Cerkiew Prawosławna na ziemi częstochowskiej - Historia wersji

Praktykant o 06:38, 26 maj 2020

2020-05-26T06:38:07Z

← poprzednia wersja		Wersja z 08:38, 26 maj 2020
Linia 1:		Linia 1:
	[[Kategoria:Historia]]		[[Kategoria:Historia]]
	[[Kategoria:~~Wyznania i religie~~]]		[[Kategoria:Nauki społeczne]]
	[[Kategoria:Indeks haseł – alfabetyczny]]		[[Kategoria:Indeks haseł – alfabetyczny]]
	[[Kategoria:Tom 2 (2015)]]		[[Kategoria:Tom 2 (2015)]]

Praktykant o 08:59, 15 sty 2019

2019-01-15T08:59:11Z

← poprzednia wersja		Wersja z 10:59, 15 sty 2019
Linia 4:		Linia 4:
	[[Kategoria:Tom 2 (2015)]]		[[Kategoria:Tom 2 (2015)]]
	(ang. Eastern Orthodox Church in Częstochowa,niem. Orthodoxe Kirche in Częstochowa)		(ang. Eastern Orthodox Church in Częstochowa,niem. Orthodoxe Kirche in Częstochowa)

	Autor: [[prof. dr hab. Beata Urbanowicz]]		Autor: [[prof. dr hab. Beata Urbanowicz]]
	::::::::::::::::::::::::: ENCYKLOPEDIA WOJEWÓDZTWA ŚLĄSKIEGO		::::::::::::::::::::::::: ENCYKLOPEDIA WOJEWÓDZTWA ŚLĄSKIEGO

Praktykant o 08:58, 15 sty 2019

2019-01-15T08:58:57Z

← poprzednia wersja		Wersja z 10:58, 15 sty 2019
Linia 3:		Linia 3:
	[[Kategoria:Indeks haseł – alfabetyczny]]		[[Kategoria:Indeks haseł – alfabetyczny]]
	[[Kategoria:Tom 2 (2015)]]		[[Kategoria:Tom 2 (2015)]]
			(ang. Eastern Orthodox Church in Częstochowa,niem. Orthodoxe Kirche in Częstochowa)
	Autor: [[prof. dr hab. Beata Urbanowicz]]		Autor: [[prof. dr hab. Beata Urbanowicz]]
	::::::::::::::::::::::::: ENCYKLOPEDIA WOJEWÓDZTWA ŚLĄSKIEGO		::::::::::::::::::::::::: ENCYKLOPEDIA WOJEWÓDZTWA ŚLĄSKIEGO

Garbaczm o 07:59, 18 sie 2016

2016-08-18T07:59:53Z

← poprzednia wersja		Wersja z 09:59, 18 sie 2016
Linia 1:		Linia 1:
			[[Kategoria:Historia]]
			[[Kategoria:Wyznania i religie]]
			[[Kategoria:Indeks haseł – alfabetyczny]]
			[[Kategoria:Tom 2 (2015)]]
	Autor: [[prof. dr hab. Beata Urbanowicz]]		Autor: [[prof. dr hab. Beata Urbanowicz]]
	::::::::::::::::::::::::: ENCYKLOPEDIA WOJEWÓDZTWA ŚLĄSKIEGO		::::::::::::::::::::::::: ENCYKLOPEDIA WOJEWÓDZTWA ŚLĄSKIEGO

Garbaczm o 08:33, 3 sie 2016

2016-08-03T08:33:08Z

← poprzednia wersja		Wersja z 10:33, 3 sie 2016
Linia 38:		Linia 38:
	Świątynia została zbudowana w roku 1812 dla potrzeb garnizonu rosyjskiego stacjonującego w Częstochowie, a mieściła się na ulicy jasnogórskiej pod numerem 16<ref>Katalog zabytków sztuki..., s. 50-53.</ref>.		Świątynia została zbudowana w roku 1812 dla potrzeb garnizonu rosyjskiego stacjonującego w Częstochowie, a mieściła się na ulicy jasnogórskiej pod numerem 16<ref>Katalog zabytków sztuki..., s. 50-53.</ref>.

	Wyposażenie cerkwi stanowił XIX wieczny ikonostas, jednosferowy na wysokim cokole, zwieńczony belkowaniem nad carskimi wrotami. Znajdowały się w nim XIX-wieczne ikony ze szkoły moskiewskiej: Maria ze sceny Zwiastowania, Ewangeliści, Ostatnia Wieczerza, Chrystus Pantokrator, Matka Boska z Dzieciątkiem, Święty Aleksander Newski, Święty Mikołaj Cudotwórca, Archaniołowie Gabriel i Michał oraz Matka Boska z Dzieciątkiem (dodana). W świątyni znajdował się także tryptyk ufundowany w 1838 roku, a wykonany przez moskiewskiego złotnika Nikołaja Lukicza Dubrowina. W polu głównym tryptyku znajdowała się Ikona Mikołaja Cudotwórcy oraz Chrystusa Pantokratora i Matki Boskiej Opiekuńczej (Pokrow). W narożnikach tryptyku były obrazy Świętej Trójcy, oraz Świętego Jerzego i Jana Chrzciciela. Ikony będące w wyposażeniu cerkwi pod wezwaniem świętego Mikołaja pochodziły przeważnie z XIX i początku XX stulecia<ref>B. Urbanowicz, Historia Cerkwi..., s. 172.</ref>. W świątyni znajdowała się także XIX-wieczna mosiężna chrzcielnica, dwie kadzielnice i sztancowe świeczniki z roku 1872<ref>Również w latach 1869-1897 funkcjonowała cerkiew wojskowa (przenośna) znajdująca się w koszarach 37 jekaterinburskiego pułku piechoty i 42 mitawskiego pułku dragonów. W roku 1897 powstały nawet projekty budowy stałej cerkwi garnizonowej. Budowę obiektu miała wówczas realizować rodzina Pietrzykowskich. Jednakże cerkiew była ewakuowana z miasta wraz z garnizonem rosyjskim.</ref>. Jednocześnie nadmienić należy, iż na skutek przejęcia budynków cerkiewnych przez katolików niektóre z przedmiotów kultu, a w szczególności ikony znalazły się w posiadaniu parafii św. Jakuba w Częstochowie. W związku z tym w roku 1993 na mocy umowy pomiędzy prawosławnym biskupem [[Szymon Romańczyk\|Szymonem Romańczykiem]] a biskupem częstochowskim dr [[Stanisław Nowak\|Stanisławem Nowakiem]] zwrócono część ikonostasu wiernym prawosławnym. Proboszcz parafii św. Jakuba ks. prałat [[Henryk Bąbiński]] przekazał proboszczowi prawosławnej parafii św. Mikołaja w Częstochowie ks. kanonikowi [[Mirosław ~~Drabiukow~~\|Mirosławowi Drabiukowi]] obrazy: świętych Cyryla i Metodego, Wieczerzy Pańskiej, Apostołów, Boże Narodzenie, Wjazd do Jerozolimy, Ofiarowanie Najświętszej Maryi Panny, Zaśnięcie Najświętszej Maryi Panny oraz dwie małe ikony.		Wyposażenie cerkwi stanowił XIX wieczny ikonostas, jednosferowy na wysokim cokole, zwieńczony belkowaniem nad carskimi wrotami. Znajdowały się w nim XIX-wieczne ikony ze szkoły moskiewskiej: Maria ze sceny Zwiastowania, Ewangeliści, Ostatnia Wieczerza, Chrystus Pantokrator, Matka Boska z Dzieciątkiem, Święty Aleksander Newski, Święty Mikołaj Cudotwórca, Archaniołowie Gabriel i Michał oraz Matka Boska z Dzieciątkiem (dodana). W świątyni znajdował się także tryptyk ufundowany w 1838 roku, a wykonany przez moskiewskiego złotnika Nikołaja Lukicza Dubrowina. W polu głównym tryptyku znajdowała się Ikona Mikołaja Cudotwórcy oraz Chrystusa Pantokratora i Matki Boskiej Opiekuńczej (Pokrow). W narożnikach tryptyku były obrazy Świętej Trójcy, oraz Świętego Jerzego i Jana Chrzciciela. Ikony będące w wyposażeniu cerkwi pod wezwaniem świętego Mikołaja pochodziły przeważnie z XIX i początku XX stulecia<ref>B. Urbanowicz, Historia Cerkwi..., s. 172.</ref>. W świątyni znajdowała się także XIX-wieczna mosiężna chrzcielnica, dwie kadzielnice i sztancowe świeczniki z roku 1872<ref>Również w latach 1869-1897 funkcjonowała cerkiew wojskowa (przenośna) znajdująca się w koszarach 37 jekaterinburskiego pułku piechoty i 42 mitawskiego pułku dragonów. W roku 1897 powstały nawet projekty budowy stałej cerkwi garnizonowej. Budowę obiektu miała wówczas realizować rodzina Pietrzykowskich. Jednakże cerkiew była ewakuowana z miasta wraz z garnizonem rosyjskim.</ref>. Jednocześnie nadmienić należy, iż na skutek przejęcia budynków cerkiewnych przez katolików niektóre z przedmiotów kultu, a w szczególności ikony znalazły się w posiadaniu parafii św. Jakuba w Częstochowie. W związku z tym w roku 1993 na mocy umowy pomiędzy prawosławnym biskupem [[Szymon Romańczyk\|Szymonem Romańczykiem]] a biskupem częstochowskim dr [[Stanisław Nowak\|Stanisławem Nowakiem]] zwrócono część ikonostasu wiernym prawosławnym. Proboszcz parafii św. Jakuba ks. prałat [[Henryk Bąbiński]] przekazał proboszczowi prawosławnej parafii św. Mikołaja w Częstochowie ks. kanonikowi [[Mirosław Drabiuk\|Mirosławowi Drabiukowi]] obrazy: świętych Cyryla i Metodego, Wieczerzy Pańskiej, Apostołów, Boże Narodzenie, Wjazd do Jerozolimy, Ofiarowanie Najświętszej Maryi Panny, Zaśnięcie Najświętszej Maryi Panny oraz dwie małe ikony.

	Po [[Druga wojna światowa\|II wojnie światowej]] władze miejskie zajęły budynek sakralny po byłej cerkwi na ulicy jasnogórskiej. Urządzono w nim kino, salę sportową oraz sale koncertową dla miejscowej filharmonii. Dlatego częstochowska wspólnota prawosławna była zmuszona do korzystania z pomocy [[Kościół Ewangelicko-Augsburski na ziemi częstochowskiej\|parafii ewangelickiej]], gdzie udostępniono pomieszczenia kościelne na nabożeństwa prawosławne. W roku 1966 władze miejskie zwróciły parafii prawosławnej budynek dawnej cerkwi mieszczący się na ulicy jasnogórskiej. Pierwsze nabożeństwo odprawiono tam na Wielkanoc 1966 roku. Świątynia służyła wiernym do roku 1993. Wtedy, ze względu na fatalny stan techniczny budynku, prawosławni zaczęli starania o plac pod budowę nowej cerkwi.		Po [[Druga wojna światowa\|II wojnie światowej]] władze miejskie zajęły budynek sakralny po byłej cerkwi na ulicy jasnogórskiej. Urządzono w nim kino, salę sportową oraz sale koncertową dla miejscowej filharmonii. Dlatego częstochowska wspólnota prawosławna była zmuszona do korzystania z pomocy [[Kościół Ewangelicko-Augsburski na ziemi częstochowskiej\|parafii ewangelickiej]], gdzie udostępniono pomieszczenia kościelne na nabożeństwa prawosławne. W roku 1966 władze miejskie zwróciły parafii prawosławnej budynek dawnej cerkwi mieszczący się na ulicy jasnogórskiej. Pierwsze nabożeństwo odprawiono tam na Wielkanoc 1966 roku. Świątynia służyła wiernym do roku 1993. Wtedy, ze względu na fatalny stan techniczny budynku, prawosławni zaczęli starania o plac pod budowę nowej cerkwi.
Linia 44:		Linia 44:
	Parafia prawosławna w Częstochowie istnieje od roku 1730 i obecnie należy do dekanatu Kraków diecezji łódzko-poznańskiej Polskiego Autokefalicznego Kościoła Prawosławnego. Obejmuje ona północną część województwa śląskiego i południowo-zachodnią łódzkiego. Obecnie liczy około 150 wiernych, według spisu z roku 2013, którzy pochodzą z regionu Częstochowy, z okolic Włoszczowy, Opola, Wielunia, [[Zawiercie\|Zawiercia]] i Radomska. Od roku 2006 parafia posiada także swoją cerkiew filialną pod wezwaniem św. Jerzego Zwycięzcy w Chróścinie w powiecie wieruszowskim.		Parafia prawosławna w Częstochowie istnieje od roku 1730 i obecnie należy do dekanatu Kraków diecezji łódzko-poznańskiej Polskiego Autokefalicznego Kościoła Prawosławnego. Obejmuje ona północną część województwa śląskiego i południowo-zachodnią łódzkiego. Obecnie liczy około 150 wiernych, według spisu z roku 2013, którzy pochodzą z regionu Częstochowy, z okolic Włoszczowy, Opola, Wielunia, [[Zawiercie\|Zawiercia]] i Radomska. Od roku 2006 parafia posiada także swoją cerkiew filialną pod wezwaniem św. Jerzego Zwycięzcy w Chróścinie w powiecie wieruszowskim.

	Funkcję proboszcza parafii prawosławnej w Częstochowie piastuje od 1976 roku ksiądz Mirosław Drabiuk. Wspólnota prawosławna w Częstochowie na skutek braku odpowiedniego miejsca na sprawowanie swojego kultu od roku 1993 podjęła starania dotyczące budowy świątyni. Władze lokalne przekazały na ten cel działkę w centrum miasta na skrzyżowaniu ulic Śląskiej i Mikołaja Kopernika. W związku z powyższym rozpoczęto budowę nowej cerkwi. Kościół ten jest pierwszą w Polsce świątynią prawosławną pod wezwaniem Częstochowskiej Ikony Matki Bożej. Częstochowska Ikona Bogurodzicy jest z reguły przedstawiana jako „łączniczka” między podzielonym wschodnim i zachodnim chrześcijaństwem. A przed bizantyjskim w formie wizerunkiem Bogurodzicy modlą się rzesze wyznawców Kościoła rzymskokatolickiego w Polsce i na ~~Świecie~~. Tą samą ikonę obdarzają czcią także prawosławni, czego przykładem jest częstochowska cerkiew. Nie ulega wątpliwości, że ikona ta ma ogromną wagę zarówno dla wyznawców prawosławia jak i katolików. Organizowanie wokół treści maryjnych określonych zachowań i wytworów kulturowych przenika i ubogaca kulturę narodową<ref>A. J. Zakrzewski, W Kręgu Kultu..., s. 17.</ref>.		Funkcję proboszcza parafii prawosławnej w Częstochowie piastuje od 1976 roku ksiądz Mirosław Drabiuk. Wspólnota prawosławna w Częstochowie na skutek braku odpowiedniego miejsca na sprawowanie swojego kultu od roku 1993 podjęła starania dotyczące budowy świątyni. Władze lokalne przekazały na ten cel działkę w centrum miasta na skrzyżowaniu ulic Śląskiej i Mikołaja Kopernika. W związku z powyższym rozpoczęto budowę nowej cerkwi. Kościół ten jest pierwszą w Polsce świątynią prawosławną pod wezwaniem Częstochowskiej Ikony Matki Bożej. Częstochowska Ikona Bogurodzicy jest z reguły przedstawiana jako „łączniczka” między podzielonym wschodnim i zachodnim chrześcijaństwem. A przed bizantyjskim w formie wizerunkiem Bogurodzicy modlą się rzesze wyznawców Kościoła rzymskokatolickiego w Polsce i na świecie. Tą samą ikonę obdarzają czcią także prawosławni, czego przykładem jest częstochowska cerkiew. Nie ulega wątpliwości, że ikona ta ma ogromną wagę zarówno dla wyznawców prawosławia jak i katolików. Organizowanie wokół treści maryjnych określonych zachowań i wytworów kulturowych przenika i ubogaca kulturę narodową<ref>A. J. Zakrzewski, W Kręgu Kultu..., s. 17.</ref>.
	W październiku roku 1998 kamień węgielny pod budowę nowej cerkwi poświęcił patriarcha ekumeniczny Konstantynopola Bartłomiej I. Budowa prawosławnej świątyni częstochowskiej według projektu białostockiego architekta Michała Bałasza trwała do roku 2004. Choć pierwsze nabożeństwo w jej murach zostało odprawione już w dniu 1 lipca 2001 roku.		W październiku roku 1998 kamień węgielny pod budowę nowej cerkwi poświęcił patriarcha ekumeniczny Konstantynopola Bartłomiej I. Budowa prawosławnej świątyni częstochowskiej według projektu białostockiego architekta Michała Bałasza trwała do roku 2004. Choć pierwsze nabożeństwo w jej murach zostało odprawione już w dniu 1 lipca 2001 roku.

	Częstochowska parafia prawosławna w dniu 10 listopada 2004 przeżywała uroczystość poświęcenia krzyży na ~~nowobudowanej~~ cerkwi. W tym dniu do częstochowskiej cerkwi przybyło wielu pielgrzymów prawosławnych z terenu całej Polski. Liturgię celebrował arcybiskup lubelsko-chełmski Abel. Gościnnie śpiewały chóry Politechniki Częstochowskiej i policji z Białegostoku. W nabożeństwie wzięli udział także przedstawiciele władz miejskich i lokalnych. Arcybiskup Abel wręczył ordery i pochwalne listy tym, którzy w sposób szczególny pomogli przy budowie świątyni. Podkreślił trud, jaki ponoszą parafianie i duchowni, by w takim miejscu, gdzie wspólnota wiernych jest niewielka wznieść nową cerkiew. Zaprojektowana ona została na planie krzyża w połączeniu z trójliściem. Takie założenie architektoniczne występowało w cerkwi św. Atanazego Wielkiego z monastyru w Athos. Również część prezbiterialna jest trójdzielna. Układ północnych drzwi diakońskich żertwiennika i solei, umożliwia procesję Wielkiego Wejścia. Prezbiterium jest trójdzielne podzielone na sanktuarium i pastoforia. Pastoforia są umieszczone symetrycznie względem ramion krzyża. Stół ofiarny znajduje się w północnej stronie sanktuarium<ref>K. Woźniak, Liturgiczne aspekty kształtowania wnętrz cerkwi, „Architektura” 2012, nr 11, t. 2, s. 51-54.</ref>. Świątynia ta podobnie jak kościół ewangelicki doskonale wpisuje się w dialog ekumeniczny i kulturowy. Cerkiew udostępnia swoje podwoje dla nabożeństw ekumenicznych oraz koncertów i projektów realizowanych w ramach festiwalu „Gaude Mater”		Częstochowska parafia prawosławna w dniu 10 listopada 2004 przeżywała uroczystość poświęcenia krzyży na nowo budowanej cerkwi. W tym dniu do częstochowskiej cerkwi przybyło wielu pielgrzymów prawosławnych z terenu całej Polski. Liturgię celebrował arcybiskup lubelsko-chełmski Abel. Gościnnie śpiewały chóry Politechniki Częstochowskiej i policji z Białegostoku. W nabożeństwie wzięli udział także przedstawiciele władz miejskich i lokalnych. Arcybiskup Abel wręczył ordery i pochwalne listy tym, którzy w sposób szczególny pomogli przy budowie świątyni. Podkreślił trud, jaki ponoszą parafianie i duchowni, by w takim miejscu, gdzie wspólnota wiernych jest niewielka wznieść nową cerkiew. Zaprojektowana ona została na planie krzyża w połączeniu z trójliściem. Takie założenie architektoniczne występowało w cerkwi św. Atanazego Wielkiego z monastyru w Athos. Również część prezbiterialna jest trójdzielna. Układ północnych drzwi diakońskich żertwiennika i solei, umożliwia procesję Wielkiego Wejścia. Prezbiterium jest trójdzielne podzielone na sanktuarium i pastoforia. Pastoforia są umieszczone symetrycznie względem ramion krzyża. Stół ofiarny znajduje się w północnej stronie sanktuarium<ref>K. Woźniak, Liturgiczne aspekty kształtowania wnętrz cerkwi, „Architektura” 2012, nr 11, t. 2, s. 51-54.</ref>. Świątynia ta podobnie jak kościół ewangelicki doskonale wpisuje się w dialog ekumeniczny i kulturowy. Cerkiew udostępnia swoje podwoje dla nabożeństw ekumenicznych oraz koncertów i projektów realizowanych w ramach festiwalu „Gaude Mater”

	Uogólniając należy stwierdzić, że kościół prawosławny w państwie polskim od dawna miał swoje miejsce w jego strukturach i był integralnie związany z jego dziejami. Dlatego też ma on swoją nie tylko tradycję, ale też ogromny wkład w kształtowanie współczesnego i dawnego oblicza Rzeczpospolitej<ref>K. Urban, Kościół prawosławny w Polsce, 1945-1970, Kraków 1996, s. 41-82.</ref>.		Uogólniając należy stwierdzić, że kościół prawosławny w państwie polskim od dawna miał swoje miejsce w jego strukturach i był integralnie związany z jego dziejami. Dlatego też ma on swoją nie tylko tradycję, ale też ogromny wkład w kształtowanie współczesnego i dawnego oblicza Rzeczpospolitej<ref>K. Urban, Kościół prawosławny w Polsce, 1945-1970, Kraków 1996, s. 41-82.</ref>.







	==Bibliografia==		==Bibliografia==


	# Łosski W., Teologia mistyczna Kościoła Wschodniego, Warszawa 1989.		# Łosski W., Teologia mistyczna Kościoła Wschodniego, Warszawa 1989.

Garbaczm o 08:24, 3 sie 2016

2016-08-03T08:24:55Z

← poprzednia wersja		Wersja z 10:24, 3 sie 2016
Linia 38:		Linia 38:
	Świątynia została zbudowana w roku 1812 dla potrzeb garnizonu rosyjskiego stacjonującego w Częstochowie, a mieściła się na ulicy jasnogórskiej pod numerem 16<ref>Katalog zabytków sztuki..., s. 50-53.</ref>.		Świątynia została zbudowana w roku 1812 dla potrzeb garnizonu rosyjskiego stacjonującego w Częstochowie, a mieściła się na ulicy jasnogórskiej pod numerem 16<ref>Katalog zabytków sztuki..., s. 50-53.</ref>.

	Wyposażenie cerkwi stanowił XIX wieczny ikonostas, jednosferowy na wysokim cokole, zwieńczony belkowaniem nad carskimi wrotami. Znajdowały się w nim XIX-wieczne ikony ze szkoły moskiewskiej: Maria ze sceny Zwiastowania, Ewangeliści, Ostatnia Wieczerza, Chrystus Pantokrator, Matka Boska z Dzieciątkiem, Święty Aleksander Newski, Święty Mikołaj Cudotwórca, Archaniołowie Gabriel i Michał oraz Matka Boska z Dzieciątkiem (dodana). W świątyni znajdował się także tryptyk ufundowany w 1838 roku, a wykonany przez moskiewskiego złotnika Nikołaja Lukicza Dubrowina. W polu głównym tryptyku znajdowała się Ikona Mikołaja Cudotwórcy oraz Chrystusa Pantokratora i Matki Boskiej Opiekuńczej (Pokrow). W narożnikach tryptyku były obrazy Świętej Trójcy, oraz Świętego Jerzego i Jana Chrzciciela. Ikony będące w wyposażeniu cerkwi pod wezwaniem świętego Mikołaja pochodziły przeważnie z XIX i początku XX stulecia<ref>B. Urbanowicz, Historia Cerkwi..., s. 172.</ref>. W świątyni znajdowała się także XIX-wieczna mosiężna chrzcielnica, dwie kadzielnice i sztancowe świeczniki z roku 1872<ref>Również w latach 1869-1897 funkcjonowała cerkiew wojskowa (przenośna) znajdująca się w koszarach 37 jekaterinburskiego pułku piechoty i 42 mitawskiego pułku dragonów. W roku 1897 powstały nawet projekty budowy stałej cerkwi garnizonowej. Budowę obiektu miała wówczas realizować rodzina Pietrzykowskich. Jednakże cerkiew była ewakuowana z miasta wraz z garnizonem rosyjskim.</ref>. Jednocześnie nadmienić należy, iż na skutek przejęcia budynków cerkiewnych przez katolików niektóre z przedmiotów kultu, a w szczególności ikony znalazły się w posiadaniu parafii św. Jakuba w Częstochowie. W związku z tym w roku 1993 na mocy umowy pomiędzy prawosławnym biskupem [[Szymon Romańczyk\|Szymonem Romańczykiem]] a biskupem częstochowskim dr [[Stanisław Nowak\|Stanisławem Nowakiem]] zwrócono część ikonostasu wiernym prawosławnym. Proboszcz parafii św. Jakuba ks. prałat [[Henryk Bąbiński]] przekazał proboszczowi prawosławnej parafii św. Mikołaja w Częstochowie ks. kanonikowi Mirosławowi Drabiukowi obrazy: świętych Cyryla i Metodego, Wieczerzy Pańskiej, Apostołów, Boże Narodzenie, Wjazd do Jerozolimy, Ofiarowanie Najświętszej Maryi Panny, Zaśnięcie Najświętszej Maryi Panny oraz dwie małe ikony.		Wyposażenie cerkwi stanowił XIX wieczny ikonostas, jednosferowy na wysokim cokole, zwieńczony belkowaniem nad carskimi wrotami. Znajdowały się w nim XIX-wieczne ikony ze szkoły moskiewskiej: Maria ze sceny Zwiastowania, Ewangeliści, Ostatnia Wieczerza, Chrystus Pantokrator, Matka Boska z Dzieciątkiem, Święty Aleksander Newski, Święty Mikołaj Cudotwórca, Archaniołowie Gabriel i Michał oraz Matka Boska z Dzieciątkiem (dodana). W świątyni znajdował się także tryptyk ufundowany w 1838 roku, a wykonany przez moskiewskiego złotnika Nikołaja Lukicza Dubrowina. W polu głównym tryptyku znajdowała się Ikona Mikołaja Cudotwórcy oraz Chrystusa Pantokratora i Matki Boskiej Opiekuńczej (Pokrow). W narożnikach tryptyku były obrazy Świętej Trójcy, oraz Świętego Jerzego i Jana Chrzciciela. Ikony będące w wyposażeniu cerkwi pod wezwaniem świętego Mikołaja pochodziły przeważnie z XIX i początku XX stulecia<ref>B. Urbanowicz, Historia Cerkwi..., s. 172.</ref>. W świątyni znajdowała się także XIX-wieczna mosiężna chrzcielnica, dwie kadzielnice i sztancowe świeczniki z roku 1872<ref>Również w latach 1869-1897 funkcjonowała cerkiew wojskowa (przenośna) znajdująca się w koszarach 37 jekaterinburskiego pułku piechoty i 42 mitawskiego pułku dragonów. W roku 1897 powstały nawet projekty budowy stałej cerkwi garnizonowej. Budowę obiektu miała wówczas realizować rodzina Pietrzykowskich. Jednakże cerkiew była ewakuowana z miasta wraz z garnizonem rosyjskim.</ref>. Jednocześnie nadmienić należy, iż na skutek przejęcia budynków cerkiewnych przez katolików niektóre z przedmiotów kultu, a w szczególności ikony znalazły się w posiadaniu parafii św. Jakuba w Częstochowie. W związku z tym w roku 1993 na mocy umowy pomiędzy prawosławnym biskupem [[Szymon Romańczyk\|Szymonem Romańczykiem]] a biskupem częstochowskim dr [[Stanisław Nowak\|Stanisławem Nowakiem]] zwrócono część ikonostasu wiernym prawosławnym. Proboszcz parafii św. Jakuba ks. prałat [[Henryk Bąbiński]] przekazał proboszczowi prawosławnej parafii św. Mikołaja w Częstochowie ks. kanonikowi [[Mirosław Drabiukow\|Mirosławowi Drabiukowi]] obrazy: świętych Cyryla i Metodego, Wieczerzy Pańskiej, Apostołów, Boże Narodzenie, Wjazd do Jerozolimy, Ofiarowanie Najświętszej Maryi Panny, Zaśnięcie Najświętszej Maryi Panny oraz dwie małe ikony.

	Po II wojnie światowej władze miejskie zajęły budynek sakralny po byłej cerkwi na ulicy jasnogórskiej. Urządzono w nim kino, salę sportową oraz sale koncertową dla miejscowej filharmonii. Dlatego częstochowska wspólnota prawosławna była zmuszona do korzystania z pomocy parafii ewangelickiej, gdzie udostępniono pomieszczenia kościelne na nabożeństwa prawosławne. W roku 1966 władze miejskie zwróciły parafii prawosławnej budynek dawnej cerkwi mieszczący się na ulicy jasnogórskiej. Pierwsze nabożeństwo odprawiono tam na Wielkanoc 1966 roku. Świątynia służyła wiernym do roku 1993. Wtedy, ze względu na fatalny stan techniczny budynku, prawosławni zaczęli starania o plac pod budowę nowej cerkwi.		Po [[Druga wojna światowa\|II wojnie światowej]] władze miejskie zajęły budynek sakralny po byłej cerkwi na ulicy jasnogórskiej. Urządzono w nim kino, salę sportową oraz sale koncertową dla miejscowej filharmonii. Dlatego częstochowska wspólnota prawosławna była zmuszona do korzystania z pomocy [[Kościół Ewangelicko-Augsburski na ziemi częstochowskiej\|parafii ewangelickiej]], gdzie udostępniono pomieszczenia kościelne na nabożeństwa prawosławne. W roku 1966 władze miejskie zwróciły parafii prawosławnej budynek dawnej cerkwi mieszczący się na ulicy jasnogórskiej. Pierwsze nabożeństwo odprawiono tam na Wielkanoc 1966 roku. Świątynia służyła wiernym do roku 1993. Wtedy, ze względu na fatalny stan techniczny budynku, prawosławni zaczęli starania o plac pod budowę nowej cerkwi.

	Parafia prawosławna w Częstochowie istnieje od roku 1730 i obecnie należy do dekanatu Kraków diecezji łódzko-poznańskiej Polskiego Autokefalicznego Kościoła Prawosławnego. Obejmuje ona północną część województwa śląskiego i południowo-zachodnią łódzkiego. Obecnie liczy około 150 wiernych, według spisu z roku 2013, którzy pochodzą z regionu Częstochowy, z okolic Włoszczowy, Opola, Wielunia, Zawiercia i Radomska. Od roku 2006 parafia posiada także swoją cerkiew filialną pod wezwaniem św. Jerzego Zwycięzcy w Chróścinie w powiecie wieruszowskim.		Parafia prawosławna w Częstochowie istnieje od roku 1730 i obecnie należy do dekanatu Kraków diecezji łódzko-poznańskiej Polskiego Autokefalicznego Kościoła Prawosławnego. Obejmuje ona północną część województwa śląskiego i południowo-zachodnią łódzkiego. Obecnie liczy około 150 wiernych, według spisu z roku 2013, którzy pochodzą z regionu Częstochowy, z okolic Włoszczowy, Opola, Wielunia, [[Zawiercie\|Zawiercia]] i Radomska. Od roku 2006 parafia posiada także swoją cerkiew filialną pod wezwaniem św. Jerzego Zwycięzcy w Chróścinie w powiecie wieruszowskim.

	Funkcję proboszcza parafii prawosławnej w Częstochowie piastuje od 1976 roku ksiądz Mirosław Drabiuk. Wspólnota prawosławna w Częstochowie na skutek braku odpowiedniego miejsca na sprawowanie swojego kultu od roku 1993 podjęła starania dotyczące budowy świątyni. Władze lokalne przekazały na ten cel działkę w centrum miasta na skrzyżowaniu ulic Śląskiej i Mikołaja Kopernika. W związku z powyższym rozpoczęto budowę nowej cerkwi. Kościół ten jest pierwszą w Polsce świątynią prawosławną pod wezwaniem Częstochowskiej Ikony Matki Bożej. Częstochowska Ikona Bogurodzicy jest z reguły przedstawiana jako „łączniczka” między podzielonym wschodnim i zachodnim chrześcijaństwem. A przed bizantyjskim w formie wizerunkiem Bogurodzicy modlą się rzesze wyznawców Kościoła rzymskokatolickiego w Polsce i na Świecie. Tą samą ikonę obdarzają czcią także prawosławni, czego przykładem jest częstochowska cerkiew. Nie ulega wątpliwości, że ikona ta ma ogromną wagę zarówno dla wyznawców prawosławia jak i katolików. Organizowanie wokół treści maryjnych określonych zachowań i wytworów kulturowych przenika i ubogaca kulturę narodową<ref>A. J. Zakrzewski, W Kręgu Kultu..., s. 17.</ref>.		Funkcję proboszcza parafii prawosławnej w Częstochowie piastuje od 1976 roku ksiądz Mirosław Drabiuk. Wspólnota prawosławna w Częstochowie na skutek braku odpowiedniego miejsca na sprawowanie swojego kultu od roku 1993 podjęła starania dotyczące budowy świątyni. Władze lokalne przekazały na ten cel działkę w centrum miasta na skrzyżowaniu ulic Śląskiej i Mikołaja Kopernika. W związku z powyższym rozpoczęto budowę nowej cerkwi. Kościół ten jest pierwszą w Polsce świątynią prawosławną pod wezwaniem Częstochowskiej Ikony Matki Bożej. Częstochowska Ikona Bogurodzicy jest z reguły przedstawiana jako „łączniczka” między podzielonym wschodnim i zachodnim chrześcijaństwem. A przed bizantyjskim w formie wizerunkiem Bogurodzicy modlą się rzesze wyznawców Kościoła rzymskokatolickiego w Polsce i na Świecie. Tą samą ikonę obdarzają czcią także prawosławni, czego przykładem jest częstochowska cerkiew. Nie ulega wątpliwości, że ikona ta ma ogromną wagę zarówno dla wyznawców prawosławia jak i katolików. Organizowanie wokół treści maryjnych określonych zachowań i wytworów kulturowych przenika i ubogaca kulturę narodową<ref>A. J. Zakrzewski, W Kręgu Kultu..., s. 17.</ref>.

Garbaczm o 08:14, 3 sie 2016

2016-08-03T08:14:13Z

← poprzednia wersja		Wersja z 10:14, 3 sie 2016
Linia 38:		Linia 38:
	Świątynia została zbudowana w roku 1812 dla potrzeb garnizonu rosyjskiego stacjonującego w Częstochowie, a mieściła się na ulicy jasnogórskiej pod numerem 16<ref>Katalog zabytków sztuki..., s. 50-53.</ref>.		Świątynia została zbudowana w roku 1812 dla potrzeb garnizonu rosyjskiego stacjonującego w Częstochowie, a mieściła się na ulicy jasnogórskiej pod numerem 16<ref>Katalog zabytków sztuki..., s. 50-53.</ref>.

	Wyposażenie cerkwi stanowił XIX wieczny ikonostas, jednosferowy na wysokim cokole, zwieńczony belkowaniem nad carskimi wrotami. Znajdowały się w nim XIX-wieczne ikony ze szkoły moskiewskiej: Maria ze sceny Zwiastowania, Ewangeliści, Ostatnia Wieczerza, Chrystus Pantokrator, Matka Boska z Dzieciątkiem, Święty Aleksander Newski, Święty Mikołaj Cudotwórca, Archaniołowie Gabriel i Michał oraz Matka Boska z Dzieciątkiem (dodana). W świątyni znajdował się także tryptyk ufundowany w 1838 roku, a wykonany przez moskiewskiego złotnika Nikołaja Lukicza Dubrowina. W polu głównym tryptyku znajdowała się Ikona Mikołaja Cudotwórcy oraz Chrystusa Pantokratora i Matki Boskiej Opiekuńczej (Pokrow). W narożnikach tryptyku były obrazy Świętej Trójcy, oraz Świętego Jerzego i Jana Chrzciciela. Ikony będące w wyposażeniu cerkwi pod wezwaniem świętego Mikołaja pochodziły przeważnie z XIX i początku XX stulecia<ref>B. Urbanowicz, Historia Cerkwi..., s. 172.</ref>. W świątyni znajdowała się także XIX-wieczna mosiężna chrzcielnica, dwie kadzielnice i sztancowe świeczniki z roku 1872<ref>Również w latach 1869-1897 funkcjonowała cerkiew wojskowa (przenośna) znajdująca się w koszarach 37 jekaterinburskiego pułku piechoty i 42 mitawskiego pułku dragonów. W roku 1897 powstały nawet projekty budowy stałej cerkwi garnizonowej. Budowę obiektu miała wówczas realizować rodzina Pietrzykowskich. Jednakże cerkiew była ewakuowana z miasta wraz z garnizonem rosyjskim.</ref>. Jednocześnie nadmienić należy, iż na skutek przejęcia budynków cerkiewnych przez katolików niektóre z przedmiotów kultu, a w szczególności ikony znalazły się w posiadaniu parafii św. Jakuba w Częstochowie. W związku z tym w roku 1993 na mocy umowy pomiędzy prawosławnym biskupem Szymonem Romańczykiem a biskupem częstochowskim dr Stanisławem Nowakiem zwrócono część ikonostasu wiernym prawosławnym. Proboszcz parafii św. Jakuba ks. prałat Henryk Bąbiński przekazał proboszczowi prawosławnej parafii św. Mikołaja w Częstochowie ks. kanonikowi Mirosławowi Drabiukowi obrazy: świętych Cyryla i Metodego, Wieczerzy Pańskiej, Apostołów, Boże Narodzenie, Wjazd do Jerozolimy, Ofiarowanie Najświętszej Maryi Panny, Zaśnięcie Najświętszej Maryi Panny oraz dwie małe ikony.		Wyposażenie cerkwi stanowił XIX wieczny ikonostas, jednosferowy na wysokim cokole, zwieńczony belkowaniem nad carskimi wrotami. Znajdowały się w nim XIX-wieczne ikony ze szkoły moskiewskiej: Maria ze sceny Zwiastowania, Ewangeliści, Ostatnia Wieczerza, Chrystus Pantokrator, Matka Boska z Dzieciątkiem, Święty Aleksander Newski, Święty Mikołaj Cudotwórca, Archaniołowie Gabriel i Michał oraz Matka Boska z Dzieciątkiem (dodana). W świątyni znajdował się także tryptyk ufundowany w 1838 roku, a wykonany przez moskiewskiego złotnika Nikołaja Lukicza Dubrowina. W polu głównym tryptyku znajdowała się Ikona Mikołaja Cudotwórcy oraz Chrystusa Pantokratora i Matki Boskiej Opiekuńczej (Pokrow). W narożnikach tryptyku były obrazy Świętej Trójcy, oraz Świętego Jerzego i Jana Chrzciciela. Ikony będące w wyposażeniu cerkwi pod wezwaniem świętego Mikołaja pochodziły przeważnie z XIX i początku XX stulecia<ref>B. Urbanowicz, Historia Cerkwi..., s. 172.</ref>. W świątyni znajdowała się także XIX-wieczna mosiężna chrzcielnica, dwie kadzielnice i sztancowe świeczniki z roku 1872<ref>Również w latach 1869-1897 funkcjonowała cerkiew wojskowa (przenośna) znajdująca się w koszarach 37 jekaterinburskiego pułku piechoty i 42 mitawskiego pułku dragonów. W roku 1897 powstały nawet projekty budowy stałej cerkwi garnizonowej. Budowę obiektu miała wówczas realizować rodzina Pietrzykowskich. Jednakże cerkiew była ewakuowana z miasta wraz z garnizonem rosyjskim.</ref>. Jednocześnie nadmienić należy, iż na skutek przejęcia budynków cerkiewnych przez katolików niektóre z przedmiotów kultu, a w szczególności ikony znalazły się w posiadaniu parafii św. Jakuba w Częstochowie. W związku z tym w roku 1993 na mocy umowy pomiędzy prawosławnym biskupem [[Szymon Romańczyk\|Szymonem Romańczykiem]] a biskupem częstochowskim dr [[Stanisław Nowak\|Stanisławem Nowakiem]] zwrócono część ikonostasu wiernym prawosławnym. Proboszcz parafii św. Jakuba ks. prałat [[Henryk Bąbiński]] przekazał proboszczowi prawosławnej parafii św. Mikołaja w Częstochowie ks. kanonikowi Mirosławowi Drabiukowi obrazy: świętych Cyryla i Metodego, Wieczerzy Pańskiej, Apostołów, Boże Narodzenie, Wjazd do Jerozolimy, Ofiarowanie Najświętszej Maryi Panny, Zaśnięcie Najświętszej Maryi Panny oraz dwie małe ikony.

	Po II wojnie światowej władze miejskie zajęły budynek sakralny po byłej cerkwi na ulicy jasnogórskiej. Urządzono w nim kino, salę sportową oraz sale koncertową dla miejscowej filharmonii. Dlatego częstochowska wspólnota prawosławna była zmuszona do korzystania z pomocy parafii ewangelickiej, gdzie udostępniono pomieszczenia kościelne na nabożeństwa prawosławne. W roku 1966 władze miejskie zwróciły parafii prawosławnej budynek dawnej cerkwi mieszczący się na ulicy jasnogórskiej. Pierwsze nabożeństwo odprawiono tam na Wielkanoc 1966 roku. Świątynia służyła wiernym do roku 1993. Wtedy, ze względu na fatalny stan techniczny budynku, prawosławni zaczęli starania o plac pod budowę nowej cerkwi.		Po II wojnie światowej władze miejskie zajęły budynek sakralny po byłej cerkwi na ulicy jasnogórskiej. Urządzono w nim kino, salę sportową oraz sale koncertową dla miejscowej filharmonii. Dlatego częstochowska wspólnota prawosławna była zmuszona do korzystania z pomocy parafii ewangelickiej, gdzie udostępniono pomieszczenia kościelne na nabożeństwa prawosławne. W roku 1966 władze miejskie zwróciły parafii prawosławnej budynek dawnej cerkwi mieszczący się na ulicy jasnogórskiej. Pierwsze nabożeństwo odprawiono tam na Wielkanoc 1966 roku. Świątynia służyła wiernym do roku 1993. Wtedy, ze względu na fatalny stan techniczny budynku, prawosławni zaczęli starania o plac pod budowę nowej cerkwi.

Garbaczm o 12:31, 2 sie 2016

2016-08-02T12:31:17Z

← poprzednia wersja		Wersja z 14:31, 2 sie 2016
Linia 27:		Linia 27:
	Również w Częstochowie także w roku 1918 cerkiew została zamieniona na kościół rzymsko-katolicki pod pierwotnym wezwaniem świętego Jakuba. Kościół ten stanowił świątynię garnizonową Wojska Polskiego. Dlatego dziekan częstochowski ks. [[Bolesław Wróblewski]] wydał zezwolenie na odprawianie nabożeństw dla żołnierzy. Pierwsze odbyło się w dniu 13 grudnia 1918 roku, w jego trakcie wojskowi uroczyście złożyli przysięgę na wierność Rzeczpospolitej. Odtąd kościół ten służył młodzieży i żołnierzom, a uroczystości religijne miały tutaj szczególny wydźwięk patriotyczny. Pierwszym rektorem powyższej świątyni został ksiądz [[Tadeusz Peche]], który był jednocześnie kapelanem Wojska Polskiego. Z kolei staraniem księdza [[Wojciech Mondry\|Wojciecha Mondrego]] dokonano remontu wnętrza świątyni, aby dostosować ją do potrzeb katolików. Również gruntownej przebudowy wymagała fasada zewnętrzna kościoła. Na konieczność przebudowy cerkwi w myśl założeń architektonicznych świątyń katolickich zwrócono uwagę już w roku 1930. W 1937 roku generał Felicjan Sławoj-Składkowski wyasygnował na ten cel środki finansowe. W związku z tym decyzją biskupa częstochowskiego dr [[Teodor Kubina\|Teodora Kubiny]], w tym samym roku powołano Komitet Przebudowy Kościoła świętego Jakuba. Honorowy patronat nad projektem przejęli biskup Kubina, ksiądz Mondry oraz prezydent miasta [[Jan Szczodrowski]]. Plany rozbudowy świątyni opracował inżynier architekt Zygmunt Gawlik z Krakowa. Po licznych konsultacjach i poprawkach, projekt ten został zaakceptowany i przyjęty do realizacji w roku 1939. Niestety wybuch II wojny światowej zaprzepaścił te plany.		Również w Częstochowie także w roku 1918 cerkiew została zamieniona na kościół rzymsko-katolicki pod pierwotnym wezwaniem świętego Jakuba. Kościół ten stanowił świątynię garnizonową Wojska Polskiego. Dlatego dziekan częstochowski ks. [[Bolesław Wróblewski]] wydał zezwolenie na odprawianie nabożeństw dla żołnierzy. Pierwsze odbyło się w dniu 13 grudnia 1918 roku, w jego trakcie wojskowi uroczyście złożyli przysięgę na wierność Rzeczpospolitej. Odtąd kościół ten służył młodzieży i żołnierzom, a uroczystości religijne miały tutaj szczególny wydźwięk patriotyczny. Pierwszym rektorem powyższej świątyni został ksiądz [[Tadeusz Peche]], który był jednocześnie kapelanem Wojska Polskiego. Z kolei staraniem księdza [[Wojciech Mondry\|Wojciecha Mondrego]] dokonano remontu wnętrza świątyni, aby dostosować ją do potrzeb katolików. Również gruntownej przebudowy wymagała fasada zewnętrzna kościoła. Na konieczność przebudowy cerkwi w myśl założeń architektonicznych świątyń katolickich zwrócono uwagę już w roku 1930. W 1937 roku generał Felicjan Sławoj-Składkowski wyasygnował na ten cel środki finansowe. W związku z tym decyzją biskupa częstochowskiego dr [[Teodor Kubina\|Teodora Kubiny]], w tym samym roku powołano Komitet Przebudowy Kościoła świętego Jakuba. Honorowy patronat nad projektem przejęli biskup Kubina, ksiądz Mondry oraz prezydent miasta [[Jan Szczodrowski]]. Plany rozbudowy świątyni opracował inżynier architekt Zygmunt Gawlik z Krakowa. Po licznych konsultacjach i poprawkach, projekt ten został zaakceptowany i przyjęty do realizacji w roku 1939. Niestety wybuch II wojny światowej zaprzepaścił te plany.

	Podczas okupacji hitlerowskiej na skutek prośby z dnia 15 października 1940 metropolity warszawskiego Dionizego skierowanej do władz Generalnego Gubernatorstwa, kościół św. Jakuba oddany został społeczności prawosławnej, która w liczbie 132 osób zamieszkiwała miasto. W trzy lat później prawosławny duchowny Eugen Mironowicz odebrał symboliczne klucze do świątyni. W dniu 3 lutego 1943 roku rozpoczęła ponownie swoją działalność religijną w Częstochowie cerkiew pod wezwaniem świętych Cyryla i Metodego<ref>J. Związek, Kościół częstochowski w okresie okupacji hitlerowskiej, w: Dzieje Miasta i Klasztoru Jasnogórskiego w Czasach Polski Odrodzonej i Drugiej Wojny Światowej, red. R. Szwed, Częstochowa 2006, s. 497.</ref>.		Podczas okupacji hitlerowskiej na skutek prośby z dnia 15 października 1940 metropolity warszawskiego Dionizego skierowanej do władz [[Generalne Gubernatorstwo\|Generalnego Gubernatorstwa]], kościół św. Jakuba oddany został społeczności prawosławnej, która w liczbie 132 osób zamieszkiwała miasto. W trzy lat później prawosławny duchowny [[Eugen Mironowicz]] odebrał symboliczne klucze do świątyni. W dniu 3 lutego 1943 roku rozpoczęła ponownie swoją działalność religijną w Częstochowie cerkiew pod wezwaniem świętych Cyryla i Metodego<ref>J. Związek, Kościół częstochowski w okresie okupacji hitlerowskiej, w: Dzieje Miasta i Klasztoru Jasnogórskiego w Czasach Polski Odrodzonej i Drugiej Wojny Światowej, red. R. Szwed, Częstochowa 2006, s. 497.</ref>.

	Po zakończeniu działań wojennych 9 lutego 1946 roku Wojsko Polskie przejęło świątynie jako swój kościół garnizonowy. Jednakże ówczesny biskup dr Kubina zwrócił się z prośbą do marszałka Polski Michała Roli ~~Żymirskiego~~, aby kościół św. Jakuba zwrócić diecezji. W dniu 21 stycznia 1947 roku wyrażono na to zgodę, jednocześnie strona kościelna potwierdziła gotowość odprawiania nabożeństw dla żołnierzy. Pomimo przejęcia budynku przez katolików nadal nieuregulowana była kwestia własności hipotecznej działki i stojącej na niej świątyni. Sprawa ta została pozytywnie rozstrzygnięta na korzyść parafii katolickiej dopiero w roku 1992. Rok później decyzję tą zaakceptował także prawosławny biskup łódzki i poznański Szymon Romańczyk, którego jurysdykcji podlegali także wierni z Częstochowy<ref>J. Związek, Cerkiew prawosławna..., s. 109-110.</ref>.		Po zakończeniu działań wojennych 9 lutego 1946 roku, Wojsko Polskie, przejęło świątynie jako swój kościół garnizonowy. Jednakże ówczesny biskup dr Kubina zwrócił się z prośbą do marszałka Polski [[Michał Rola-Żymierski\|Michała Roli-Żymierskiego]], aby kościół św. Jakuba zwrócić diecezji. W dniu 21 stycznia 1947 roku wyrażono na to zgodę, jednocześnie strona kościelna potwierdziła gotowość odprawiania nabożeństw dla żołnierzy. Pomimo przejęcia budynku przez katolików nadal nieuregulowana była kwestia własności hipotecznej działki i stojącej na niej świątyni. Sprawa ta została pozytywnie rozstrzygnięta na korzyść parafii katolickiej dopiero w roku 1992. Rok później decyzję tą zaakceptował także prawosławny biskup łódzki i poznański Szymon Romańczyk, którego jurysdykcji podlegali także wierni z Częstochowy<ref>J. Związek, Cerkiew prawosławna..., s. 109-110.</ref>.

	W okresie powojennym starano się przekształcić architekturę świątyni w duchu kanonu katolickiego. W związku z tym w roku 1948 zburzono dawne kopuły cerkwi zastępując je półkolistymi stożkowatymi daszkami bocznymi. Prace te nadzorował ówczesny proboszcz parafii świętego Jakuba, ksiądz prałat Wojciech Mondry. Natomiast gruntowna renowacja wnętrza kościoła miała miejsce w latach 1969-1974, na skutek działań kolejnego proboszcza księdza kanonika Tadeusza Ojrzyńskiego. Przestylizowano wówczas świątynię według wskazań estetycznych architektury wczesnochrześcijańskiej na podstawie projektu Stanisława Pospieszalskiego, Marii Kozłowskiej i Zofii Szczerby. Pomimo przebudowy budowla zachowała cechy stylu neobizantyjskiego. Kościół zdobią malowane na ścianach stacje Drogi Krzyżowej, utrzymane w konwencji malarstwa bizantyjskiego. Zrezygnowano z tradycyjnego ołtarza, a w prezbiterium znajduje się malowidło przedstawiające Matkę Bożą z Dzieciątkiem oraz Jezusa w otoczeniu świętych<ref>B. Urbanowicz, Historia Cerkwi..., s. 171.</ref>.		W okresie powojennym starano się przekształcić architekturę świątyni w duchu kanonu katolickiego. W związku z tym w roku 1948 zburzono dawne kopuły cerkwi zastępując je półkolistymi stożkowatymi daszkami bocznymi. Prace te nadzorował ówczesny proboszcz parafii świętego Jakuba, ksiądz prałat Wojciech Mondry. Natomiast gruntowna renowacja wnętrza kościoła miała miejsce w latach 1969-1974, na skutek działań kolejnego proboszcza księdza kanonika [[Tadeusz Ojrzyński\|Tadeusza Ojrzyńskiego]]. Przestylizowano wówczas świątynię według wskazań estetycznych architektury wczesnochrześcijańskiej na podstawie projektu Stanisława Pospieszalskiego, Marii Kozłowskiej i Zofii Szczerby. Pomimo przebudowy budowla zachowała cechy stylu neobizantyjskiego. Kościół zdobią malowane na ścianach stacje Drogi Krzyżowej, utrzymane w konwencji malarstwa bizantyjskiego. Zrezygnowano z tradycyjnego ołtarza, a w prezbiterium znajduje się malowidło przedstawiające Matkę Bożą z Dzieciątkiem oraz Jezusa w otoczeniu świętych<ref>B. Urbanowicz, Historia Cerkwi..., s. 171.</ref>.

Garbaczm o 12:00, 2 sie 2016

2016-08-02T12:00:51Z

← poprzednia wersja		Wersja z 14:00, 2 sie 2016
Linia 25:		Linia 25:
	Odrodzona w 1918 roku Rzeczpospolita Polska była państwem wielonarodowościowym i wielowyznaniowym, w którym zróżnicowanie konfesyjne w znacznym stopniu odpowiadało podziałom narodowościowym. Władze odrodzonego państwa polskiego u progu jego istnienia postrzegały kościół prawosławny jako pozostałość struktur Cesarstwa Rosyjskiego. Z tego powodu w okresie międzywojennym w Polsce miał miejsce proces rewindykacji prawosławnych świątyń.		Odrodzona w 1918 roku Rzeczpospolita Polska była państwem wielonarodowościowym i wielowyznaniowym, w którym zróżnicowanie konfesyjne w znacznym stopniu odpowiadało podziałom narodowościowym. Władze odrodzonego państwa polskiego u progu jego istnienia postrzegały kościół prawosławny jako pozostałość struktur Cesarstwa Rosyjskiego. Z tego powodu w okresie międzywojennym w Polsce miał miejsce proces rewindykacji prawosławnych świątyń.

	Również w Częstochowie także w roku 1918 cerkiew została zamieniona na kościół rzymsko-katolicki pod pierwotnym wezwaniem świętego Jakuba. Kościół ten stanowił świątynię garnizonową Wojska Polskiego. Dlatego dziekan częstochowski ks. [[Bolesław Wróblewski]] wydał zezwolenie na odprawianie nabożeństw dla żołnierzy. Pierwsze odbyło się w dniu 13 grudnia 1918 roku, w jego trakcie wojskowi uroczyście złożyli przysięgę na wierność Rzeczpospolitej. Odtąd kościół ten służył młodzieży i żołnierzom, a uroczystości religijne miały tutaj szczególny wydźwięk patriotyczny. Pierwszym rektorem powyższej świątyni został ksiądz Tadeusz Peche, który był jednocześnie kapelanem Wojska Polskiego. Z kolei staraniem księdza Wojciecha Mondrego dokonano remontu wnętrza świątyni, aby dostosować ją do potrzeb katolików. Również gruntownej przebudowy wymagała fasada zewnętrzna kościoła. Na konieczność przebudowy cerkwi w myśl założeń architektonicznych świątyń katolickich zwrócono uwagę już w roku 1930. W 1937 roku generał Felicjan Sławoj-Składkowski wyasygnował na ten cel środki finansowe. W związku z tym decyzją biskupa częstochowskiego dr Teodora Kubiny, w tym samym roku powołano Komitet Przebudowy Kościoła świętego Jakuba. Honorowy patronat nad projektem przejęli biskup Kubina, ksiądz Mondry oraz prezydent miasta Jan Szczodrowski. Plany rozbudowy świątyni opracował inżynier architekt Zygmunt Gawlik z Krakowa. Po licznych konsultacjach i poprawkach, projekt ten został zaakceptowany i przyjęty do realizacji w roku 1939. Niestety wybuch II wojny światowej zaprzepaścił te plany.		Również w Częstochowie także w roku 1918 cerkiew została zamieniona na kościół rzymsko-katolicki pod pierwotnym wezwaniem świętego Jakuba. Kościół ten stanowił świątynię garnizonową Wojska Polskiego. Dlatego dziekan częstochowski ks. [[Bolesław Wróblewski]] wydał zezwolenie na odprawianie nabożeństw dla żołnierzy. Pierwsze odbyło się w dniu 13 grudnia 1918 roku, w jego trakcie wojskowi uroczyście złożyli przysięgę na wierność Rzeczpospolitej. Odtąd kościół ten służył młodzieży i żołnierzom, a uroczystości religijne miały tutaj szczególny wydźwięk patriotyczny. Pierwszym rektorem powyższej świątyni został ksiądz [[Tadeusz Peche]], który był jednocześnie kapelanem Wojska Polskiego. Z kolei staraniem księdza [[Wojciech Mondry\|Wojciecha Mondrego]] dokonano remontu wnętrza świątyni, aby dostosować ją do potrzeb katolików. Również gruntownej przebudowy wymagała fasada zewnętrzna kościoła. Na konieczność przebudowy cerkwi w myśl założeń architektonicznych świątyń katolickich zwrócono uwagę już w roku 1930. W 1937 roku generał Felicjan Sławoj-Składkowski wyasygnował na ten cel środki finansowe. W związku z tym decyzją biskupa częstochowskiego dr [[Teodor Kubina\|Teodora Kubiny]], w tym samym roku powołano Komitet Przebudowy Kościoła świętego Jakuba. Honorowy patronat nad projektem przejęli biskup Kubina, ksiądz Mondry oraz prezydent miasta [[Jan Szczodrowski]]. Plany rozbudowy świątyni opracował inżynier architekt Zygmunt Gawlik z Krakowa. Po licznych konsultacjach i poprawkach, projekt ten został zaakceptowany i przyjęty do realizacji w roku 1939. Niestety wybuch II wojny światowej zaprzepaścił te plany.

	Podczas okupacji hitlerowskiej na skutek prośby z dnia 15 października 1940 metropolity warszawskiego Dionizego skierowanej do władz Generalnego Gubernatorstwa, kościół św. Jakuba oddany został społeczności prawosławnej, która w liczbie 132 osób zamieszkiwała miasto. W trzy lat później prawosławny duchowny Eugen Mironowicz odebrał symboliczne klucze do świątyni. W dniu 3 lutego 1943 roku rozpoczęła ponownie swoją działalność religijną w Częstochowie cerkiew pod wezwaniem świętych Cyryla i Metodego<ref>J. Związek, Kościół częstochowski w okresie okupacji hitlerowskiej, w: Dzieje Miasta i Klasztoru Jasnogórskiego w Czasach Polski Odrodzonej i Drugiej Wojny Światowej, red. R. Szwed, Częstochowa 2006, s. 497.</ref>.		Podczas okupacji hitlerowskiej na skutek prośby z dnia 15 października 1940 metropolity warszawskiego Dionizego skierowanej do władz Generalnego Gubernatorstwa, kościół św. Jakuba oddany został społeczności prawosławnej, która w liczbie 132 osób zamieszkiwała miasto. W trzy lat później prawosławny duchowny Eugen Mironowicz odebrał symboliczne klucze do świątyni. W dniu 3 lutego 1943 roku rozpoczęła ponownie swoją działalność religijną w Częstochowie cerkiew pod wezwaniem świętych Cyryla i Metodego<ref>J. Związek, Kościół częstochowski w okresie okupacji hitlerowskiej, w: Dzieje Miasta i Klasztoru Jasnogórskiego w Czasach Polski Odrodzonej i Drugiej Wojny Światowej, red. R. Szwed, Częstochowa 2006, s. 497.</ref>.

Garbaczm o 11:55, 2 sie 2016

2016-08-02T11:55:04Z

← poprzednia wersja		Wersja z 13:55, 2 sie 2016
Linia 18:		Linia 18:

	Na zewnątrz centralność układu podkreślała kopuła z potężną latarnią, której podporządkowane były cztery latarnie kaplic. Na uwagę zasługuje bogate wyposażenie świątyni, gdzie znajdowała się między innymi: neoromańska chrzcielnica, eklektyczna monstrancja, neobarokowe kielichy i medaliony z popiersiami Chrystusa oraz świętych Jana Chrzciciela oraz Piotra i Pawła. Świątynia została konsekrowana w dniu 15 października 1873 roku przez arcybiskupa warszawskiego Joannicjusza w obecności namiestnika Fiodora Berga, urzędników oraz grupy 150 prawosławnych wiernych.		Na zewnątrz centralność układu podkreślała kopuła z potężną latarnią, której podporządkowane były cztery latarnie kaplic. Na uwagę zasługuje bogate wyposażenie świątyni, gdzie znajdowała się między innymi: neoromańska chrzcielnica, eklektyczna monstrancja, neobarokowe kielichy i medaliony z popiersiami Chrystusa oraz świętych Jana Chrzciciela oraz Piotra i Pawła. Świątynia została konsekrowana w dniu 15 października 1873 roku przez arcybiskupa warszawskiego Joannicjusza w obecności namiestnika Fiodora Berga, urzędników oraz grupy 150 prawosławnych wiernych.
	Posługę duszpasterską w parafii pełnili proboszcz [[Nikodem Sokołow]], wychowanek Akademii Duchownej w Kijowie oraz dwaj diakoni [[Wasyl Bykow]] i [[Konstanty Rawinowicz]]. Księża sprawowali opiekę duchową nad częstochowską parafią prawosławną, która była dość obszerna i mieściła się na obszarze trzech powiatów: [[Powiat częstochowski\|częstochowskiego]], [[Powiat będziński\|będzińskiego]] i noworadomskiego (radomszczańskiego) guberni piotrkowskiej. W 1875 roku parafia liczyła 814 wiernych. Rekrutowali się oni przeważnie ze środowisk wojskowych, urzędniczych, kupieckich, rzemieślniczych i chłopskich. Przy parafii działała także biblioteka i kiosk, gdzie można było zakupić dewocjonalia i książki religijne. Ponadto proboszcz pełnił również funkcje katechety w progimnazjum rządowym. Jednakże zdecydowanymi obrońcami języka polskiego w nauczaniu religii byli dwaj prefekci szkolni księża Antoni Janczak i Franciszek Jűttner.		Posługę duszpasterską w parafii pełnili proboszcz [[Nikodem Sokołow]], wychowanek Akademii Duchownej w Kijowie oraz dwaj diakoni [[Wasyl Bykow]] i [[Konstanty Rawinowicz]]. Księża sprawowali opiekę duchową nad częstochowską parafią prawosławną, która była dość obszerna i mieściła się na obszarze trzech powiatów: [[Powiat częstochowski\|częstochowskiego]], [[Powiat będziński\|będzińskiego]] i noworadomskiego (radomszczańskiego) guberni piotrkowskiej. W 1875 roku parafia liczyła 814 wiernych. Rekrutowali się oni przeważnie ze środowisk wojskowych, urzędniczych, kupieckich, rzemieślniczych i chłopskich. Przy parafii działała także biblioteka i kiosk, gdzie można było zakupić dewocjonalia i książki religijne. Ponadto proboszcz pełnił również funkcje katechety w progimnazjum rządowym. Jednakże zdecydowanymi obrońcami języka polskiego w nauczaniu religii byli dwaj prefekci szkolni księża [[Antoni Janczak]] i [[Franciszek Jűttner]].

	Dla potrzeb duchowieństwa prawosławnego w pobliżu cerkwi, po prawej stronie Aleii Panny Marii wzniesiono w roku 1875, murowany, piętrowy dom w stylu klasycystycznym. Budynek znajdował się na placu pierwotnie należącym do Bractwa Aniołów Stróżów. Na przestrzeni lat pełnił on różnorakie funkcje: pałacu biskupiego kurii rzymsko-katolickiej, Powiatowego Sztabu Wojskowego a obecnie mieści się w nim Galeria Malarstwa Polskiego Muzeum Okręgowego.		Dla potrzeb duchowieństwa prawosławnego w pobliżu cerkwi, po prawej stronie Aleii Panny Marii wzniesiono w roku 1875, murowany, piętrowy dom w stylu klasycystycznym. Budynek znajdował się na placu pierwotnie należącym do Bractwa Aniołów Stróżów. Na przestrzeni lat pełnił on różnorakie funkcje: pałacu biskupiego kurii rzymsko-katolickiej, Powiatowego Sztabu Wojskowego a obecnie mieści się w nim Galeria Malarstwa Polskiego Muzeum Okręgowego.

	W dniu 3 sierpnia 1914 roku duchowni prawosławni i większość wiernych opuściła miasto a cerkiew przejęły władze niemieckie. W latach 1914-1918 pełniła ona funkcje kościoła garnizonowego a jej bogaty wystrój został w dużej mierze zubożony<ref>J. Związek, Kościół częstochowski na przełomie wieków, w: Częstochowa Dzieje Miasta i Klasztoru Jasnogórskiego. W Okresie Niewoli, red. R. Kołodziejczyk, t.2. Częstochowa 2005, 146.</ref>.		W dniu 3 sierpnia 1914 roku duchowni prawosławni i większość wiernych opuściła miasto a cerkiew przejęły władze niemieckie. W latach 1914-1918 pełniła ona funkcje kościoła garnizonowego a jej bogaty wystrój został w dużej mierze zubożony<ref>J. Związek, Kościół częstochowski na przełomie wieków, w: Częstochowa Dzieje Miasta i Klasztoru Jasnogórskiego. W Okresie Niewoli, red. R. Kołodziejczyk, t.2, Częstochowa 2005, 146.</ref>.
	Odrodzona w 1918 roku Rzeczpospolita Polska była państwem wielonarodowościowym i wielowyznaniowym, w którym zróżnicowanie konfesyjne w znacznym stopniu odpowiadało podziałom narodowościowym. Władze odrodzonego państwa polskiego u progu jego istnienia postrzegały kościół prawosławny jako pozostałość struktur Cesarstwa Rosyjskiego. Z tego powodu w okresie międzywojennym w Polsce miał miejsce proces rewindykacji prawosławnych świątyń.		Odrodzona w 1918 roku Rzeczpospolita Polska była państwem wielonarodowościowym i wielowyznaniowym, w którym zróżnicowanie konfesyjne w znacznym stopniu odpowiadało podziałom narodowościowym. Władze odrodzonego państwa polskiego u progu jego istnienia postrzegały kościół prawosławny jako pozostałość struktur Cesarstwa Rosyjskiego. Z tego powodu w okresie międzywojennym w Polsce miał miejsce proces rewindykacji prawosławnych świątyń.

	Również w Częstochowie także w roku 1918 cerkiew została zamieniona na kościół rzymsko-katolicki pod pierwotnym wezwaniem świętego Jakuba. Kościół ten stanowił świątynię garnizonową Wojska Polskiego. Dlatego dziekan częstochowski ks. Bolesław Wróblewski wydał zezwolenie na odprawianie nabożeństw dla żołnierzy. Pierwsze odbyło się w dniu 13 grudnia 1918 roku, w jego trakcie wojskowi uroczyście złożyli przysięgę na wierność Rzeczpospolitej. Odtąd kościół ten służył młodzieży i żołnierzom, a uroczystości religijne miały tutaj szczególny wydźwięk patriotyczny. Pierwszym rektorem powyższej świątyni został ksiądz Tadeusz Peche, który był jednocześnie kapelanem Wojska Polskiego. Z kolei staraniem księdza Wojciecha Mondrego dokonano remontu wnętrza świątyni, aby dostosować ją do potrzeb katolików. Również gruntownej przebudowy wymagała fasada zewnętrzna kościoła. Na konieczność przebudowy cerkwi w myśl założeń architektonicznych świątyń katolickich zwrócono uwagę już w roku 1930. W 1937 roku generał Felicjan Sławoj-Składkowski wyasygnował na ten cel środki finansowe. W związku z tym decyzją biskupa częstochowskiego dr Teodora Kubiny, w tym samym roku powołano Komitet Przebudowy Kościoła świętego Jakuba. Honorowy patronat nad projektem przejęli biskup Kubina, ksiądz Mondry oraz prezydent miasta Jan Szczodrowski. Plany rozbudowy świątyni opracował inżynier architekt Zygmunt Gawlik z Krakowa. Po licznych konsultacjach i poprawkach, projekt ten został zaakceptowany i przyjęty do realizacji w roku 1939. Niestety wybuch II wojny światowej zaprzepaścił te plany.		Również w Częstochowie także w roku 1918 cerkiew została zamieniona na kościół rzymsko-katolicki pod pierwotnym wezwaniem świętego Jakuba. Kościół ten stanowił świątynię garnizonową Wojska Polskiego. Dlatego dziekan częstochowski ks. [[Bolesław Wróblewski]] wydał zezwolenie na odprawianie nabożeństw dla żołnierzy. Pierwsze odbyło się w dniu 13 grudnia 1918 roku, w jego trakcie wojskowi uroczyście złożyli przysięgę na wierność Rzeczpospolitej. Odtąd kościół ten służył młodzieży i żołnierzom, a uroczystości religijne miały tutaj szczególny wydźwięk patriotyczny. Pierwszym rektorem powyższej świątyni został ksiądz Tadeusz Peche, który był jednocześnie kapelanem Wojska Polskiego. Z kolei staraniem księdza Wojciecha Mondrego dokonano remontu wnętrza świątyni, aby dostosować ją do potrzeb katolików. Również gruntownej przebudowy wymagała fasada zewnętrzna kościoła. Na konieczność przebudowy cerkwi w myśl założeń architektonicznych świątyń katolickich zwrócono uwagę już w roku 1930. W 1937 roku generał Felicjan Sławoj-Składkowski wyasygnował na ten cel środki finansowe. W związku z tym decyzją biskupa częstochowskiego dr Teodora Kubiny, w tym samym roku powołano Komitet Przebudowy Kościoła świętego Jakuba. Honorowy patronat nad projektem przejęli biskup Kubina, ksiądz Mondry oraz prezydent miasta Jan Szczodrowski. Plany rozbudowy świątyni opracował inżynier architekt Zygmunt Gawlik z Krakowa. Po licznych konsultacjach i poprawkach, projekt ten został zaakceptowany i przyjęty do realizacji w roku 1939. Niestety wybuch II wojny światowej zaprzepaścił te plany.

	Podczas okupacji hitlerowskiej na skutek prośby z dnia 15 października 1940 metropolity warszawskiego Dionizego skierowanej do władz Generalnego Gubernatorstwa, kościół św. Jakuba oddany został społeczności prawosławnej, która w liczbie 132 osób zamieszkiwała miasto. W trzy lat później prawosławny duchowny Eugen Mironowicz odebrał symboliczne klucze do świątyni. W dniu 3 lutego 1943 roku rozpoczęła ponownie swoją działalność religijną w Częstochowie cerkiew pod wezwaniem świętych Cyryla i Metodego<ref>J. Związek, Kościół częstochowski w okresie okupacji hitlerowskiej, w: Dzieje Miasta i Klasztoru Jasnogórskiego w Czasach Polski Odrodzonej i Drugiej Wojny Światowej, red. R. Szwed, Częstochowa 2006, s. 497.</ref>.		Podczas okupacji hitlerowskiej na skutek prośby z dnia 15 października 1940 metropolity warszawskiego Dionizego skierowanej do władz Generalnego Gubernatorstwa, kościół św. Jakuba oddany został społeczności prawosławnej, która w liczbie 132 osób zamieszkiwała miasto. W trzy lat później prawosławny duchowny Eugen Mironowicz odebrał symboliczne klucze do świątyni. W dniu 3 lutego 1943 roku rozpoczęła ponownie swoją działalność religijną w Częstochowie cerkiew pod wezwaniem świętych Cyryla i Metodego<ref>J. Związek, Kościół częstochowski w okresie okupacji hitlerowskiej, w: Dzieje Miasta i Klasztoru Jasnogórskiego w Czasach Polski Odrodzonej i Drugiej Wojny Światowej, red. R. Szwed, Częstochowa 2006, s. 497.</ref>.