Dziedzictwo kulturowe w województwie śląskim - Historia wersji

Praktykant o 08:21, 1 cze 2020

2020-06-01T08:21:55Z

← poprzednia wersja		Wersja z 10:21, 1 cze 2020
Linia 4:		Linia 4:
	[[Kategoria:Tom 7 (2020)]]		[[Kategoria:Tom 7 (2020)]]
	Autor: [[Prof.zw.dr hab.Ryszard Kaczmarek]]		Autor: [[Prof.zw.dr hab.Ryszard Kaczmarek]]

			::::::::::::::::::::::::: ENCYKLOPEDIA WOJEWÓDZTWA ŚLĄSKIEGO
			:::::::::::::::::::::::::[[ENCYKLOPEDIA WOJEWÓDZTWA ŚLĄSKIEGO Tom 7 (2020)\|TOM: 7 (2020)]]

	Dziedzictwo kulturowe jest rozumiane współcześnie jako historyczna spuścizna, która powstała na przestrzeni dziejów całej ludzkości. Konwencja UNESCO z 1972 roku obejmuje dziedzictwo kulturowe ochroną prawa międzynarodowego.		Dziedzictwo kulturowe jest rozumiane współcześnie jako historyczna spuścizna, która powstała na przestrzeni dziejów całej ludzkości. Konwencja UNESCO z 1972 roku obejmuje dziedzictwo kulturowe ochroną prawa międzynarodowego.

Praktykant o 08:03, 1 cze 2020

2020-06-01T08:03:23Z

Praktykant o 07:19, 1 cze 2020

2020-06-01T07:19:49Z

Praktykant o 08:11, 29 maj 2020

2020-05-29T08:11:20Z

← poprzednia wersja		Wersja z 10:11, 29 maj 2020
Linia 1:		Linia 1:
			[[Kategoria:Kultura i sztuka]]
			[[Kategoria:Historia]]
			[[Kategoria:Indeks haseł – alfabetyczny]]
			[[Kategoria:Tom 7 (2020)]]
			Autor: [[Prof.zw.dr hab.Ryszard Kaczmarek]]

	Dziedzictwo kulturalne oprócz potocznego znaczenia tego pojęcia jako historycznej spuścizny kulturowej, jest dzisiaj także częścią prawa międzynarodowego wynikającego z Konwencji UNESCO z 1972 roku o ochronie światowego dziedzictwa kulturalnego i naturalnego.		Dziedzictwo kulturalne oprócz potocznego znaczenia tego pojęcia jako historycznej spuścizny kulturowej, jest dzisiaj także częścią prawa międzynarodowego wynikającego z Konwencji UNESCO z 1972 roku o ochronie światowego dziedzictwa kulturalnego i naturalnego.

Praktykant: /* Listy obiektów dziedzictwa kulturowego w województwie śląskim */

2020-05-29T08:09:37Z

Listy obiektów dziedzictwa kulturowego w województwie śląskim

← poprzednia wersja		Wersja z 10:09, 29 maj 2020
Linia 89:		Linia 89:
	*Zabawkarstwo żywiecko-suskie		*Zabawkarstwo żywiecko-suskie

	Zobacz te punkty w [http://geohist.ibrbs.pl/?state=eyJzZWxlY3RlZFNjb3BlIjp7InZhbHVlIjoxLCJsYWJlbCI6IkdtaW5hIn0sInllYXJPcGFjaXR5SW5mbyI6eyIyMDAyIjoxfSwicmVnaW9uRGV0YWlsc0lkIjpudWxsLCJkaXNwbGF5U2NvcGVJZCI6MSwiem9vbVZhbHVlIjo5LjUsIm1hcFZpZXdwb3J0Ijp7ImNlbnRlciI6WzQ5Ljg3MzMyODQyNTE3MDEyLDE5LjUzOTkzMTY5NDA0NDU0NF0sInpvb20iOjkuNX0sInNlbGVjdGVkUmVnaW9uIjpudWxsLCJzZWxlY3RlZE1ldHJpYyI6eyJ2YWx1ZSI6eyJtZXRyaWNJZCI6NTAsInBpY3RvZ3JhbXMiOnRydWUsImRpY3Rpb25hcnlJZCI6Mjd9LCJsYWJlbCI6IkR6aWVkemljdHdvIGt1bHR1cm93ZSAtIHdzenlzdGtpZSJ9LCJzbGlkZXJCYXJWYWx1ZSI6MTIwLCJpc0luRHJhd2luZ01vZGUiOmZhbHNlLCJtYXAiOnsicHJvdmluY2Vab29tIjo4LjUsImRyYXdpbmdJZCI6bnVsbH19 Słownik Geograficzno-Historyczny GEOHIST]		'''Zobacz te punkty w''' [http://geohist.ibrbs.pl/?state=eyJzZWxlY3RlZFNjb3BlIjp7InZhbHVlIjoxLCJsYWJlbCI6IkdtaW5hIn0sInllYXJPcGFjaXR5SW5mbyI6eyIyMDAyIjoxfSwicmVnaW9uRGV0YWlsc0lkIjpudWxsLCJkaXNwbGF5U2NvcGVJZCI6MSwiem9vbVZhbHVlIjo5LjUsIm1hcFZpZXdwb3J0Ijp7ImNlbnRlciI6WzQ5Ljg3MzMyODQyNTE3MDEyLDE5LjUzOTkzMTY5NDA0NDU0NF0sInpvb20iOjkuNX0sInNlbGVjdGVkUmVnaW9uIjpudWxsLCJzZWxlY3RlZE1ldHJpYyI6eyJ2YWx1ZSI6eyJtZXRyaWNJZCI6NTAsInBpY3RvZ3JhbXMiOnRydWUsImRpY3Rpb25hcnlJZCI6Mjd9LCJsYWJlbCI6IkR6aWVkemljdHdvIGt1bHR1cm93ZSAtIHdzenlzdGtpZSJ9LCJzbGlkZXJCYXJWYWx1ZSI6MTIwLCJpc0luRHJhd2luZ01vZGUiOmZhbHNlLCJtYXAiOnsicHJvdmluY2Vab29tIjo4LjUsImRyYXdpbmdJZCI6bnVsbH19 Słownik Geograficzno-Historyczny GEOHIST]

	==Bibliografia==		==Bibliografia==

Praktykant: /* Listy obiektów dziedzictwa kulturowego w województwie śląskim */

2020-05-29T08:09:10Z

Listy obiektów dziedzictwa kulturowego w województwie śląskim

← poprzednia wersja		Wersja z 10:09, 29 maj 2020
Linia 88:		Linia 88:
	*Umiejętność gry na dudach żywieckich oraz sposób ich wytwarzania		*Umiejętność gry na dudach żywieckich oraz sposób ich wytwarzania
	*Zabawkarstwo żywiecko-suskie		*Zabawkarstwo żywiecko-suskie

			Zobacz te punkty w [http://geohist.ibrbs.pl/?state=eyJzZWxlY3RlZFNjb3BlIjp7InZhbHVlIjoxLCJsYWJlbCI6IkdtaW5hIn0sInllYXJPcGFjaXR5SW5mbyI6eyIyMDAyIjoxfSwicmVnaW9uRGV0YWlsc0lkIjpudWxsLCJkaXNwbGF5U2NvcGVJZCI6MSwiem9vbVZhbHVlIjo5LjUsIm1hcFZpZXdwb3J0Ijp7ImNlbnRlciI6WzQ5Ljg3MzMyODQyNTE3MDEyLDE5LjUzOTkzMTY5NDA0NDU0NF0sInpvb20iOjkuNX0sInNlbGVjdGVkUmVnaW9uIjpudWxsLCJzZWxlY3RlZE1ldHJpYyI6eyJ2YWx1ZSI6eyJtZXRyaWNJZCI6NTAsInBpY3RvZ3JhbXMiOnRydWUsImRpY3Rpb25hcnlJZCI6Mjd9LCJsYWJlbCI6IkR6aWVkemljdHdvIGt1bHR1cm93ZSAtIHdzenlzdGtpZSJ9LCJzbGlkZXJCYXJWYWx1ZSI6MTIwLCJpc0luRHJhd2luZ01vZGUiOmZhbHNlLCJtYXAiOnsicHJvdmluY2Vab29tIjo4LjUsImRyYXdpbmdJZCI6bnVsbH19 Słownik Geograficzno-Historyczny GEOHIST]

	==Bibliografia==		==Bibliografia==

Praktykant: /* Pomniki Historii */

2020-05-29T07:15:59Z

Pomniki Historii

← poprzednia wersja		Wersja z 09:15, 29 maj 2020
Linia 72:		Linia 72:

	===Pomniki Historii===		===Pomniki Historii===
	~~[https://www.gov.pl/web/kultura/pomniki-historii pomniki historii]~~
	*[[Częstochowa]] – [[Jasna Góra]], zespół klasztoru oo. Paulinów		*[[Częstochowa]] – [[Jasna Góra]], zespół klasztoru oo. Paulinów
	*[[Gliwice]] – radiostacja		*[[Gliwice]] – radiostacja

Praktykant: /* Pomniki Historii */

2020-05-29T07:15:31Z

Pomniki Historii

← poprzednia wersja		Wersja z 09:15, 29 maj 2020
Linia 72:		Linia 72:

	===Pomniki Historii===		===Pomniki Historii===
			[https://www.gov.pl/web/kultura/pomniki-historii pomniki historii]
	*[[Częstochowa]] – [[Jasna Góra]], zespół klasztoru oo. Paulinów		*[[Częstochowa]] – [[Jasna Góra]], zespół klasztoru oo. Paulinów
	*[[Gliwice]] – radiostacja		*[[Gliwice]] – radiostacja

Praktykant: /* Konwencje UNESCO o ochronie dziedzictwa kulturowego */

2020-05-29T07:14:21Z

Konwencje UNESCO o ochronie dziedzictwa kulturowego

← poprzednia wersja		Wersja z 09:14, 29 maj 2020
Linia 8:		Linia 8:

	==Konwencje UNESCO o ochronie dziedzictwa kulturowego==		==Konwencje UNESCO o ochronie dziedzictwa kulturowego==
	~~[https://www.unesco.pl/fileadmin/user_upload/pdf/Konwencja_o_ochronie_swiatowego_dziedzictwa.pdf Konwencja o ochronie dziedzictwa kulturowego]~~

	Podstawą działań związanych z ochroną światowego dziedzictwa kulturowego jest Konwencja UNESCO dotycząca Światowego Dziedzictwa Kulturalnego i Naturalnego przyjęta na 17 sesji Konferencji Generalnej UNESCO w 1972 roku w Paryżu. Po ratyfikowaniu jej przez 20 państw Konwencja weszła w życie w 1975 roku. Obecnie sygnatariuszami Konwencji są 194 państwa.		Podstawą działań związanych z ochroną światowego dziedzictwa kulturowego jest Konwencja UNESCO dotycząca Światowego Dziedzictwa Kulturalnego i Naturalnego przyjęta na 17 sesji Konferencji Generalnej UNESCO w 1972 roku w Paryżu. Po ratyfikowaniu jej przez 20 państw Konwencja weszła w życie w 1975 roku. Obecnie sygnatariuszami Konwencji są 194 państwa. [https://www.unesco.pl/fileadmin/user_upload/pdf/Konwencja_o_ochronie_swiatowego_dziedzictwa.pdf Konwencja o ochronie dziedzictwa kulturowego]

	W 1972 roku za dziedzictwo kulturalne uznano:		W 1972 roku za dziedzictwo kulturalne uznano:

Praktykant: /* Konwencje UNESCO o ochronie dziedzictwa kulturowego */

2020-05-29T07:13:51Z

Konwencje UNESCO o ochronie dziedzictwa kulturowego

← poprzednia wersja		Wersja z 09:13, 29 maj 2020
Linia 9:		Linia 9:
	==Konwencje UNESCO o ochronie dziedzictwa kulturowego==		==Konwencje UNESCO o ochronie dziedzictwa kulturowego==
	[https://www.unesco.pl/fileadmin/user_upload/pdf/Konwencja_o_ochronie_swiatowego_dziedzictwa.pdf Konwencja o ochronie dziedzictwa kulturowego]		[https://www.unesco.pl/fileadmin/user_upload/pdf/Konwencja_o_ochronie_swiatowego_dziedzictwa.pdf Konwencja o ochronie dziedzictwa kulturowego]

	Podstawą działań związanych z ochroną światowego dziedzictwa kulturowego jest Konwencja UNESCO dotycząca Światowego Dziedzictwa Kulturalnego i Naturalnego przyjęta na 17 sesji Konferencji Generalnej UNESCO w 1972 roku w Paryżu. Po ratyfikowaniu jej przez 20 państw Konwencja weszła w życie w 1975 roku. Obecnie sygnatariuszami Konwencji są 194 państwa.		Podstawą działań związanych z ochroną światowego dziedzictwa kulturowego jest Konwencja UNESCO dotycząca Światowego Dziedzictwa Kulturalnego i Naturalnego przyjęta na 17 sesji Konferencji Generalnej UNESCO w 1972 roku w Paryżu. Po ratyfikowaniu jej przez 20 państw Konwencja weszła w życie w 1975 roku. Obecnie sygnatariuszami Konwencji są 194 państwa.

← poprzednia wersja		Wersja z 10:03, 1 cze 2020
Linia 39:		Linia 39:
	==Kryteria doboru obiektów na listy dziedzictwa==		==Kryteria doboru obiektów na listy dziedzictwa==

	Za podstawę do kwalifikacji obiektów do światowego i krajowego dziedzictwa kulturowego ~~uznano~~ szereg ~~różnorodnych~~ czynników. ~~Zalicza się dzisiaj~~ do nich m.in.:		Komitet Światowego Dziedzictwa za podstawę do kwalifikacji obiektów do światowego i krajowego dziedzictwa kulturowego zakwalifikował szereg czynników. Zaliczył do nich m.in.:
	*przykłady dzieł będących efektem twórczego geniuszu człowieka;		*przykłady dzieł będących efektem twórczego geniuszu człowieka;
	*obiekty pokazujące wymianę wartości w dziedzinie rozwoju architektury lub techniki, sztuk monumentalnych, urbanistyki lub projektowania krajobrazu;		*obiekty pokazujące wymianę wartości w dziedzinie rozwoju architektury lub techniki, sztuk monumentalnych, urbanistyki lub projektowania krajobrazu;
	*obiekty uznane za unikalne świadectwa tradycji kulturowej lub cywilizacyjnej;		*obiekty uznane za unikalne świadectwa tradycji kulturowej lub cywilizacyjnej;
	*obiekty będące przykładami grup wybitnych budowli, zespoły architektoniczne, zespoły obiektów techniki, ilustrujące etapy w historii ludzkości;		*obiekty będące przykładami grup wybitnych budowli, zespoły architektoniczne, zespoły obiektów techniki, ilustrujące etapy w historii ludzkości;
	*~~obiektu~~ uznane za wybitne przykłady tradycyjnego osadnictwa.		*obiekty uznane za wybitne przykłady tradycyjnego osadnictwa.

	~~Zaleca się~~ by ~~wybrane~~ obiekty dziedzictwa kulturowego były powiązane w sposób bezpośredni lub materialny z wydarzeniami lub żywymi tradycjami, ideami, wierzeniami, dziełami artystycznymi lub literackimi o wyjątkowym, uniwersalnym znaczeniu. Szczególną uwagę poświęca się zachowaniu w kwalifikowanych obiektach:		Komitet zaleca ponadto, by obiekty dziedzictwa kulturowego były powiązane w sposób bezpośredni lub materialny z wydarzeniami lub żywymi tradycjami, ideami, wierzeniami, dziełami artystycznymi lub literackimi o wyjątkowym, uniwersalnym znaczeniu. Szczególną uwagę poświęca się zachowaniu w kwalifikowanych obiektach:
	*autentyczności, zarówno samego zamysłu (projektu), jak i materiałów, z których obiekty zostały wykonane; wyjątkowo tylko może być akceptowana rekonstrukcja, ale na podstawie pełnej dokumentacji oryginału;		*autentyczności, zarówno samego zamysłu (projektu), jak i materiałów, z których obiekty zostały wykonane; wyjątkowo tylko może być akceptowana rekonstrukcja, ale na podstawie zachowanej pełnej dokumentacji oryginału;
	*integralności, rozumianej jako uniwersalne przekazanie piękna w obiektach wzajemnie powiązanych~~; powinny~~ one być wystarczająco rozległe i zawierać niezbędne cechy ukazujące kluczowe aspekty procesów kulturowych.		*integralności, rozumianej jako uniwersalne przekazanie piękna w obiektach wzajemnie powiązanych. Powinny one być wystarczająco rozległe i zawierać niezbędne cechy ukazujące kluczowe aspekty procesów kulturowych.

	==Dziedzictwo kulturowe w Polsce==		==Dziedzictwo kulturowe w Polsce==

	Polska do Konwencji UNESCO przystąpiła po złożeniu dokumentów ratyfikacyjnych 29 czerwca 1976 roku<ref>Dziennik Ustaw nr 32 z 30 września 1976 r., poz. 190.</ref>. Na pierwszej liście Komitetu UNESCO znalazły się dwa obiekty z Polski: zespół staromiejskiego Krakowa i Kopalnia Soli w Wieliczce.		Polska do Konwencji UNESCO z 1972 roku przystąpiła po złożeniu dokumentów ratyfikacyjnych 29 czerwca 1976 roku<ref>Dziennik Ustaw nr 32 z 30 września 1976 r., poz. 190.</ref>. Na pierwszej liście Komitetu UNESCO znalazły się dwa obiekty z Polski: zespół staromiejskiego Krakowa i Kopalnia Soli w Wieliczce.

	Konwencja z 1972 roku zdefiniowała określone zadania przekazane do wykonania państwom-sygnatariuszom, ~~w tym~~ także ~~Polsce~~. W artykule 4 Konwencji wymieniono je jako obowiązek: zapewnienia identyfikacji, ochrony, konserwacji, rewaloryzacji i przekazania przyszłym pokoleniom dziedzictwa kulturalnego i naturalnego znajdującego się na terytorium danego państwa. Z kolei w artykule 5 państwa zobowiązywały się ~~już~~ do konkretnych działań:		Konwencja z 1972 roku zdefiniowała określone zadania przekazane do wykonania państwom-sygnatariuszom, które, po ratyfikacji, musi także wypełniać Polska. W artykule 4 Konwencji wymieniono jako obowiązek państw: zapewnienia identyfikacji, ochrony, konserwacji, rewaloryzacji i przekazania przyszłym pokoleniom dziedzictwa kulturalnego i naturalnego znajdującego się na terytorium danego państwa. Z kolei w artykule 5 państwa zobowiązywały się do konkretnych działań:
	*prowadzenia polityki zmierzającej do wyznaczenia dziedzictwu kulturalnemu i naturalnemu odpowiedniej funkcji w życiu zbiorowym, poprzez włączenie jego ochrony do planowania ogólnego;		*prowadzenia polityki zmierzającej do wyznaczenia dziedzictwu kulturalnemu i naturalnemu odpowiedniej funkcji w życiu zbiorowym, poprzez włączenie jego ochrony do planowania ogólnego;
	*ustanowienie na swoim terytorium służb ochrony, konserwacji i rewaloryzacji dziedzictwa kulturalnego i naturalnego;		*ustanowienie na swoim terytorium służb ochrony, konserwacji i rewaloryzacji dziedzictwa kulturalnego i naturalnego;
	*rozwijanie badań naukowych i technicznych, by zabezpieczyć dziedzictwo kulturowe i naturalne;		*rozwijanie badań naukowych i technicznych, by zabezpieczyć dziedzictwo kulturowe i naturalne;
	*doprowadzenie do identyfikacji, a w ślad za tym ochronę, konserwację, rewaloryzację i ożywienie lub odtworzenie dziedzictwa;		*doprowadzenie do identyfikacji, a w ślad za tym ochronę, konserwację, rewaloryzację i ożywienie lub odtworzenie dziedzictwa;
	*popieranie ~~powstawanie~~ krajowych i regionalnych ośrodków kształcenia w dziedzinie ochrony, konserwacji i rewaloryzacji dziedzictwa kulturalnego i naturalnego.		*popieranie powstawania krajowych i regionalnych ośrodków kształcenia w dziedzinie ochrony, konserwacji i rewaloryzacji dziedzictwa kulturalnego i naturalnego.

	Zadania w zakresie ochrony dziedzictwa kulturowego w Polsce wykonuje Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego<ref>https://www.gov.pl/web/kultura/dziedzictwo-kulturowe </ref> oraz Narodowy Instytut Dziedzictwa<ref>https://www.nid.pl/pl/</ref>.		Zadania w zakresie ochrony dziedzictwa kulturowego w Polsce wykonuje na mocy Konwencji Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego<ref>https://www.gov.pl/web/kultura/dziedzictwo-kulturowe </ref> oraz Narodowy Instytut Dziedzictwa<ref>https://www.nid.pl/pl/</ref>.

	==Listy obiektów dziedzictwa kulturowego w województwie śląskim==		==Listy obiektów dziedzictwa kulturowego w województwie śląskim==

	Na poziomie regionalnym zadania w zakresie ochrony dziedzictwa kulturowego wykonują konserwatorzy ~~wykonują zarówno~~ instytucje administracji państwowej jak i samorządowej.		Na poziomie regionalnym zadania w zakresie ochrony dziedzictwa kulturowego wykonują konserwatorzy oraz wyznaczone instytucje administracji państwowej jak i samorządowej.

	W województwie śląskim są to: [[Wojewódzki Urząd Ochrony Zabytków]]<ref>http://wkz.katowice.pl/</ref>, [[Centrum Dziedzictwa Przyrody Górnego Śląska]]<ref>http://cdpgs.katowice.pl/</ref> i samorząd [[Województwo śląskie\|województwa śląskiego]]<ref>https://www.slaskie.pl/content/1256544579_2009-10-26</ref>.		W województwie śląskim są to: [[Wojewódzki Urząd Ochrony Zabytków]]<ref>http://wkz.katowice.pl/</ref>, [[Centrum Dziedzictwa Przyrody Górnego Śląska]]<ref>http://cdpgs.katowice.pl/</ref> i samorząd [[Województwo śląskie\|województwa śląskiego]]<ref>https://www.slaskie.pl/content/1256544579_2009-10-26</ref>.

← poprzednia wersja		Wersja z 09:19, 1 cze 2020
Linia 5:		Linia 5:
	Autor: [[Prof.zw.dr hab.Ryszard Kaczmarek]]		Autor: [[Prof.zw.dr hab.Ryszard Kaczmarek]]

	Dziedzictwo ~~kulturalne oprócz potocznego znaczenia tego pojęcia~~ jako ~~historycznej spuścizny kulturowej~~, ~~jest dzisiaj także częścią prawa międzynarodowego wynikającego z Konwencji~~ UNESCO z 1972 roku ~~o ochronie światowego dziedzictwa kulturalnego i naturalnego~~.		Dziedzictwo kulturowe jest rozumiane współcześnie jako historyczna spuścizna, która powstała na przestrzeni dziejów całej ludzkości. Konwencja UNESCO z 1972 roku obejmuje dziedzictwo kulturowe ochroną prawa międzynarodowego.

	==Definicja pojęcia==		==Definicja pojęcia==

	Dziedzictwo kultury (dziedzictwo kulturowe) rozumiane jest potocznie najczęściej jako zasób rzeczy materialnych i niematerialnych, ~~wraz ze związanymi~~ z ~~nim wartościami duchowymi, zjawiskami historycznymi i obyczajowymi~~<ref>Prof. Jan Pruszyński definiuje dziedzictwo kulturowe jako : „zasób rzeczy nieruchomych i ruchomych wraz ze związanymi z nim wartościami duchowymi, zjawiskami historycznymi i obyczajowymi uznawanymi za podstawę ochrony prawnej dla dobra konkretnego społeczeństwa i jego rozwoju oraz dla przekazania ich następnym pokoleniom, z uwagi na zrozumiałe i akceptowane wartości historyczne, patriotyczne, religijne, naukowe i artystyczne, mające znaczenie dla tożsamości i ciągłości rozwoju politycznego, społecznego i kulturalnego, dowodzenia prawd i upamiętniania wydarzeń historycznych, kultywowania poczucia piękna i wspólnoty cywilizacyjnej” (J. Pruszyński, Dziedzictwo kultury Polski, jego straty i ochrona prawna, Kraków 2001).</ref>.		Dziedzictwo kultury (dziedzictwo kulturowe) rozumiane jest potocznie najczęściej jako zasób rzeczy materialnych i niematerialnych, w tym także wartości duchowych i zjawisk obyczajowych, związanych z działalnością człowieka<ref>Prof. Jan Pruszyński definiuje dziedzictwo kulturowe jako : „zasób rzeczy nieruchomych i ruchomych wraz ze związanymi z nim wartościami duchowymi, zjawiskami historycznymi i obyczajowymi uznawanymi za podstawę ochrony prawnej dla dobra konkretnego społeczeństwa i jego rozwoju oraz dla przekazania ich następnym pokoleniom, z uwagi na zrozumiałe i akceptowane wartości historyczne, patriotyczne, religijne, naukowe i artystyczne, mające znaczenie dla tożsamości i ciągłości rozwoju politycznego, społecznego i kulturalnego, dowodzenia prawd i upamiętniania wydarzeń historycznych, kultywowania poczucia piękna i wspólnoty cywilizacyjnej” (J. Pruszyński, Dziedzictwo kultury Polski, jego straty i ochrona prawna, Kraków 2001).</ref>.

	W związku z przyjęciem w 1972 roku przez większość państw należących do Organizacji Narodów Zjednoczonych specjalnej konwencji UNESCO o ochronie dziedzictwa światowego, pojęcie to rozumiane jest ~~obecnie znacznie szerzej~~. Do tej pory widziano w dziedzictwie kulturowym najczęściej tylko indywidualne zabytki oraz budynki, obecnie zalicza się do niego także interakcje ludzi ze środowiskiem, zarówno kulturowym jak i przyrodniczym<ref>Zarządzanie światowym dziedzictwem kulturowym, Warszawa 2015, s.13 (http://www.nid.pl/pl/Wydawnictwa/inne%20wydawnictwa/Managing%20Cultural%20WH_PL%20(3).pdf).</ref>.		W prawie międzynarodowym, w związku z przyjęciem w 1972 roku przez większość państw należących do Organizacji Narodów Zjednoczonych specjalnej konwencji UNESCO o ochronie dziedzictwa światowego, pojęcie to rozumiane jest bardzo szeroko. Do tej pory widziano w dziedzictwie kulturowym najczęściej tylko indywidualne zabytki oraz budynki, obecnie zalicza się do niego także interakcje ludzi ze środowiskiem, zarówno kulturowym jak i przyrodniczym<ref>Zarządzanie światowym dziedzictwem kulturowym, Warszawa 2015, s.13 (http://www.nid.pl/pl/Wydawnictwa/inne%20wydawnictwa/Managing%20Cultural%20WH_PL%20(3).pdf).</ref>.

	==Konwencje UNESCO o ochronie dziedzictwa kulturowego==		==Konwencje UNESCO o ochronie dziedzictwa kulturowego==

	Podstawą działań związanych z ochroną światowego dziedzictwa kulturowego jest Konwencja UNESCO dotycząca Światowego Dziedzictwa Kulturalnego i Naturalnego przyjęta na 17 sesji Konferencji Generalnej UNESCO w 1972 roku w Paryżu. Po ratyfikowaniu jej przez 20 państw ~~Konwencja~~ weszła w życie w 1975 roku. Obecnie sygnatariuszami Konwencji są 194 państwa. [https://www.unesco.pl/fileadmin/user_upload/pdf/Konwencja_o_ochronie_swiatowego_dziedzictwa.pdf Konwencja o ochronie dziedzictwa kulturowego]		Podstawą działań związanych z ochroną światowego dziedzictwa kulturowego jest Konwencja UNESCO dotycząca Światowego Dziedzictwa Kulturalnego i Naturalnego przyjęta na 17 sesji Konferencji Generalnej UNESCO w 1972 roku w Paryżu. Po ratyfikowaniu jej przez 20 państw weszła w życie w 1975 roku. Obecnie sygnatariuszami Konwencji są 194 państwa. [https://www.unesco.pl/fileadmin/user_upload/pdf/Konwencja_o_ochronie_swiatowego_dziedzictwa.pdf Konwencja o ochronie dziedzictwa kulturowego]

	W 1972 roku za dziedzictwo kulturalne uznano:		W Konwencji z 1972 roku za dziedzictwo kulturalne uznano:
	*zabytki~~, czyli~~ dzieła architektury, dzieła monumentalnej rzeźby i malarstwa, ~~elementy i budowle o charakterze archeologicznym~~, napisy~~, groty~~ i ~~zgrupowania tych~~ elementów, mające wyjątkową powszechną wartość z punktu widzenia historii, sztuki lub nauki;		*zabytki: rozumiane jako dzieła architektury, dzieła monumentalnej rzeźby i malarstwa, spuścizny archeologiczne, a w tym napisy i zespoły elementów mające wyjątkową i powszechną wartość z punktu widzenia historii, sztuki lub nauki;
	*zespoły: budowli oddzielnych lub łącznych, które ze względu na swą architekturę, jednolitość lub zespolenie z krajobrazem mają wyjątkową, powszechną wartość z punktu widzenia historii, sztuki lub nauki;		*zespoły: tworzące kompleksy budowli oddzielnych lub łącznych, które ze względu na swą architekturę, jednolitość lub zespolenie z krajobrazem mają wyjątkową, powszechną wartość z punktu widzenia historii, sztuki lub nauki;
	*miejsca zabytkowe: dzieła człowieka lub wspólne dzieła człowieka i przyrody, ~~jak również strefy, a~~ także stanowiska archeologiczne, mające wyjątkową powszechną wartość z punktu widzenia historycznego, estetycznego, etnologicznego lub antropologicznego.		*miejsca zabytkowe: dzieła człowieka lub wspólne dzieła człowieka i przyrody, także stanowiska archeologiczne mające wyjątkową i powszechną wartość z punktu widzenia historycznego, estetycznego, etnologicznego lub antropologicznego.

	Pierwsza, historyczna konwencja z 1972 roku jest stale rozszerzana nowymi aktami prawnymi, precyzującymi zasobu dziedzictwa kulturowego<ref>https://www.unesco.pl/kultura/dziedzictwo-kulturowe/dziedzictwo-materialne/konwencje-i-rekomendacje/</ref>. Do najważniejszych należą:		Pierwsza, historyczna konwencja UNESCO z 1972 roku jest stale rozszerzana nowymi aktami prawnymi, precyzującymi definicję zasobu dziedzictwa kulturowego i sposoby jego ochrony <ref>https://www.unesco.pl/kultura/dziedzictwo-kulturowe/dziedzictwo-materialne/konwencje-i-rekomendacje/</ref>. Do najważniejszych nowych konwencji należą:
	*Konwencja dotycząca podwodnego dziedzictwa kulturalnego (2001), szczególnie istotna z powodu rozstrzygnięć w zakresie dziedzictwa na obszarach poza wodami terytorialnymi;		*Konwencja dotycząca podwodnego dziedzictwa kulturalnego (2001), szczególnie istotna z powodu rozstrzygnięć w zakresie dziedzictwa na obszarach poza wodami terytorialnymi;
	*Konwencja w sprawie ochrony niematerialnego dziedzictwa kulturowego (2003). Zdefiniowano ten rodzaj dziedzictwa jako: praktyki, wyobrażenia, przekazy, wiedza i umiejętności, a także związane z nimi instrumenty, przedmioty, artefakty i przestrzeń kulturowa. Cechą tego rodzaju dziedzictwa miało być jego przekazywanie z pokolenia na pokolenie, a jednocześnie stałe odtwarzane przez wspólnoty i grupy w relacji z ich otoczeniem przyrodniczym i kulturowym, co zapewnia zachowanie poczucia tożsamości jednostkowej i grupowej.		*Konwencja w sprawie ochrony niematerialnego dziedzictwa kulturowego (2003). Zdefiniowano ten rodzaj dziedzictwa jako: praktyki, wyobrażenia, przekazy, wiedza i umiejętności, a także związane z nimi instrumenty, przedmioty, artefakty i przestrzeń kulturowa. Cechą tego rodzaju dziedzictwa miało być jego przekazywanie z pokolenia na pokolenie, a jednocześnie stałe odtwarzane przez wspólnoty i grupy w relacji z ich otoczeniem przyrodniczym i kulturowym, co zapewnia zachowanie poczucia tożsamości jednostkowej i grupowej.
	*Konwencja w sprawie ochrony i promowania różnorodności form wyrazu kulturowego (2005), wspierająca różnorodność kulturową, a jednocześnie dla unikatowych kultur ~~tworzenie~~ takich warunków, by mogły się one ~~w pełni~~ rozwijać.		*Konwencja w sprawie ochrony i promowania różnorodności form wyrazu kulturowego (2005), wspierająca różnorodność kulturową, a jednocześnie pozwalająca na tworzenie dla unikatowych kultur takich warunków, by mogły się one nadal rozwijać.

	==Komitet Światowego Dziedzictwa==		==Komitet Światowego Dziedzictwa==

	~~Pierwsza sesja powołanego~~ na mocy ~~ustaleń~~ Konwencji z 1972 roku ~~stałego Komitetu~~ Światowego Dziedzictwa ~~miała miejsce~~ w Paryżu w 1977 roku. ~~Do jego najważniejszych zadań należą od tej pory~~:		Organem wykonawczym, powołanym na mocy Konwencji z 1972 roku do ochrony światowego dziedzictwa kulturowego jest Komitet Światowego Dziedzictwa. Jego pierwsza sesja odbyła się w Paryżu w 1977 roku. Wtedy sprecyzowano najważniejsze zadania Komitetu:
	*tworzenie Listy Światowego Dziedzictwa;		*tworzenie Listy Światowego Dziedzictwa;
	*prowadzenie badań nad zagadnieniami artystycznymi, naukowymi i technicznymi związanymi z ochroną, konserwacją, rewaloryzacją i ożywianiem lub odtwarzaniem dziedzictwa kulturalnego i naturalnego;		*prowadzenie badań nad zagadnieniami artystycznymi, naukowymi i technicznymi związanymi z ochroną, konserwacją, rewaloryzacją i ożywianiem lub odtwarzaniem dziedzictwa kulturalnego i naturalnego;
Linia 35:		Linia 35:
	*udzielanie pożyczek i subwencji na ochronę obiektów należących do światowego dziedzictwa kulturowego.		*udzielanie pożyczek i subwencji na ochronę obiektów należących do światowego dziedzictwa kulturowego.

	Komitet rozpoczął swoją działalność stworzeniem Listy Światowego Dziedzictwa ~~wpisem 12 obiektów~~ na ~~jego~~ drugiej sesji w 1978 roku.		Komitet rozpoczął swoją działalność stworzeniem pierwszej Listy Światowego Dziedzictwa na drugiej sesji w 1978 roku. Obejmowała wówczas zaledwie 12 obiektów.

	==Kryteria doboru obiektów na listy dziedzictwa==		==Kryteria doboru obiektów na listy dziedzictwa==