Śląskie wartości (praca,rodzina,religia) - Historia wersji

Praktykant o 06:35, 26 maj 2020

2020-05-26T06:35:15Z

← poprzednia wersja		Wersja z 08:35, 26 maj 2020
Linia 3:		Linia 3:
	[[Kategoria:Indeks haseł – alfabetyczny]]		[[Kategoria:Indeks haseł – alfabetyczny]]
	[[Kategoria:Tom 3 (2016)]]		[[Kategoria:Tom 3 (2016)]]
	(ang. Silesian values (work, family, religion),niem. Schlesische Werte (Arbeit, Familie, Religion))		(ang. Silesian values (work, family, religion),niem. Schlesische Werte (Arbeit, Familie, Religion)

	Autor: [[prof. dr hab. Urszula Swadźba]]		Autor: [[prof. dr hab. Urszula Swadźba]]

Praktykant o 06:35, 26 maj 2020

2020-05-26T06:35:02Z

← poprzednia wersja		Wersja z 08:35, 26 maj 2020
Linia 1:		Linia 1:
	[[Kategoria:~~socjologia~~]]		[[Kategoria:Nauki społeczne]]
	[[Kategoria:historia]]		[[Kategoria:historia]]
	[[Kategoria:Indeks haseł – alfabetyczny]]		[[Kategoria:Indeks haseł – alfabetyczny]]

Praktykant o 09:15, 16 sty 2019

2019-01-16T09:15:23Z

← poprzednia wersja		Wersja z 11:15, 16 sty 2019
Linia 3:		Linia 3:
	[[Kategoria:Indeks haseł – alfabetyczny]]		[[Kategoria:Indeks haseł – alfabetyczny]]
	[[Kategoria:Tom 3 (2016)]]		[[Kategoria:Tom 3 (2016)]]
			(ang. Silesian values (work, family, religion),niem. Schlesische Werte (Arbeit, Familie, Religion))

	Autor: [[prof. dr hab. Urszula Swadźba]]		Autor: [[prof. dr hab. Urszula Swadźba]]

Praktykant: /* Źródła on-line */

2017-08-03T11:30:54Z

Źródła on-line

← poprzednia wersja		Wersja z 13:30, 3 sie 2017
Linia 105:		Linia 105:

	==Źródła on-line==		==Źródła on-line==
	#[https://www.sbc.org.pl/dlibra/publication/280906/edition/265760/ Guja P. ~~Tytuł~~ W: Zeszyty Naukowe Uniwersytetu Ekonomicznego w Katowicach. Red. W. Koczur, A. Rączaszek, Katowice 2016.]		#[https://www.sbc.org.pl/dlibra/publication/280906/edition/265760/ Guja P. Wpływ transformacji ustrojowej na model rodziny w Polsce W: Zeszyty Naukowe Uniwersytetu Ekonomicznego w Katowicach. Red. W. Koczur, A. Rączaszek, Katowice 2016.]

Praktykant: /* Źródła on-line */

2017-08-03T11:30:26Z

Źródła on-line

← poprzednia wersja		Wersja z 13:30, 3 sie 2017
Linia 105:		Linia 105:

	==Źródła on-line==		==Źródła on-line==
	#[https://www.sbc.org.pl/dlibra/publication/280906/edition/265760/ ~~ŚBC~~]		#[https://www.sbc.org.pl/dlibra/publication/280906/edition/265760/ Guja P. Tytuł W: Zeszyty Naukowe Uniwersytetu Ekonomicznego w Katowicach. Red. W. Koczur, A. Rączaszek, Katowice 2016.]

Praktykant o 10:40, 3 sie 2017

2017-08-03T10:40:24Z

← poprzednia wersja		Wersja z 12:40, 3 sie 2017
Linia 103:		Linia 103:
	==Przypisy==		==Przypisy==
	<references/>		<references/>

			==Źródła on-line==
			#[https://www.sbc.org.pl/dlibra/publication/280906/edition/265760/ ŚBC]

Praktykant o 07:00, 7 cze 2017

2017-06-07T07:00:10Z

← poprzednia wersja		Wersja z 09:00, 7 cze 2017
Linia 1:		Linia 1:
			[[Kategoria:socjologia]]
			[[Kategoria:historia]]
			[[Kategoria:Indeks haseł – alfabetyczny]]
			[[Kategoria:Tom 3 (2016)]]
			Autor: [[prof. dr hab. Urszula Swadźba]]

	~~Autor~~: [[~~prof. dr hab. Urszula Swadźba~~]]		::::::::::::::::::::::::: ENCYKLOPEDIA WOJEWÓDZTWA ŚLĄSKIEGO
			:::::::::::::::::::::::::[[ENCYKLOPEDIA WOJEWÓDZTWA ŚLĄSKIEGO Tom 3 (2016)\|TOM: 3 (2016)]]

	Wartości są częścią kultury, stanowią więc jednocześnie część życia społecznego. W społecznościach śląskich za istotne ze względu na ich tradycję uznawano trzy wartości: [[Śląski etos pracy\|pracę]], rodzinę i [[Religijność\|religię]].		Wartości są częścią kultury, stanowią więc jednocześnie część życia społecznego. W społecznościach śląskich za istotne ze względu na ich tradycję uznawano trzy wartości: [[Śląski etos pracy\|pracę]], rodzinę i [[Religijność\|religię]].

Praktykant: /* Zmiany i trwanie wartości śląskich w okresie transformacji systemowej */

2017-04-20T09:36:01Z

Zmiany i trwanie wartości śląskich w okresie transformacji systemowej

← poprzednia wersja		Wersja z 11:36, 20 kwi 2017
Linia 51:		Linia 51:
	Okres transformacji systemowej przyczynił się do wielu zmian na Śląsku politycznych i gospodarczych, które wpływały na zmiany społeczne. Nastąpił głęboki spadek produkcji w przemyśle tradycyjnym i zmiany w strukturze zatrudnienia<ref>W. Jacher, A. Klasik (red.), Region w procesie przemian. Aspekt socjologiczny i ekonomiczny, Katowice 2005.</ref>. W nowej sytuacji [[Restrukturyzacja\|restrukturyzacji]] odbudował się etos pracy, który szczególnie był udziałem młodego pokolenia. Sprzyjał temu między innymi powrót bezrobocia wpływającego na rynek pracy. Praca jako wartość zaczęła odgrywać w społecznościach śląskich na powrót dużą rolę, chociaż zmieniły się jej zakres i treść<ref>U. Swadźba. Śląski etos…, U. Swadźba. Etos pracy na Górnym Śląsku. Tradycja, współczesne oblicze i zmiany. „Studia Socjologiczne”, nr. 4, s. 165-190.</ref>. Zmieniło się przy tym podejście do wykształcenia. Sytuacja na rynku pracy i podjęcie nowych ról zawodowych wymagały wyższego wykształcenia. Homogeniczne śląskie społeczności górnicze, niezbyt zróżnicowane zawodowo, zaczęły się heterogenizować. Dzieci z rodzin robotniczych masowo podejmowały studia<ref> U. Swadźba, Edukacja – świadomościowe zmiany w okresie transformacji w województwie śląskim, w: U. Swadźba, red. 20 lat transformacji w aspekcie regionalnym. Refleksje socjologów, Katowice 2011.</ref>. Podejmując pracę po studiach, młodzi pracownicy oczekiwali oprócz egzystencjalno-materialnych również samorealizacyjnych cech pracy. Badania wykazały, że szczególnie interesującą grupą społeczną, dla której praca stanowi coraz większą wartość, są młode, wykształcone śląskie kobiety<ref>U. Swadźba, Miejsce pracy zawodowej w życiu kobiet śląskich, w: Praca czy rodzina? Dylematy kobiet śląskich, U. Swadźba red., Katowice 2009.</ref>. Praca zawodowa w ich świadomości odgrywa bardzo dużą rolę.		Okres transformacji systemowej przyczynił się do wielu zmian na Śląsku politycznych i gospodarczych, które wpływały na zmiany społeczne. Nastąpił głęboki spadek produkcji w przemyśle tradycyjnym i zmiany w strukturze zatrudnienia<ref>W. Jacher, A. Klasik (red.), Region w procesie przemian. Aspekt socjologiczny i ekonomiczny, Katowice 2005.</ref>. W nowej sytuacji [[Restrukturyzacja\|restrukturyzacji]] odbudował się etos pracy, który szczególnie był udziałem młodego pokolenia. Sprzyjał temu między innymi powrót bezrobocia wpływającego na rynek pracy. Praca jako wartość zaczęła odgrywać w społecznościach śląskich na powrót dużą rolę, chociaż zmieniły się jej zakres i treść<ref>U. Swadźba. Śląski etos…, U. Swadźba. Etos pracy na Górnym Śląsku. Tradycja, współczesne oblicze i zmiany. „Studia Socjologiczne”, nr. 4, s. 165-190.</ref>. Zmieniło się przy tym podejście do wykształcenia. Sytuacja na rynku pracy i podjęcie nowych ról zawodowych wymagały wyższego wykształcenia. Homogeniczne śląskie społeczności górnicze, niezbyt zróżnicowane zawodowo, zaczęły się heterogenizować. Dzieci z rodzin robotniczych masowo podejmowały studia<ref> U. Swadźba, Edukacja – świadomościowe zmiany w okresie transformacji w województwie śląskim, w: U. Swadźba, red. 20 lat transformacji w aspekcie regionalnym. Refleksje socjologów, Katowice 2011.</ref>. Podejmując pracę po studiach, młodzi pracownicy oczekiwali oprócz egzystencjalno-materialnych również samorealizacyjnych cech pracy. Badania wykazały, że szczególnie interesującą grupą społeczną, dla której praca stanowi coraz większą wartość, są młode, wykształcone śląskie kobiety<ref>U. Swadźba, Miejsce pracy zawodowej w życiu kobiet śląskich, w: Praca czy rodzina? Dylematy kobiet śląskich, U. Swadźba red., Katowice 2009.</ref>. Praca zawodowa w ich świadomości odgrywa bardzo dużą rolę.

	Rodzina śląska w okresie transformacji systemowej zmieniła swój charakter i pełnione funkcje. Rodzina była nadal wysoko ceniona, ale jej założenie bywało odkładane na później przez młode pokolenie. Następowały procesy upodabniania się rodziny śląskiej do rodzin w całym kraju ze względu na zróżnicowanie zawodowe, które objęło środowiska w województwie śląskim. Nadal rodzinę cechowała pełność i trwałość, chociaż młode pokolenie ulegało procesom modernizacyjnym<ref>W. Świątkiewicz, Kondycja rodziny śląskiej, w: W. Jacher, A. Klasi,k red. Zmieniające się oblicza regionu górnośląskiego, Katowice 2007; U. Swadźba, Wartości – pracy, rodziny i religii…, s. 327-334.</ref>. Nową cechą jakościową była zmiana ról rodzinnych, większy egalitaryzm i odpowiedzialność obydwu partnerów za rodzinę. Zmienił się stosunek do pracy zawodowej kobiet, nastąpił również wzrost aspiracji edukacyjnych młodego pokolenia.		Rodzina śląska w okresie transformacji systemowej zmieniła swój charakter i pełnione funkcje. Rodzina była nadal wysoko ceniona, ale jej założenie bywało odkładane na później przez młode pokolenie. Następowały procesy upodabniania się rodziny śląskiej do rodzin w całym kraju ze względu na zróżnicowanie zawodowe, które objęło środowiska w [[Województwo ślaskie (III RP)\|województwie śląskim]]. Nadal rodzinę cechowała pełność i trwałość, chociaż młode pokolenie ulegało procesom modernizacyjnym<ref>W. Świątkiewicz, Kondycja rodziny śląskiej, w: W. Jacher, A. Klasi,k red. Zmieniające się oblicza regionu górnośląskiego, Katowice 2007; U. Swadźba, Wartości – pracy, rodziny i religii…, s. 327-334.</ref>. Nową cechą jakościową była zmiana ról rodzinnych, większy egalitaryzm i odpowiedzialność obydwu partnerów za rodzinę. Zmienił się stosunek do pracy zawodowej kobiet, nastąpił również wzrost aspiracji edukacyjnych młodego pokolenia.

	Okres transformacji i zmiany systemowe stały się nie lada wyzwaniem dla religii i Kościoła katolickiego. Budowa demokratycznego ładu społecznego oraz otwarcie na wpływy kultury zachodniej sprawiły, że do świadomości ludzkiej zaczęły docierać konkurencyjne ideologie w stosunku do katolickiej. Zmieniła się pozycja Kościoła katolickiego, który w tym okresie nie był jedynym depozytariuszem tradycji narodowej. Te procesy musiały oddziaływać na religijność śląską.		Okres transformacji i zmiany systemowe stały się nie lada wyzwaniem dla religii i Kościoła katolickiego. Budowa demokratycznego ładu społecznego oraz otwarcie na wpływy kultury zachodniej sprawiły, że do świadomości ludzkiej zaczęły docierać konkurencyjne ideologie w stosunku do katolickiej. Zmieniła się pozycja Kościoła katolickiego, który w tym okresie nie był jedynym depozytariuszem tradycji narodowej. Te procesy musiały oddziaływać na religijność śląską.

Praktykant: /* Zmiany i trwanie wartości śląskich w okresie transformacji systemowej */

2017-04-20T09:34:18Z

Zmiany i trwanie wartości śląskich w okresie transformacji systemowej

← poprzednia wersja		Wersja z 11:34, 20 kwi 2017
Linia 49:		Linia 49:
	==Zmiany i trwanie wartości śląskich w okresie transformacji systemowej==		==Zmiany i trwanie wartości śląskich w okresie transformacji systemowej==

	Okres transformacji systemowej przyczynił się do wielu zmian na Śląsku~~. Podstawą były zmiany polityczne~~ i ~~gospodarcze~~, które wpływały na zmiany społeczne~~. Transformacja wymusiła zmiany w gospodarce regionu~~. Nastąpił głęboki spadek produkcji w przemyśle tradycyjnym i zmiany w strukturze zatrudnienia<ref>W. Jacher, A. Klasik (red.), Region w procesie przemian. Aspekt socjologiczny i ekonomiczny, Katowice 2005.</ref>. W nowej sytuacji [[Restrukturyzacja\|restrukturyzacji]] odbudował się etos pracy, który szczególnie był udziałem młodego pokolenia. ~~Sprzyjało~~ temu między innymi ~~istniejące bezrobocie~~. Praca jako wartość zaczęła odgrywać w społecznościach śląskich dużą rolę, zmieniły się jej zakres i treść<ref>U. Swadźba. Śląski etos…, U. Swadźba. Etos pracy na Górnym Śląsku. Tradycja, współczesne oblicze i zmiany. „Studia Socjologiczne”, nr. 4, s. 165-190.</ref>. Zmieniło ~~też~~ się podejście do wykształcenia. Sytuacja na rynku pracy i podjęcie nowych ról zawodowych wymagały wyższego wykształcenia. Homogeniczne śląskie społeczności górnicze, niezbyt zróżnicowane zawodowo, zaczęły się heterogenizować. Dzieci z rodzin robotniczych masowo podejmowały studia<ref> U. Swadźba, Edukacja – świadomościowe zmiany w okresie transformacji w województwie śląskim, w: U. Swadźba, red. 20 lat transformacji w aspekcie regionalnym. Refleksje socjologów, Katowice 2011.</ref>. Podejmując pracę po studiach, młodzi pracownicy oczekiwali oprócz egzystencjalno-materialnych również samorealizacyjnych cech pracy. Badania wykazały, że szczególnie interesującą ~~kategorią~~ społeczną, dla której praca stanowi coraz większą wartość, są młode wykształcone śląskie kobiety<ref>U. Swadźba, Miejsce pracy zawodowej w życiu kobiet śląskich, w: Praca czy rodzina? Dylematy kobiet śląskich, U. Swadźba red., Katowice 2009.</ref>. Praca zawodowa w ich świadomości odgrywa bardzo dużą rolę.		Okres transformacji systemowej przyczynił się do wielu zmian na Śląsku politycznych i gospodarczych, które wpływały na zmiany społeczne. Nastąpił głęboki spadek produkcji w przemyśle tradycyjnym i zmiany w strukturze zatrudnienia<ref>W. Jacher, A. Klasik (red.), Region w procesie przemian. Aspekt socjologiczny i ekonomiczny, Katowice 2005.</ref>. W nowej sytuacji [[Restrukturyzacja\|restrukturyzacji]] odbudował się etos pracy, który szczególnie był udziałem młodego pokolenia. Sprzyjał temu między innymi powrót bezrobocia wpływającego na rynek pracy. Praca jako wartość zaczęła odgrywać w społecznościach śląskich na powrót dużą rolę, chociaż zmieniły się jej zakres i treść<ref>U. Swadźba. Śląski etos…, U. Swadźba. Etos pracy na Górnym Śląsku. Tradycja, współczesne oblicze i zmiany. „Studia Socjologiczne”, nr. 4, s. 165-190.</ref>. Zmieniło się przy tym podejście do wykształcenia. Sytuacja na rynku pracy i podjęcie nowych ról zawodowych wymagały wyższego wykształcenia. Homogeniczne śląskie społeczności górnicze, niezbyt zróżnicowane zawodowo, zaczęły się heterogenizować. Dzieci z rodzin robotniczych masowo podejmowały studia<ref> U. Swadźba, Edukacja – świadomościowe zmiany w okresie transformacji w województwie śląskim, w: U. Swadźba, red. 20 lat transformacji w aspekcie regionalnym. Refleksje socjologów, Katowice 2011.</ref>. Podejmując pracę po studiach, młodzi pracownicy oczekiwali oprócz egzystencjalno-materialnych również samorealizacyjnych cech pracy. Badania wykazały, że szczególnie interesującą grupą społeczną, dla której praca stanowi coraz większą wartość, są młode, wykształcone śląskie kobiety<ref>U. Swadźba, Miejsce pracy zawodowej w życiu kobiet śląskich, w: Praca czy rodzina? Dylematy kobiet śląskich, U. Swadźba red., Katowice 2009.</ref>. Praca zawodowa w ich świadomości odgrywa bardzo dużą rolę.

	Rodzina śląska w okresie transformacji systemowej zmieniła swój charakter i pełnione funkcje. Rodzina była nadal ~~wysoką wartością~~, ale jej ~~realizacja bywała odkładana~~ na później przez młode pokolenie. Następowały procesy upodabniania się rodziny śląskiej do rodzin w całym kraju ze względu na zróżnicowanie zawodowe, które objęło środowiska ~~śląskie~~. Nadal ~~jednak~~ rodzinę cechowała pełność i trwałość, chociaż młode pokolenie ulegało procesom modernizacyjnym<ref>W. Świątkiewicz, Kondycja rodziny śląskiej, w: W. Jacher, A. Klasi,k red. Zmieniające się oblicza regionu górnośląskiego, Katowice 2007; U. Swadźba, Wartości – pracy, rodziny i religii…, s. 327-334.</ref>. Nową cechą jakościową była zmiana ról rodzinnych, większy egalitaryzm i odpowiedzialność obydwu partnerów za rodzinę. Zmienił się stosunek do pracy zawodowej kobiet, nastąpił również wzrost aspiracji edukacyjnych młodego pokolenia.		Rodzina śląska w okresie transformacji systemowej zmieniła swój charakter i pełnione funkcje. Rodzina była nadal wysoko ceniona, ale jej założenie bywało odkładane na później przez młode pokolenie. Następowały procesy upodabniania się rodziny śląskiej do rodzin w całym kraju ze względu na zróżnicowanie zawodowe, które objęło środowiska w województwie śląskim. Nadal rodzinę cechowała pełność i trwałość, chociaż młode pokolenie ulegało procesom modernizacyjnym<ref>W. Świątkiewicz, Kondycja rodziny śląskiej, w: W. Jacher, A. Klasi,k red. Zmieniające się oblicza regionu górnośląskiego, Katowice 2007; U. Swadźba, Wartości – pracy, rodziny i religii…, s. 327-334.</ref>. Nową cechą jakościową była zmiana ról rodzinnych, większy egalitaryzm i odpowiedzialność obydwu partnerów za rodzinę. Zmienił się stosunek do pracy zawodowej kobiet, nastąpił również wzrost aspiracji edukacyjnych młodego pokolenia.

	Okres transformacji i zmiany systemowe stały się nie lada wyzwaniem dla religii i Kościoła. Budowa demokratycznego ładu społecznego oraz otwarcie na wpływy kultury zachodniej sprawiły, że do świadomości ludzkiej zaczęły docierać konkurencyjne ideologie w stosunku do katolickiej. Zmieniła się pozycja Kościoła, który w tym okresie nie był jedynym depozytariuszem tradycji narodowej. Te procesy musiały oddziaływać na religijność śląską. Wartość religii (pomimo oddziaływania czynników zewnętrznych, jakimi były i są konkurencyjne prądy modernizacyjne, laicyzacja i sekularyzacja życia) oparła się procesom destrukcyjnym w małych, autochtonicznych społecznościach lokalnych<ref>U. Swadźba, Wartości – pracy, rodziny i religii…, s. 345-392.</ref>. Zachował się trzon religijności, a nawet rozbudowana została jej funkcja w świętowaniu rodzinnym. Podtrzymywane są silne więzi z Kościołem, dominuje kościelny i katolicki model religijności. Świadczy to o oddziaływaniu górnośląskich tradycji kulturowych. Kultywowanie tych tradycji jest jednak zróżnicowane czynnikami regionalnymi i strukturalnymi<ref>A. Górny. Religijność śląska a procesy sekularyzacyjne, w; Świat śląskich…, U.Swadźba red., Katowice 2008.</ref>. Wielkie miasta skupiają w sobie czynniki redukujące wzory życia religijnego. Występuje mniejsze przywiązanie do religii i Kościoła. Selektywność praktyk ogranicza się często do rytuałów. Praktyki jednorazowe i udział sfery sacrum w niedzielnym świętowaniu jest jednym z możliwych wyborów, a nie obowiązkiem.		Okres transformacji i zmiany systemowe stały się nie lada wyzwaniem dla religii i Kościoła katolickiego. Budowa demokratycznego ładu społecznego oraz otwarcie na wpływy kultury zachodniej sprawiły, że do świadomości ludzkiej zaczęły docierać konkurencyjne ideologie w stosunku do katolickiej. Zmieniła się pozycja Kościoła katolickiego, który w tym okresie nie był jedynym depozytariuszem tradycji narodowej. Te procesy musiały oddziaływać na religijność śląską.

	~~Reasumując~~, ~~oddziaływanie procesów globalizacyjnych~~, ~~prądów~~ kulturowych ~~płynących z Zachodu~~, ~~unifikacja~~ w ~~ramach społeczeństwa polskiego~~, ~~negatywnie wpływają na zachowanie tradycyjnych wartości~~, w ~~tym wartości śląskich~~. ~~Być może mamy~~ do ~~czynienia ze stopniowym ich zanikiem~~, a ~~współczesność jest już ostatnim świadkiem ich istnienia~~.		Wartość religii (pomimo oddziaływania czynników zewnętrznych, jakimi były i są konkurencyjne prądy modernizacyjne, laicyzacja i sekularyzacja życia) oparła się jednak na Górnym Śląsku procesom destrukcyjnym w swoich małych, autochtonicznych społecznościach lokalnych<ref>U. Swadźba, Wartości – pracy, rodziny i religii…, s. 345-392.</ref>. Zachował się trzon religijności, a nawet rozbudowana została jej funkcja w świętowaniu rodzinnym. Podtrzymywane są silne więzi z Kościołem, dominuje kościelny i katolicki model religijności. Świadczy to o trwałym oddziaływaniu górnośląskich tradycji kulturowych. Kultywowanie tej tradycji jest jednak zróżnicowane czynnikami regionalnymi i strukturalnymi<ref>A. Górny. Religijność śląska a procesy sekularyzacyjne, w; Świat śląskich…, U.Swadźba red., Katowice 2008.</ref>. Wielkie miasta skupiają w sobie czynniki redukujące wzory życia religijnego. Występuje mniejsze przywiązanie do religii i Kościoła. Selektywność praktyk ogranicza się często do rytuałów. Praktyki jednorazowe i udział sfery ''sacrum'' w niedzielnym świętowaniu jest jednym z możliwych wyborów, a nie obowiązkiem.

			Dzisiaj oddziaływanie procesów globalizacyjnych, prądów kulturowych płynących z Zachodu, a także postępująca unifikacja w ramach społeczeństwa polskiego, negatywnie wpływają na zachowanie tradycyjnych wartości, w tym wartości śląskich. Być może mamy do czynienia ze stopniowym ich zanikiem, a współczesność jest już ostatnim świadkiem ich istnienia.

	==Bibliografia==		==Bibliografia==

Praktykant: /* Geneza i kształtowanie się wartości śląskich */

2017-04-20T09:17:11Z

Geneza i kształtowanie się wartości śląskich

← poprzednia wersja		Wersja z 11:17, 20 kwi 2017
Linia 30:		Linia 30:

	W okresie międzywojennym rodzina śląska znalazła się w innym otoczeniu społecznym i politycznym. Przynależność części Śląska do Polski spowodowała pewne tendencje unifikacyjne w procesach zachodzących w rodzinie. Autonomia [[Województwo śląskie 1922-1939\|województwa śląskiego]] silnie wpływała na zachowanie odrębności. Nikła ruchliwość społeczna powodowała nakładanie się i zacieśnianie więzi rodzinnych, sąsiedzkich i lokalnych. Głównymi żywicielami rodzin pozostawali mężczyźni, ale warunki ich pracy były bardzo trudne, szczególnie w okresie wielkiego kryzysu ekonomicznego lat trzydziestych<ref>A. Hrebenda. Górnośląska klasa robotnicza…, s. 72-75.</ref>. Utrwalało to w rodzinach śląskich już istniejące cechy: pracowitości, zaradności życiowej, oszczędzania i poczucia odpowiedzialności za godne życie całej rodziny.		W okresie międzywojennym rodzina śląska znalazła się w innym otoczeniu społecznym i politycznym. Przynależność części Śląska do Polski spowodowała pewne tendencje unifikacyjne w procesach zachodzących w rodzinie. Autonomia [[Województwo śląskie 1922-1939\|województwa śląskiego]] silnie wpływała na zachowanie odrębności. Nikła ruchliwość społeczna powodowała nakładanie się i zacieśnianie więzi rodzinnych, sąsiedzkich i lokalnych. Głównymi żywicielami rodzin pozostawali mężczyźni, ale warunki ich pracy były bardzo trudne, szczególnie w okresie wielkiego kryzysu ekonomicznego lat trzydziestych<ref>A. Hrebenda. Górnośląska klasa robotnicza…, s. 72-75.</ref>. Utrwalało to w rodzinach śląskich już istniejące cechy: pracowitości, zaradności życiowej, oszczędzania i poczucia odpowiedzialności za godne życie całej rodziny.


	Trzecią ważną wartością w życiu Ślązaków była religia katolicka. Kościół katolicki odegrał w okresie industrializmu ogromną rolę w kształtowaniu świadomości Ślązaków. Najczęściej społeczności objęte procesem industrializacji i urbanizacji podlegają też sekularyzacji. W okresie industrializacji, pod koniec XIX wieku religijność na Śląsku uległa paradoksalnie wzmocnieniu, co było związane z powiązaniem wiary katolickiej z polskością w okresie [[Kulturkampf\|kulturkampfu]]<ref>Historia Śląska. T.3. Cz.2…., s.323-324.</ref>. Kościół katolicki, a szczególnie księża na Śląsku, potrafili w ten sposób z nauką religii dotrzeć do ludu. Spowodowało to także działania księży, w różnych dziedzinach, zmierzające do umocnienia języka polskiego, którym można było rozmawiać z wiernymi. Starano się to robić poprzez wspieranie rozwoju czasopism katolickich i rozpropagowanie ich wśród polskiej ludności Śląska<ref>J. Myszor: Duszpasterstwo parafialne na Górnym Śląsku w latach 1821-1914, Katowice 1991, s.219; J. Wycisło, Model chrześcijańskiego robotnika górnośląskiego…</ref>. Księża na Śląsku byli w tym okresie niekwestionowanymi autorytetami. Pochodzili z ludu i na terenie swoich parafii tworzyli szereg instytucji kulturalnych, a także wychodzili „do ludu”, odprawiając nabożeństwa w miejscach pracy robotników<ref>W. Świątkiewicz, Tradycja i wybór…</ref>. Ułatwiało to percepcję treści głoszonych przez Kościół katolicki i księży.		Trzecią ważną wartością w życiu Ślązaków była religia katolicka. Kościół katolicki odegrał w okresie industrializmu ogromną rolę w kształtowaniu świadomości Ślązaków. Najczęściej społeczności objęte procesem industrializacji i urbanizacji podlegają też sekularyzacji. W okresie industrializacji, pod koniec XIX wieku religijność na Śląsku uległa paradoksalnie wzmocnieniu, co było związane z powiązaniem wiary katolickiej z polskością w okresie [[Kulturkampf\|kulturkampfu]]<ref>Historia Śląska. T.3. Cz.2…., s.323-324.</ref>. Kościół katolicki, a szczególnie księża na Śląsku, potrafili w ten sposób z nauką religii dotrzeć do ludu. Spowodowało to także działania księży, w różnych dziedzinach, zmierzające do umocnienia języka polskiego, którym można było rozmawiać z wiernymi. Starano się to robić poprzez wspieranie rozwoju czasopism katolickich i rozpropagowanie ich wśród polskiej ludności Śląska<ref>J. Myszor: Duszpasterstwo parafialne na Górnym Śląsku w latach 1821-1914, Katowice 1991, s.219; J. Wycisło, Model chrześcijańskiego robotnika górnośląskiego…</ref>. Księża na Śląsku byli w tym okresie niekwestionowanymi autorytetami. Pochodzili z ludu i na terenie swoich parafii tworzyli szereg instytucji kulturalnych, a także wychodzili „do ludu”, odprawiając nabożeństwa w miejscach pracy robotników<ref>W. Świątkiewicz, Tradycja i wybór…</ref>. Ułatwiało to percepcję treści głoszonych przez Kościół katolicki i księży.
Linia 37:		Linia 36:

	Ukształtowanie się trzech śląskich wartości (pracy, rodziny i religii) nastąpiło po długim procesie w II połowie XIX wieku, a okres międzywojenny nie naruszył ich trzonu. Wszystkie wzajemnie się wspierały i przeplatały. Praca była wymogiem egzystencjalnym, ważnym dla utrzymania rodziny. Rodzina wspierała ciężko pracujących mężczyzn. Religia nadawała dwóm pozostałym wartościom sakralny wymiar. Wspólnie trzy wartości budowały śląską tożsamość, zdeterminowały także większość biografii mieszkańców Górnego Śląska.		Ukształtowanie się trzech śląskich wartości (pracy, rodziny i religii) nastąpiło po długim procesie w II połowie XIX wieku, a okres międzywojenny nie naruszył ich trzonu. Wszystkie wzajemnie się wspierały i przeplatały. Praca była wymogiem egzystencjalnym, ważnym dla utrzymania rodziny. Rodzina wspierała ciężko pracujących mężczyzn. Religia nadawała dwóm pozostałym wartościom sakralny wymiar. Wspólnie trzy wartości budowały śląską tożsamość, zdeterminowały także większość biografii mieszkańców Górnego Śląska.


	==Ewolucja wartości śląskich==		==Ewolucja wartości śląskich==