Dorzecze Wisły - Historia wersji

Praktykant: /* Wody podziemne */

2024-10-28T07:55:30Z

Wody podziemne

← poprzednia wersja		Wersja z 09:55, 28 paź 2024
Linia 94:		Linia 94:
	Wody podziemne w osadach czwartorzędu, swym występowaniem nawiązują do kopalnego systemu dolin rzecznych, a są to GZWP: Zbiornik Pszczyna-Żory (346), Dolina rzeki górna Wisła (347), Dolina rzeki Soła (446), Dolina rzeki Biała (448), Zbiornik Biskupi Bór (453) oraz Zbiornik Dąbrowa Górnicza (455). W beskidzkiej części dorzecza Wisły wydzielono trzy GZWP utożsamiane z utworami fliszu karpackiego. Na tym obszarze znajduje się: Zbiornik warstw Magura (Babia Góra) (445), Zbiornik warstw Godula (Beskid Śląski) (348) oraz Zbiornik warstw Godula (Beskid Mały) (447). Budowa geologiczna tych terenów jest dosyć skomplikowana, a w profilu stratygraficznym wydzielić można osady neogeńskie, paleogeńskie oraz kredowe. Dosyć liczne są także triasowe GZWP, które zlokalizowane są w środkowej części województwa śląskiego. W całości na opisywanym obszarze znajduje się Zbiornik Bytom (329), natomiast jedynie w części na terenie województwa śląskiego znajduje się Zbiornik Chrzanów (452) oraz Zbiornik Olkusz-Zawiercie (454)<ref>A. S. Kleczkowski, Mapa obszarów Głównych Zbiorników Wód Podziemnych (GZWP) w Polsce wymagających szczególnej ochrony w skali 1:500 000, Kraków 1990.</ref>.		Wody podziemne w osadach czwartorzędu, swym występowaniem nawiązują do kopalnego systemu dolin rzecznych, a są to GZWP: Zbiornik Pszczyna-Żory (346), Dolina rzeki górna Wisła (347), Dolina rzeki Soła (446), Dolina rzeki Biała (448), Zbiornik Biskupi Bór (453) oraz Zbiornik Dąbrowa Górnicza (455). W beskidzkiej części dorzecza Wisły wydzielono trzy GZWP utożsamiane z utworami fliszu karpackiego. Na tym obszarze znajduje się: Zbiornik warstw Magura (Babia Góra) (445), Zbiornik warstw Godula (Beskid Śląski) (348) oraz Zbiornik warstw Godula (Beskid Mały) (447). Budowa geologiczna tych terenów jest dosyć skomplikowana, a w profilu stratygraficznym wydzielić można osady neogeńskie, paleogeńskie oraz kredowe. Dosyć liczne są także triasowe GZWP, które zlokalizowane są w środkowej części województwa śląskiego. W całości na opisywanym obszarze znajduje się Zbiornik Bytom (329), natomiast jedynie w części na terenie województwa śląskiego znajduje się Zbiornik Chrzanów (452) oraz Zbiornik Olkusz-Zawiercie (454)<ref>A. S. Kleczkowski, Mapa obszarów Głównych Zbiorników Wód Podziemnych (GZWP) w Polsce wymagających szczególnej ochrony w skali 1:500 000, Kraków 1990.</ref>.

	Wody podziemne występujące w wymienionych Głównych Zbiorników Wód Podziemnych charakteryzują się zarówno prostym dwujonowym typem hydrochemicznym, jak również bardziej skomplikowanym (dominują wody typu ~~HCO3~~-~~SO4~~-Ca-Mg, ~~HCO3~~-~~SO4~~-Ca, ~~HCO3~~-Ca-Mg i ~~HCO3~~-Ca). Zróżnicowany jest również stan jakościowy wód podziemnych. Przeważają wody zadowalającej jakości (III klasa), które stanowią ponad połowę wszystkich przypadków. Na porównywalnym poziomie wynoszącym około 30% wszystkich przypadków notowane są zarówno wody dobrej jakości (II klasa), jak również wody niezadowalającej jakości (IV klasa). Sporadycznie notuje się wody złej jakości (V klasa)<ref> Stan środowiska w województwie śląskim w 2013 roku, Katowice 2014.</ref>.		Wody podziemne występujące w wymienionych Głównych Zbiorników Wód Podziemnych charakteryzują się zarówno prostym dwujonowym typem hydrochemicznym, jak również bardziej skomplikowanym (dominują wody typu HCO<sub>3</sub>-SO<sub>4</sub>-Ca-Mg, HCO<sub>3</sub>-SO<sub>4</sub>-Ca, HCO<sub>3</sub>-Ca-Mg i HCO<sub>3</sub>-Ca). Zróżnicowany jest również stan jakościowy wód podziemnych. Przeważają wody zadowalającej jakości (III klasa), które stanowią ponad połowę wszystkich przypadków. Na porównywalnym poziomie wynoszącym około 30% wszystkich przypadków notowane są zarówno wody dobrej jakości (II klasa), jak również wody niezadowalającej jakości (IV klasa). Sporadycznie notuje się wody złej jakości (V klasa)<ref> Stan środowiska w województwie śląskim w 2013 roku, Katowice 2014.</ref>.

	==Bibliografia==		==Bibliografia==

Praktykant o 07:52, 28 paź 2024

2024-10-28T07:52:04Z

Podgląd zmian

Praktykant o 07:49, 28 paź 2024

2024-10-28T07:49:54Z

Podgląd zmian

Praktykant o 07:47, 28 paź 2024

2024-10-28T07:47:04Z

← poprzednia wersja		Wersja z 09:47, 28 paź 2024
Linia 14:		Linia 14:
	===Wisła po zbiornik Goczałkowice===		===Wisła po zbiornik Goczałkowice===

	Źródła Wisły znajdują się na zachodnich stokach [[Barania Góra\|Baraniej Góry]]. Potoki źródłowe Czarna Wisełka i Biała Wisełka biorą początek z wypływów znajdujących się odpowiednio na wysokościach 1106 m n.p.m. i 1080 m n.p.m. Czarna Wisełka jest nieco dłuższa od Białej Wisełki i dlatego też zwyczajowo ona uznawana jest za główny ciek. Wisła kilometrowana jest w górę i w dół biegu od miejsca, w którym uchodzi do niej Przemsza. W takim ujęciu Wisła wraz z Czarną Wisełką jest kilometrowana do 106,2 km, natomiast w przypadku Białej Wisełki jest to 103,3 km. Wisła powstaje z połączenia wspomnianych potoków źródłowych w 97,1 km na wysokości około 500 m n.p.m<ref>Podział hydrograficzny Polski, Warszawa 1983, s. 924.</ref>. Cieki źródłowe Wisły płyną ze wschodu na zachód, natomiast od ich połączenia koryto zmienia kierunek na północny aż do ujścia do Zbiornika Goczałkowickiego. Na tym odcinku Wisła otrzymuje głównie niewielkie dopływy, takie jak: Malinka, Gościejów, Dobka, Jaszowiec (prawobrzeżne) oraz Kopydło, Dziechcinka, Jawornik, Gahura, Poniwiec (lewobrzeżne)<ref>R. Gloc, G. Strycharz, Mapa hydrograficzna woj. bielskiego, Katowice 1981.</ref>. Z nieco dłuższych cieków, które zasilają na tym odcinku Wisłę wymienić należy prawobrzeżną Brennicę o długości 16,8 km i powierzchni zlewni wynoszącej blisko 90 km2. Rzeka bierze początek ze źródeł zlokalizowanych na północnych stokach Baraniej Góry na wysokości około 700 m n.p.m. Do Wisły uchodzi ona w 73,9 km biegu rzeki na wysokości około 500 m n.p.m<ref>Podział hydrograficzny Polski..., s. 924.</ref>. Sieć rzeczna w zlewni Brennicy jest dobrze rozwinięta, a jej najdłuższym dopływem jest Leśnica. Poza tym Brennica posiada wiele krótkich dopływów w postaci potoków górskich. Do tych najdłuższych zalicza się potoki: Węgierski, Chrobaczy, Hołcyna, Snowaniec i Krzywaniec<ref>Mapa hydrograficzna w skali 1:50 000, arkusz M-34-74-D Skoczów, Warszawa 2003.</ref>. Średnie roczne przepływy rzeki na wodowskazie zlokalizowanym w Górkach Wielkich wynoszą blisko 2 m3/s<ref>D. Absalon, A. T. Jankowski, M. Leśniok Komentarz do mapy hydrograficznej w skali 1:50 000, arkusz M-34-74-D Skoczów, Warszawa 2003. </ref>. Kolejnym nieco większym dopływem Wisły jest lewobrzeżna Bładnica z Radoniem o długości ponad 12 km i powierzchni zlewni nieco powyżej 42 km2. Około 2,5 km przed Zbiornikiem Goczałkowickim także z lewej strony do Wisły uchodzi Knajka o długości ponad 18 km i powierzchni zlewni blisko 70 km2. W tej części dorzecza Wisły znajduje się także Bajerka uchodząca bezpośrednio do Zbiornika Goczałkowickiego, pośrednio zasilając Wisłę<ref>Mapa hydrograficzna w skali 1:50 000, arkusz M-34-74-B Pszczyna, Warszawa 2003.</ref>.		Źródła Wisły znajdują się na zachodnich stokach [[Barania Góra\|Baraniej Góry]]. Potoki źródłowe Czarna Wisełka i Biała Wisełka biorą początek z wypływów znajdujących się odpowiednio na wysokościach 1106 m n.p.m. i 1080 m n.p.m. Czarna Wisełka jest nieco dłuższa od Białej Wisełki i dlatego też zwyczajowo ona uznawana jest za główny ciek. Wisła kilometrowana jest w górę i w dół biegu od miejsca, w którym uchodzi do niej Przemsza. W takim ujęciu Wisła wraz z Czarną Wisełką jest kilometrowana do 106,2 km, natomiast w przypadku Białej Wisełki jest to 103,3 km. Wisła powstaje z połączenia wspomnianych potoków źródłowych w 97,1 km na wysokości około 500 m n.p.m<ref>Podział hydrograficzny Polski, Warszawa 1983, s. 924.</ref>. Cieki źródłowe Wisły płyną ze wschodu na zachód, natomiast od ich połączenia koryto zmienia kierunek na północny aż do ujścia do Zbiornika Goczałkowickiego. Na tym odcinku Wisła otrzymuje głównie niewielkie dopływy, takie jak: Malinka, Gościejów, Dobka, Jaszowiec (prawobrzeżne) oraz Kopydło, Dziechcinka, Jawornik, Gahura, Poniwiec (lewobrzeżne)<ref>R. Gloc, G. Strycharz, Mapa hydrograficzna woj. bielskiego, Katowice 1981.</ref>. Z nieco dłuższych cieków, które zasilają na tym odcinku Wisłę wymienić należy prawobrzeżną Brennicę o długości 16,8 km i powierzchni zlewni wynoszącej blisko 90 km2. Rzeka bierze początek ze źródeł zlokalizowanych na północnych stokach Baraniej Góry na wysokości około 700 m n.p.m. Do Wisły uchodzi ona w 73,9 km biegu rzeki na wysokości około 500 m n.p.m<ref>Podział hydrograficzny Polski..., s. 924.</ref>. Sieć rzeczna w zlewni Brennicy jest dobrze rozwinięta, a jej najdłuższym dopływem jest Leśnica. Poza tym Brennica posiada wiele krótkich dopływów w postaci potoków górskich. Do tych najdłuższych zalicza się potoki: Węgierski, Chrobaczy, Hołcyna, Snowaniec i Krzywaniec<ref>Mapa hydrograficzna w skali 1:50 000, arkusz M-34-74-D Skoczów, Warszawa 2003.</ref>. Średnie roczne przepływy rzeki na wodowskazie zlokalizowanym w Górkach Wielkich wynoszą blisko 2 m<sup>3</sup>/s<ref>D. Absalon, A. T. Jankowski, M. Leśniok Komentarz do mapy hydrograficznej w skali 1:50 000, arkusz M-34-74-D Skoczów, Warszawa 2003. </ref>. Kolejnym nieco większym dopływem Wisły jest lewobrzeżna Bładnica z Radoniem o długości ponad 12 km i powierzchni zlewni nieco powyżej 42 km2. Około 2,5 km przed Zbiornikiem Goczałkowickim także z lewej strony do Wisły uchodzi Knajka o długości ponad 18 km i powierzchni zlewni blisko 70 km2. W tej części dorzecza Wisły znajduje się także Bajerka uchodząca bezpośrednio do Zbiornika Goczałkowickiego, pośrednio zasilając Wisłę<ref>Mapa hydrograficzna w skali 1:50 000, arkusz M-34-74-B Pszczyna, Warszawa 2003.</ref>.

	Zbiornik Goczałkowice to największe jezioro antropogeniczne w województwie śląskim (fot. 1). Został on wybudowany w latach 50. XX wieku w dolinie Wisły na obszarze Kotliny Oświęcimskiej. Przy maksymalnym poziomie piętrzenia, zbiornik posiada powierzchnię 32 km2 i gromadzi 167 ~~hm3~~ wody<ref>M. Rzętała, Funkcjonowanie zbiorników wodnych oraz przebieg procesów limnicznych w warunkach zróżnicowanej antropopresji na przykładzie regionu górnośląskiego, Katowice 2008, s. 172.</ref>.		Zbiornik Goczałkowice to największe jezioro antropogeniczne w województwie śląskim (fot. 1). Został on wybudowany w latach 50. XX wieku w dolinie Wisły na obszarze Kotliny Oświęcimskiej. Przy maksymalnym poziomie piętrzenia, zbiornik posiada powierzchnię 32 km2 i gromadzi 167 hm<sup>3</sup> wody<ref>M. Rzętała, Funkcjonowanie zbiorników wodnych oraz przebieg procesów limnicznych w warunkach zróżnicowanej antropopresji na przykładzie regionu górnośląskiego, Katowice 2008, s. 172.</ref>.
	Zasoby wodne Wisły na obszarze województwa śląskiego utożsamiane ze średnimi rocznymi przepływami zwiększają się wraz z biegiem rzeki. Najmniejsze są w odcinku źródłowym, gdzie na posterunku wodowskazowym zlokalizowanym w Wiśle wskaźnik ten wynosi 1,37 m3/s, w Ustroniu jest to 2,66 m3/s, a w Skoczowie 6,26 m3/s<ref>D. Absalon, A. T. Jankowski, M. Leśniok, Komentarz do mapy...</ref>. Poniżej zbiornika Goczałkowice średnie roczne przepływy Wisły w Goczałkowicach wynoszą 7,98 m3/s<ref>D. Absalon, A. T. Jankowski, M. Leśniok, Komentarz do mapy hydrograficznej w skali 1:50 000 arkusz M-34-74-B Pszczyna, Warszawa 2003.</ref>, a w Jawiszowicach 12,2 m3/s<ref>D. Absalon, A. T. Jankowski, M. Leśniok, Komentarz do mapy hydrograficznej w skali 1:50 000, arkusz M-34-75-A Czechowice-Dziedzice, Warszawa 2003.</ref>. Tuż przed opuszczeniem obszaru województwa śląskiego przepływy Wisły w Nowym Bieruniu kształtują się na poziomie 20,8 m3/s<ref>D. Absalon, A. T. Jankowski, M. Leśniok, Komentarz do mapy hydrograficznej w skali 1:50 000, arkusz M-34-63-C Oświęcim, Warszawa 2003.</ref>.		Zasoby wodne Wisły na obszarze województwa śląskiego utożsamiane ze średnimi rocznymi przepływami zwiększają się wraz z biegiem rzeki. Najmniejsze są w odcinku źródłowym, gdzie na posterunku wodowskazowym zlokalizowanym w Wiśle wskaźnik ten wynosi 1,37 m<sup>3</sup>/s, w Ustroniu jest to 2,66 m<sup>3</sup>/s, a w Skoczowie 6,26 m<sup>3</sup>/s<ref>D. Absalon, A. T. Jankowski, M. Leśniok, Komentarz do mapy...</ref>. Poniżej zbiornika Goczałkowice średnie roczne przepływy Wisły w Goczałkowicach wynoszą 7,98 m<sup>3</sup>/s<ref>D. Absalon, A. T. Jankowski, M. Leśniok, Komentarz do mapy hydrograficznej w skali 1:50 000 arkusz M-34-74-B Pszczyna, Warszawa 2003.</ref>, a w Jawiszowicach 12,2 m3/s<ref>D. Absalon, A. T. Jankowski, M. Leśniok, Komentarz do mapy hydrograficznej w skali 1:50 000, arkusz M-34-75-A Czechowice-Dziedzice, Warszawa 2003.</ref>. Tuż przed opuszczeniem obszaru województwa śląskiego przepływy Wisły w Nowym Bieruniu kształtują się na poziomie 20,8 m3/s<ref>D. Absalon, A. T. Jankowski, M. Leśniok, Komentarz do mapy hydrograficznej w skali 1:50 000, arkusz M-34-63-C Oświęcim, Warszawa 2003.</ref>.

	===[[Iłownica]]===		===[[Iłownica]]===

Praktykant: Anulowanie wersji 11456 autorstwa Praktykant (dyskusja)

2024-10-28T07:45:37Z

Anulowanie wersji 11456 autorstwa Praktykant (dyskusja)

Podgląd zmian

Praktykant: Anulowanie wersji 11457 autorstwa Praktykant (dyskusja)

2024-10-28T07:45:25Z

Anulowanie wersji 11457 autorstwa Praktykant (dyskusja)

Podgląd zmian

Praktykant o 07:43, 28 paź 2024

2024-10-28T07:43:31Z

Podgląd zmian

Praktykant o 07:41, 28 paź 2024

2024-10-28T07:41:51Z

Podgląd zmian

Praktykant: /* Iłownica */

2024-10-28T07:34:19Z

Iłownica

← poprzednia wersja		Wersja z 09:34, 28 paź 2024
Linia 10:		Linia 10:

	Wisła oraz jej dopływy na obszarze województwa śląskiego odwadniają tereny o powierzchni około 5459,9 km² (44,3% powierzchni województwa)<ref>M. Rzętała, R. Machowski, Wody powierzchniowe, "Encyklopedia Województwa Śląskiego" 2014, t. 1.</ref>. W dorzeczu Wisły znajduje się wschodnia cześć [[Województwo Śląskie\|województwa śląskiego]] (rys. 1). Na terenie województwa śląskiego znajdują się źródła Wisły, a w całości można tereny województwa uznawać za obszar źródłowy wielu cieków zasilających tą rzekę (np. Biała, Soła, [[Pszczynka]], [[Przemsza]], Pilica). Wisła na obszarze województwa otrzymuje głównie dopływy z lewej strony, prawobrzeżne są mniej liczne. Na odcinku od źródeł do [[Zbiornik Goczałkowicki\|zbiornika w Goczałkowicach]] z ważniejszych dopływów należy wymienić jedynie Brennicę oraz Knajkę. Poniżej Goczałkowic do Wisły uchodzą prawostronne dopływy Iłownica z Wapienicą oraz Biała, a poza granicami województwa Soła z Koszarawą i Żylicą, która odwadnia południową część województwa śląskiego. Głównymi lewymi dopływami Wisły na tym odcinku są: Pszczynka z Korzeńcem, Gostynka z Mleczną oraz Przemsza powstająca z połączenia Białej i Czarnej Przemszy, do której uchodzi m.in. Brynica z Rawą. Z kolei północno-wschodnia część województwa odwadniana jest przez Pilicę, która zasila Wisłę poza granicami województwa.		Wisła oraz jej dopływy na obszarze województwa śląskiego odwadniają tereny o powierzchni około 5459,9 km² (44,3% powierzchni województwa)<ref>M. Rzętała, R. Machowski, Wody powierzchniowe, "Encyklopedia Województwa Śląskiego" 2014, t. 1.</ref>. W dorzeczu Wisły znajduje się wschodnia cześć [[Województwo Śląskie\|województwa śląskiego]] (rys. 1). Na terenie województwa śląskiego znajdują się źródła Wisły, a w całości można tereny województwa uznawać za obszar źródłowy wielu cieków zasilających tą rzekę (np. Biała, Soła, [[Pszczynka]], [[Przemsza]], Pilica). Wisła na obszarze województwa otrzymuje głównie dopływy z lewej strony, prawobrzeżne są mniej liczne. Na odcinku od źródeł do [[Zbiornik Goczałkowicki\|zbiornika w Goczałkowicach]] z ważniejszych dopływów należy wymienić jedynie Brennicę oraz Knajkę. Poniżej Goczałkowic do Wisły uchodzą prawostronne dopływy Iłownica z Wapienicą oraz Biała, a poza granicami województwa Soła z Koszarawą i Żylicą, która odwadnia południową część województwa śląskiego. Głównymi lewymi dopływami Wisły na tym odcinku są: Pszczynka z Korzeńcem, Gostynka z Mleczną oraz Przemsza powstająca z połączenia Białej i Czarnej Przemszy, do której uchodzi m.in. Brynica z Rawą. Z kolei północno-wschodnia część województwa odwadniana jest przez Pilicę, która zasila Wisłę poza granicami województwa.
	[[Plik:Fot. 1. Nad Zbiornikiem Goczałkowickim (fot. M. Rzętała).jpg\|mały\|~~335x335px~~\|Fot. 1. Nad Zbiornikiem Goczałkowickim (fot. M. Rzętała).]]		[[Plik:Fot. 1. Nad Zbiornikiem Goczałkowickim (fot. M. Rzętała).jpg\|mały\|336x336px\|Fot. 1. Nad Zbiornikiem Goczałkowickim (fot. M. Rzętała).]]

	===Wisła po zbiornik Goczałkowice===		===Wisła po zbiornik Goczałkowice===
Linia 20:		Linia 20:

	===[[Iłownica]]===		===[[Iłownica]]===
	[[Plik:Fot. 2. Iłownica – prawostronny dopływ Wisły (fot. R. Machowski).jpg\|mały\|Fot. 2. Iłownica – prawostronny dopływ Wisły (fot. R. Machowski).]]		[[Plik:Fot. 2. Iłownica – prawostronny dopływ Wisły (fot. R. Machowski).jpg\|mały\|Fot. 2. Iłownica – prawostronny dopływ Wisły (fot. R. Machowski).\|338x338px]]
	Poniżej zbiornika Goczałkowickiego w 38,5 km biegu rzeki do Wisły uchodzi z prawej strony Iłownica (fot. 2) o powierzchni zlewni wynoszącej 201,1 km2<ref> Podział hydrograficzny, s. 924.</ref>. Źródła tej rzeki znajdują się na wysokości około 395 m n.p.m., a jej długość wynosi około 26,5 km. Początkowo na odcinku o długości nieco ponad 3 km Iłownica płynie ze wschodu na zachód. W okolicy [[Skoczów\|Skoczowa]] istotnie zmienia swój bieg na północno-wschodni, który utrzymuje aż do [[Czechowice-Dziedzice\|Czechowic-Dziedzic]], gdzie na 1,5 km przed ujściem do Wisły skręca na północ<ref>Mapa hydrograficzna w skali 1 : 50 000, arkusze: M-34-74-B Pszczyna, M-34-74-D Skoczów, Warszawa 2003.</ref>. Sieć rzeczna w zlewni Iłownicy jest asymetryczna – zdecydowanie większa jest prawobrzeżna część. Rzeka posiada wiele dopływów, z których największe to Jasienica i Wapienica (ze zbiornikiem Wapienica). Rzeki te wypływają na północnych stokach [[Beskid Śląski\|Beskidu Śląskiego]] na wysokości około 700-800 m n.p.m. kierując się generalnie na północ.		Poniżej zbiornika Goczałkowickiego w 38,5 km biegu rzeki do Wisły uchodzi z prawej strony Iłownica (fot. 2) o powierzchni zlewni wynoszącej 201,1 km2<ref> Podział hydrograficzny, s. 924.</ref>. Źródła tej rzeki znajdują się na wysokości około 395 m n.p.m., a jej długość wynosi około 26,5 km. Początkowo na odcinku o długości nieco ponad 3 km Iłownica płynie ze wschodu na zachód. W okolicy [[Skoczów\|Skoczowa]] istotnie zmienia swój bieg na północno-wschodni, który utrzymuje aż do [[Czechowice-Dziedzice\|Czechowic-Dziedzic]], gdzie na 1,5 km przed ujściem do Wisły skręca na północ<ref>Mapa hydrograficzna w skali 1 : 50 000, arkusze: M-34-74-B Pszczyna, M-34-74-D Skoczów, Warszawa 2003.</ref>. Sieć rzeczna w zlewni Iłownicy jest asymetryczna – zdecydowanie większa jest prawobrzeżna część. Rzeka posiada wiele dopływów, z których największe to Jasienica i Wapienica (ze zbiornikiem Wapienica). Rzeki te wypływają na północnych stokach [[Beskid Śląski\|Beskidu Śląskiego]] na wysokości około 700-800 m n.p.m. kierując się generalnie na północ.
	Średnie roczne przepływy Iłownicy w Czechowicach-Dziedzicach kształtują się na poziomie nieco przekraczającym 3 m3/s, natomiast w Wapienicy na posterunku wodowskazowym zlokalizowanym w Podkępie wskaźnik ten osiąga prawie 1 m3/s<ref>D. Absalon, A. T. Jankowski, M. Leśniok, Komentarz do mapy hydrograficznej...</ref>.		Średnie roczne przepływy Iłownicy w Czechowicach-Dziedzicach kształtują się na poziomie nieco przekraczającym 3 m3/s, natomiast w Wapienicy na posterunku wodowskazowym zlokalizowanym w Podkępie wskaźnik ten osiąga prawie 1 m3/s<ref>D. Absalon, A. T. Jankowski, M. Leśniok, Komentarz do mapy hydrograficznej...</ref>.
	[[Plik:EWS 2017 - Zlewnia Białej - Fot. 2. Rzeka Biała w Czechowicach-Dziedzicach (fot. R. Machowski).JPG\|mały\|Fot. 3. Biała u ujścia do Wisły (fot. R. Machowski).]]		[[Plik:EWS 2017 - Zlewnia Białej - Fot. 2. Rzeka Biała w Czechowicach-Dziedzicach (fot. R. Machowski).JPG\|mały\|Fot. 3. Biała u ujścia do Wisły (fot. R. Machowski).\|336x336px]]

	===[[Biała]]===		===[[Biała]]===
Linia 40:		Linia 40:

	Średnie roczne przepływy Pszczynki w Pszczynie wynoszą 1,47 m3/s<ref>D. Absalon, A. T. Jankowski, M. Leśniok, Komentarz do mapy hydrograficznej w skali 1:50 000, arkusz M-34-74-B Pszczyna, Warszawa 2003.</ref>. Zasoby wodne znajdujące się w zlewni Pszczynki kształtowane są przez zróżnicowane oddziaływania antropogeniczne. Zasadniczo w zlewni tej dominują użytki rolnicze, jednak źródłowy odcinek otrzymuje zanieczyszczenia pochodzące z [[Przemysł województwa śląskiego\|uprzemysłowionych]] i zurbanizowanych terenów [[Jastrzębie-Zdrój\|Jastrzębia-Zdroju]] oraz [[Żory\|Żor]]. Dlatego też na całej długości rzeka prowadzi wody zanieczyszczone ponadnormatywnie wieloma substancjami.		Średnie roczne przepływy Pszczynki w Pszczynie wynoszą 1,47 m3/s<ref>D. Absalon, A. T. Jankowski, M. Leśniok, Komentarz do mapy hydrograficznej w skali 1:50 000, arkusz M-34-74-B Pszczyna, Warszawa 2003.</ref>. Zasoby wodne znajdujące się w zlewni Pszczynki kształtowane są przez zróżnicowane oddziaływania antropogeniczne. Zasadniczo w zlewni tej dominują użytki rolnicze, jednak źródłowy odcinek otrzymuje zanieczyszczenia pochodzące z [[Przemysł województwa śląskiego\|uprzemysłowionych]] i zurbanizowanych terenów [[Jastrzębie-Zdrój\|Jastrzębia-Zdroju]] oraz [[Żory\|Żor]]. Dlatego też na całej długości rzeka prowadzi wody zanieczyszczone ponadnormatywnie wieloma substancjami.
			[[Plik:Fot. 4. Czarna Przemsza w Będzinie (fot. M. Rzętała).jpg\|mały\|336x336px\|Fot. 4. Czarna Przemsza w Będzinie (fot. M. Rzętała).]]

	===[[Gostynia]]===		===[[Gostynia]]===
Linia 50:		Linia 51:

	Wody powierzchniowe znajdujące się w zlewni Gostynki pod względem fizykochemicznym odznaczają się złym stanem jakościowym. Źródłowy odcinek rzeki zasilany jest zrzutem ścieków pochodzących z miejsko-przemysłowych obszarów Orzesza, [[Łaziska Górne\|Łazisk Górnych]], Mikołowa, Tychów i Katowic. Możliwości samooczyszczania rzeki nie są wystarczające, aby w jej dolnym biegu parametry jakościowe uległy poprawie.		Wody powierzchniowe znajdujące się w zlewni Gostynki pod względem fizykochemicznym odznaczają się złym stanem jakościowym. Źródłowy odcinek rzeki zasilany jest zrzutem ścieków pochodzących z miejsko-przemysłowych obszarów Orzesza, [[Łaziska Górne\|Łazisk Górnych]], Mikołowa, Tychów i Katowic. Możliwości samooczyszczania rzeki nie są wystarczające, aby w jej dolnym biegu parametry jakościowe uległy poprawie.
			[[Plik:Fot. 5. Brynica na pograniczu Katowic i Sosnowca (fot. M. Rzętała).jpg\|mały\|337x337px\|Fot. 5. Brynica na pograniczu Katowic i Sosnowca (fot. M. Rzętała).]]
			[[Plik:Fot. 6. Biała Przemsza poniżej Pustyni Błędowskiej (fot. M. Rzętała).jpg\|mały\|337x337px\|Fot. 6. Biała Przemsza poniżej Pustyni Błędowskiej (fot. M. Rzętała).]]

	===[[Przemsza]]===		===[[Przemsza]]===
Linia 64:		Linia 67:

	===[[Soła]]===		===[[Soła]]===
			[[Plik:EWS 2017 - Zlewnia Soły - fot. 2. Soła poniżej jeziora Tresna (fot. M. Rzętała).JPG\|mały\|337x337px\|Fot. 7. Soła poniżej zapory Zbiornika Żywieckiego (fot. M. Rzętała).]]
			[[Plik:Fot. 8. Soła poniżej zapory Zbiornika Międzybrodzkiego (fot. M. Rzętała).jpg\|mały\|337x337px\|Fot. 8. Soła poniżej zapory zbiornika Międzybrodzkiego (fot. M. Rzętała)]]
	Południowa część województwa śląskiego odwadniana jest do Soły, która uchodzi do Wisły poza jego granicami. Soła jest prawobrzeżnym dopływem Wisły. Źródła Soły znajdują się u podnóża Skalanki na wysokości 720 m n.p.m. Rzeka posiada dwa potoki źródłowe: Słanica i Czerna. Za ciek główny uważa się Słanicą nazywaną również Solą, Solańską Wodą lub Solanką. Rzeka płynie z południa na północ, a jej całkowita długość wynosi 88,9 km, jednak na obszarze województwa śląskiego rzeka pokonuje odcinek o długości 64,9 km, od źródeł po okolice Kęt, gdzie wpływa na teren województwa małopolskiego<ref>Podział hydrograficzny Polski..., s. 924.</ref>. Do Wisły Soła uchodzi w okolicy Oświęcimia, nieco ponad 1,5 km poniżej ujścia Przemszy.		Południowa część województwa śląskiego odwadniana jest do Soły, która uchodzi do Wisły poza jego granicami. Soła jest prawobrzeżnym dopływem Wisły. Źródła Soły znajdują się u podnóża Skalanki na wysokości 720 m n.p.m. Rzeka posiada dwa potoki źródłowe: Słanica i Czerna. Za ciek główny uważa się Słanicą nazywaną również Solą, Solańską Wodą lub Solanką. Rzeka płynie z południa na północ, a jej całkowita długość wynosi 88,9 km, jednak na obszarze województwa śląskiego rzeka pokonuje odcinek o długości 64,9 km, od źródeł po okolice Kęt, gdzie wpływa na teren województwa małopolskiego<ref>Podział hydrograficzny Polski..., s. 924.</ref>. Do Wisły Soła uchodzi w okolicy Oświęcimia, nieco ponad 1,5 km poniżej ujścia Przemszy.

Linia 73:		Linia 77:

	Średnie roczne przepływy na wybranych dopływach Soły przedstawiają się w następujący sposób: Koszarawa – 4,29 m3/s w Pewni Małej, Żylica – 1,31 m3/s w Łodygowicach, Bystra – 1,03 m3/s w Kamesznicy oraz Żabniczanka – 0,67 m3/s w Żabnicy. Przepływy na Sole są znacznie większe, poczynając od jej źródeł średnie roczne przepływy wynoszą w Rajczy 5,01 m3/s, a w Żywcu 15,4 m3/s<ref>D. Absalon, A. T. Jankowski, M. Leśniok, Komentarz do mapy hydrograficznej w skali 1:50 000, arkusze: M-34-87-B Jeleśnia, M-34-75-C Bielsko-Biała, M-34-87-A Węgierska Górka, Warszawa 2003.</ref>. Sama rzeka ma kluczowe znaczenie dla zaopatrzenia w wodę środkowej części województwa śląskiego. Na jej zasobach wodnych bazuje wiele ujęć różnych podmiotów. Pobór wody ze zbiornika Czaniec jako ostatniego zbiornika kaskady Soły wymaga uwzględnienia przepływu wymaganego w cieku poniżej zbiornika, z czym związane jest funkcjonowanie również innych obiektów gospodarki wodnej wzdłuż rzeki. Z powodu istniejących przerzutów wody, dużego obciążenia przepływu rzek poborem z istniejących ujęć powierzchniowych i infiltracyjnych, dolna część zlewni Soły, charakteryzuje się wyjątkowym skomplikowaniem stosunków wodnych.		Średnie roczne przepływy na wybranych dopływach Soły przedstawiają się w następujący sposób: Koszarawa – 4,29 m3/s w Pewni Małej, Żylica – 1,31 m3/s w Łodygowicach, Bystra – 1,03 m3/s w Kamesznicy oraz Żabniczanka – 0,67 m3/s w Żabnicy. Przepływy na Sole są znacznie większe, poczynając od jej źródeł średnie roczne przepływy wynoszą w Rajczy 5,01 m3/s, a w Żywcu 15,4 m3/s<ref>D. Absalon, A. T. Jankowski, M. Leśniok, Komentarz do mapy hydrograficznej w skali 1:50 000, arkusze: M-34-87-B Jeleśnia, M-34-75-C Bielsko-Biała, M-34-87-A Węgierska Górka, Warszawa 2003.</ref>. Sama rzeka ma kluczowe znaczenie dla zaopatrzenia w wodę środkowej części województwa śląskiego. Na jej zasobach wodnych bazuje wiele ujęć różnych podmiotów. Pobór wody ze zbiornika Czaniec jako ostatniego zbiornika kaskady Soły wymaga uwzględnienia przepływu wymaganego w cieku poniżej zbiornika, z czym związane jest funkcjonowanie również innych obiektów gospodarki wodnej wzdłuż rzeki. Z powodu istniejących przerzutów wody, dużego obciążenia przepływu rzek poborem z istniejących ujęć powierzchniowych i infiltracyjnych, dolna część zlewni Soły, charakteryzuje się wyjątkowym skomplikowaniem stosunków wodnych.
			[[Plik:Fot. 9. Zbiornik Czaniec – źródło zaopatrzenia w wodę (fot. M. Rzętała).jpg\|mały\|338x338px\|Fot. 9. Zbiornik Czaniec – źródło zaopatrzenia w wodę (fot. M. Rzętała).]]

	===[[Pilica]]===		===[[Pilica]]===

Praktykant: /* Iłownica */

2024-10-28T07:28:04Z

Iłownica

← poprzednia wersja		Wersja z 09:28, 28 paź 2024
Linia 20:		Linia 20:

	===[[Iłownica]]===		===[[Iłownica]]===
			[[Plik:Fot. 2. Iłownica – prawostronny dopływ Wisły (fot. R. Machowski).jpg\|mały\|Fot. 2. Iłownica – prawostronny dopływ Wisły (fot. R. Machowski).]]
	Poniżej zbiornika Goczałkowickiego w 38,5 km biegu rzeki do Wisły uchodzi z prawej strony Iłownica (fot. 2) o powierzchni zlewni wynoszącej 201,1 km2<ref> Podział hydrograficzny, s. 924.</ref>. Źródła tej rzeki znajdują się na wysokości około 395 m n.p.m., a jej długość wynosi około 26,5 km. Początkowo na odcinku o długości nieco ponad 3 km Iłownica płynie ze wschodu na zachód. W okolicy [[Skoczów\|Skoczowa]] istotnie zmienia swój bieg na północno-wschodni, który utrzymuje aż do [[Czechowice-Dziedzice\|Czechowic-Dziedzic]], gdzie na 1,5 km przed ujściem do Wisły skręca na północ<ref>Mapa hydrograficzna w skali 1 : 50 000, arkusze: M-34-74-B Pszczyna, M-34-74-D Skoczów, Warszawa 2003.</ref>. Sieć rzeczna w zlewni Iłownicy jest asymetryczna – zdecydowanie większa jest prawobrzeżna część. Rzeka posiada wiele dopływów, z których największe to Jasienica i Wapienica (ze zbiornikiem Wapienica). Rzeki te wypływają na północnych stokach [[Beskid Śląski\|Beskidu Śląskiego]] na wysokości około 700-800 m n.p.m. kierując się generalnie na północ.		Poniżej zbiornika Goczałkowickiego w 38,5 km biegu rzeki do Wisły uchodzi z prawej strony Iłownica (fot. 2) o powierzchni zlewni wynoszącej 201,1 km2<ref> Podział hydrograficzny, s. 924.</ref>. Źródła tej rzeki znajdują się na wysokości około 395 m n.p.m., a jej długość wynosi około 26,5 km. Początkowo na odcinku o długości nieco ponad 3 km Iłownica płynie ze wschodu na zachód. W okolicy [[Skoczów\|Skoczowa]] istotnie zmienia swój bieg na północno-wschodni, który utrzymuje aż do [[Czechowice-Dziedzice\|Czechowic-Dziedzic]], gdzie na 1,5 km przed ujściem do Wisły skręca na północ<ref>Mapa hydrograficzna w skali 1 : 50 000, arkusze: M-34-74-B Pszczyna, M-34-74-D Skoczów, Warszawa 2003.</ref>. Sieć rzeczna w zlewni Iłownicy jest asymetryczna – zdecydowanie większa jest prawobrzeżna część. Rzeka posiada wiele dopływów, z których największe to Jasienica i Wapienica (ze zbiornikiem Wapienica). Rzeki te wypływają na północnych stokach [[Beskid Śląski\|Beskidu Śląskiego]] na wysokości około 700-800 m n.p.m. kierując się generalnie na północ.
	Średnie roczne przepływy Iłownicy w Czechowicach-Dziedzicach kształtują się na poziomie nieco przekraczającym 3 m3/s, natomiast w Wapienicy na posterunku wodowskazowym zlokalizowanym w Podkępie wskaźnik ten osiąga prawie 1 m3/s<ref>D. Absalon, A. T. Jankowski, M. Leśniok, Komentarz do mapy hydrograficznej...</ref>.		Średnie roczne przepływy Iłownicy w Czechowicach-Dziedzicach kształtują się na poziomie nieco przekraczającym 3 m3/s, natomiast w Wapienicy na posterunku wodowskazowym zlokalizowanym w Podkępie wskaźnik ten osiąga prawie 1 m3/s<ref>D. Absalon, A. T. Jankowski, M. Leśniok, Komentarz do mapy hydrograficznej...</ref>.
			[[Plik:EWS 2017 - Zlewnia Białej - Fot. 2. Rzeka Biała w Czechowicach-Dziedzicach (fot. R. Machowski).JPG\|mały\|Fot. 3. Biała u ujścia do Wisły (fot. R. Machowski).]]

	===[[Biała]]===		===[[Biała]]===