https://ibrbs.pl/index.php?action=history&feed=atom&title=Gubernia_piotrkowska 2026-05-03T17:55:39Z Historia wersji tej strony wiki MediaWiki 1.43.3 https://ibrbs.pl/index.php?title=Gubernia_piotrkowska&diff=7685&oldid=prev 2019-01-15T09:07:36Z

<p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="pl"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">← poprzednia wersja</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">Wersja z 11:07, 15 sty 2019</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l2">Linia 2:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">Linia 2:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[Kategoria:Indeks haseł – alfabetyczny]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[Kategoria:Indeks haseł – alfabetyczny]]</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[Kategoria:Tom 1 (2014)]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[Kategoria:Tom 1 (2014)]]</div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">(ang. Piotrków Governorate,niem. Petrikauscher Gouvernement)</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>Autor:[[Prof. dr hab. Dariusz Nawrot]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>Autor:[[Prof. dr hab. Dariusz Nawrot]]</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>::::::::::::::::::::::::: ENCYKLOPEDIA WOJEWÓDZTWA ŚLĄSKIEGO</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>::::::::::::::::::::::::: ENCYKLOPEDIA WOJEWÓDZTWA ŚLĄSKIEGO</div></td></tr> </table>

Praktykant https://ibrbs.pl/index.php?title=Gubernia_piotrkowska&diff=7611&oldid=prev 2018-10-12T07:39:57Z

<p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="pl"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">← poprzednia wersja</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">Wersja z 09:39, 12 paź 2018</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l2">Linia 2:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">Linia 2:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[Kategoria:Indeks haseł – alfabetyczny]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[Kategoria:Indeks haseł – alfabetyczny]]</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[Kategoria:Tom 1 (2014)]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[Kategoria:Tom 1 (2014)]]</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>Autor:[[<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">prof UŚ </del>dr hab.Dariusz Nawrot]]</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>Autor:[[<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Prof. </ins>dr hab. Dariusz Nawrot]]</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>::::::::::::::::::::::::: ENCYKLOPEDIA WOJEWÓDZTWA ŚLĄSKIEGO</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>::::::::::::::::::::::::: ENCYKLOPEDIA WOJEWÓDZTWA ŚLĄSKIEGO</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>::::::::::::::::::::::::: [[ENCYKLOPEDIA WOJEWÓDZTWA ŚLĄSKIEGO Tom 1 (2014)|TOM: 1 (2014)]]   </div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>::::::::::::::::::::::::: [[ENCYKLOPEDIA WOJEWÓDZTWA ŚLĄSKIEGO Tom 1 (2014)|TOM: 1 (2014)]]   </div></td></tr> </table>

Praktykant https://ibrbs.pl/index.php?title=Gubernia_piotrkowska&diff=6570&oldid=prev 2017-02-28T06:24:07Z

<p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="pl"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">← poprzednia wersja</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">Wersja z 08:24, 28 lut 2017</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l2">Linia 2:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">Linia 2:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[Kategoria:Indeks haseł – alfabetyczny]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[Kategoria:Indeks haseł – alfabetyczny]]</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[Kategoria:Tom 1 (2014)]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[Kategoria:Tom 1 (2014)]]</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>Autor:[[<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Dr </del>hab. <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">prof. UŚ </del>Dariusz Nawrot]]</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>Autor:[[<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">prof UŚ dr </ins>hab.Dariusz Nawrot]]</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>::::::::::::::::::::::::: ENCYKLOPEDIA WOJEWÓDZTWA ŚLĄSKIEGO</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>::::::::::::::::::::::::: ENCYKLOPEDIA WOJEWÓDZTWA ŚLĄSKIEGO</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>::::::::::::::::::::::::: [[ENCYKLOPEDIA WOJEWÓDZTWA ŚLĄSKIEGO Tom 1 (2014)|TOM: 1 (2014)]]   </div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>::::::::::::::::::::::::: [[ENCYKLOPEDIA WOJEWÓDZTWA ŚLĄSKIEGO Tom 1 (2014)|TOM: 1 (2014)]]   </div></td></tr> </table>

Praktykant https://ibrbs.pl/index.php?title=Gubernia_piotrkowska&diff=6401&oldid=prev 2017-01-10T11:18:21Z

<p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="pl"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">← poprzednia wersja</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">Wersja z 13:18, 10 sty 2017</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l36">Linia 36:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">Linia 36:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>Po kolejnych jedenastu latach, według spisu z 1897 roku, ludność guberni wynosiła 1 403 901 mieszkańców, a kolejne powiaty zamieszkiwało: będziński –  244 433 ludzi, z czego 86,2% Polaków, 1,0% Rosjan, 1,6% Niemców, 10,4% [[Żydzi|Żydów]], brzeziński – 99 625 ludzi, z czego 64,8% Polaków, 1,0% Rosjan, 14,4% Niemców, 19,4% Żydów, częstochowski – 159 754 ludzi, z czego 83,3% Polaków, 2,5% Rosjan, 1,3% Niemców, 11,9% Żydów, łaski – 117 685 ludzi, z czego 74,2% Polaków, 2,4% Czechów, 12,3% Niemców, 10,8% Żydów, łódzki – 430 305 ludzi, z czego 51,7% Polaków, 1,7% Rosjan, 22,6% Niemców, 23,5% Żydów,  nowo-radomski – 129 839 ludzi, z czego 88,8% Polaków, 2,3% Niemców, 8,2% Żydów, piotrkowski – 153 687 ludzi, z czego 78,3% Polaków, 1,8% Rosjan, 7,2% Niemców, 11,9% Żydów, rawski – 69 573 ludzi, z czego 84,7% Polaków, 1,1% Rosjan, 3,7% Niemców, 10,4% Żydów. W skali całej guberni było to 72,1% Polaków, 1,4% Rosjan, 10,6% Niemców, 15,2% Żydów. Mężczyzn było  697 096, a kobiet 706 805&lt;ref&gt;[http://demoscope.ru/weekly/ssp/rus_gub_97.php?reg=56 Rosyjskie dane statystyczne z 1897 roku]&lt;/ref&gt;. Największymi miastami guberni były: Łódź – 314 020 mieszkańców, Częstochowa – 45 045 mieszkańców, Piotrków – 31 182 mieszkańców, Będzin – 23 757 mieszkańców. Ludność miast stanowiła blisko 35 procent mieszkańców guberni. [[Katolicy|Katolikami]] było 1 023 200 mieszkańców guberni, prawosławnymi - 22 251 mieszkańców, [[Luteranie|luteranami]] - 131 398 mieszkańców, [[Kalwini|kalwinami]] – 2758 mieszkańców, [[Baptyści|baptystami]] – 1021 mieszkańców, [[Muzułmanie|mahometanami]] – 311 mieszkańców, a judaizm wyznawało 222 558 mieszkańców. W 1910 roku ludność guberni liczyła już 2 063 500, a gęstość zaludnienia wynosiła 171 osoby na kilometr kwadratowy.  </div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>Po kolejnych jedenastu latach, według spisu z 1897 roku, ludność guberni wynosiła 1 403 901 mieszkańców, a kolejne powiaty zamieszkiwało: będziński –  244 433 ludzi, z czego 86,2% Polaków, 1,0% Rosjan, 1,6% Niemców, 10,4% [[Żydzi|Żydów]], brzeziński – 99 625 ludzi, z czego 64,8% Polaków, 1,0% Rosjan, 14,4% Niemców, 19,4% Żydów, częstochowski – 159 754 ludzi, z czego 83,3% Polaków, 2,5% Rosjan, 1,3% Niemców, 11,9% Żydów, łaski – 117 685 ludzi, z czego 74,2% Polaków, 2,4% Czechów, 12,3% Niemców, 10,8% Żydów, łódzki – 430 305 ludzi, z czego 51,7% Polaków, 1,7% Rosjan, 22,6% Niemców, 23,5% Żydów,  nowo-radomski – 129 839 ludzi, z czego 88,8% Polaków, 2,3% Niemców, 8,2% Żydów, piotrkowski – 153 687 ludzi, z czego 78,3% Polaków, 1,8% Rosjan, 7,2% Niemców, 11,9% Żydów, rawski – 69 573 ludzi, z czego 84,7% Polaków, 1,1% Rosjan, 3,7% Niemców, 10,4% Żydów. W skali całej guberni było to 72,1% Polaków, 1,4% Rosjan, 10,6% Niemców, 15,2% Żydów. Mężczyzn było  697 096, a kobiet 706 805&lt;ref&gt;[http://demoscope.ru/weekly/ssp/rus_gub_97.php?reg=56 Rosyjskie dane statystyczne z 1897 roku]&lt;/ref&gt;. Największymi miastami guberni były: Łódź – 314 020 mieszkańców, Częstochowa – 45 045 mieszkańców, Piotrków – 31 182 mieszkańców, Będzin – 23 757 mieszkańców. Ludność miast stanowiła blisko 35 procent mieszkańców guberni. [[Katolicy|Katolikami]] było 1 023 200 mieszkańców guberni, prawosławnymi - 22 251 mieszkańców, [[Luteranie|luteranami]] - 131 398 mieszkańców, [[Kalwini|kalwinami]] – 2758 mieszkańców, [[Baptyści|baptystami]] – 1021 mieszkańców, [[Muzułmanie|mahometanami]] – 311 mieszkańców, a judaizm wyznawało 222 558 mieszkańców. W 1910 roku ludność guberni liczyła już 2 063 500, a gęstość zaludnienia wynosiła 171 osoby na kilometr kwadratowy.  </div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>W latach osiemdziesiątych XIX wieku w guberni były trzy gimnazja męskie i jedno żeńskie, jedna szkoła wyższa rzemieślnicza, dwie szkoły niedzielno-handlowe, dwie szkoły 4-klasowe miejskie, jedna 2-klasowa i dwie początkowe  2-klasowe oraz 448 szkół elementarnych 1-klasowych 17 szkół niedzielno-rzemieślniczych. Funkcjonowało również 12 szkół elementarnych [[Szkoły żydowskie|żydowskich]]. Uzupełniały ten system 36 prywatne szkoły (zakłady naukowe), w tym 5 żydowskich, 7 szkół prywatnych przy fabrykach oraz 57 kantorów augsburskich i reformowanych. W 1885 roku naukę w tych szkołach pobierało 23 955 chłopców i 15 658 dziewcząt (razem 39 613 uczniów). Opiekę zdrowotną zapewniało w guberni latach osiemdziesiątych XIX wieku 87 lekarzy w tym 24 rządowych, 9 weterynarzy oraz 220 felczerów i 114 akuszerek. Funkcjonowały 54 apteki. Było 18 szpitali, w tym  8 prywatnych na wsiach i przy fabrykach oraz jeden zakład wodoleczniczy w [[Nowe Miasto|Nowym Mieście]] nad  [[Pilica|Pilicą]]. Działało również 7 przytułków,  3 ochronki dla dzieci katolickich i jedna dla dzieci prawosławnych, 13 przytułków i 3 ochronki wiejskie.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>W latach osiemdziesiątych XIX wieku w guberni były trzy gimnazja męskie i jedno żeńskie, jedna szkoła wyższa rzemieślnicza, dwie szkoły niedzielno-handlowe, dwie szkoły 4-klasowe miejskie, jedna 2-klasowa i dwie początkowe  2-klasowe oraz 448 szkół elementarnych 1-klasowych <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">i </ins>17 szkół niedzielno-rzemieślniczych. Funkcjonowało również 12 szkół elementarnych [[Szkoły żydowskie|żydowskich]]. Uzupełniały ten system 36 prywatne szkoły (zakłady naukowe), w tym 5 żydowskich, 7 szkół prywatnych przy fabrykach oraz 57 kantorów augsburskich i reformowanych. W 1885 roku naukę w tych szkołach pobierało 23 955 chłopców i 15 658 dziewcząt (razem 39 613 uczniów). Opiekę zdrowotną zapewniało w guberni latach osiemdziesiątych XIX wieku 87 lekarzy w tym 24 rządowych, 9 weterynarzy oraz 220 felczerów i 114 akuszerek. Funkcjonowały 54 apteki. Było 18 szpitali, w tym  8 prywatnych na wsiach i przy fabrykach oraz jeden zakład wodoleczniczy w [[Nowe Miasto|Nowym Mieście]] nad  [[Pilica|Pilicą]]. Działało również 7 przytułków,  3 ochronki dla dzieci katolickich i jedna dla dzieci prawosławnych, 13 przytułków i 3 ochronki wiejskie.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==Gospodarka ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==Gospodarka ==</div></td></tr> </table>

Garbaczm https://ibrbs.pl/index.php?title=Gubernia_piotrkowska&diff=6343&oldid=prev 2016-12-14T12:18:02Z

<p><span class="autocomment">Źródła on-line</span></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="pl"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">← poprzednia wersja</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">Wersja z 14:18, 14 gru 2016</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l60">Linia 60:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">Linia 60:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==Źródła on-line==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==Źródła on-line==</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[http://dlibra.bg.ajd.czest.pl:8080/Content/2264/18.pdf Nita M., Dzieje Towarzystwa Górniczego Francusko-Rosyjskiego – Franko-Russkoje Gornoje Obszczestwo – Société Miniére Franco-Russe w <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">D ą browie </del>Górniczej do 1913 r, Prace Naukowe Akademii im. Jana Długosza w Częstochowie, 2009, z. 10.  ]</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[http://dlibra.bg.ajd.czest.pl:8080/Content/2264/18.pdf Nita M., Dzieje Towarzystwa Górniczego Francusko-Rosyjskiego – Franko-Russkoje Gornoje Obszczestwo – Société Miniére Franco-Russe w <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Dąbrowie </ins>Górniczej do 1913 r, Prace Naukowe Akademii im. Jana Długosza w Częstochowie, 2009, z. 10.  ]</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>ŚBC</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>ŚBC</div></td></tr> </table>

Garbaczm https://ibrbs.pl/index.php?title=Gubernia_piotrkowska&diff=6342&oldid=prev 2016-12-14T12:17:26Z

<p><span class="autocomment">Źródła on-line</span></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="pl"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">← poprzednia wersja</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">Wersja z 14:17, 14 gru 2016</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l70">Linia 70:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">Linia 70:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>JBC</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>JBC</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[http://fbc.pionier.net.pl/id/oai:jbc.bj.uj.edu.pl:149 <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Mappa </del>geognostyczna Radomskiej, Kieleckiej i części Petrakowskiej gubernii pomiędzy rzekami Wisłą, Pilicą i Przemszą białą sporządzoną przez… według badań Pusza, Hempla, Karnala i Remera 1875]</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[http://fbc.pionier.net.pl/id/oai:jbc.bj.uj.edu.pl:149 <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Mapa </ins>geognostyczna Radomskiej, Kieleckiej i części Petrakowskiej gubernii pomiędzy rzekami Wisłą, Pilicą i Przemszą białą sporządzoną przez… według badań Pusza, Hempla, Karnala i Remera 1875]</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>ŚwBC</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>ŚwBC</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[http://fbc.pionier.net.pl/id/oai:sbc.wbp.kielce.pl:7025 Marian Wawrzyniec, Współczesne zewnętrzne strony życia ludu w Guberniach: Kieleckiej, Radomskiej, Piotrkowskiej, Warszawskiej, części Siedleckiej i Lubelskiej, Kraków 1911]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[http://fbc.pionier.net.pl/id/oai:sbc.wbp.kielce.pl:7025 Marian Wawrzyniec, Współczesne zewnętrzne strony życia ludu w Guberniach: Kieleckiej, Radomskiej, Piotrkowskiej, Warszawskiej, części Siedleckiej i Lubelskiej, Kraków 1911]</div></td></tr> </table>

Garbaczm https://ibrbs.pl/index.php?title=Gubernia_piotrkowska&diff=5704&oldid=prev 2016-08-25T11:00:19Z

<p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="pl"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">← poprzednia wersja</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">Wersja z 13:00, 25 sie 2016</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l41">Linia 41:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">Linia 41:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>Gubernia należała do jednej z najbardziej rozwiniętych gospodarczo w Królestwie Polskim.  Poziom rozwoju rolnictwa w guberni uzależniony był od niskiej klasy gruntów. Na północy, na terenach nizinnych dominowały grunty piaszczyste, a grunty gliniaste ciągnęły się wzdłuż rzeki Pilicy. Rolnictwo dominowało w powiatach piotrkowskim, rawskim, brzezińskim, noworadomskim. W 1885 roku na ziemie uprawne przypadało 66,4 procent gruntów, reszta były to lasy, krzaki i pastwiska. Poniżej 5 procent zajmowały nieużytki. Ok. 45 procent gruntów zajmowała większa własność, kolejne 45 procent własność chłopska, a ok. 10 procent grunty rządowe i będące własnością instytucji publicznych. Przy czym w powiecie będzińskim dominowała własność mniejsza, a w powiatach brzezińskim i noworadomskim własność większa. Głównymi uprawami było żyto i kartofle, będące  surowcem dla 54 gorzelni, 45 browarów i 5 fabryk krochmalu na terenie guberni. Działały też dwie cukrownie w Silniczce i Rudzie Pabianickiej.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>Gubernia należała do jednej z najbardziej rozwiniętych gospodarczo w Królestwie Polskim.  Poziom rozwoju rolnictwa w guberni uzależniony był od niskiej klasy gruntów. Na północy, na terenach nizinnych dominowały grunty piaszczyste, a grunty gliniaste ciągnęły się wzdłuż rzeki Pilicy. Rolnictwo dominowało w powiatach piotrkowskim, rawskim, brzezińskim, noworadomskim. W 1885 roku na ziemie uprawne przypadało 66,4 procent gruntów, reszta były to lasy, krzaki i pastwiska. Poniżej 5 procent zajmowały nieużytki. Ok. 45 procent gruntów zajmowała większa własność, kolejne 45 procent własność chłopska, a ok. 10 procent grunty rządowe i będące własnością instytucji publicznych. Przy czym w powiecie będzińskim dominowała własność mniejsza, a w powiatach brzezińskim i noworadomskim własność większa. Głównymi uprawami było żyto i kartofle, będące  surowcem dla 54 gorzelni, 45 browarów i 5 fabryk krochmalu na terenie guberni. Działały też dwie cukrownie w Silniczce i Rudzie Pabianickiej.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>Natomiast powiaty będziński i łódzki, należały do najbardziej uprzemysłowionych obszarów w Królestwie Polskim. W guberni, za sprawą Łodzi, dominował przemysł bawełniany. W Tomaszowie rozwinął się natomiast przemysł sukienniczy. W powiecie będzińskim rozwijał się wielki ośrodek górniczo-hutniczy, tzw. [[Zagłębie Dąbrowskie]], korzystające z bogatych pokładów węgla kamiennego. W 1885 roku cała produkcja przemysłowa guberni wynosiła 84 625 000 srebrnych rubli, z czego wartość produkcji hut i kopalń wynosiła 12 020 000 srebrnych rubli, a przemysłu bawełnianego, jedwabniczego i lnianego 38 548 000 srebrnych rubli oraz wełnianego 17 458 000 srebrnych rubli. W tym samym roku przemyśle znajdowało zatrudnienie 70 481 ludzi. 95 fabryk w guberni zatrudniało wówczas powyżej 100 robotników (najwięcej w powiecie będzińskim – 35 i w Łodzi – 28), działało 26 kopalń. Rozwijał się również handel dostarczający przede wszystkim surowce fabrykom i zajmujący się zbytem ich produkcji. W 1885 roku surowców krajowych zakupiono na sumę 22 561 000 srebrnych rubli, a zagranicznych na sumę 25 636 000 srebrnych rubli&lt;ref&gt;Słownik Geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich. Warszawa 1887, t. 8, s. 202-205&lt;/ref&gt;. Na początku XX wieku obroty całego handlu w guberni kształtowały się na poziomie między 100 000 000 a 120 000 000 srebrnych rubli. Ułatwiał handel fakt, iż przez obszar guberni biegł kluczowy szlak kolejowy tzw. [[Kolej Warszawsko-Wiedeńska]]. Uruchomiono ją w 1848 roku, z przejściem do austriackiej Galicji w Granicy ([[Maczki|Maczkach]]), a w 1859  roku zbudowano łącznik tej linii z siecią kolei na pruskim Śląsku, ze stacją graniczną w [[Sosnowiec|Sosnowcu]]. Sieć kolejową na terenie guberni uzupełniła otwarta w 1885 roku szerokotorowa [[Kolej Iwanogrodzko-Dąbrowska]]. Natomiast Łódź z Warszawą połączyła w 1902 roku prywatna kolej Warszawsko-Kaliska, która w 1906 roku otrzymała łącznik z siecią kolei niemieckich. Natomiast dwie główne rzeki guberni, Pilica i Warta na jej obszarze nie były spławne.  </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>Natomiast powiaty będziński i łódzki, należały do najbardziej uprzemysłowionych obszarów w Królestwie Polskim. W guberni, za sprawą Łodzi, dominował przemysł bawełniany. W Tomaszowie rozwinął się natomiast przemysł sukienniczy. W powiecie będzińskim rozwijał się wielki ośrodek górniczo-hutniczy, tzw. [[Zagłębie Dąbrowskie]], korzystające z bogatych pokładów węgla kamiennego. W 1885 roku cała produkcja przemysłowa guberni wynosiła 84 625 000 srebrnych rubli, z czego wartość produkcji hut i kopalń wynosiła 12 020 000 srebrnych rubli, a przemysłu bawełnianego, jedwabniczego i lnianego 38 548 000 srebrnych rubli oraz wełnianego 17 458 000 srebrnych rubli. W tym samym roku przemyśle znajdowało zatrudnienie 70 481 ludzi. 95 fabryk w guberni zatrudniało wówczas powyżej 100 robotników (najwięcej w powiecie będzińskim – 35 i w Łodzi – 28), działało 26 kopalń. Rozwijał się również handel dostarczający przede wszystkim surowce fabrykom i zajmujący się zbytem ich produkcji. W 1885 roku surowców krajowych zakupiono na sumę 22 561 000 srebrnych rubli, a zagranicznych na sumę 25 636 000 srebrnych rubli&lt;ref&gt;Słownik Geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich. Warszawa 1887, t. 8, s. 202-205&lt;/ref&gt;. Na początku XX wieku obroty całego handlu w guberni kształtowały się na poziomie między 100 000 000 a 120 000 000 srebrnych rubli. Ułatwiał handel fakt, iż przez obszar guberni biegł kluczowy szlak kolejowy tzw. [[Kolej Warszawsko-Wiedeńska]]. Uruchomiono ją w 1848 roku, z przejściem do austriackiej Galicji w Granicy ([[Maczki|Maczkach]]), a w 1859  roku zbudowano łącznik tej linii z siecią kolei na pruskim Śląsku, ze stacją graniczną w [[Sosnowiec|Sosnowcu]]. Sieć kolejową na terenie guberni uzupełniła otwarta w 1885 roku szerokotorowa [[Kolej Iwanogrodzko-Dąbrowska]]. Natomiast Łódź z Warszawą połączyła w 1902 roku prywatna kolej Warszawsko-Kaliska, która w 1906 roku otrzymała łącznik z siecią kolei niemieckich. Natomiast dwie główne rzeki guberni, Pilica i <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>Warta<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>na jej obszarze nie były spławne.  </div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>Dynamiczny rozwój przemysłu guberni w Zagłębiu Dąbrowskim nastąpił na przełomie wieków XIX i XX dzięki wielkim inwestycją kapitału francuskiego, który stopniowo wypierał kapitał niemiecki z [[Górny Śląsk|Górnego Śląska]] obecny na tym obszarze od lat 50-tych XIX wieku. Przemysł rozwijał się pod wpływem rosnącego zapotrzebowania na rynku wewnętrznym na paliwo mineralne – węgiel oraz na surówkę żelaza. Niewątpliwie na szybkość tego rozwoju wpłynęły cła protekcyjne zabezpieczające przemysł przed konkurencją okręgu Górnośląskiego. Wydobycie węgla zwiększyło się w latach 1870-1900 dwunastokrotnie (z 3 200 000 do 38 400 000 ton). Wydobywano  wówczas węgiel w ok. 30 kopalniach zarządzanych przez 9 a po 1900 roku przez 6 wielkich towarzystw akcyjnych. Produkcja surówki żelaza wzrosła w latach 1880-1900 z 400 000 do 3 600 000 ton. W górnictwie węglowym Zagłębia Dąbrowskiego przodowało początkowo [[Gwarectwo Hrabiego Renarda]] przekształcone w Towarzystwo Przemysłowo Górnicze Hrabiego Renarda. Posiadało ono 3 kopalnie węgla w Sielcach koło Sosnowca, walcownie rur, dobra ziemskie w Będzinie, elektrownie w Sosnowcu oraz zakłady przetwórcze (browar, młyn). Po 1890 roku na czołowe miejsce wysunęło się [[Towarzystwo Sosnowieckie Kopalń i Zakładów Hutniczych]] założone przez kapitał francuski (Société Anonyme des Charbonnages Mines et Usines de Sosnowice - 4 250 000 srebrnych rubli). Obok kopalń węgla zarządzało ono kopalniami rudy [[galman|galmanu]], hutą cynku, walcownią w [[Zagórze|Zagórzu]] i warsztatami mechanicznymi w [[Niwka|Niwce]]. Obok nich działało [[Warszawskie Towarzystwo Kopalń Węgla i Zakładów Hutniczych]] reprezentujące początkowo kapitał krajowy. Hutnictwo cynku (60 000 ton  w 1900 roku) opanowały Towarzystwo Sosnowieckie i [[Towarzystwo Górnicze Francusko-Rosyjskie|Towarzystwo Francusko-Rosyjskie]]. Przemysł metalurgiczny i metalowy rozwijał się nie tylko dzięki zapotrzebowaniu rynku Królestwa Polskiego (budownictwo kolejowe, przemysłowe i miejskie), ale przede wszystkim dzięki eksportowi na rynek rosyjski. To było też siła przyciągającą na teren Zagłębia Dąbrowskiego kapitał zagraniczny. W tym samym czasie w Łodzi rosły fortuny wielkich przemysłowców: Scheiblerów, Grohmanów i Poznańskich. W 1872 roku powstał z inicjatywy Karola Scheiblera Bank Handlowy w Łodzi. W 1880 roku zatwierdzony został statut pierwszej w Łodzi spółki akcyjnej - Towarzystwa Akcyjnego Wyrobów Bawełnianych K. Scheiblera. Następny był Ludwik Geyer, którego firma w 1885 roku przekształcona została w spółkę akcyjną: Towarzystwo Akcyjne Wyrobów Bawełnianych L. Geyera. Od 1872 roku Izrael Poznański wzniósł tkalnię bawełny, a następnie przędzalnię, bielnik, apreturę, farbiarnię, drukarnię tkanin i szereg obiektów pomocniczych, takich jak gazownia, odlewnia żelaza, oddział budowy maszyn. Obiekty te wraz z osiedlem robotniczym, szpitalem, szkołą i sklepami tworzyły tzw. dzielnicę fabryczną Poznańskiego. W 1899 roku na tej bazie powołano Towarzystwo Akcyjne Wyrobów Bawełnianych I. K. Poznańskiego. Od lat siedemdziesiątych powstawały w Łodzi coraz większe budynki fabryczne i wspaniałe pałace fabrykantów, np. Roberta Bidermanna, Juliusza Heinzla, Markusa Silbersteina, itp.  Rozwijały się nowe gałęzie przemysłu. W 1914 roku Łódź osiągnęła pół miliona mieszkańców. Wszystko to czyniło z obszarów guberni piotrkowskiej centrum industrializacji Królestwa Polskiego. W guberni funkcjonowało na przełomie wieków XIX i XX  3 500 fabryk i zakładów zatrudniających 160 000 robotników, z produkcją kształtującą się na poziomie 150 000 000 srebrnych rubli.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>Dynamiczny rozwój przemysłu guberni w Zagłębiu Dąbrowskim nastąpił na przełomie wieków XIX i XX dzięki wielkim inwestycją kapitału francuskiego, który stopniowo wypierał kapitał niemiecki z [[Górny Śląsk|Górnego Śląska]] obecny na tym obszarze od lat 50-tych XIX wieku. Przemysł rozwijał się pod wpływem rosnącego zapotrzebowania na rynku wewnętrznym na paliwo mineralne – węgiel oraz na surówkę żelaza. Niewątpliwie na szybkość tego rozwoju wpłynęły cła protekcyjne zabezpieczające przemysł przed konkurencją okręgu Górnośląskiego. Wydobycie węgla zwiększyło się w latach 1870-1900 dwunastokrotnie (z 3 200 000 do 38 400 000 ton). Wydobywano  wówczas węgiel w ok. 30 kopalniach zarządzanych przez 9 a po 1900 roku przez 6 wielkich towarzystw akcyjnych. Produkcja surówki żelaza wzrosła w latach 1880-1900 z 400 000 do 3 600 000 ton. W górnictwie węglowym Zagłębia Dąbrowskiego przodowało początkowo [[Gwarectwo Hrabiego Renarda]] przekształcone w Towarzystwo Przemysłowo Górnicze Hrabiego Renarda. Posiadało ono 3 kopalnie węgla w Sielcach koło Sosnowca, walcownie rur, dobra ziemskie w Będzinie, elektrownie w Sosnowcu oraz zakłady przetwórcze (browar, młyn). Po 1890 roku na czołowe miejsce wysunęło się [[Towarzystwo Sosnowieckie Kopalń i Zakładów Hutniczych]] założone przez kapitał francuski (Société Anonyme des Charbonnages Mines et Usines de Sosnowice - 4 250 000 srebrnych rubli). Obok kopalń węgla zarządzało ono kopalniami rudy [[galman|galmanu]], hutą cynku, walcownią w [[Zagórze|Zagórzu]] i warsztatami mechanicznymi w [[Niwka|Niwce]]. Obok nich działało [[Warszawskie Towarzystwo Kopalń Węgla i Zakładów Hutniczych]] reprezentujące początkowo kapitał krajowy. Hutnictwo cynku (60 000 ton  w 1900 roku) opanowały Towarzystwo Sosnowieckie i [[Towarzystwo Górnicze Francusko-Rosyjskie|Towarzystwo Francusko-Rosyjskie]]. Przemysł metalurgiczny i metalowy rozwijał się nie tylko dzięki zapotrzebowaniu rynku Królestwa Polskiego (budownictwo kolejowe, przemysłowe i miejskie), ale przede wszystkim dzięki eksportowi na rynek rosyjski. To było też siła przyciągającą na teren Zagłębia Dąbrowskiego kapitał zagraniczny. W tym samym czasie w Łodzi rosły fortuny wielkich przemysłowców: Scheiblerów, Grohmanów i Poznańskich. W 1872 roku powstał z inicjatywy Karola Scheiblera Bank Handlowy w Łodzi. W 1880 roku zatwierdzony został statut pierwszej w Łodzi spółki akcyjnej - Towarzystwa Akcyjnego Wyrobów Bawełnianych K. Scheiblera. Następny był Ludwik Geyer, którego firma w 1885 roku przekształcona została w spółkę akcyjną: Towarzystwo Akcyjne Wyrobów Bawełnianych L. Geyera. Od 1872 roku Izrael Poznański wzniósł tkalnię bawełny, a następnie przędzalnię, bielnik, apreturę, farbiarnię, drukarnię tkanin i szereg obiektów pomocniczych, takich jak gazownia, odlewnia żelaza, oddział budowy maszyn. Obiekty te wraz z osiedlem robotniczym, szpitalem, szkołą i sklepami tworzyły tzw. dzielnicę fabryczną Poznańskiego. W 1899 roku na tej bazie powołano Towarzystwo Akcyjne Wyrobów Bawełnianych I. K. Poznańskiego. Od lat siedemdziesiątych powstawały w Łodzi coraz większe budynki fabryczne i wspaniałe pałace fabrykantów, np. Roberta Bidermanna, Juliusza Heinzla, Markusa Silbersteina, itp.  Rozwijały się nowe gałęzie przemysłu. W 1914 roku Łódź osiągnęła pół miliona mieszkańców. Wszystko to czyniło z obszarów guberni piotrkowskiej centrum industrializacji Królestwa Polskiego. W guberni funkcjonowało na przełomie wieków XIX i XX  3 500 fabryk i zakładów zatrudniających 160 000 robotników, z produkcją kształtującą się na poziomie 150 000 000 srebrnych rubli.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> </table>

Garbaczm https://ibrbs.pl/index.php?title=Gubernia_piotrkowska&diff=4817&oldid=prev 2016-03-09T11:50:27Z

<p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="pl"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">← poprzednia wersja</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">Wersja z 13:50, 9 mar 2016</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1">Linia 1:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">Linia 1:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[Kategoria:Historia]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[Kategoria:Historia]]</div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[Kategoria:Indeks haseł – alfabetyczny]]</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[Kategoria:Tom 1 (2014)]]</ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>Autor:[[Dr hab. prof. UŚ Dariusz Nawrot]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>Autor:[[Dr hab. prof. UŚ Dariusz Nawrot]]</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>::::::::::::::::::::::::: ENCYKLOPEDIA WOJEWÓDZTWA ŚLĄSKIEGO</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>::::::::::::::::::::::::: ENCYKLOPEDIA WOJEWÓDZTWA ŚLĄSKIEGO</div></td></tr> </table>

Garbaczm https://ibrbs.pl/index.php?title=Gubernia_piotrkowska&diff=4756&oldid=prev 2016-03-01T09:25:09Z

<p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="pl"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">← poprzednia wersja</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">Wersja z 11:25, 1 mar 2016</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1">Linia 1:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">Linia 1:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[Kategoria:Historia]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[Kategoria:Historia]]</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>Autor:[[prof. UŚ <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">dr hab. </del>Dariusz Nawrot]]</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>Autor:[[<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Dr hab. </ins>prof. UŚ Dariusz Nawrot]]</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>::::::::::::::::::::::::: ENCYKLOPEDIA WOJEWÓDZTWA ŚLĄSKIEGO</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>::::::::::::::::::::::::: ENCYKLOPEDIA WOJEWÓDZTWA ŚLĄSKIEGO</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>::::::::::::::::::::::::: [[ENCYKLOPEDIA WOJEWÓDZTWA ŚLĄSKIEGO Tom 1 (2014)|TOM: 1 (2014)]]   </div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>::::::::::::::::::::::::: [[ENCYKLOPEDIA WOJEWÓDZTWA ŚLĄSKIEGO Tom 1 (2014)|TOM: 1 (2014)]]   </div></td></tr> </table>

Garbaczm https://ibrbs.pl/index.php?title=Gubernia_piotrkowska&diff=3968&oldid=prev 2015-06-03T12:05:41Z

<p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="pl"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">← poprzednia wersja</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">Wersja z 14:05, 3 cze 2015</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l34">Linia 34:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">Linia 34:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>Po kolejnych jedenastu latach, według spisu z 1897 roku, ludność guberni wynosiła 1 403 901 mieszkańców, a kolejne powiaty zamieszkiwało: będziński –  244 433 ludzi, z czego 86,2% Polaków, 1,0% Rosjan, 1,6% Niemców, 10,4% [[Żydzi|Żydów]], brzeziński – 99 625 ludzi, z czego 64,8% Polaków, 1,0% Rosjan, 14,4% Niemców, 19,4% Żydów, częstochowski – 159 754 ludzi, z czego 83,3% Polaków, 2,5% Rosjan, 1,3% Niemców, 11,9% Żydów, łaski – 117 685 ludzi, z czego 74,2% Polaków, 2,4% Czechów, 12,3% Niemców, 10,8% Żydów, łódzki – 430 305 ludzi, z czego 51,7% Polaków, 1,7% Rosjan, 22,6% Niemców, 23,5% Żydów,  nowo-radomski – 129 839 ludzi, z czego 88,8% Polaków, 2,3% Niemców, 8,2% Żydów, piotrkowski – 153 687 ludzi, z czego 78,3% Polaków, 1,8% Rosjan, 7,2% Niemców, 11,9% Żydów, rawski – 69 573 ludzi, z czego 84,7% Polaków, 1,1% Rosjan, 3,7% Niemców, 10,4% Żydów. W skali całej guberni było to 72,1% Polaków, 1,4% Rosjan, 10,6% Niemców, 15,2% Żydów. Mężczyzn było  697 096, a kobiet 706 805&lt;ref&gt;[http://demoscope.ru/weekly/ssp/rus_gub_97.php?reg=56 Rosyjskie dane statystyczne z 1897 roku]&lt;/ref&gt;. Największymi miastami guberni były: Łódź – 314 020 mieszkańców, Częstochowa – 45 045 mieszkańców, Piotrków – 31 182 mieszkańców, Będzin – 23 757 mieszkańców. Ludność miast stanowiła blisko 35 procent mieszkańców guberni. [[Katolicy|Katolikami]] było 1 023 200 mieszkańców guberni, prawosławnymi - 22 251 mieszkańców, [[Luteranie|luteranami]] - 131 398 mieszkańców, [[Kalwini|kalwinami]] – 2758 mieszkańców, [[Baptyści|baptystami]] – 1021 mieszkańców, [[Muzułmanie|mahometanami]] – 311 mieszkańców, a judaizm wyznawało 222 558 mieszkańców. W 1910 roku ludność guberni liczyła już 2 063 500, a gęstość zaludnienia wynosiła 171 osoby na kilometr kwadratowy.  </div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>Po kolejnych jedenastu latach, według spisu z 1897 roku, ludność guberni wynosiła 1 403 901 mieszkańców, a kolejne powiaty zamieszkiwało: będziński –  244 433 ludzi, z czego 86,2% Polaków, 1,0% Rosjan, 1,6% Niemców, 10,4% [[Żydzi|Żydów]], brzeziński – 99 625 ludzi, z czego 64,8% Polaków, 1,0% Rosjan, 14,4% Niemców, 19,4% Żydów, częstochowski – 159 754 ludzi, z czego 83,3% Polaków, 2,5% Rosjan, 1,3% Niemców, 11,9% Żydów, łaski – 117 685 ludzi, z czego 74,2% Polaków, 2,4% Czechów, 12,3% Niemców, 10,8% Żydów, łódzki – 430 305 ludzi, z czego 51,7% Polaków, 1,7% Rosjan, 22,6% Niemców, 23,5% Żydów,  nowo-radomski – 129 839 ludzi, z czego 88,8% Polaków, 2,3% Niemców, 8,2% Żydów, piotrkowski – 153 687 ludzi, z czego 78,3% Polaków, 1,8% Rosjan, 7,2% Niemców, 11,9% Żydów, rawski – 69 573 ludzi, z czego 84,7% Polaków, 1,1% Rosjan, 3,7% Niemców, 10,4% Żydów. W skali całej guberni było to 72,1% Polaków, 1,4% Rosjan, 10,6% Niemców, 15,2% Żydów. Mężczyzn było  697 096, a kobiet 706 805&lt;ref&gt;[http://demoscope.ru/weekly/ssp/rus_gub_97.php?reg=56 Rosyjskie dane statystyczne z 1897 roku]&lt;/ref&gt;. Największymi miastami guberni były: Łódź – 314 020 mieszkańców, Częstochowa – 45 045 mieszkańców, Piotrków – 31 182 mieszkańców, Będzin – 23 757 mieszkańców. Ludność miast stanowiła blisko 35 procent mieszkańców guberni. [[Katolicy|Katolikami]] było 1 023 200 mieszkańców guberni, prawosławnymi - 22 251 mieszkańców, [[Luteranie|luteranami]] - 131 398 mieszkańców, [[Kalwini|kalwinami]] – 2758 mieszkańców, [[Baptyści|baptystami]] – 1021 mieszkańców, [[Muzułmanie|mahometanami]] – 311 mieszkańców, a judaizm wyznawało 222 558 mieszkańców. W 1910 roku ludność guberni liczyła już 2 063 500, a gęstość zaludnienia wynosiła 171 osoby na kilometr kwadratowy.  </div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>W latach osiemdziesiątych XIX wieku w guberni były trzy <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[gimazjum|</del>gimnazja<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </del>męskie i jedno żeńskie, jedna szkoła wyższa rzemieślnicza, dwie szkoły niedzielno-handlowe, dwie szkoły 4-klasowe miejskie, jedna 2-klasowa i dwie początkowe  2-klasowe oraz 448 szkół elementarnych 1-klasowych 17 szkół niedzielno-rzemieślniczych. Funkcjonowało również 12 szkół elementarnych [[Szkoły żydowskie|żydowskich]]. Uzupełniały ten system 36 prywatne szkoły (zakłady naukowe), w tym 5 żydowskich, 7 szkół prywatnych przy fabrykach oraz 57 kantorów augsburskich i reformowanych. W 1885 roku naukę w tych szkołach pobierało 23 955 chłopców i 15 658 dziewcząt (razem 39 613 uczniów). Opiekę zdrowotną zapewniało w guberni latach osiemdziesiątych XIX wieku 87 lekarzy w tym 24 rządowych, 9 weterynarzy oraz 220 felczerów i 114 akuszerek. Funkcjonowały 54 apteki. Było 18 szpitali, w tym  8 prywatnych na wsiach i przy fabrykach oraz jeden zakład wodoleczniczy w [[Nowe Miasto|Nowym Mieście]] nad  [[Pilica|Pilicą]]. Działało również 7 przytułków,  3 ochronki dla dzieci katolickich i jedna dla dzieci prawosławnych, 13 przytułków i 3 ochronki wiejskie.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>W latach osiemdziesiątych XIX wieku w guberni były trzy gimnazja męskie i jedno żeńskie, jedna szkoła wyższa rzemieślnicza, dwie szkoły niedzielno-handlowe, dwie szkoły 4-klasowe miejskie, jedna 2-klasowa i dwie początkowe  2-klasowe oraz 448 szkół elementarnych 1-klasowych 17 szkół niedzielno-rzemieślniczych. Funkcjonowało również 12 szkół elementarnych [[Szkoły żydowskie|żydowskich]]. Uzupełniały ten system 36 prywatne szkoły (zakłady naukowe), w tym 5 żydowskich, 7 szkół prywatnych przy fabrykach oraz 57 kantorów augsburskich i reformowanych. W 1885 roku naukę w tych szkołach pobierało 23 955 chłopców i 15 658 dziewcząt (razem 39 613 uczniów). Opiekę zdrowotną zapewniało w guberni latach osiemdziesiątych XIX wieku 87 lekarzy w tym 24 rządowych, 9 weterynarzy oraz 220 felczerów i 114 akuszerek. Funkcjonowały 54 apteki. Było 18 szpitali, w tym  8 prywatnych na wsiach i przy fabrykach oraz jeden zakład wodoleczniczy w [[Nowe Miasto|Nowym Mieście]] nad  [[Pilica|Pilicą]]. Działało również 7 przytułków,  3 ochronki dla dzieci katolickich i jedna dla dzieci prawosławnych, 13 przytułków i 3 ochronki wiejskie.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==Gospodarka ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==Gospodarka ==</div></td></tr> </table>

Garbaczm