Bytomskie państwo stanowe - Historia wersji

Ania: UWAGA! Usunięcie treści (strona pozostała pusta)!

2015-02-13T09:00:42Z

UWAGA! Usunięcie treści (strona pozostała pusta)!

Ania: /* Wolni panowie stanowi Bytomia */

2015-02-12T13:05:20Z

Wolni panowie stanowi Bytomia

← poprzednia wersja		Wersja z 15:05, 12 lut 2015
Linia 78:		Linia 78:
	*[[Edgar Henckel-Gaschin von Donnersmarck\|Edgar]], (1. hr. von Henckel-Gaschin) – 1916-1939		*[[Edgar Henckel-Gaschin von Donnersmarck\|Edgar]], (1. hr. von Henckel-Gaschin) – 1916-1939
	*[[Guidotto Henckel von Donnersmarck\|Guidotto]], (2. książę von Donnersmarck) – 1939-1959		*[[Guidotto Henckel von Donnersmarck\|Guidotto]], (2. książę von Donnersmarck) – 1939-1959
	*Kraft – 1959-1977		*[[Kraft Henckel von Donnersmarck\|Kraft]] – 1959-1977
	*Hugo IV – 1977-1989		*[[Hugo IV Henckel von Donnersmarck\|Hugo IV]] – 1977-1989
	*Hans, (2. hr. von Henckel-Gaschin) – 1989-1993		*[[Hans Henckel-Gaschin von Donnersmarck\|Hans, (2. hr. von Henckel-Gaschin)]] – 1989-1993
	*Antoni – 1993-1995		*[[Antoni Henckel von Donnersmarck\|Antoni]] – 1993-1995
	*Karol Józef – 1995-2008		*[[Karol Józef Henckel von Donnersmarck\|Karol Józef]] – 1995-2008
	*Petrus – od 2008		*Petrus – od 2008

Ania: /* Panowie stanowi Bytomia, Tarnowskich Gór i wolni panowie stanowi Bytomia */

2015-02-12T12:56:25Z

Panowie stanowi Bytomia, Tarnowskich Gór i wolni panowie stanowi Bytomia

← poprzednia wersja		Wersja z 14:56, 12 lut 2015
Linia 47:		Linia 47:
	*Leon Maksymilian, (3. wolny pan stanowy) – 1745-1747/48		*Leon Maksymilian, (3. wolny pan stanowy) – 1745-1747/48
	*Franciszek Ludwik – 1747/48-1768		*Franciszek Ludwik – 1747/48-1768
	*[[Łazarz III von Donnersmarck\|Łazarz III]], (5.wolny pan stanowy Bytomia) – 1768-1805		*[[Łazarz III Henckel von Donnersmarck\|Łazarz III]], (5.wolny pan stanowy Bytomia) – 1768-1805
	*[[Karol von Donnersmarck\|Karol]] – 1805-1808		*[[Karol Henckel von Donnersmarck\|Karol]] – 1805-1808

	===Panowie Tarnowskich Gór===		===Panowie Tarnowskich Gór===
Linia 58:		Linia 58:
	*Leon Maksymilian, (3. wolny pan stanowy Bytomia) – 1716-1727		*Leon Maksymilian, (3. wolny pan stanowy Bytomia) – 1716-1727
	*Karol Erdmann – 1727-1760		*Karol Erdmann – 1727-1760
	*[[Erdmann Gustaw von Donnersmarck\|Erdmann Gustaw]], (6. wolny pan stanowy Bytomia) – 1760-1805		*[[Erdmann Gustaw Henckel von Donnersmarck\|Erdmann Gustaw]], (6. wolny pan stanowy Bytomia) – 1760-1805
	*[[Gustaw Adolf von Donnersmarck\|Gustaw Adolf]], (7. wolny pan stanowy Bytomia) – 1805-1808		*[[Gustaw Adolf Henckel von Donnersmarck\|Gustaw Adolf]], (7. wolny pan stanowy Bytomia) – 1805-1808

	===Wolni panowie stanowi Bytomia===		===Wolni panowie stanowi Bytomia===
Linia 66:		Linia 66:
	*Karol Józef Erdmann – 1699-1745 (1748)		*Karol Józef Erdmann – 1699-1745 (1748)
	*Leon Maksymilian – 1748-1771		*Leon Maksymilian – 1748-1771
	*[[Wiktor Amadeusz von Donnersmarck\|Wiktor Amadeusz]] – 1771-1793		*[[Wiktor Amadeusz Henckel von Donnersmarck\|Wiktor Amadeusz]] – 1771-1793
	*Łazarz III – 1793-1805		*Łazarz III – 1793-1805
	*Erdmann Gustaw – 1805-1805		*Erdmann Gustaw – 1805-1805
	*Gustaw Adolf – 1805-1813		*Gustaw Adolf – 1805-1813
	*[[Eliasz Maksymilian von Donnersmarck\|Eliasz Maksymilian]] – 1813-1827		*[[Eliasz Maksymilian Henckel von Donnersmarck\|Eliasz Maksymilian]] – 1813-1827
	*[[Karol Łazarz von Donnersmarck\|Karol Łazarz]] – 1827-1864		*[[Karol Łazarz Henckel von Donnersmarck\|Karol Łazarz]] – 1827-1864
	*[[Łazarz Alojzy von Donnersmarck\|Łazarz Alojzy}} – 1864-1876		*[[Łazarz Alojzy Henckel von Donnersmarck\|Łazarz Alojzy}} – 1864-1876
	*[[Fedor von Donnersmarck\|Fedor]] – 1876-1893		*[[Fedor Henckel von Donnersmarck\|Fedor]] – 1876-1893
	*[[Lotar von Donnersmarck\|Lotar]] – 1893-1896		*[[Lotar Henckel von Donnersmarck\|Lotar]] – 1893-1896
	*[[Guido von Donnersmarck\|Guido]], (1. książę von Donnersmarck) – 1896-1916		*[[Guido Henckel von Donnersmarck\|Guido]], (1. książę von Donnersmarck) – 1896-1916
	*[[Edgar ~~von~~ Henckel Gaschin\|Edgar]], (1. hr. von Henckel-Gaschin) – 1916-1939		*[[Edgar Henckel-Gaschin von Donnersmarck\|Edgar]], (1. hr. von Henckel-Gaschin) – 1916-1939
	*[[Guidotto von Donnersmarck\|Guidotto]], (2. książę von Donnersmarck) – 1939-1959		*[[Guidotto Henckel von Donnersmarck\|Guidotto]], (2. książę von Donnersmarck) – 1939-1959
	*Kraft – 1959-1977		*Kraft – 1959-1977
	*Hugo IV – 1977-1989		*Hugo IV – 1977-1989
Linia 84:		Linia 84:
	*Karol Józef – 1995-2008		*Karol Józef – 1995-2008
	*Petrus – od 2008		*Petrus – od 2008





	==Bibliografia==		==Bibliografia==

Ania: /* Podziały terytorialne */

2015-02-12T12:41:52Z

Podziały terytorialne

← poprzednia wersja		Wersja z 14:41, 12 lut 2015
Linia 30:		Linia 30:
	W wyniku wojen śląskich bytomskie i tarnogórskie dobra Hencklów znalazły się w granicach monarchii [[Hohenzollernowie\|Hohenzollernów]]. Pan Bytomia [[Karol Józef Erdmann Henckel von Donnersmarck\|Karol Józef Erdmann]] w drugiej wojnie śląskiej opowiedział się po stronie Austrii. Po przegranej Habsburgów musiał udać się na wygnanie. Wyjechał do Wiednia. Dobra bytomskich Hencklów skonfiskowano i przekazano [[Leon Maksymilian Henckel von Donnersmarck\|Leonowi Maksymilianowi]] z linii tarnogórskiej. W 1748 roku otrzymał on godność bytomskiego wolnego pana stanowego, która odtąd - zgodnie z edyktem króla pruskiego - miała przypadać każdorazowemu seniorowi rodu. W tym samym czasie najstarszy syn wygnanego hrabiego, [[Franciszek Ludwik Henckel von Donnersmarck\|Franciszek Ludwik]], odzyskał skonfiskowane dobra. Stało się to najprawdopodobniej w 1747 roku na podstawie reskryptu królewskiego z roku poprzedniego.		W wyniku wojen śląskich bytomskie i tarnogórskie dobra Hencklów znalazły się w granicach monarchii [[Hohenzollernowie\|Hohenzollernów]]. Pan Bytomia [[Karol Józef Erdmann Henckel von Donnersmarck\|Karol Józef Erdmann]] w drugiej wojnie śląskiej opowiedział się po stronie Austrii. Po przegranej Habsburgów musiał udać się na wygnanie. Wyjechał do Wiednia. Dobra bytomskich Hencklów skonfiskowano i przekazano [[Leon Maksymilian Henckel von Donnersmarck\|Leonowi Maksymilianowi]] z linii tarnogórskiej. W 1748 roku otrzymał on godność bytomskiego wolnego pana stanowego, która odtąd - zgodnie z edyktem króla pruskiego - miała przypadać każdorazowemu seniorowi rodu. W tym samym czasie najstarszy syn wygnanego hrabiego, [[Franciszek Ludwik Henckel von Donnersmarck\|Franciszek Ludwik]], odzyskał skonfiskowane dobra. Stało się to najprawdopodobniej w 1747 roku na podstawie reskryptu królewskiego z roku poprzedniego.

	Wprowadzony wówczas nowy podział administracyjny na powiaty w przypadku bytomskiego państwa stanowego uwzględniał jego granice. Powiat bytomski z siedzibą władz w ~~[[Tarnowskie Góry\|~~Tarnowskich Górach]] obejmował ziemie bytomskiego państwa stanowego z dołączeniem części ziem dawniej należących do [[biskupi wrocławscy\|biskupów wrocławskich]] wokół [[Biskupice\|Biskupic]] i [[Zabrze\|Zabrza]].		Wprowadzony wówczas nowy podział administracyjny na powiaty w przypadku bytomskiego państwa stanowego uwzględniał jego granice. Powiat bytomski z siedzibą władz w Tarnowskich Górach obejmował ziemie bytomskiego państwa stanowego z dołączeniem części ziem dawniej należących do [[biskupi wrocławscy\|biskupów wrocławskich]] wokół [[Biskupice\|Biskupic]] i [[Zabrze\|Zabrza]].

	==Panowie stanowi Bytomia, Tarnowskich Gór i wolni panowie stanowi Bytomia==		==Panowie stanowi Bytomia, Tarnowskich Gór i wolni panowie stanowi Bytomia==

Ania: /* Podziały terytorialne */

2015-02-12T12:41:30Z

Podziały terytorialne

← poprzednia wersja		Wersja z 14:41, 12 lut 2015
Linia 26:		Linia 26:
	Do śmierci hrabiego Łazarza II całość państwa stanowego znajdowała się pod władzą jednego pana. Jednak już przed śmiercią, w trakcie długiego pobytu w Wiedniu, wyznaczył on synów do zarządzania w jego imieniu górnośląskimi włościami. Po jego śmierci synowie, dzieląc między siebie spadek, zawarli w 1665 roku odpowiednią umowę. [[Eliasz Henckel von Donnersmarck\|Eliasz]] otrzymał [[Bogumin]], gdzie sprawował władzę jako administrator już za życia ojca. Młodsi, [[Gabriel I Henckel von Donnersmarck\|Gabriel]] i [[Jerzy Fryderyk Henckel von Donnersmarck\|Jerzy Fryderyk]], podzielili się ziemiami bytomskiego państwa stanowego. Pierwszy otrzymał część bytomską, drugi tarnogórską. Dodatkowo Jerzy Fryderyk miał sprawować władzę i jurysdykcję nad rycerstwem i wolną ludnością nieszlachecką. Obaj bracia byli administratorami ziemi bytomskiej jeszcze za życia ojca. Gabriel I zmarł, po zaledwie roku samodzielnych rządów, nie pozostawiając męskich dziedziców. Jego dobrami podzielili się bracia. Eliasz otrzymał część kochłowicką, a Jerzy Fryderyk część bytomską.		Do śmierci hrabiego Łazarza II całość państwa stanowego znajdowała się pod władzą jednego pana. Jednak już przed śmiercią, w trakcie długiego pobytu w Wiedniu, wyznaczył on synów do zarządzania w jego imieniu górnośląskimi włościami. Po jego śmierci synowie, dzieląc między siebie spadek, zawarli w 1665 roku odpowiednią umowę. [[Eliasz Henckel von Donnersmarck\|Eliasz]] otrzymał [[Bogumin]], gdzie sprawował władzę jako administrator już za życia ojca. Młodsi, [[Gabriel I Henckel von Donnersmarck\|Gabriel]] i [[Jerzy Fryderyk Henckel von Donnersmarck\|Jerzy Fryderyk]], podzielili się ziemiami bytomskiego państwa stanowego. Pierwszy otrzymał część bytomską, drugi tarnogórską. Dodatkowo Jerzy Fryderyk miał sprawować władzę i jurysdykcję nad rycerstwem i wolną ludnością nieszlachecką. Obaj bracia byli administratorami ziemi bytomskiej jeszcze za życia ojca. Gabriel I zmarł, po zaledwie roku samodzielnych rządów, nie pozostawiając męskich dziedziców. Jego dobrami podzielili się bracia. Eliasz otrzymał część kochłowicką, a Jerzy Fryderyk część bytomską.

	Jerzy Fryderyk zmarł w 1671 roku. Pozostawił dwóch synów: Leona Ferdynanda i [[Karol Maksymilian von Donnersmarck\|Karola Maksymiliana]]. Bracia podzielili się odziedziczonymi dobrami. Leon Ferdynand otrzymał część bytomską, a Karol Maksymilian tarnogórską. Obaj stali się protoplastami dwóch niewygasłych do dziś głównych linii rodu. W 1674 roku hrabia [[Eliasz Andrzej von Donnersmarck\|Eliasz Andrzej]] z Bogumina sprzedał dobra kochłowickie kuzynowi Leonowi Ferdynandowi z Bytomia. Władza nad całością ziemi bytomskiej przeszła do rąk potomków hrabiego Jerzego Fryderyka.		Jerzy Fryderyk zmarł w 1671 roku. Pozostawił dwóch synów: Leona Ferdynanda i [[Karol Maksymilian Henckel von Donnersmarck\|Karola Maksymiliana]]. Bracia podzielili się odziedziczonymi dobrami. Leon Ferdynand otrzymał część bytomską, a Karol Maksymilian tarnogórską. Obaj stali się protoplastami dwóch niewygasłych do dziś głównych linii rodu. W 1674 roku hrabia [[Eliasz Andrzej Henckel von Donnersmarck\|Eliasz Andrzej]] z Bogumina sprzedał dobra kochłowickie kuzynowi Leonowi Ferdynandowi z Bytomia. Władza nad całością ziemi bytomskiej przeszła do rąk potomków hrabiego Jerzego Fryderyka.

	W wyniku wojen śląskich bytomskie i tarnogórskie dobra Hencklów znalazły się w granicach monarchii [[Hohenzollernowie\|Hohenzollernów]]. Pan Bytomia [[Karol Józef Erdmann von Donnersmarck\|Karol Józef Erdmann]] w drugiej wojnie śląskiej opowiedział się po stronie Austrii. Po przegranej Habsburgów musiał udać się na wygnanie. Wyjechał do Wiednia. Dobra bytomskich Hencklów skonfiskowano i przekazano [[Leon Maksymilian von Donnersmarck\|Leonowi Maksymilianowi]] z linii tarnogórskiej. W 1748 roku otrzymał on godność bytomskiego wolnego pana stanowego, która odtąd - zgodnie z edyktem króla pruskiego - miała przypadać każdorazowemu seniorowi rodu. W tym samym czasie najstarszy syn wygnanego hrabiego, [[Franciszek Ludwik von Donnersmarck\|Franciszek Ludwik]], odzyskał skonfiskowane dobra. Stało się to najprawdopodobniej w 1747 roku na podstawie reskryptu królewskiego z roku poprzedniego.		W wyniku wojen śląskich bytomskie i tarnogórskie dobra Hencklów znalazły się w granicach monarchii [[Hohenzollernowie\|Hohenzollernów]]. Pan Bytomia [[Karol Józef Erdmann Henckel von Donnersmarck\|Karol Józef Erdmann]] w drugiej wojnie śląskiej opowiedział się po stronie Austrii. Po przegranej Habsburgów musiał udać się na wygnanie. Wyjechał do Wiednia. Dobra bytomskich Hencklów skonfiskowano i przekazano [[Leon Maksymilian Henckel von Donnersmarck\|Leonowi Maksymilianowi]] z linii tarnogórskiej. W 1748 roku otrzymał on godność bytomskiego wolnego pana stanowego, która odtąd - zgodnie z edyktem króla pruskiego - miała przypadać każdorazowemu seniorowi rodu. W tym samym czasie najstarszy syn wygnanego hrabiego, [[Franciszek Ludwik Henckel von Donnersmarck\|Franciszek Ludwik]], odzyskał skonfiskowane dobra. Stało się to najprawdopodobniej w 1747 roku na podstawie reskryptu królewskiego z roku poprzedniego.

	Wprowadzony wówczas nowy podział administracyjny na powiaty w przypadku bytomskiego państwa stanowego uwzględniał jego granice. Powiat bytomski z siedzibą władz w [[Tarnowskie Góry\|Tarnowskich Górach]] obejmował ziemie bytomskiego państwa stanowego z dołączeniem części ziem dawniej należących do [[biskupi wrocławscy\|biskupów wrocławskich]] wokół [[Biskupice\|Biskupic]] i [[Zabrze\|Zabrza]].		Wprowadzony wówczas nowy podział administracyjny na powiaty w przypadku bytomskiego państwa stanowego uwzględniał jego granice. Powiat bytomski z siedzibą władz w [[Tarnowskie Góry\|Tarnowskich Górach]] obejmował ziemie bytomskiego państwa stanowego z dołączeniem części ziem dawniej należących do [[biskupi wrocławscy\|biskupów wrocławskich]] wokół [[Biskupice\|Biskupic]] i [[Zabrze\|Zabrza]].

Ania: /* Podziały terytorialne */

2015-02-12T12:30:35Z

Podziały terytorialne

← poprzednia wersja		Wersja z 14:30, 12 lut 2015
Linia 24:		Linia 24:
	==Podziały terytorialne==		==Podziały terytorialne==

	Do śmierci hrabiego Łazarza II całość państwa stanowego znajdowała się pod władzą jednego pana. Jednak już przed śmiercią, w trakcie długiego pobytu w Wiedniu, wyznaczył on synów do zarządzania w jego imieniu górnośląskimi włościami. Po jego śmierci synowie, dzieląc między siebie spadek, zawarli w 1665 roku odpowiednią umowę. [[Eliasz von Donnersmarck\|Eliasz]] otrzymał [[Bogumin]], gdzie sprawował władzę jako administrator już za życia ojca. Młodsi, [[Gabriel I von Donnersmarck\|Gabriel]] i [[Jerzy Fryderyk von Donnersmarck\|Jerzy Fryderyk]], podzielili się ziemiami bytomskiego państwa stanowego. Pierwszy otrzymał część bytomską, drugi tarnogórską. Dodatkowo Jerzy Fryderyk miał sprawować władzę i jurysdykcję nad rycerstwem i wolną ludnością nieszlachecką. Obaj bracia byli administratorami ziemi bytomskiej jeszcze za życia ojca. Gabriel I zmarł, po zaledwie roku samodzielnych rządów, nie pozostawiając męskich dziedziców. Jego dobrami podzielili się bracia. Eliasz otrzymał część kochłowicką, a Jerzy Fryderyk część bytomską.		Do śmierci hrabiego Łazarza II całość państwa stanowego znajdowała się pod władzą jednego pana. Jednak już przed śmiercią, w trakcie długiego pobytu w Wiedniu, wyznaczył on synów do zarządzania w jego imieniu górnośląskimi włościami. Po jego śmierci synowie, dzieląc między siebie spadek, zawarli w 1665 roku odpowiednią umowę. [[Eliasz Henckel von Donnersmarck\|Eliasz]] otrzymał [[Bogumin]], gdzie sprawował władzę jako administrator już za życia ojca. Młodsi, [[Gabriel I Henckel von Donnersmarck\|Gabriel]] i [[Jerzy Fryderyk Henckel von Donnersmarck\|Jerzy Fryderyk]], podzielili się ziemiami bytomskiego państwa stanowego. Pierwszy otrzymał część bytomską, drugi tarnogórską. Dodatkowo Jerzy Fryderyk miał sprawować władzę i jurysdykcję nad rycerstwem i wolną ludnością nieszlachecką. Obaj bracia byli administratorami ziemi bytomskiej jeszcze za życia ojca. Gabriel I zmarł, po zaledwie roku samodzielnych rządów, nie pozostawiając męskich dziedziców. Jego dobrami podzielili się bracia. Eliasz otrzymał część kochłowicką, a Jerzy Fryderyk część bytomską.

	Jerzy Fryderyk zmarł w 1671 roku. Pozostawił dwóch synów: Leona Ferdynanda i [[Karol Maksymilian von Donnersmarck\|Karola Maksymiliana]]. Bracia podzielili się odziedziczonymi dobrami. Leon Ferdynand otrzymał część bytomską, a Karol Maksymilian tarnogórską. Obaj stali się protoplastami dwóch niewygasłych do dziś głównych linii rodu. W 1674 roku hrabia [[Eliasz Andrzej von Donnersmarck\|Eliasz Andrzej]] z Bogumina sprzedał dobra kochłowickie kuzynowi Leonowi Ferdynandowi z Bytomia. Władza nad całością ziemi bytomskiej przeszła do rąk potomków hrabiego Jerzego Fryderyka.		Jerzy Fryderyk zmarł w 1671 roku. Pozostawił dwóch synów: Leona Ferdynanda i [[Karol Maksymilian von Donnersmarck\|Karola Maksymiliana]]. Bracia podzielili się odziedziczonymi dobrami. Leon Ferdynand otrzymał część bytomską, a Karol Maksymilian tarnogórską. Obaj stali się protoplastami dwóch niewygasłych do dziś głównych linii rodu. W 1674 roku hrabia [[Eliasz Andrzej von Donnersmarck\|Eliasz Andrzej]] z Bogumina sprzedał dobra kochłowickie kuzynowi Leonowi Ferdynandowi z Bytomia. Władza nad całością ziemi bytomskiej przeszła do rąk potomków hrabiego Jerzego Fryderyka.

Ania: /* Właściciele */

2015-02-12T12:18:13Z

Właściciele

← poprzednia wersja		Wersja z 14:18, 12 lut 2015
Linia 20:		Linia 20:
	W 1701 roku cesarz Leopold I Habsburg postanowił, że godność wolnego pana stanowego będzie dziedziczona na zasadzie primogenitury przez potomków Leona Ferdynanda, pod warunkiem wyznawania przez nich wiary katolickiej. Po wygaśnięciu tej linii Hencklów do dziedziczenia miano dopuścić kuzynów z linii tarnogórskiej, ale też pod warunkiem przejścia na katolicyzm.		W 1701 roku cesarz Leopold I Habsburg postanowił, że godność wolnego pana stanowego będzie dziedziczona na zasadzie primogenitury przez potomków Leona Ferdynanda, pod warunkiem wyznawania przez nich wiary katolickiej. Po wygaśnięciu tej linii Hencklów do dziedziczenia miano dopuścić kuzynów z linii tarnogórskiej, ale też pod warunkiem przejścia na katolicyzm.

	W połowie XVIII wieku Śląsk, w tym bytomskie państwo stanowe, znalazł się w granicach królestwa pruskiego. W 1748 roku król pruski wydał edykt na mocy którego godność bytomskiego wolnego pana stanowego miała przypadać zawsze seniorowi rodu. Uprawnienia panów stanowych były stopniowo ograniczane na rzecz mianowanych przez królów pruskich urzędników, np. starostów ([[landrat\|landratów]]). Uprawnienia te znacząco zostały ograniczone w czasie [[wojny napoleońskie\|wojen napoleońskich]], w wyniku [[~~reformy Steina_Hardenberga~~\|reform Steina-Hardenberga]]. Ostatecznie dawne prawa feudalne zostały zniesione w czasie rewolucji [[Wiosna Ludów\|Wiosny Ludów]] (1848-1849). Henckel von Donnersmarckom pozostał tytuł wolnych panów stanowych Bytomia, dziedziczony formalnie do dziś na zasadzie senioratu, według edyktu królewskiego z 1748 roku.		W połowie XVIII wieku Śląsk, w tym bytomskie państwo stanowe, znalazł się w granicach królestwa pruskiego. W 1748 roku król pruski wydał edykt na mocy którego godność bytomskiego wolnego pana stanowego miała przypadać zawsze seniorowi rodu. Uprawnienia panów stanowych były stopniowo ograniczane na rzecz mianowanych przez królów pruskich urzędników, np. starostów ([[landrat\|landratów]]). Uprawnienia te znacząco zostały ograniczone w czasie [[wojny napoleońskie\|wojen napoleońskich]], w wyniku [[Reformy Steina-Hardenberga\|reform Steina-Hardenberga]]. Ostatecznie dawne prawa feudalne zostały zniesione w czasie rewolucji [[Wiosna Ludów\|Wiosny Ludów]] (1848-1849). Henckel von Donnersmarckom pozostał tytuł wolnych panów stanowych Bytomia, dziedziczony formalnie do dziś na zasadzie senioratu, według edyktu królewskiego z 1748 roku.

	==Podziały terytorialne==		==Podziały terytorialne==

Ania: /* Właściciele */

2015-02-12T12:10:02Z

Właściciele

← poprzednia wersja		Wersja z 14:10, 12 lut 2015
Linia 17:		Linia 17:
	W 1623 roku bytomskie państwo stanowe otrzymał w zastaw za udzielone kredyty Łazarz I Henckel von Donnersmarck (Starszy). Jego syn [[Łazarz II Henckel von Donnersmarck\|Łazarz II]] w 1629 roku, za niespłacone wcześniej sumy oraz za nowe kredyty o łącznej wartości ponad 367 tys. guldenów, otrzymał prawa dziedziczne i zwierzchnie do bytomskiego oraz bogumińskiego państwa stanowego wraz z miastami Bytomiem i [[Tarnowskie Góry\|Tarnowskimi Górami]] <ref>Codex Diplomaticus Silesiae, Bd 21, Schlesiens Bergbau und Hüttenwesen, Urkunden und Akten (1529-1740), hrsg. Konrad Wutke, Breslau 1901, s. 178-185, nr 848-855 (tamże, s. 185, nr 855, wymieniona dokładnie suma zapłaty: 367 765 guldenów 27 krojców)</ref>. Państwa stanowe były "…na podstawie specjalnych przywilejów wyłączone z ogólnej administracji i jurysdykcji, (…) [a ich] właściciele podlegali bezpośrednio cesarzowi, z pominięciem książąt i starostów. Wolni panowie stanowi mieli swe sądowe forum tylko przed panującym lub przed praską izbą apelacyjną i zasiadali w sejmie śląskim w kurii książęcej. Od sytuacji książąt różniło ich w sejmie jedynie to, że posiadali oni wszyscy łącznie jeden głos (wotum), gdy tymczasem każdy z książąt rozporządzał własnym odrębnym głosem…"<ref>Historia Śląska, t. I, do roku 1763, pod red. K. Maleczyńskiego, cz. III, od końca XVI w. do 1763, pr. zb., Wrocław Warszawa Kraków 1963, s. 472</ref>.		W 1623 roku bytomskie państwo stanowe otrzymał w zastaw za udzielone kredyty Łazarz I Henckel von Donnersmarck (Starszy). Jego syn [[Łazarz II Henckel von Donnersmarck\|Łazarz II]] w 1629 roku, za niespłacone wcześniej sumy oraz za nowe kredyty o łącznej wartości ponad 367 tys. guldenów, otrzymał prawa dziedziczne i zwierzchnie do bytomskiego oraz bogumińskiego państwa stanowego wraz z miastami Bytomiem i [[Tarnowskie Góry\|Tarnowskimi Górami]] <ref>Codex Diplomaticus Silesiae, Bd 21, Schlesiens Bergbau und Hüttenwesen, Urkunden und Akten (1529-1740), hrsg. Konrad Wutke, Breslau 1901, s. 178-185, nr 848-855 (tamże, s. 185, nr 855, wymieniona dokładnie suma zapłaty: 367 765 guldenów 27 krojców)</ref>. Państwa stanowe były "…na podstawie specjalnych przywilejów wyłączone z ogólnej administracji i jurysdykcji, (…) [a ich] właściciele podlegali bezpośrednio cesarzowi, z pominięciem książąt i starostów. Wolni panowie stanowi mieli swe sądowe forum tylko przed panującym lub przed praską izbą apelacyjną i zasiadali w sejmie śląskim w kurii książęcej. Od sytuacji książąt różniło ich w sejmie jedynie to, że posiadali oni wszyscy łącznie jeden głos (wotum), gdy tymczasem każdy z książąt rozporządzał własnym odrębnym głosem…"<ref>Historia Śląska, t. I, do roku 1763, pod red. K. Maleczyńskiego, cz. III, od końca XVI w. do 1763, pr. zb., Wrocław Warszawa Kraków 1963, s. 472</ref>.

	Na mocy przywileju cesarza [[Leopold I Habsburg\|Leopolda I Habsburga]] z 14 listopada 1697 roku ziemi bytomskiej został nadany status wolnego państwa stanowego (Freie Standesherrschaft), a hrabiego Leona Ferdynanda wywyższono do godności wolnego pana stanowego Bytomia (Freier Standesherr von Beuthen). Wobec protestów pozostałych śląskich wolnych panów stanowych, Henckel von Donnersmarckowie uzyskali możliwość zasiadania w [[Sejm Śląski (stanowy)\|Sejmie Śląskim]], ale na zmianę z hrabiami Schoenaich-Carolath, wolnymi panami stanowymi Bytomia Odrzańskiego i Siedliska. W 1698 roku [[Urząd Zwierzchni]] postawił dodatkowy warunek, że hrabia przyjmie wiarę katolicką.		Na mocy przywileju cesarza [[Leopold I Habsburg\|Leopolda I Habsburga]] z 14 listopada 1697 roku ziemi bytomskiej został nadany status wolnego państwa stanowego (Freie Standesherrschaft), a hrabiego [[Leon Ferdynand Henckel von Donnersmarck\|Leona Ferdynanda]] wywyższono do godności wolnego pana stanowego Bytomia (Freier Standesherr von Beuthen). Wobec protestów pozostałych śląskich wolnych panów stanowych, Henckel von Donnersmarckowie uzyskali możliwość zasiadania w [[Sejm Śląski (stanowy)\|Sejmie Śląskim]], ale na zmianę z hrabiami Schoenaich-Carolath, wolnymi panami stanowymi Bytomia Odrzańskiego i Siedliska. W 1698 roku [[Urząd Zwierzchni]] postawił dodatkowy warunek, że hrabia przyjmie wiarę katolicką.
	W 1701 roku cesarz Leopold I Habsburg postanowił, że godność wolnego pana stanowego będzie dziedziczona na zasadzie primogenitury przez potomków Leona Ferdynanda, pod warunkiem wyznawania przez nich wiary katolickiej. Po wygaśnięciu tej linii Hencklów do dziedziczenia miano dopuścić kuzynów z linii tarnogórskiej, ale też pod warunkiem przejścia na katolicyzm.		W 1701 roku cesarz Leopold I Habsburg postanowił, że godność wolnego pana stanowego będzie dziedziczona na zasadzie primogenitury przez potomków Leona Ferdynanda, pod warunkiem wyznawania przez nich wiary katolickiej. Po wygaśnięciu tej linii Hencklów do dziedziczenia miano dopuścić kuzynów z linii tarnogórskiej, ale też pod warunkiem przejścia na katolicyzm.

Ania: /* Właściciele */

2015-02-12T11:39:22Z

Właściciele

← poprzednia wersja		Wersja z 13:39, 12 lut 2015
Linia 17:		Linia 17:
	W 1623 roku bytomskie państwo stanowe otrzymał w zastaw za udzielone kredyty Łazarz I Henckel von Donnersmarck (Starszy). Jego syn [[Łazarz II Henckel von Donnersmarck\|Łazarz II]] w 1629 roku, za niespłacone wcześniej sumy oraz za nowe kredyty o łącznej wartości ponad 367 tys. guldenów, otrzymał prawa dziedziczne i zwierzchnie do bytomskiego oraz bogumińskiego państwa stanowego wraz z miastami Bytomiem i [[Tarnowskie Góry\|Tarnowskimi Górami]] <ref>Codex Diplomaticus Silesiae, Bd 21, Schlesiens Bergbau und Hüttenwesen, Urkunden und Akten (1529-1740), hrsg. Konrad Wutke, Breslau 1901, s. 178-185, nr 848-855 (tamże, s. 185, nr 855, wymieniona dokładnie suma zapłaty: 367 765 guldenów 27 krojców)</ref>. Państwa stanowe były "…na podstawie specjalnych przywilejów wyłączone z ogólnej administracji i jurysdykcji, (…) [a ich] właściciele podlegali bezpośrednio cesarzowi, z pominięciem książąt i starostów. Wolni panowie stanowi mieli swe sądowe forum tylko przed panującym lub przed praską izbą apelacyjną i zasiadali w sejmie śląskim w kurii książęcej. Od sytuacji książąt różniło ich w sejmie jedynie to, że posiadali oni wszyscy łącznie jeden głos (wotum), gdy tymczasem każdy z książąt rozporządzał własnym odrębnym głosem…"<ref>Historia Śląska, t. I, do roku 1763, pod red. K. Maleczyńskiego, cz. III, od końca XVI w. do 1763, pr. zb., Wrocław Warszawa Kraków 1963, s. 472</ref>.		W 1623 roku bytomskie państwo stanowe otrzymał w zastaw za udzielone kredyty Łazarz I Henckel von Donnersmarck (Starszy). Jego syn [[Łazarz II Henckel von Donnersmarck\|Łazarz II]] w 1629 roku, za niespłacone wcześniej sumy oraz za nowe kredyty o łącznej wartości ponad 367 tys. guldenów, otrzymał prawa dziedziczne i zwierzchnie do bytomskiego oraz bogumińskiego państwa stanowego wraz z miastami Bytomiem i [[Tarnowskie Góry\|Tarnowskimi Górami]] <ref>Codex Diplomaticus Silesiae, Bd 21, Schlesiens Bergbau und Hüttenwesen, Urkunden und Akten (1529-1740), hrsg. Konrad Wutke, Breslau 1901, s. 178-185, nr 848-855 (tamże, s. 185, nr 855, wymieniona dokładnie suma zapłaty: 367 765 guldenów 27 krojców)</ref>. Państwa stanowe były "…na podstawie specjalnych przywilejów wyłączone z ogólnej administracji i jurysdykcji, (…) [a ich] właściciele podlegali bezpośrednio cesarzowi, z pominięciem książąt i starostów. Wolni panowie stanowi mieli swe sądowe forum tylko przed panującym lub przed praską izbą apelacyjną i zasiadali w sejmie śląskim w kurii książęcej. Od sytuacji książąt różniło ich w sejmie jedynie to, że posiadali oni wszyscy łącznie jeden głos (wotum), gdy tymczasem każdy z książąt rozporządzał własnym odrębnym głosem…"<ref>Historia Śląska, t. I, do roku 1763, pod red. K. Maleczyńskiego, cz. III, od końca XVI w. do 1763, pr. zb., Wrocław Warszawa Kraków 1963, s. 472</ref>.

	Na mocy przywileju cesarza [[Leopold I Habsburg\|Leopolda I Habsburga]] z 14 listopada 1697 roku ziemi bytomskiej został nadany status wolnego państwa stanowego (Freie Standesherrschaft), a hrabiego Leona Ferdynanda wywyższono do godności wolnego pana stanowego Bytomia (Freier Standesherr von Beuthen). Wobec protestów pozostałych śląskich wolnych panów stanowych, Henckel von Donnersmarckowie uzyskali możliwość zasiadania w [[Sejm Śląski\|Sejmie Śląskim]], ale na zmianę z hrabiami Schoenaich-Carolath, wolnymi panami stanowymi Bytomia Odrzańskiego i Siedliska. W 1698 roku [[Urząd Zwierzchni]] postawił dodatkowy warunek, że hrabia przyjmie wiarę katolicką.		Na mocy przywileju cesarza [[Leopold I Habsburg\|Leopolda I Habsburga]] z 14 listopada 1697 roku ziemi bytomskiej został nadany status wolnego państwa stanowego (Freie Standesherrschaft), a hrabiego Leona Ferdynanda wywyższono do godności wolnego pana stanowego Bytomia (Freier Standesherr von Beuthen). Wobec protestów pozostałych śląskich wolnych panów stanowych, Henckel von Donnersmarckowie uzyskali możliwość zasiadania w [[Sejm Śląski (stanowy)\|Sejmie Śląskim]], ale na zmianę z hrabiami Schoenaich-Carolath, wolnymi panami stanowymi Bytomia Odrzańskiego i Siedliska. W 1698 roku [[Urząd Zwierzchni]] postawił dodatkowy warunek, że hrabia przyjmie wiarę katolicką.
	W 1701 roku cesarz Leopold I Habsburg postanowił, że godność wolnego pana stanowego będzie dziedziczona na zasadzie primogenitury przez potomków Leona Ferdynanda, pod warunkiem wyznawania przez nich wiary katolickiej. Po wygaśnięciu tej linii Hencklów do dziedziczenia miano dopuścić kuzynów z linii tarnogórskiej, ale też pod warunkiem przejścia na katolicyzm.		W 1701 roku cesarz Leopold I Habsburg postanowił, że godność wolnego pana stanowego będzie dziedziczona na zasadzie primogenitury przez potomków Leona Ferdynanda, pod warunkiem wyznawania przez nich wiary katolickiej. Po wygaśnięciu tej linii Hencklów do dziedziczenia miano dopuścić kuzynów z linii tarnogórskiej, ale też pod warunkiem przejścia na katolicyzm.

Ania: /* Właściciele */

2015-02-12T11:25:14Z

Właściciele

← poprzednia wersja		Wersja z 13:25, 12 lut 2015
Linia 13:		Linia 13:

	Początków zmiany statusu średniowiecznego księstwa bytomskiego można już upatrywać w momencie sprzedaży Bytomia i okolicznych ziem przez króla [[Maciej Korwin\|Macieja Korwina]] w 1477 roku. Janowi z Żerotina. Rycerz ten nie wywodził się z żadnej dynastii wcześniej lub później władającej ziemiami [[księstwa śląskie\|śląskich księstw]], nie używał tytułu księcia, tylko pana Bytomia. W 1498 roku ziemię bytomską kupił książę [[Jan II Dobry]] i przyłączył do [[Księstwo opolskie\|Księstwo opolsko]]-[[Księstwo raciborskie\|raciboskie]]. W 1526 roku otrzymał je jego spadkobierca książę karniowski [[Jerzy von Ansbach Hohenzollern\|Jerzy von Ansbach z rodu Hohenzollernów]]. W 1528 roku nowy król czeski [[Ferdynand I Habsburg]] doprowadził do unieważnienia traktatów Jerzego z Janem II, ale wobec ciągłych kłopotów finansowych trzy lata później zgodził się na przejęcie ziem księstwa opolsko-raciborskiego i państwa bytomskiego w zastaw za pożyczki, jakie wcześniej uzyskał od Jerzego.		Początków zmiany statusu średniowiecznego księstwa bytomskiego można już upatrywać w momencie sprzedaży Bytomia i okolicznych ziem przez króla [[Maciej Korwin\|Macieja Korwina]] w 1477 roku. Janowi z Żerotina. Rycerz ten nie wywodził się z żadnej dynastii wcześniej lub później władającej ziemiami [[księstwa śląskie\|śląskich księstw]], nie używał tytułu księcia, tylko pana Bytomia. W 1498 roku ziemię bytomską kupił książę [[Jan II Dobry]] i przyłączył do [[Księstwo opolskie\|Księstwo opolsko]]-[[Księstwo raciborskie\|raciboskie]]. W 1526 roku otrzymał je jego spadkobierca książę karniowski [[Jerzy von Ansbach Hohenzollern\|Jerzy von Ansbach z rodu Hohenzollernów]]. W 1528 roku nowy król czeski [[Ferdynand I Habsburg]] doprowadził do unieważnienia traktatów Jerzego z Janem II, ale wobec ciągłych kłopotów finansowych trzy lata później zgodził się na przejęcie ziem księstwa opolsko-raciborskiego i państwa bytomskiego w zastaw za pożyczki, jakie wcześniej uzyskał od Jerzego.
	W 1618 roku książę karniowski [[Jan Jerzy Hohenzollern]] został skazany na oddanie ziem bytomskiego i [[Bogumińskie ~~państwo stanowe~~\|bogumińskiego państwa stanowego]] [[Habsburgowie\|Habsburgom]]. Ci ostatni jednak mieli zwrócić sumy zastawne. Trzy lata później, po przegranej w pierwszym etapie wojny trzydziestoletniej, książę Jan Jerzy, który stanął na czele buntu stanów śląskich przeciwko Habsburgom, został skazany na banicję, a jego ziemie uległy konfiskacie.		W 1618 roku książę karniowski [[Jan Jerzy Hohenzollern]] został skazany na oddanie ziem bytomskiego i [[Bogumińskie Państwo Stanowe\|bogumińskiego państwa stanowego]] [[Habsburgowie\|Habsburgom]]. Ci ostatni jednak mieli zwrócić sumy zastawne. Trzy lata później, po przegranej w pierwszym etapie wojny trzydziestoletniej, książę Jan Jerzy, który stanął na czele buntu stanów śląskich przeciwko Habsburgom, został skazany na banicję, a jego ziemie uległy konfiskacie.

	W 1623 roku bytomskie państwo stanowe otrzymał w zastaw za udzielone kredyty Łazarz I Henckel von Donnersmarck (Starszy). Jego syn [[Łazarz II Henckel von Donnersmarck\|Łazarz II]] w 1629 roku, za niespłacone wcześniej sumy oraz za nowe kredyty o łącznej wartości ponad 367 tys. guldenów, otrzymał prawa dziedziczne i zwierzchnie do bytomskiego oraz bogumińskiego państwa stanowego wraz z miastami Bytomiem i [[Tarnowskie Góry\|Tarnowskimi Górami]] <ref>Codex Diplomaticus Silesiae, Bd 21, Schlesiens Bergbau und Hüttenwesen, Urkunden und Akten (1529-1740), hrsg. Konrad Wutke, Breslau 1901, s. 178-185, nr 848-855 (tamże, s. 185, nr 855, wymieniona dokładnie suma zapłaty: 367 765 guldenów 27 krojców)</ref>. Państwa stanowe były "…na podstawie specjalnych przywilejów wyłączone z ogólnej administracji i jurysdykcji, (…) [a ich] właściciele podlegali bezpośrednio cesarzowi, z pominięciem książąt i starostów. Wolni panowie stanowi mieli swe sądowe forum tylko przed panującym lub przed praską izbą apelacyjną i zasiadali w sejmie śląskim w kurii książęcej. Od sytuacji książąt różniło ich w sejmie jedynie to, że posiadali oni wszyscy łącznie jeden głos (wotum), gdy tymczasem każdy z książąt rozporządzał własnym odrębnym głosem…"<ref>Historia Śląska, t. I, do roku 1763, pod red. K. Maleczyńskiego, cz. III, od końca XVI w. do 1763, pr. zb., Wrocław Warszawa Kraków 1963, s. 472</ref>.		W 1623 roku bytomskie państwo stanowe otrzymał w zastaw za udzielone kredyty Łazarz I Henckel von Donnersmarck (Starszy). Jego syn [[Łazarz II Henckel von Donnersmarck\|Łazarz II]] w 1629 roku, za niespłacone wcześniej sumy oraz za nowe kredyty o łącznej wartości ponad 367 tys. guldenów, otrzymał prawa dziedziczne i zwierzchnie do bytomskiego oraz bogumińskiego państwa stanowego wraz z miastami Bytomiem i [[Tarnowskie Góry\|Tarnowskimi Górami]] <ref>Codex Diplomaticus Silesiae, Bd 21, Schlesiens Bergbau und Hüttenwesen, Urkunden und Akten (1529-1740), hrsg. Konrad Wutke, Breslau 1901, s. 178-185, nr 848-855 (tamże, s. 185, nr 855, wymieniona dokładnie suma zapłaty: 367 765 guldenów 27 krojców)</ref>. Państwa stanowe były "…na podstawie specjalnych przywilejów wyłączone z ogólnej administracji i jurysdykcji, (…) [a ich] właściciele podlegali bezpośrednio cesarzowi, z pominięciem książąt i starostów. Wolni panowie stanowi mieli swe sądowe forum tylko przed panującym lub przed praską izbą apelacyjną i zasiadali w sejmie śląskim w kurii książęcej. Od sytuacji książąt różniło ich w sejmie jedynie to, że posiadali oni wszyscy łącznie jeden głos (wotum), gdy tymczasem każdy z książąt rozporządzał własnym odrębnym głosem…"<ref>Historia Śląska, t. I, do roku 1763, pod red. K. Maleczyńskiego, cz. III, od końca XVI w. do 1763, pr. zb., Wrocław Warszawa Kraków 1963, s. 472</ref>.

← poprzednia wersja		Wersja z 14:41, 12 lut 2015
Linia 26:		Linia 26:
	Do śmierci hrabiego Łazarza II całość państwa stanowego znajdowała się pod władzą jednego pana. Jednak już przed śmiercią, w trakcie długiego pobytu w Wiedniu, wyznaczył on synów do zarządzania w jego imieniu górnośląskimi włościami. Po jego śmierci synowie, dzieląc między siebie spadek, zawarli w 1665 roku odpowiednią umowę. [[Eliasz Henckel von Donnersmarck\|Eliasz]] otrzymał [[Bogumin]], gdzie sprawował władzę jako administrator już za życia ojca. Młodsi, [[Gabriel I Henckel von Donnersmarck\|Gabriel]] i [[Jerzy Fryderyk Henckel von Donnersmarck\|Jerzy Fryderyk]], podzielili się ziemiami bytomskiego państwa stanowego. Pierwszy otrzymał część bytomską, drugi tarnogórską. Dodatkowo Jerzy Fryderyk miał sprawować władzę i jurysdykcję nad rycerstwem i wolną ludnością nieszlachecką. Obaj bracia byli administratorami ziemi bytomskiej jeszcze za życia ojca. Gabriel I zmarł, po zaledwie roku samodzielnych rządów, nie pozostawiając męskich dziedziców. Jego dobrami podzielili się bracia. Eliasz otrzymał część kochłowicką, a Jerzy Fryderyk część bytomską.		Do śmierci hrabiego Łazarza II całość państwa stanowego znajdowała się pod władzą jednego pana. Jednak już przed śmiercią, w trakcie długiego pobytu w Wiedniu, wyznaczył on synów do zarządzania w jego imieniu górnośląskimi włościami. Po jego śmierci synowie, dzieląc między siebie spadek, zawarli w 1665 roku odpowiednią umowę. [[Eliasz Henckel von Donnersmarck\|Eliasz]] otrzymał [[Bogumin]], gdzie sprawował władzę jako administrator już za życia ojca. Młodsi, [[Gabriel I Henckel von Donnersmarck\|Gabriel]] i [[Jerzy Fryderyk Henckel von Donnersmarck\|Jerzy Fryderyk]], podzielili się ziemiami bytomskiego państwa stanowego. Pierwszy otrzymał część bytomską, drugi tarnogórską. Dodatkowo Jerzy Fryderyk miał sprawować władzę i jurysdykcję nad rycerstwem i wolną ludnością nieszlachecką. Obaj bracia byli administratorami ziemi bytomskiej jeszcze za życia ojca. Gabriel I zmarł, po zaledwie roku samodzielnych rządów, nie pozostawiając męskich dziedziców. Jego dobrami podzielili się bracia. Eliasz otrzymał część kochłowicką, a Jerzy Fryderyk część bytomską.

	Jerzy Fryderyk zmarł w 1671 roku. Pozostawił dwóch synów: Leona Ferdynanda i [[Karol Maksymilian von Donnersmarck\|Karola Maksymiliana]]. Bracia podzielili się odziedziczonymi dobrami. Leon Ferdynand otrzymał część bytomską, a Karol Maksymilian tarnogórską. Obaj stali się protoplastami dwóch niewygasłych do dziś głównych linii rodu. W 1674 roku hrabia [[Eliasz Andrzej von Donnersmarck\|Eliasz Andrzej]] z Bogumina sprzedał dobra kochłowickie kuzynowi Leonowi Ferdynandowi z Bytomia. Władza nad całością ziemi bytomskiej przeszła do rąk potomków hrabiego Jerzego Fryderyka.		Jerzy Fryderyk zmarł w 1671 roku. Pozostawił dwóch synów: Leona Ferdynanda i [[Karol Maksymilian Henckel von Donnersmarck\|Karola Maksymiliana]]. Bracia podzielili się odziedziczonymi dobrami. Leon Ferdynand otrzymał część bytomską, a Karol Maksymilian tarnogórską. Obaj stali się protoplastami dwóch niewygasłych do dziś głównych linii rodu. W 1674 roku hrabia [[Eliasz Andrzej Henckel von Donnersmarck\|Eliasz Andrzej]] z Bogumina sprzedał dobra kochłowickie kuzynowi Leonowi Ferdynandowi z Bytomia. Władza nad całością ziemi bytomskiej przeszła do rąk potomków hrabiego Jerzego Fryderyka.

	W wyniku wojen śląskich bytomskie i tarnogórskie dobra Hencklów znalazły się w granicach monarchii [[Hohenzollernowie\|Hohenzollernów]]. Pan Bytomia [[Karol Józef Erdmann von Donnersmarck\|Karol Józef Erdmann]] w drugiej wojnie śląskiej opowiedział się po stronie Austrii. Po przegranej Habsburgów musiał udać się na wygnanie. Wyjechał do Wiednia. Dobra bytomskich Hencklów skonfiskowano i przekazano [[Leon Maksymilian von Donnersmarck\|Leonowi Maksymilianowi]] z linii tarnogórskiej. W 1748 roku otrzymał on godność bytomskiego wolnego pana stanowego, która odtąd - zgodnie z edyktem króla pruskiego - miała przypadać każdorazowemu seniorowi rodu. W tym samym czasie najstarszy syn wygnanego hrabiego, [[Franciszek Ludwik von Donnersmarck\|Franciszek Ludwik]], odzyskał skonfiskowane dobra. Stało się to najprawdopodobniej w 1747 roku na podstawie reskryptu królewskiego z roku poprzedniego.		W wyniku wojen śląskich bytomskie i tarnogórskie dobra Hencklów znalazły się w granicach monarchii [[Hohenzollernowie\|Hohenzollernów]]. Pan Bytomia [[Karol Józef Erdmann Henckel von Donnersmarck\|Karol Józef Erdmann]] w drugiej wojnie śląskiej opowiedział się po stronie Austrii. Po przegranej Habsburgów musiał udać się na wygnanie. Wyjechał do Wiednia. Dobra bytomskich Hencklów skonfiskowano i przekazano [[Leon Maksymilian Henckel von Donnersmarck\|Leonowi Maksymilianowi]] z linii tarnogórskiej. W 1748 roku otrzymał on godność bytomskiego wolnego pana stanowego, która odtąd - zgodnie z edyktem króla pruskiego - miała przypadać każdorazowemu seniorowi rodu. W tym samym czasie najstarszy syn wygnanego hrabiego, [[Franciszek Ludwik Henckel von Donnersmarck\|Franciszek Ludwik]], odzyskał skonfiskowane dobra. Stało się to najprawdopodobniej w 1747 roku na podstawie reskryptu królewskiego z roku poprzedniego.

	Wprowadzony wówczas nowy podział administracyjny na powiaty w przypadku bytomskiego państwa stanowego uwzględniał jego granice. Powiat bytomski z siedzibą władz w [[Tarnowskie Góry\|Tarnowskich Górach]] obejmował ziemie bytomskiego państwa stanowego z dołączeniem części ziem dawniej należących do [[biskupi wrocławscy\|biskupów wrocławskich]] wokół [[Biskupice\|Biskupic]] i [[Zabrze\|Zabrza]].		Wprowadzony wówczas nowy podział administracyjny na powiaty w przypadku bytomskiego państwa stanowego uwzględniał jego granice. Powiat bytomski z siedzibą władz w [[Tarnowskie Góry\|Tarnowskich Górach]] obejmował ziemie bytomskiego państwa stanowego z dołączeniem części ziem dawniej należących do [[biskupi wrocławscy\|biskupów wrocławskich]] wokół [[Biskupice\|Biskupic]] i [[Zabrze\|Zabrza]].

← poprzednia wersja		Wersja z 13:25, 12 lut 2015
Linia 13:		Linia 13:

	Początków zmiany statusu średniowiecznego księstwa bytomskiego można już upatrywać w momencie sprzedaży Bytomia i okolicznych ziem przez króla [[Maciej Korwin\|Macieja Korwina]] w 1477 roku. Janowi z Żerotina. Rycerz ten nie wywodził się z żadnej dynastii wcześniej lub później władającej ziemiami [[księstwa śląskie\|śląskich księstw]], nie używał tytułu księcia, tylko pana Bytomia. W 1498 roku ziemię bytomską kupił książę [[Jan II Dobry]] i przyłączył do [[Księstwo opolskie\|Księstwo opolsko]]-[[Księstwo raciborskie\|raciboskie]]. W 1526 roku otrzymał je jego spadkobierca książę karniowski [[Jerzy von Ansbach Hohenzollern\|Jerzy von Ansbach z rodu Hohenzollernów]]. W 1528 roku nowy król czeski [[Ferdynand I Habsburg]] doprowadził do unieważnienia traktatów Jerzego z Janem II, ale wobec ciągłych kłopotów finansowych trzy lata później zgodził się na przejęcie ziem księstwa opolsko-raciborskiego i państwa bytomskiego w zastaw za pożyczki, jakie wcześniej uzyskał od Jerzego.		Początków zmiany statusu średniowiecznego księstwa bytomskiego można już upatrywać w momencie sprzedaży Bytomia i okolicznych ziem przez króla [[Maciej Korwin\|Macieja Korwina]] w 1477 roku. Janowi z Żerotina. Rycerz ten nie wywodził się z żadnej dynastii wcześniej lub później władającej ziemiami [[księstwa śląskie\|śląskich księstw]], nie używał tytułu księcia, tylko pana Bytomia. W 1498 roku ziemię bytomską kupił książę [[Jan II Dobry]] i przyłączył do [[Księstwo opolskie\|Księstwo opolsko]]-[[Księstwo raciborskie\|raciboskie]]. W 1526 roku otrzymał je jego spadkobierca książę karniowski [[Jerzy von Ansbach Hohenzollern\|Jerzy von Ansbach z rodu Hohenzollernów]]. W 1528 roku nowy król czeski [[Ferdynand I Habsburg]] doprowadził do unieważnienia traktatów Jerzego z Janem II, ale wobec ciągłych kłopotów finansowych trzy lata później zgodził się na przejęcie ziem księstwa opolsko-raciborskiego i państwa bytomskiego w zastaw za pożyczki, jakie wcześniej uzyskał od Jerzego.
	W 1618 roku książę karniowski [[Jan Jerzy Hohenzollern]] został skazany na oddanie ziem bytomskiego i [[Bogumińskie ~~państwo stanowe~~\|bogumińskiego państwa stanowego]] [[Habsburgowie\|Habsburgom]]. Ci ostatni jednak mieli zwrócić sumy zastawne. Trzy lata później, po przegranej w pierwszym etapie wojny trzydziestoletniej, książę Jan Jerzy, który stanął na czele buntu stanów śląskich przeciwko Habsburgom, został skazany na banicję, a jego ziemie uległy konfiskacie.		W 1618 roku książę karniowski [[Jan Jerzy Hohenzollern]] został skazany na oddanie ziem bytomskiego i [[Bogumińskie Państwo Stanowe\|bogumińskiego państwa stanowego]] [[Habsburgowie\|Habsburgom]]. Ci ostatni jednak mieli zwrócić sumy zastawne. Trzy lata później, po przegranej w pierwszym etapie wojny trzydziestoletniej, książę Jan Jerzy, który stanął na czele buntu stanów śląskich przeciwko Habsburgom, został skazany na banicję, a jego ziemie uległy konfiskacie.

	W 1623 roku bytomskie państwo stanowe otrzymał w zastaw za udzielone kredyty Łazarz I Henckel von Donnersmarck (Starszy). Jego syn [[Łazarz II Henckel von Donnersmarck\|Łazarz II]] w 1629 roku, za niespłacone wcześniej sumy oraz za nowe kredyty o łącznej wartości ponad 367 tys. guldenów, otrzymał prawa dziedziczne i zwierzchnie do bytomskiego oraz bogumińskiego państwa stanowego wraz z miastami Bytomiem i [[Tarnowskie Góry\|Tarnowskimi Górami]] <ref>Codex Diplomaticus Silesiae, Bd 21, Schlesiens Bergbau und Hüttenwesen, Urkunden und Akten (1529-1740), hrsg. Konrad Wutke, Breslau 1901, s. 178-185, nr 848-855 (tamże, s. 185, nr 855, wymieniona dokładnie suma zapłaty: 367 765 guldenów 27 krojców)</ref>. Państwa stanowe były "…na podstawie specjalnych przywilejów wyłączone z ogólnej administracji i jurysdykcji, (…) [a ich] właściciele podlegali bezpośrednio cesarzowi, z pominięciem książąt i starostów. Wolni panowie stanowi mieli swe sądowe forum tylko przed panującym lub przed praską izbą apelacyjną i zasiadali w sejmie śląskim w kurii książęcej. Od sytuacji książąt różniło ich w sejmie jedynie to, że posiadali oni wszyscy łącznie jeden głos (wotum), gdy tymczasem każdy z książąt rozporządzał własnym odrębnym głosem…"<ref>Historia Śląska, t. I, do roku 1763, pod red. K. Maleczyńskiego, cz. III, od końca XVI w. do 1763, pr. zb., Wrocław Warszawa Kraków 1963, s. 472</ref>.		W 1623 roku bytomskie państwo stanowe otrzymał w zastaw za udzielone kredyty Łazarz I Henckel von Donnersmarck (Starszy). Jego syn [[Łazarz II Henckel von Donnersmarck\|Łazarz II]] w 1629 roku, za niespłacone wcześniej sumy oraz za nowe kredyty o łącznej wartości ponad 367 tys. guldenów, otrzymał prawa dziedziczne i zwierzchnie do bytomskiego oraz bogumińskiego państwa stanowego wraz z miastami Bytomiem i [[Tarnowskie Góry\|Tarnowskimi Górami]] <ref>Codex Diplomaticus Silesiae, Bd 21, Schlesiens Bergbau und Hüttenwesen, Urkunden und Akten (1529-1740), hrsg. Konrad Wutke, Breslau 1901, s. 178-185, nr 848-855 (tamże, s. 185, nr 855, wymieniona dokładnie suma zapłaty: 367 765 guldenów 27 krojców)</ref>. Państwa stanowe były "…na podstawie specjalnych przywilejów wyłączone z ogólnej administracji i jurysdykcji, (…) [a ich] właściciele podlegali bezpośrednio cesarzowi, z pominięciem książąt i starostów. Wolni panowie stanowi mieli swe sądowe forum tylko przed panującym lub przed praską izbą apelacyjną i zasiadali w sejmie śląskim w kurii książęcej. Od sytuacji książąt różniło ich w sejmie jedynie to, że posiadali oni wszyscy łącznie jeden głos (wotum), gdy tymczasem każdy z książąt rozporządzał własnym odrębnym głosem…"<ref>Historia Śląska, t. I, do roku 1763, pod red. K. Maleczyńskiego, cz. III, od końca XVI w. do 1763, pr. zb., Wrocław Warszawa Kraków 1963, s. 472</ref>.