicji umiastowiono [[Jaworzno]]. Jeszcze w latach 80. XIX w. prawa miasteczka uzyskała Szczakowa, jako ośrodek transportu nadgranicznego w północno-zachodniej części Galicji. Kolejne dwa miasta powstały w 1916 r. – [[Dąbrowa Górnicza]] i 1922 – [[Zabrze]]. W obu wypadkach prawa miejskie otrzymały ośrodki kilkudziesięciotysięczne, które potencjałem demograficznym przewyższały nie tylko większość miast odpowiednio Małopolski i Górnego Śląska, ale także międzywojennego państwa polskiego i niemieckiego. Fakt ten najlepiej świadczył o znaczącym opóźnieniu formalizowania struktur miejskich. W ramach autonomicznego województwa śląskiego podjęto dalszych 6 prób umiastowienia, przy czym do II wojny światowej udało się to tylko w przypadku [[Siemianowice Śląskie|Siemianowic Śląskich]] (1932 r.). Nowy Bytom, [[Piekary Śląskie]], [[Ruda]], [[Szopienice]] i [[Świętochłowice]] z powodu II wojny światowej prawa miejskie otrzymują dopiero w 1947 r. W 1949 r. na krótko miastem staje się Wirek. W części zagłębiowskiej do 1950 r. prawa miejskie w 1919 r. przywrócono jedynie Czeladzi. Nie powiodły się natomiast podejmowane w okresie międzywojennym próby umiastowienia pod nazwą Niwka-Modrzejów gminy Niwka wraz z Modrzejowem, włączonym w 1915 r. do Sosnowca. </div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>W latach 60. XIX w. prawa miejskie otrzymały także [[Katowice]] (1865 r.) i Królewska Huta (1869 r.). Ich geneza była jednak odmienna. O ile Królewska Huta stanowiła klasyczny ośrodek przemysłowy doby industrialnej, związany zarówno z hutnictwem żelaza, jak i górnictwem węgla, o tyle rozwój Katowic stanowił efekt wykreowania w nich funkcji zarządczych i dyspozycyjnych, handlowych i transportowych<ref>Tkocz, 1995. </ref>. Rola przemysłu i górnictwa rozumianych jako stymulanty bezpośredniej była znacząco ograniczona. Obszary koncentracji funkcji produkcyjnych znalazły się bowiem poza granicami administracyjnymi miasta. Katowice przyjęły funkcje klasycznego miasta-wrót doby industrialnej, w czym znaczącą rolę miało położenie w najbliższym sąsiedztwie granicy państwowej. Analogiczne funkcje, uzupełniane eksploracja górniczą posiadały Mysłowice. Jak już wspomniano w innym miejscu (hasło: Miasta województwa śląskiego) umiastowienie regionu, w żadnym przypadku nie nadążało za jego urbanizacją. Szczególnie widoczne było to w II połowie XIX w. w Zagłębiu Dąbrowskim i jego zapleczu, gdzie nie dość, że administracyjnie opóźniano nabywanie praw miejskich (Sosnowiec) to w latach 1869-1870 część miejscowości pozbawiono praw miejskich ([[Czeladź]], [[Siewierz]], [[Sławków]]). Dopiero w 1902 r. prawa miejskie otrzymał [[Sosnowiec]]. Rok wcześniej w Galicji umiastowiono [[Jaworzno]]. Jeszcze w latach 80. XIX w. prawa miasteczka uzyskała Szczakowa, jako ośrodek transportu nadgranicznego w północno-zachodniej części Galicji. Kolejne dwa miasta powstały w 1916 r. – [[Dąbrowa Górnicza]] i 1922 – [[Zabrze]]. W obu wypadkach prawa miejskie otrzymały ośrodki kilkudziesięciotysięczne, które potencjałem demograficznym przewyższały nie tylko większość miast odpowiednio Małopolski i Górnego Śląska, ale także międzywojennego państwa polskiego i niemieckiego. Fakt ten najlepiej świadczył o znaczącym opóźnieniu formalizowania struktur miejskich. W ramach autonomicznego województwa śląskiego podjęto dalszych 6 prób umiastowienia, przy czym do II wojny światowej udało się to tylko w przypadku [[Siemianowice Śląskie|Siemianowic Śląskich]] (1932 r.). Nowy Bytom, [[Piekary Śląskie]], [[Ruda]], [[Szopienice]] i [[Świętochłowice]] z powodu II wojny światowej prawa miejskie otrzymują dopiero w 1947 r. W 1949 r. na krótko miastem staje się Wirek. W części zagłębiowskiej do 1950 r. prawa miejskie w 1919 r. przywrócono jedynie Czeladzi. Nie powiodły się natomiast podejmowane w okresie międzywojennym próby umiastowienia pod nazwą Niwka-Modrzejów gminy Niwka wraz z Modrzejowem, włączonym w 1915 r. do Sosnowca. </div></td></tr>
</table>Garbaczmhttps://ibrbs.pl/index.php?title=Konurbacja_katowicka&diff=4200&oldid=prevGarbaczm: /* Rozwój formy osadniczej konurbacji katowickiej */2015-07-20T08:55:00Z<p><span class="autocomment">Rozwój formy osadniczej konurbacji katowickiej</span></p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<tr class="diff-title" lang="pl">
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">← poprzednia wersja</td>
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">Wersja z 10:55, 20 lip 2015</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l43">Linia 43:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">Linia 43:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>Dla miast konurbacji katowickiej czynnikiem sprawczym ich rozwoju była zlokalizowana punktowo eksploatacja węgla kamiennego, która w istotny sposób nałożyła się także na skupienie ośrodków przemysłu przetwórczego. Rozmieszczenie kopalń oraz zakładów przemysłu przetwórczego stanowiło podstawową stymulantę formowania się formy osadniczej konurbacji miejskiej w okolicach Katowic. Nie był nią wpływ, żadnego ośrodka miejskiego istniejącego w danym okresie rozważań. </div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>Dla miast konurbacji katowickiej czynnikiem sprawczym ich rozwoju była zlokalizowana punktowo eksploatacja węgla kamiennego, która w istotny sposób nałożyła się także na skupienie ośrodków przemysłu przetwórczego. Rozmieszczenie kopalń oraz zakładów przemysłu przetwórczego stanowiło podstawową stymulantę formowania się formy osadniczej konurbacji miejskiej w okolicach Katowic. Nie był nią wpływ, żadnego ośrodka miejskiego istniejącego w danym okresie rozważań. </div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>Rozwój formy osadniczej konurbacji katowickiej należy widzieć w 3 etapach:</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>Rozwój formy osadniczej konurbacji katowickiej należy widzieć w 3 etapach:</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>*zalążkowym (do pocz. XIX w.,</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>*zalążkowym (do pocz. XIX w.<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">)</ins>,</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>*rozwijającym się (pocz. XIX w. – I połowa XX wieku),</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>*rozwijającym się (pocz. XIX w. – I połowa XX wieku),</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>*rozwiniętym (od połowy XX wieku).</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>*rozwiniętym (od połowy XX wieku).</div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l52">Linia 52:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">Linia 52:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>Na etapie zalążkowym na obszarze współczesnej konurbacji funkcjonowało kilka miast wyizolowanych ([[Będzin]], [[Bytom]], [[Czeladź]], [[Gliwice]], [[Mikołów]]) oraz dwie proto-aglomeracje (tarnogórska i mysłowicka). Druga z nich miała w istocie charakter konurbacji miejskiej. </div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>Na etapie zalążkowym na obszarze współczesnej konurbacji funkcjonowało kilka miast wyizolowanych ([[Będzin]], [[Bytom]], [[Czeladź]], [[Gliwice]], [[Mikołów]]) oraz dwie proto-aglomeracje (tarnogórska i mysłowicka). Druga z nich miała w istocie charakter konurbacji miejskiej. </div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>Do początku XIX w. miasta w środkowej części współczesnego województwa śląskiego wytwarzały swoje pola oddziaływań. Jednak z uwagi na stosunkowo niedużą wielkość miast oraz pewne ograniczenia prawne, zjawisko nowej urbanizacji podmiejskiej (zurbanizowane przedmieścia, jurydyki) miało wyraźnie ograniczony charakter. Zjawiskiem najczęstszym była częściowa urbanizacja podmiejskich wsi rolniczych, szczególnie wtedy, gdy zlokalizowane były w najbliższym sąsiedztwie miasta (Rozbark przy Bytomiu, Gzichów przy Będzinie). To one pełniły funkcje przedmieść. Rozwój silnie zurbanizowanych i uprzemysłowionych przedmieść, z reguły w oparciu o wcześniejsze wsie feudalne nastąpił dopiero w XIX w. </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>Do początku XIX w. miasta w środkowej części współczesnego województwa śląskiego wytwarzały swoje pola oddziaływań. Jednak z uwagi na stosunkowo niedużą wielkość miast oraz pewne ograniczenia prawne, zjawisko nowej urbanizacji podmiejskiej (zurbanizowane przedmieścia, jurydyki) miało wyraźnie ograniczony charakter. Zjawiskiem najczęstszym była częściowa urbanizacja podmiejskich wsi rolniczych, szczególnie wtedy, gdy zlokalizowane były w najbliższym sąsiedztwie miasta (<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>Rozbark<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>przy Bytomiu, <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>Gzichów<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>przy Będzinie). To one pełniły funkcje przedmieść. Rozwój silnie zurbanizowanych i uprzemysłowionych przedmieść, z reguły w oparciu o wcześniejsze wsie feudalne nastąpił dopiero w XIX w. </div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>W okresie wczesnonowożytnym ukształtowały się natomiast 2 skupienia miejskie, mające charakter zaglomerowany. Pierwszym było skupienie miast: [[Tarnowskie Góry]] – [[Miasteczko Śląskie]], powstałe w połowie XVI w., w oparciu o czynnik górnictwa kruszcowego. Parę tych miast można uznać zatem za pierwszy przykład relacji górnictwo – umiastowienie na obszarze współczesnej konurbacji, jakkolwiek nie było to jeszcze decydujące w tej kwestii górnictwo węgla kamiennego. Układ miast Tarnowskie Góry – Miasteczko Śląskie należy widzieć jako układ silnie wyspecjalizowanych miast bliźniaczych, powstałych w oparciu o podobny czynnik funkcjonalny. Pomiędzy tymi miastami istniały jednak różnice wielkościowe. </div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>W okresie wczesnonowożytnym ukształtowały się natomiast 2 skupienia miejskie, mające charakter zaglomerowany. Pierwszym było skupienie miast: [[Tarnowskie Góry]] – [[Miasteczko Śląskie]], powstałe w połowie XVI w., w oparciu o czynnik górnictwa kruszcowego. Parę tych miast można uznać zatem za pierwszy przykład relacji górnictwo – umiastowienie na obszarze współczesnej konurbacji, jakkolwiek nie było to jeszcze decydujące w tej kwestii górnictwo węgla kamiennego. Układ miast Tarnowskie Góry – Miasteczko Śląskie należy widzieć jako układ silnie wyspecjalizowanych miast bliźniaczych, powstałych w oparciu o podobny czynnik funkcjonalny. Pomiędzy tymi miastami istniały jednak różnice wielkościowe. </div></td></tr>
</table>Garbaczmhttps://ibrbs.pl/index.php?title=Konurbacja_katowicka&diff=4199&oldid=prevGarbaczm: /* Bibliografia */2015-07-20T08:31:57Z<p><span class="autocomment">Bibliografia</span></p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<tr class="diff-title" lang="pl">
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">← poprzednia wersja</td>
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">Wersja z 10:31, 20 lip 2015</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l80">Linia 80:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">Linia 80:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==Bibliografia==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==Bibliografia==</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>#Kantor-Pietraga <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Iwona</del>, Krzysztofik <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Robert</del>, Rozwój demograficzny miast na obszarze województwa śląskiego od XIII do XXI wieku, Sosnowiec<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">, </del>2009. </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>#Kantor-Pietraga <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">I.</ins>, Krzysztofik <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">R</ins>, Rozwój demograficzny miast na obszarze województwa śląskiego od XIII do XXI wieku, Sosnowiec 2009. </div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>#Krzysztofik <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Robert</del>, Szmytkie <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Robert</del>, Studia na procesami i strukturami osadniczymi sieci miast Polski Południowej, Sosnowiec<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">, </del>2011. </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>#Krzysztofik <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">R.</ins>, Szmytkie <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">R</ins>, Studia na procesami i strukturami osadniczymi sieci miast Polski Południowej, Sosnowiec 2011. </div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>#Krzysztofik <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Robert</del>, Umiastowienie obszaru Polski od XIII do XXI wieku. Interpretacja geograficzno-historyczna, Katowice<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">, </del>2012. </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>#Krzysztofik <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">R.</ins>, Umiastowienie obszaru Polski od XIII do XXI wieku. Interpretacja geograficzno-historyczna, Katowice 2012. </div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>#Spórna <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Tomasz</del>, Modele przemian urbanizacyjnych w województwie śląskim, Sosnowiec<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">, </del>2012. </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>#Spórna <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">T.</ins>, Modele przemian urbanizacyjnych w województwie śląskim, Sosnowiec 2012. </div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>#Tkocz <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Maria</del>, Katowice jako ośrodek regionalny w latach 1865-1995, <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;"> </del>Katowice<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">, </del>1995.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>#Tkocz <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">M.</ins>, Katowice jako ośrodek regionalny w latach 1865-1995, Katowice 1995.</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>#Województwo Śląskie. Zarys geograficzno-ekonomiczny, red. M. Tkocz, Sosnowiec<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">, </del>2008.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>#Województwo Śląskie. Zarys geograficzno-ekonomiczny, red. M. Tkocz, Sosnowiec 2008.</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==Przypisy==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==Przypisy==</div></td></tr>
</table>Garbaczm